2022-22b. Accountantsverslag 2021 GR Samenwerking De Bevelanden

Accountantsverslag GR Samenwerking de Bevelanden Boekjaar 2021

1

Aan het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking De Bevelanden Postbus 2144 4460 MC GOES Goes, 8 april 2022

Geachte leden van het bestuur, Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat is opgesteld in het kader van de opdracht om de jaarrekening 2021 van Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking De Bevelanden (hierna: GR De Bevelanden) te controleren.

Wij hebben het concept accountantsverslag toegelicht en besproken met de directeur en de medewerkers van de afdeling financiën. Vanwege de corona-maatregelen hebben wij afgelopen jaar de controles en werkzaamheden grotendeels digitaal uitgevoerd. Hierdoor gingen afstemmingen over bevindingen en het proces ook dit jaar anders dan gebruikelijk.

Het accountantsverslag bevat bevindingen en conclusies die naar aanleiding van onze werkzaamheden uit hoofde van de jaarrekeningcontrole 2021 naar voren zijn gekomen. Het accountantsverslag is uitsluitend opgesteld voor gebruik door het bestuur.

Wij danken de medewerkers voor de constructieve samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en de totstandkoming van ons accountantsverslag.

Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met Nederlands recht.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en lichten de inhoud van deze rapportage graag nader aan u toe.

Wij zijn voornemens om bij de jaarrekening over boekjaar 2021 een goedkeurende controleverklaring te verstrekken ten aanzien van getrouwheid en een controleverklaring met beperking ten aanzien van rechtmatigheid. De bevindingen in dit verslag doen dan ook geen afbreuk aan ons oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. Wij constateren dat de organisatie afgelopen twee jaar veel aandacht heeft gegeven aan de interne beheersing en daar belangrijke stappen in heeft gezet. Desondanks leidt een tweetal nieuwe ICT contracten tot een beperking in het kader van de rechtmatigheid van de lasten van de GR.

Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) N.V.

drs. A.R.M. Peelen RA Partner

2

Inhoudsopgave

1. Bestuurlijke samenvatting

4

2. Financiële positie

7

3. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

10

4. Bevindingen interne beheersing

16

5. Overige onderwerpen

20

Bijlagen

23

3

Bestuurlijke samenvatting controle

1. Bestuurlijke samenvatting Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2021 een goedkeurende verklaring te verstrekken voor getrouwheid en een verklaring met beperking voor rechtmatigheid.

Het jaarverslag is cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet aan de laatste actuele voorschriften.

Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle opzichten nageleefd in 2021.

GR de Bevelanden heeft de ontwikkelingen als gevolg van Covid-19 toegelicht in de diverse programma’s en paragrafen waarbij Covid-19 impact is. Uit de door ons aanvullend uitgevoerde controlewerkzaamheden zijn geen bevindingen geconstateerd. De belangrijkste werkzaamheden hebben toegezien op de verantwoording inzake de Tozo-regeling.

Uit onze controle met betrekking tot ons oordeel ten aanzien van de getrouwheid blijken geen ongecorrigeerde fouten en onzekerheden. Wij constateren dat de jaarrekening van GR De Bevelanden een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2021 als van de activa en passiva per 31 december 2021 in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten.

Wij hebben ten aanzien van de financiële rechtmatigheidscontrole bevindingen die wij, op basis van de rapporteringstolerantie, aan u moeten rapporteren. We constateren dat de deelnemende gemeenten in samenspraak met de afdeling ICT een aantal nieuwe contracten heeft afgesloten, waarvan de lasten in de GR worden verantwoord, die Europees aanbesteed hadden moeten worden. Daarnaast is sprake van een aantal oude contracten, die in het eerste deel van 2021 als onrechtmatig aangemerkt moeten worden. Gedurende 2021 is actie ondernomen, waarmee de lasten voor de rest van het jaar rechtmatig zijn.

5

1. Bestuurlijke samenvatting De begrotingsoverschrijdingen passen binnen het bestaande beleid en zijn goed toegelicht.

Wij hebben de deelverantwoordingen lonen en salarissen ten behoeve van de jaarrekeningen van de deelnemende gemeenten gecontroleerd met inachtneming van de audit instructies van de verantwoordelijke accountants van de gemeenten, voor zover wij deze tijdig hebben ontvangen. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de verantwoorde loonkosten geen bevindingen geconstateerd die de geldende rapporteringstolerantie overschrijden.

Wij hebben de deelverantwoordingen Sociaal Domein ten behoeve van de jaarrekeningen van de deelnemende gemeenten gecontroleerd met inachtneming van de audit instructies van de verantwoordelijke accountants van de gemeenten, voor zover wij deze tijdig hebben ontvangen. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de verantwoorde kosten Sociaal Domein geen bevindingen geconstateerd die de geldende rapporteringstolerantie overschrijden.

Wij hebben geen controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage geconstateerd.

Wij hebben vastgesteld dat de bezoldiging over 2021 in overeenstemming is met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2021 van de GR voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

6

Financiële positie

2. Ontwikkelingen in de jaarcijfers 3.1 Verloop van het eigen vermogen van GR de Bevelanden Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31 december 2021 volgens de jaarrekening € 1.045.000 en heeft zich de afgelopen jaren als volgt ontwikkeld:

3.2 Analyse van het resultaat Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten bedraagt afgerond € 199.000 positief. In de begroting was rekening gehouden met een negatief saldo van baten en lasten van € 102.000.

Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000)

In de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening wordt vanaf pagina 43 in hoofdlijnen een verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2021 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken. Voor een nader gedetailleerd inzicht van de afwijkingen en de verklarende toelichting hierop verwijzen wij u naar de toelichtingen per programma, zoals opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in uw jaarrekening.

1.200.000 1.000.000 800.000 600.000 400.000 200.000 0 -200.000

2018

2019

2020

2021

Gewijzigde Begroting

Jaarrekening

Verschil

Totale lasten

-18.137

-17.972

-265

Totale baten

18.036

18.072

36

Totaal saldo van baten en lasten

-102

199

301

Mutatie in de reserves

102

102

0

Gerealiseerd resultaat

0

301

301

-400.000 Algemene reserve Bestemmingsreserve Gerealiseerd resultaat

Van de totale reserves ter hoogte van € 1.045.000 is € 515.000 opgenomen als algemene reserve. Deze algemene reserve is in 2021 gevormd. Per saldo is gedurende 2021 € 102.000 gedoteerd aan de reserves. Deze dotatie (ten laste van het resultaat) vormt samen met het totaal saldo van baten en lasten het gerealiseerde resultaat van € 301.000. Het positieve eigen vermogen en de positieve resultaat is een weerspiegeling van de groei welke de GR in de afgelopen periode heeft doorgemaakt. Voor 2021 is sprake van een financieel gezonde organisatie.

8

2. Financiële positie 3.3 Bestemmingsreserve Plan van Aanpak WIZ De onttrekking aan de bestemmingsreserve Plan van Aanpak WIZ bedraagt voor 2021 € 143.000 en heeft betrekking op de kosten van de inhuur van extern personeel. De mutatie is aangesloten met de bestuursrapportage. 3.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing In het jaarverslag is onder andere de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing opgenomen, welke informatie bevat over de weerstandscapaciteit, de risico’s en het beleid dat hieromtrent gedurende 2021 is gevoerd. Uw gemeenschappelijke regeling heeft op basis van een risico-inventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Hieruit volgt een gekwantificeerd bedrag aan benodigde weerstandscapaciteit van € 265.000 (2020: € 244.000).

3.5 Mutaties in de reserves De mutaties in de bestemmingsreserves zoals opgenomen in de jaarrekening kunnen als volgt worden gespecificeerd: Gewijzigde begroting

Jaarrekening

Verschil

Dotaties

883

883

-

Onttrekkingen

781

781

-

Saldo mutaties in de reserves

102

102

-

Er is geen afwijking ten opzichte van de begroting in de jaarrekening.

Bij GR De Bevelanden was tot en met 2019 geen sprake van weerstandscapaciteit. De tot uitdrukking komende risico’s dienden te worden opgevangen door de deelnemende partijen. De algemene reserve van € 515.000 is van voldoende omvang om de onderkende risico’s te kunnen dragen. 3.5 Bestemming resultaat jaarrekening Van het saldo van het rekeningresultaat ad € 301.000 is voorgesteld om een deel te storten in de Reserve overhevelen budgetten voor € 72.000 en een deel te storten op het budget salarissen voor € 205.000. Het resterende saldo ad € 24.000 zal door middel van de verdeelsleutel van de begroting worden terugbetaald aan de deelnemende gemeenten.

9

Uitkomsten jaarrekeningcontrole

3. Uitkomsten jaarrekeningcontrole Opdracht, scope en uitkomsten Kernpunten en significante risico’s in de controle Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:  schattingen en toelichtingen in de jaarrekening;  rechtmatigheid van de Europese aanbestedingen;  WNT-bijlage.

Reikwijdte van de controle De jaarstukken van de GR bestaan uit: - Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen) - De jaarrekening - Bijlagen Met de opdrachtbevestiging van d.d. 10 september 2021 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2021. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder aandachtsgebied in onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze controle zijn geweest die hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze controle Tijdens de uitvoering van de controle hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Overzicht toleranties De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 178.000. Deze materialiteit sluit aan op het door het bestuur vastgestelde controleprotocol. Grondslag

€ 178.000

Goedkeuringstolerantie onzekerheden 3% lasten inclusief toevoegingen reserves

€ 534.000

Rapporteringstolerantie

5% van de goedkeuringstolerantie

De GR de Bevelanden heeft gedurende 2021 geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van belangrijke verslaggevingsgrondslagen. Het Dagelijks Bestuur heeft in de jaarrekening 2021 de voorschriften van het BBV gevolgd. Dit betekent dat geen materiële alternatieve verwerkingswijzen zijn gehanteerd. Wij concluderen dat de gehanteerde waarderingsgrondslagen aanvaardbaar zijn en dat de toepassing daarvan, samen met de in de jaarrekening opgenomen toelichtingen, een getrouw beeld geeft van de financiële positie van de GR.

Bedrag

1% lasten inclusief toevoegingen reserves

Goedkeuringstolerantie fouten

Verslaggevingsrichtlijnen Wij hebben de aanvaardbaarheid van de gehanteerde waarderingsgrondslagen, de consistente toepassing daarvan alsmede de duidelijkheid en volledigheid van de jaarverslaggeving beoordeeld.

€ 8.900

11

3. Uitkomsten jaarrekeningcontrole Controlebevindingen Het oordeel bij uw jaarrekening De door ons geconstateerde fouten en onzekerheden inzake getrouwheid passen binnen de door u gestelde goedkeuringstoleranties. De geconstateerde rechtmatigheidsfouten overschrijden de goedkeuringstolerantie van 1%, maar zijn kleiner dan 3%. Daarom geeft onze controleverklaring de volgende oordelen: Getrouwheid

Goedkeurend

Rechtmatigheid

Beperking

In bijlage B hebben wij een overzicht opgenomen van de geconstateerde fouten en onzekerheden. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat. Rechtmatigheidsfouten kunnen niet worden gesaldeerd. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus niet onder de controle van de jaarrekening. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening, waaronder het overzicht van baten en lasten met toelichting en de balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2021 is opgenomen. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720 is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.

Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiele afwijkingen gesignaleerd. Managementinzicht en schattingen De belangrijkste schattingspost binnen de jaarrekening van GR De Bevelanden betreft de waardering van de vorderingen. Schattingen op basis waarvan sommige jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd op inzichten van het dagelijks bestuur. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld op basis waarvan de afzonderlijke oordelen en schattingen zijn gevormd. Wij hebben vastgesteld dat dit aanvaardbaar is in het kader van de jaarrekening als geheel. Gemaakte schatting

2021

2020

Waardering van de vorderingen





Toelichting: Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de vorderingen een evenwichtig beeld geven van de inbaarheid van de vorderingen. Wij hebben geen controleverschillen geconstateerd met betrekking tot deze posten. Legenda status:  = evenwichtig

 = optimistisch

 = voorzichtig

 = controleverschil

Significante uitdagingen/moeilijkheden tijdens de controle Er zijn geen significante uitdagingen/moeilijkheden geweest tijdens de controle. 12

3. Uitkomsten jaarrekeningcontrole COVID-19 Impact Covid-19 voor de gemeenschappelijke regeling De belangrijkste effecten van de corona-crisis voor de GR zijn nader toegelicht in de betreffende programma’s en paragrafen in de jaarstukken. De belangrijkste impact voor de GR en voor onze controle is hieronder benoemd: • Uitvoeren Tozo regeling. • Aanvullende rijksbijdragen die zijn verstrekt in relatie tot Covid-19. • Risicoanalyse mogelijke Covid-19 impact op balansposities (o.a. in het kader van mogelijke oninbaarheid). • Toelichting met betrekking tot corona in jaarverslag en jaarrekening (diverse paragrafen, met name onder weerstandsvermogen en bedrijfsvoering). Uit de controle aangaande “specifieke” Covid-19 items komen de volgende bevindingen voort:

• De GR de Bevelanden heeft de aanbeveling van de commissie BBV om een aparte

•

•

paragraaf "effecten Covid-19" op te nemen niet overgenomen. Wel is op verschillende plekken in de jaarstukken, waaronder in de inleiding, toereikend aandacht besteed aan de (mogelijke) Covid-19 effecten. We herkennen de genoemde zaken vanuit onze jaarrekeningcontrole 2021. De aard van de crisis bracht snelle besluitvorming met zich mee en door de GR is op periodieke basis geacteerd op de uitdagingen die vanuit Covid-19 naar voren zijn gekomen. Aangezien de rechtmatigheid van financiële transacties een belangrijk aspect van de jaarstukken en voor de deelnemende gemeenten is, zijn de relevante stukken in de jaarrekening opgenomen en toegelicht. Wij hebben diepgaande aanvullende controles uitgevoerd op de waardering dan wel inbaarheid van posities zoals vorderingen. Uit onze jaarrekeningcontrole 2021 zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen, anders dan in ons verslag gemeld.

• Uit onze nadere detailcontroles en onderzoek op de Tozo zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers Het kabinet heeft de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (hierna: Tozo) in 2021 verlengd om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. Op basis van de Tozo kunnen zelfstandigen een beroep doen op twee soorten voorzieningen: een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en een lening voor bedrijfskapitaal. Er zijn in 2021 588 aanvragen behandeld van de inwoners van de deelnemende gemeenten. Belangrijke voorwaarde in de uitvoering van de Tozo is het hebben van beleid aangaande Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O-beleid). Om te waarborgen dat er geen misbruik wordt gemaakt van de faciliteiten heeft de GR, overeenkomstig aan de gestelde eisen, dit specifieke M&O-beleid geformuleerd voor de Tozo. Wij hebben de opzet, bestaan en werking van dit beleid gecontroleerd. Met dit beleid, dat onder meer bestaat uit een controleplan wordt, naast controles op het aanvraagproces, achteraf vastgesteld dat er geen misbruik is gemaakt. Het belangrijkste onderdeel van dit controleplan is welke signalen van het Inlichtingenbureau worden onderzocht, in welke diepgang deze signalen worden onderzocht en binnen welke periode deze signalen worden onderzocht.

Waar geconstateerd wordt dat de aanvrager geen of een lager recht op vergoeding had volgen terugvorderingen.

13

3. Uitkomsten jaarrekeningcontrole Rechtmatigheid

Europese aanbestedingsrichtlijnen In het kader van de rechtmatigheid van de jaarrekening 2021 is een controle uitgevoerd op de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Uit onze controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat voor een viertal inkooptrajecten met een inkoopwaarde van in totaal € 516.000 niet de juiste procedure is gevolgd. Wij hebben dit bedrag daarom als rechtmatigheidsfout aangemerkt. In 2021 is bij een tweetal ICT leveranciers sprake van een gezamenlijk inkooptraject met de deelnemende gemeenten, waarbij de nieuwe contracten uiteindelijk op naam van de deelnemende gemeenten zijn afgesloten. Op basis van de onderlinge vergelijkbaarheid van de verschillende contracten, de betrokkenheid van de afdeling ICT bij de inkooptrajecten, alsmede het feit dat de lasten van de afgesloten contracten in de jaarrekening van de GR worden verantwoord, zijn wij van mening dat hier sprake is van een overtreding van artikel 2.14 van de Aanbestedingswet 2012, waar het splitsingsverbod wordt aangegeven. Dit houdt in dat een aanbestedende dienst niet bewust een opdracht mag opsplitsen om onder de verplichting tot Europees aanbesteden uit te komen. Dit betekent dat de opdrachtwaarde moet worden bepaald door de waarde van alle gesplitste opdrachten bij elkaar op te tellen.

Wanneer deze boven de Europese drempelwaarde uitkomt, moet elke opdracht afzonderlijk Europees worden aanbesteed.

Begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2021, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan het bestuur, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan het bestuur van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van het bestuur. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota 2018 van de Commissie BBV. In de toelichting op de staat van baten en lasten is een analyse van de overschrijdingen opgenomen. De overschrijdingen zijn toereikend toegelicht en passen binnen het bestaande beleid of worden gecompenseerd door hogere baten binnen het programma. Het dagelijks bestuur stelt uw algemeen bestuur voor genoemde overschrijdingen te autoriseren in het kader van de vaststelling van de jaarrekening 2021. Vooruitlopend hierop zijn wij hiervan reeds uitgegaan bij het vormen van ons oordeel over de (begrotings)rechtmatigheid.

Naast deze twee inkooptrajecten constateren wij ook dat de GR op het gebied van rechtmatigheid van de inkopen in 2021 verdere stappen heeft gezet. Zo is voor meerdere contracten door middel van vrijwillige transparantie de markt geïnformeerd over het voornemen van de GR om tot gunning van een inkoop over te gaan. Daarnaast heeft voor een aantal contracten Europese aanbesteding plaatsgevonden. Hiermee zijn enkele rechtmatigheidsfouten uit het verleden hersteld.

14

3. Uitkomsten jaarrekeningcontrole Overige bevindingen

SiSa-bijlage GR de Bevelanden maakt onderdeel uit van de Arbeidsmarktregio Zeeland. Uit hoofde daarvan dient de GR in 2021 een SiSa-verantwoording op te nemen in de jaarrekening met betrekking tot SiSa-regeling L5B Regiodeals 3e tranche. Dit betreft een 0 verantwoording, omdat er in 2021 geen gelden zijn ontvangen of besteed vanuit de subsidie Regiodeal 3e tranche. U heeft in de SiSa-verantwoording aangegeven dat nog geen sprake is van een eindverantwoording. Allegro schuldhulpverlening De GR heeft met ingang van 1 januari 2020 de bankrekening en de schulden aan inwoners uit hoofde van de Schuldhulpverlening overgenomen van de Gemeente Goes. Met de jaarafsluiting is gebleken dat sprake is van een verschil tussen het overgedragen banksaldo en de reservering Schuldhulpverlening conform de subadministratie in Allegro. Hierdoor ontstaat een onzekerheid van € 125K. Gedurende het jaar is er in overleg met de Gemeente Goes verder onderzoek gedaan naar het verschil. Uit het onderzoek is gebleken dat er geen verschil van mening meer is omtrent de hoogte van het openstaande bedrag. Naar aanleiding van het onderzoek is de afspraak gemaakt dat het resterende verschil zal worden gecorrigeerd door geen bemiddelingsvergoeding meer uit te betalen naar de GR, tot het tekort is verdwenen.

Hierdoor zal het banksaldi van de schuldhulpverlening verder oplopen en verder aansluiten met de subadministratie. U verwacht het verschil binnen 5 jaar terug te verdienen.

WNT verantwoording Sinds enkele jaren geldt de Wet normering topinkomens (WNT). Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een publicatieverplichting in de jaarrekening. Deze publicatieverplichtingen geldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum (naar rato van de omvang van het dienstverband) overschrijdt. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van de GR de Bevelanden betrokken zijn bij andere organisatie c.q. nevenactiviteiten hebben welke onder de WNT vallen) overigens geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant. De WNTtoezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden.

15

Bevindingen interne beheersing

4. Bevindingen interne beheersing 4.1 Algemeen Naar aanleiding van onze tussentijdse controle over 2021 hebben wij op 28 januari jl. een management letter uitgebracht. Onze doelstelling van deze controle is om een beeld te krijgen of de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen maatregelen van interne controle toereikend zijn in het kader van onze opdracht tot de controle van de jaarrekening van de GR de Bevelanden. Dit beeld is in belangrijke mate bepalend voor onze risico-inschatting en hiermee voor de omvang en diepgang van onze werkzaamheden die wij bij de jaarrekeningcontrole moeten uitvoeren teneinde de gewenste zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening géén materiële fouten bevat. Uit onze risico-inschatting komen een aantal risicogebieden naar voren die een verhoogd risico met zich meebrengen op een materiële fout in uw jaarrekening. 4.2 Automatisering Onze controle was niet primair gericht op het doen van een uitspraak omtrent de continuïteit en betrouwbaarheid van (delen van) de geautomatiseerde gegevensverwerking en wij hebben daartoe ook geen opdracht van het management ontvangen. De jaarrekeningcontrole heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht.

4.3 Fraude, corruptie en naleving wet- en regelgeving Fraude Het Dagelijks Bestuur is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken. Het Algemeen Bestuur is verantwoordelijk voor het toezicht op het Dagelijks Bestuur in de uitvoering van deze taken. Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het Bestuur gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën. Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij, in het kader van onze beroepsregels (NV COS 240/250), de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersings-maatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.

In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking tot fraude. Naleving wet- en regelgeving en overige Wij informeren het Algemeen Bestuur over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin het bestuur in staat is haar taken te vervullen. 17

4. Bevindingen interne beheersing Corruptie en omkopingsrisico’s GR de Bevelanden maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden, de transparantie over marktprijzen niet in alle gevallen voldoende is om te beoordelen en frequent zaken gedaan wordt met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed, constructie, infrastructuur et cetera). Hierdoor hebben wij dit als aandachtspunt in onze controle meegenomen. Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid is om corruptie binnen de GR te voorkomen. Onze beroepsregels zijn in de praktijkhandreiking “Corruptie, werkzaamheden van de accountant” verder aangescherpt, hetgeen tot aanvullende werkzaamheden heeft geleid. Het vastleggen van procedures ten aanzien van de samenwerking met derden en een intern inkoopen aanbestedingsbeleid is een aandachtspunt voor uw organisatie. Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren: − Detailcontrole op de inkopen en aanbestedingen om vast te stellen dat alle inkopen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed.

− Door middel van een steekproef vaststellen of voor alle inkopen welke in rekening zijn gebracht aan de GR ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij.

4.4 Verbijzonderde interne controle (VIC) De GR heeft een (verbijzonderde) interne controle functie ingericht voor de inkopen en lonen & salarissen, waarbij gebruikt wordt gemaakt van een van de GR onafhankelijke partij. Hiermee is zichtbaar aandacht gegeven aan de aanbeveling uit voorgaand jaar om de (verbijzonderde) interne controle binnen de GR gericht op de rechtmatigheidsrisico’s verder in te richten. GR De Bevelanden heeft voor het boekjaar 2021 een derde ingeschakeld om de verbijzonderde interne controlewerkzaamheden uit te voeren en werkzaamheden voor te bereiden ten behoeve van de accountantscontrole. De ingehuurde partij heeft gerapporteerd over deze werkzaamheden in de vorm van een memorandum gedateerd 23 februari 2022. Bij de controle van de inkopen en betalingen zijn geen bevindingen geconstateerd. Wij komen tot dezelfde conclusies. Voor wat betreft de lonen is geconstateerd dat een dag teveel raadsvergoeding is uitbetaald. Deze fout is eenmalig vastgesteld waarbij sprake is van een minimale fout. Wij hebben geen andere bevindingen geconstateerd. Wij onderschrijven de adviezen in dit memorandum zijn opgenomen. Daarnaast zijn werkzaamheden ten aanzien van de spendanalyse uitgevoerd. Op basis van een crediteurenoverzicht van de afgelopen 4 jaar is een analyse gemaakt conform het format, dat wij in voorgaande jaren hebben gehanteerd.

Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.

18

4. Bevindingen interne beheersing 4.5 Zichtbaarheid en toetsbaarheid van beheersingsmaatregelen De GR hanteert in veel van haar belangrijke processen het 4-ogen principe. Op belangrijke handelingen vindt controle plaats door een tweede persoon. Dit is echter niet altijd zichtbaar en achteraf toetsbaar geïmplementeerd. Controles vinden regelmatig informeel plaats, zonder dat hiervan een adequate vastlegging is. Het 4-ogen principe wordt door u vaak in de vorm van (informeel) overleg gerealiseerd. Met name noemen wij de beheersing rondom het naleven van uw inkoop- en aanbestedingsbeleid en het proces rondom de uitkeringen. Wij merken op dat het van belang is uw interne beheersing op een dusdanige manier vorm te geven dat deze ook in alle gevallen zichtbaar en toetsbaar is. U kunt op deze manier ook borgen dat controles in alle gevallen consistent zijn uitgevoerd en dat niet zomaar van de afgesproken procesgang kan worden afgeweken. 4.6 Bevindingen interne controle op de uitkeringen Bij onze werkzaamheden hebben wij vastgesteld dat door de (verbijzonderde) interne controle op de uitkeringen diverse bevindingen zijn gedaan. De financiële tekortkomingen komen uit op 0,78% en de financiële onzekerheden op 0,85%. Dit valt binnen de door ons gehanteerde goedkeuringstoleranties voor de deelverantwoordingen.

19

Overige onderwerpen

5. Overige onderwerpen Fraude en continuïteit in de controleverklaring Als reactie op de rapporten van de Commissie Toezicht Accountancysector en Monitoring Commissie Accountancy heeft de NBA in de 2e helft van 2020 aangekondigd dat zij het beleid op de gebieden Fraude en Continuïteit meer concreet en meer zichtbaar tot uitdrukking wil brengen. In het voorjaar van 2021 is een pilot uitgevoerd waarbij aan accountantsorganisaties is gevraagd aandacht aan deze onderwerpen te besteden in de controleverklaring. Het gaat niet om een uitbreiding van uit te voeren werkzaamheden maar over het rapporteren over onze werkzaamheden. Inmiddels is de volgende stap gezet en zijn in december 2021 de beroepsregels (vastgelegd in de Nadere Voorschriften Controle en Overige Standaarden) aangepast. De aanvulling in Standaard 700 komt er in hoofdlijnen op neer dat afzonderlijke secties voor de onderwerpen continuïteit en fraude in de controleverklaring worden opgenomen. Hierin wordt uiteengezet hoe de accountant bij de controle-aanpak inspeelt op risico’s ten aanzien van fraude en continuïteit en worden de uitgevoerde werkzaamheden toegelicht. Als aanvulling kan de accountant ook de uitkomsten van deze werkzaamheden of belangrijke waarnemingen met betrekking tot het onderwerp toelichten.

De beide secties worden in alle controleverklaringen (verplicht) opgenomen; ook in situaties waar geen sprake is van ernstige continuïteitsonzekerheid of spraakmakende fraudecasuïstiek. Deze verplichting geldt voor de verklaring bij de jaarrekening 2022. Omdat binnen de publieke sector het begrip continuïteit minder relevant is, zijn de stakeholders nog in overleg hoe de accountant hier voor de publieke sector invulling aan gaat geven. Ten aanzien van de fraudecasuïstiek zou idealiter de nieuwe sectie in de controleverklaring moeten aansluiten op de frauderisico-analyse opgesteld door het bestuur, dan wel de toelichting op eventuele frauderisico’s in de paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag.

Rechtmatigheidsverantwoording In de loop van 2022 wordt de Wet versterking decentrale rekenkamers van kracht. In de tweede nota van wijziging is hierin ook de rechtmatigheidsverantwoording meegenomen die het bestuur met ingang van 2022 moet afleggen. Deze verantwoording wordt onderdeel van de jaarrekening en daarmee ook object van onderzoek van de accountant ten aanzien van getrouwheid van de jaarrekening. In de Kadernota rechtmatigheid 2022 is door de commissie BBV invulling gegeven aan de rechtmatigheidsverantwoording met betrekking tot het voorwaarden-, begrotings- en misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. Voor u als GR is het van belang om: De rapporteringsgrens vast te stellen (0-3% van de begrote lasten na dotatie aan de reserves); Het normenkader 2022 op te stellen (en dit door het bestuur te laten vaststellen); Het normenkader te vertalen in een toetsingskader (toetspunten financiële rechtmatigheid); Beheersdoelstellingen, risico’s en beheersmaatregelen te formuleren; Een controleplan opstellen; en De controlewerkzaamheden uitvoeren. Daarbij vragen wij specifieke aandacht voor deugdelijke dossiervorming. Bij de gemeenten die hiertoe in 2021 al een pilot hebben gedraaid is gebleken dat het geen sinecure is om de onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording goed in te richten.

De intentie van de wetswijziging is om de gemeentelijke organisatie beter in control te laten komen. Dat betekent dus ook dat de organisatie, denk aan budgethouders en management, moeten worden meegenomen. Ook gaat de wetswijziging uit van collectieve verantwoordelijkheid van het bestuur. Dat vraagt het creëren van breed draagvlak en betrokkenheid. Wij adviseren u tijdig de werkzaamheden op te starten, niet alleen de controle, maar juist ook de versterking van de interne beheersing. Hoewel alleen financiële rechtmatigheid nu een wettelijke borging kent, is bovenstaand framework ook goed toe te passen bij o.a. doelmatigheid, doeltreffendheid, niet-financiële rechtmatigheid, fiscaliteit en IT.

21

5. Overige onderwerpen Wet Normering Topinkomens (WNT) Ontwikkelingen – bezoldigingsmaximum De minister van BZK heeft het algemeen bezoldigingsmaximum voor 2022 vastgesteld op een bedrag van € 216.000. Ook de bezoldigingsmaxima voor topfunctionarissen zonder dienstbetrekking zijn voor 2022 geïndexeerd. De eerste twaalf kalendermaanden van de functievervulling mag de bezoldiging niet meer bedragen dan de som van € 28.600 per maand voor de eerste zes maanden en € 21.700 per maand voor de volgende zes maanden, óf indien dit lager is, de som van het aantal gewerkte uren vermenigvuldigd met het maximum uurtarief van het betreffende jaar. Het maximum uurtarief bedraagt voor 2022 voor de eerste twaalf kalendermaanden € 206 (2021: € 199). Vanaf kalendermaand 13 geldt het voor de instelling toepasselijke bezoldigingsmaximum zoals die ook geldt voor een topfunctionaris met dienstbetrekking. Met ingang van 7 mei is de BTW-wet in werking getreden. Hiermee kan vanaf dat moment geen BTW meer in rekening worden gebracht over de vergoeding. Wij adviseren u voor uw topfunctionarissen (gemeentesecretaris / griffier) bij eventuele inhuur hiermee rekening te houden.

22

Bijlagen

Bijlage A – SiSa-bijlage Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2021 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door de GR samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2022 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd.

Nummer

Specifieke uitkering

LNV L5B

Regiodeals (3e tranche) – SiSa medeoverheden

Fout of onzekerheid

Strekking controleverklaring rechtmatigheid:

Beperking

Strekking controleverklaring getrouwheid:

Goedkeurend

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

24

Bijlage B – Ongecorrigeerde controleverschillen Tijdens onze controle hebben wij de volgende ongecorrigeerde controleverschillen geconstateerd, die zowel individueel als in totaliteit niet van materiaal belang worden geacht in relatie tot de financiële overzichten als geheel. De geconstateerde fouten ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid en onzekerheden zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie van 1% respectievelijk 3% van de totale lasten. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat. Rechtmatigheidsfouten kunnen niet gesaldeerd worden. Fouten Aard van de controleverschillen (x € 1.000)

Getrouwheid

Rechtmatigheid

EU Aanbestedingsrechtmatigheid – bevindingen uit de SPEND-analyse

-

516

Totaal ongecorrigeerde controleverschillen

-

516

Effect niet gecorrigeerde controleverschillen voorgaande jaarrekening

-

n.v.t.

Totaal

-

516

Onzekerheden Aard van de controleverschillen (x € 1.000)

Getrouwheid

Rechtmatigheid

-

-

-

Totaal onzekerheden

-

-

25

Bijlage D – Controleaanpak Controleaanpak en uitvoering Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem- en gegevensgerichte werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts. Daarnaast beschikken wij als organisatie over verschillende kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel tezamen leidt tot een kwalitatief goede controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder aandachtsgebied in onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze controle zijn geweest die hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze controle. Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de voor de jaarrekening van belang zijnde risico’s. Op basis van onze gesprekken met het management over de belangrijke financiële en operationele ontwikkelingen is een aantal punten met een verhoogd risico voor de jaarrekening 2021 onderkend: − − −

Significante uitdagingen/moeilijkheden tijdens de controle Er zijn geen significante uitdagingen/moeilijkheden geweest tijdens de controle. Significante schattingsposten De belangrijkste schattingspost binnen de jaarrekening van GR De Bevelanden betreft de waardering van de vorderingen. Het Dagelijks Bestuur is verantwoordelijk voor het maken van schattingen bij het opmaken van de jaarrekening. Als accountant van GR De Bevelanden beoordelen wij deze door het Dagelijks Bestuur gemaakte schattingen. Op basis van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden concluderen wij dat de gemaakte schattingen door het Dagelijks Bestuur aanvaardbaar zijn.

schattingen en toelichtingen in de jaarrekening; aanbestedingen; WNT-bijlage.

Tevens is hiernaast een verhoogd risico onderkend voor de controle van de deelverantwoordingen Sociaal Domein met betrekking tot de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de verstrekte uitkeringen en de deelverantwoordingen Lonen en salarissen met betrekking tot de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de personeelskosten. Inschakeling van externe deskundigen Wij hebben in het kader van onze controle geen gebruik gemaakt van de werkzaamheden van externe deskundigen.

26

Bijlage E – Onafhankelijkheid Wij zijn onafhankelijk van GR de Bevelanden Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om zijn onafhankelijkheid en die van zijn medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer: − voorschriften en procedures omtrent onafhankelijkheid. Deze voorschriften voor professioneel gedrag op het gebied van kwaliteit en onafhankelijkheid zijn opgenomen in de Gedragscode van Baker Tilly. Deze Gedragscode geldt voor iedere medewerker van Baker Tilly en wordt natuurlijk steeds geactualiseerd; − jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners en medewerkers van Baker Tilly en ondersteunende stafdiensten; − cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder een beoordeling, of er sprake is van mogelijk conflicterende diensten; − intern en extern kwaliteitsonderzoek; − Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten − reviews door externe toetsers die niet bij de opdracht betrokken zijn, ter waarborging van een deugdelijke grondslag/deskundig oordeel; − roulatie van externe accountants op de opdracht.

Op grond van dit verslag zijn wij van mening dat wij in relatie tot uw organisatie, in overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van onze oordeelsvorming in het afgelopen jaar niet is aangetast.

27

Contactgegevens drs. A.R.M. Peelen RA Partner r.peelen@bakertilly.nl

Kantoorgegevens: Baker Tilly (Netherlands) N.V. Stationspark 8b 4462 DZ Goes Postbus 85 4460 AB Goes 0113 – 24 20 00

28