2021-50 RV Transitie Visie Warmte (TVW) 2021

*Z014DCADB36* Zaaknummer Documentnummer

Z19.000434 D21.258604

Raadsadvies Onderwerp

Raadsvoorstel Transitievisie Warmte (TVW) 2021

Inhoud

Transitievisie Warmte 2021

Advies

1. De Transitievisie Warmte voor de gemeente Kapelle vast te stellen; 2. de Zeeuwse Regionale Structuur Warmte vast te stellen. Steller: T.S. Maljaars Datum: 2‑11‑2021

Beeldvormende behandeling Oordeelsvormende behandeling Besluitvormende behandeling

23 november 2021 21 december 2021

Portefeuillehouder

S.A. Mackintosh

Datum collegevergadering Besluitnummer Aantal bijlagen Documentnummers v/d bijlagen

2-11-2021 2021-50 5 D21.258483 D21.258780 D21.258781 D21.258782 D21.258783 D21.258784 D21.258785 D21 258786 D21.259750

Samenvatting In het Klimaatakkoord is afgesproken dat alle gemeenten een Transitievisie Warmte (TVW) opleveren. Vanuit de Regionale Energie Strategie (RES) is er door de Zeeuwse gemeenten gezamenlijk opgetrokken om de gemeentelijke TVW's op te leveren. De TVW van Kapelle wordt in dit voorstel voorgelegd, samen met de Regionale Structuur Warmte (RSW), waarin bovenlokale warmtebronnen in beeld zijn gebracht voor Zeeland en een werkwijze staat voor het benutten van deze warmtebronnen.

-1-

Advies 1. De Transitievisie Warmte voor de gemeente Kapelle vast te stellen; 2. de Zeeuwse Regionale Structuur Warmte vast te stellen.

Inleiding: waar gaat het over? In 2015 is in Parijs het klimaatakkoord gesloten. Het doel van dit akkoord is de wereldwijde CO2-uitstoot met 49% te reduceren in 2030 en met 95% te reduceren in 2050 (t.o.v. de uitstoot in 1990). Dit akkoord is vertaald naar het Nationaal Klimaatakkoord en de Klimaatwet. Regionaal wordt gewerkt aan het Zeeuws Energieakkoord en hebben alle overheden zich gecommitteerd aan de RES 1.0. Recentelijk is de bouwsteen Warmte in de gebouwde omgeving van de Duurzaamheidsagenda vastgesteld. Dat betekent onder andere dat wordt nagaan op welke wijze de CO2-reductie in de gebouwde omgeving (de woonkernen en bedrijventerreinen) gerealiseerd kan worden. Een groot deel van het energieverbruik zit in verwarming van gebouwen en er is noodzaak om ook die op een duurzame wijze invulling te geven. Niet alleen CO2-reductie maar ook de problematiek in het noorden draagt eraan bij dat we onze gebouwen willen verwarmen zonder Gronings aardgas. Een belangrijk onderdeel van de RES 1.0 is de Regionale Structuur Warmte (RSW). Hierin wordt aangegeven wat de warmtevraag vanuit de gebouwde omgeving is en hoeveel we die in de toekomst verwachten, welke duurzame alternatieve warmtebronnen er in Zeeland voorhanden zijn en hoe de afstemming tussen vraag en aanbod op bovengemeentelijk niveau het beste kan worden georganiseerd.

De RSW vormt een basisstuk voor de door elke gemeente op te stellen TVW. De voorliggende RSW is een herziening van de eerdere RSW die is opgenomen in de RES 1.0. Deze leggen wij ter vaststelling aan u voor. In het Interbestuurlijk Programma (hierna: IBP) is overeengekomen dat gemeenten de regie gaan voeren over de warmtetransitie in de gebouwde omgeving. Dit is als volgt verwoord: Bij de invulling van de klimaatdoelstellingen voor de gebouwde omgeving ligt een grote rol voor de medeoverheden, met een regierol voor gemeenten op het gebied van aardgasvrije buurten en wijken. Met het oog daarop is de inzet dat alle gemeenten voor 31 december 2021 een planning vaststellen in de gemeenteraad voor de transitie van de gebouwde omgeving naar aardgasvrij (woningen, maatschappelijk- en commercieel vastgoed) gericht op een CO2-arme gebouwde omgeving in 2050. Voor alle buurten die voor 2030 van het aardgas af gaan is in 2021 ook bekend wat het alternatief voor aardgas is. Dit betekent dat alle gemeenten in Nederland als eerste stap een TVW ontwikkelen. Binnen onze eigen RES-regio hebben we ervoor gekozen hierin een Zeeuws brede samenwerking op te zoeken door gezamenlijke uitgangspunten en transitiepaden te ontwikkelen. Deze vormen de basis voor de lokale transitievisies die binnen elke gemeente is ontwikkeld.

Ook Kapelle heeft het afgelopen jaar gewerkt aan een TVW die u nu ter vaststelling wordt aangeboden. De RSW is in regionaal verband tot stand gekomen en betreft feitelijk een herziening van de eerdere RSW uit de RES 1.0. De stappen en concepten zijn in de regionale subtafel Gebouwde Omgeving van de RES Zeeland overlegd. Bij het opstellen van de TVW voor Kapelle is een lokale projectgroep met belangrijke gebiedspartners en ambtenaren van diverse beleidsvelden betrokken geweest. Netbeheerder Enduris, woningcorporatie Beveland Wonen en het Waterschap Scheldestromen hebben bijgedragen aan deze visie. De Raadswerkgroep duurzaamheid is op verschillende momenten geïnformeerd over de TVW. Daarnaast is de gemeenteraad vanuit het Zeeuws Energieakkoord ook geïnformeerd over de TVW. Op verschillende momenten zijn inwoners betrok-2-

ken geweest bij het proces. Zo zijn zowel de samenleving als ook de raadsleden Zeeuws breed betrokken geweest bij de vorming van de uitgangspunten om tot de provinciale basis te komen. Ook heeft er op 8 juni 2021 een inwonersbijeenkomst plaatsgevonden. Deze input is gebruikt bij de totstandkoming van de TVW.

Relatie met strategisch beleid De Transitievisie Warmte sluit aan op de bouwsteen Warmte in de gebouwde omgeving van de duurzaamheidsagenda. Deze is op 27 oktober 2020 vastgesteld door uw raad. In deze bouwsteen zijn de ambities voor de gemeente Kapelle beschreven op basis van Europese, nationale en regionale beleidskaders. De ambities zijn per soort vastgoed beschreven: sociaal, particulier, publiek, commercieel en recreatief vastgoed. De TVW geeft aanknopingspunten voor het realiseren van deze ambities. Daarnaast sluiten de TVW en de RSW aan op ambitie 4 uit het Strategisch Kompas: vaart maken met duurzaamheid.

Argumenten: waarom geven we als college dit advies? 1.1 De TVW voor Kapelle geeft voor nu de meest haalbare en realistische weg naar het gasloos verwarmen van de Kapelse woningvoorraad weer. Gezien de lage dichtheid van de huishoudens lijken warmtenetten in onze gemeente niet of moeilijk uit te komen. In de meeste wijken ligt het voor de hand om eerst de warmtevraag zoveel mogelijk te reduceren (door het nemen van geen-spijt-maatregelen op natuurlijke momenten) en waar mogelijk over te schakelen op hybride systemen. De resterende warmtevraag kan hier op termijn deels worden ingevuld met duurzaam gas. Nieuwere woningen kunnen overschakelen op all-electric (elektrisch verwarmen). 2.1 In de RSW staat op regionaal niveau opgenomen waar en op welke wijze bovengemeentelijke warmtebronnen ingezet kunnen worden als duurzaam alternatief voor de gebouwde omgeving. Om te voorkomen dat die warmtebronnen onbenut blijven of dat er juist knelpunten voor gebruik hiervan ontstaan, is bovengemeentelijke sturing nodig. De RSW geeft inzicht in welke andere warmtebronnen voorhanden zijn en in de toekomst wellicht kansrijk zijn.

Kanttekeningen en risico’s: Zonder bijdrage vanuit het rijk voor de realisatie van de warmtetransitie is het voor gemeenten onmogelijk om aan de afspraken in het Klimaatakkoord te voldoen. Er wordt aan gewerkt om hier vanuit de VZG en VNG aandacht voor gevraagd. Dit is mede gebaseerd op het onderzoeksrapport Uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord van de Raad van Openbaar Bestuur (ROB).

Financiën: wat gaat het kosten en hoe gaan we dit financieren? In de begroting voor 2022 is onder de bouwsteen Warmte in de gebouwde omgeving budget gevraagd voor een participatie- en informatiecampagne, de bijdrage voor de energieloketten en het uitvoeren van de vastgestelde bouwsteen.

Wat communiceren we? We gaan actief communiceren over de warmtetransitie in de gemeente Kapelle. Deels gebeurt dit vanuit de regionale samenwerking, deels vanuit Duurzaam Kapelle. De volgende punten worden specifiek benoemd in de TVW: - Communiceren (periodiek) over het nut en de noodzaak van de warmtetransitie en specifiek over isoleren via verschillende kanalen. - Inwoners die aan de slag willen voorzien van objectieve, heldere en toegankelijke informatie. Zoals informatie over handelingsperspectieven op de gemeentelijke website of via de loketten. Deze informatie is eenduidig en Zeeuws-breed afgestemd. - Zelf inwoners actief benaderen op basis van een doelgroepenaanpak.

-3-

- De warmtetransitie koppelen met opgaven en thema’s die spelen in specifieke buurten, wijken en dorpen als er sprake is van een gebiedsgerichte aanpak met koppelkansen. - Communiceren (periodiek) over het proces dat plaatsvindt over de verschillende stappen die worden gezet in de warmtetransitie. Waar vervolgstappen in de transitie voorzien worden, deze vroegtijdig communiceren. - Communicatie integreren in het bredere klimaatverhaal en vanuit de belevingswereld van inwoners.

Uitvoering/aanpak Als gemeente gaan we aan de slag met de gebiedsgerichte aanpak en de doelgroepen aanpak. Dit waar mogelijk in regionale samenwerking met de ander Zeeuwse gemeenten.

Bijlagen -

Regionale Structuur Warmte (RSW) (D21.258483) RSW bijlage A: Kaarten temperatuurbehoefte en warmtevraag (D21.258780) RSW bijlage B: Kaarten warmtebronnen (D21.258781) RSW bijlage C: Factsheets (D21.258782) RSW bijlage D: Menukaart (D21.258783) RSW bijlage E: Stakeholderoverzicht warmtetransitie Zeeland (D21.258784) RSW bijlage F: Achtergrondrapportage (D21.258785) RSW bijlage F-b: Warmtetool achtergronddocument (D21 258786) Transitievisie Warmte Gemeente Kapelle (D21.259750)

-4-