2021-47b. Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle - Beleid- en actieplan LHBTI 2020-2024 DEFINITIEF

Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle Beleid- en actieplan LHBTI 2020-2024

Datum: februari 2020

Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle Voorwoord Vanaf het najaar 2018 ben ik wethouder voor de gemeente Kapelle. Samen met de gemeenteraad en de overige collegeleden hebben we een samenwerkingsakkoord opgesteld. Voor mij was het belangrijk dat het beleid voor LHBTI daar een plaats in kregen. Enkele weken later mocht ik voor het eerst de regenboogvlag bij het gemeentehuis hijsen! Begin 2019 hebben we diverse organisaties en raadsfracties uitgenodigd om het met elkaar te hebben over hoe we de acceptatie kunnen vergroten. Het verhaal van Dave Boone die avond heeft me erg aangegrepen. Hij vertelde zijn persoonlijke worsteling en hoe dit voor hem is geweest. Ook was het mooi om te zien dat enkele scholieren van het Isaac Beekman zich sterk maakt om het onderwerp bespreekbaar te maken met elkaar. Acceptatie is nog geen vanzelfsprekendheid. Met dit beleid- en actieplan willen we stappen zetten om met elkaar in gesprek te gaan en te laten zien dat gemeente Kapelle er voor iedereen is! Ik wil iedereen hartelijk danken voor hun medewerking.

Annebeth Evertz, Wethouder

1

Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle Inhoud Voorwoord .............................................................................................................................................. 1 DEEL I BELEID LHBTI 2020-2024 ............................................................................................................. 3 Hoofdstuk 1 Inleiding .......................................................................................................................... 4 Hoofdstuk 2 Hoe zorgen we ervoor dat iedereen telt! ....................................................................... 5 2.1 Doelstelling ................................................................................................................................ 5 2.2 Speerpunten .............................................................................................................................. 6 Bijlage 1 Input vanuit bijeenkomst 2 april 2019 .................................................................................. 7 DEEL II ACTIEPLAN LHBTI jaar 2020 en 2021 .......................................................................................... 9 Hoofdstuk 1 Actieplan .......................................................................................................................

10 Hoofdstuk 2 Financiën en evaluatie .................................................................................................. 12

2

Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle

DEEL I BELEID LHBTI 2020-2024

3

Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle Hoofdstuk 1 Inleiding In het samenwerkingsakkoord van 18 september 2018 staat dat we gelijke rechten en participatie van lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuele personen en transgenders (LHBTI-ers) willen garanderen in alle delen van de samenleving. In de gemeente Kapelle willen we dat iedereen zichzelf kan en mag zijn. Waarom is gerichte inzet belangrijk? Gezondheid wordt steeds vaker breed en positief opgevat, zodat de focus minder ligt op de afwezigheid van ziekten en aandoeningen en meer op de mogelijkheden die mensen hebben om met ziekten, beperkingen en tegenslagen om te gaan. Uit landelijk onderzoek blijkt dat homoseksuele jongeren meer problemen hebben op het gebied van gezondheid (fysiek, psychisch en sociaal), ze vaker aan zelfdoding denken of daadwerkelijk een poging hebben gedaan en dat zij vaker slachtoffer zijn van pesten. Dat is ook terug te zien onder Zeeuwse jongeren (Factsheet Homoseksualiteit klas 3 VO Zeeland mei 2016). 50% 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0%

wijst homo af wijst lesbienne af

Figuur 1 Afwijzing van homo’s en lesbiennes door Zeeuwse scholieren naar denominatie school (bron Jeugdmonitor 2015)

Uit landelijk onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (2015) blijkt het volgende: ➢ LHB-jongeren doen 5x zo vaak een zelfmoordpoging t.o.v. hetero-jongeren ➢ LHB-jongeren hebben 2x zo vaak emotionele en gedragsproblemen ➢ Van transgenderjongeren heeft 73% psychische problemen ➢ 2 op 3 transgenders heeft zelfmoordgedachten Gemeenten hebben een wettelijke taak in het bewaken en bevorderen van de gezondheid van hun inwoners of specifieke groepen daaruit (Wet publieke gezondheid). Dit beleid- en actieplan heeft als doel de acceptatie van lesbische vrouwen, homomannen, biseksuelen, transgenders en interseksen (LHBTI) vergroten, zodat zij zich gezonder en veiliger voelen. Gerichte inzet en activiteiten kunnen ervoor zorgen dat vooroordelen, discriminatie, intimidatie en geweld tegen LHBTI-ers afneemt. Hierdoor voelen zij zich gesteund, veilig(er) en weerbaar(der): op school, op straat, op het werk, in de zorg en thuis, in de sport en in hun sociale kring.

4

Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle Hoofdstuk 2 Hoe zorgen we ervoor dat iedereen telt! De gemeente Kapelle is er voor al haar inwoners. Acceptatie van (seksuele) diversiteit is nog niet voor iedereen vanzelfsprekend. Op Zeeuwse schaal wordt er al veel gedaan. In Zeeland is het LHBTI preventieplan opgesteld wat in alle 13 gemeenten wordt uitgevoerd. Dit is opgesteld door het AntiDiscriminatieBureau (ADB Zeeland) samen met gemeente Goes en Middelburg. Het preventieplan richt zich bijvoorbeeld op het vaststellen van convenanten met scholen voor een veilige schoolomgeving, het verbeteren van de professionele hulpverlening (o.a. scholing voor herkenning van signalen) en versterken van het sociaal netwerk. In Zeeland zijn diverse organisaties actief die belangen behartigen van de LHBTI doelgroep. LHBT Netwerk Zeeland verbindt diverse partijen en organiseert themabijeenkomsten. We kennen in ieder geval de volgende belangenorganisaties; COC Zeeland, Christen Queer regio Zuidwest, Roze 50+ en LFB (een belangenorganisatie voor en door mensen met een verstandelijke beperking). Diverse scholen voor voortgezet onderwijs hebben een GSA1 (een groep scholieren die vindt dat iedereen op hun school de vrijheid heeft te kunnen zijn wie ze zijn, zonder zich daarvoor te hoeven schamen of te verantwoorden), waaronder ook Isaac Beekman Academy.

De Mozeskerk in Biezelinge heeft zich aangesloten bij WIJdekerk (een initiatief van een groep christenen die vinden dat iedereen zichzelf moet kunnen zijn in zijn of haar kerk). 2.1 Doelstelling De gemeente Kapelle vindt dat iedereen telt. In de gemeente willen we dat iedereen zichzelf kan en mag zijn. We hebben de volgende doelstelling: VERGROTEN VAN DE ACCEPTATIE VAN (SEKSUELE) DIVERSITEIT IN GEMEENTE KAPELLE

1

Gender and Sexuality Alliance

5

Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle 2.2 Speerpunten Om deze doelstelling te bereiken gaan we inzetten op onderstaande speerpunten. De speerpunten zijn niet voor iedereen uit de LHBTI-gemeenschap even belangrijk. Ook zijn ze niet exclusief voor LHBTI-ers. Voor iedereen is het belangrijk om gelijkgestemden te ontmoeten en je gezien en gewaardeerd te voelen.

SPEERPUNT 1 ONTMOETING Ontmoeting kan belangrijk zijn om ervaringen met elkaar te delen. De schaal van gemeente Kapelle is te klein om een inloop of ontmoetingspunt te creëren. Daarom ondersteunen we initiatieven van belangenbehartigers, ADB Zeeland en het LHBT Netwerk Zeeland. Jaarlijks organiseren we voor al onze inwoners een ontmoeting rondom het thema diversiteit. Dit doen we in samenwerking met relevante partijen en belangenbehartigers (bv welzijnswerk, onderwijs, sportverenigingen, kerken).

SPEERPUNT 2 SOCIALE ACCEPTATIE Je geaccepteerd voelen of durven uitkomen voor wie je bent is belangrijk. Helaas is dit nog steeds niet vaak vanzelfsprekend. Vooral onder jongeren, ouderen, binnen de christelijke gemeenschap en migranten is de sociale acceptatie van LHBTI-ers lager dan elders. In de bijeenkomst van 2 april 2019 kwam onder andere naar voren dat het belangrijk is het onderwerp uit de taboesfeer te halen. Maak het onderwerp bespreekbaar op basisscholen, kerken, sportverenigingen, zorginstellingen, enz. De gemeente is hierin de aanjager.

SPEERPUNT 3 ZICHTBAARHEID EN VOORBEELDFUNCTIE Om de sociale acceptatie te bevorderen moet LHBTI zichtbaarder worden in de gemeente Kapelle. Dit heeft een symbolische waarde en draagt bij aan erkenning. Het moet normaal zijn dat je ‘anders’ bent.

6

Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle Bijlage 1 Input vanuit bijeenkomst 2 april 2019 In het samenwerkingsakkoord van 18 september 2018 staat dat we gelijke rechten en participatie van lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuele personen en transgenders (LHBTI-ers) willen garanderen in alle delen van de samenleving. Hiervoor initiëren we in 2019 een startbijeenkomst. Startbijeenkomst Om in gesprek te gaan met de doelgroep en input te krijgen voor een beleids-/actieplan is op 2 april 2019 een (start)bijeenkomst georganiseerd. De bijeenkomst is goed bezocht. Alle raadsfracties waren vertegenwoordigd. Drie belangenorganisaties (COC Zeeland, LHBT Netwerk Zeeland en Christen Queer) waren er. Er waren enkele inwoners van de gemeente Kapelle uit de doelgroep. Daarnaast waren er leerlingen van het Isaac Beekman die iets vertelde over wat er op hun school gebeurd rondom dit thema. Het ADB Zeeland gaf een toelichting op het onderwerp en wat zij voor de Zeeuwse gemeenten aan LHBTI-beleid uitvoeren. Ook waren er mensen die hun persoonlijke verhaal vertelden. Na een inleidend programma hebben de aanwezigen hun input geleverd in drie verdiepende gespreksgroepen. Hieronder de input uit de gesprekken.

Gespreksgroep 1 Iedereen die van zichzelf ‘herkent’ dat hij bepaalde LHBTI gevoelens heeft, moet een (vaak lang) proces door om dat ook voor zichzelf te ‘erkennen’ en te accepteren. Hoewel er aan tafel succesverhalen besproken worden, worden ook voorbeelden genoemd van verstotingen en zelfmoordneigingen. De ‘cijfers’ laten dit ook zien. Het proces om ‘jezelf’ te accepteren wordt moeilijker in een omgeving waarin niet over LHBTI gesproken wordt of er geen andere uitingen in de omgeving zijn. De ‘droom’ is een omgeving waarbij LHBTI normaal is. Dat jongeren ‘normale’ gesprekken hebben over iemand die zij leuk vinden, ongeacht geslacht en voorkeur. Dat mensen niet anders weten dan dat iedereen met elkaar kan trouwen. Of dat je ook twee moeders kan hebben. Om die droom te kunnen realiseren moet het (1) normaal worden op straat en (2) er een zachte landing zijn nadat iemand uit de kast is gekomen: -

LHBTI-ers die zichzelf laten zien en geluk uitstralen. Dit maakt het zichtbaar en helpt in de acceptatie. Maar de andere kant is dat er gevoelens van onveiligheid mee kunnen spelen. Het gesprek aan blijven gaan met elkaar. De netwerken binnen kerken en sportverenigingen aanspreken. Het al vroeg normaliseren door voorleesboeken en toetsen met voorbeeldvragen waarin twee jongens of twee meisjes worden benoemd, reclames en flyers met LHBTI-ers. Mentorsystemen, bijvoorbeeld op middelbare scholen, waarin een oudere leerling en een jongere leerling aan elkaar gekoppeld worden.

Gespreksgroep 2 In de gemeente worden er door aanwezigen geen problemen ervaren met acceptatie. Maar de voorbeelden van anderen die door de familie zijn verstoten zijn er ook. Wanneer geloofsovertuiging een rol speelt, wordt het complexer. De uitnodiging is stigmatiserend. Tip: kijk breder, jezelf kunnen en mogen zijn gaat iedereen aan. Spreek niet alleen over de LHBTI-doelgroep, maar over A tot en met Z.

7

Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle

Gespreksgroep 3 Haal het onderwerp meer uit de schaamte/taboesfeer. Draag als gemeente uit dat je een diverse samenleving bent (bv foto’s van diversiteit in folders/flyers). De regenboogvlag is voor veel mensen een erkenning voor veel mensen (je thuis mogen voelen). Het moet normaal zijn dat je ‘anders’ bent. Isaac Beekman is al heel betrokken bij het onderwerp. Ideeën: - er zijn bruggen te slaan; geef voorlichting bij Cederhof, op scholen - werk aan beeldvorming (foto’s, regenboogvlag) - maak het onderwerp bespreekbaar: onbekend maakt onbemind - organiseer regelmatige ontmoetingsmomenten (zoals bijvoorbeeld deze avond)

8

Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle

DEEL II ACTIEPLAN LHBTI JAAR 2020 EN 2021

9

Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle Hoofdstuk 1 Actieplan In deel I zijn de speerpunten voor de komende jaren opgesteld. In dit actieplan vertalen we deze in concrete acties voor 2020 en 2021. Deze acties worden jaarlijks aangepast naar behoefte van de doelgroep en ontwikkelingen in de samenleving. Bij de activiteiten betrekken we relevante partners. ➢ Speerpunt 1; Ontmoeting In 2020 en 2021 organiseren we voor al onze inwoners een ontmoeting rondom het thema jongeren & LHBTI en roze ouderen. ➢ Speerpunt 2; Voorlichting en bespreekbaar maken • We stimuleren zorginstellingen om de sociale acceptatie van LHBTI-ers in hun instelling te bevorderen, door zich bijvoorbeeld aan te sluiten bij ‘De Roze Loper’. ‘De Roze Loper’ bestaat uit een traject dat leidt naar sociale acceptatie van seksuele diversiteit in de zorg. Cliënten voelen zich na een traject meer gezien, voelen zich veilig in hun seksuele en genderidentiteit. • We vragen kerken om aandacht te hebben voor LHBTI-ers. We stimuleren kerken beleid op te stellen en bijvoorbeeld aan te sluiten bij WIJdekerk. WIJdekerk is een initiatief van een groep christenen, die vinden dat iedereen zichzelf moet kunnen zijn in haar of zijn kerk.

• Met de GGD Zeeland wordt een plan opgesteld voor het implementeren van het thema ‘Relaties en Seksualiteit en Seksuele diversiteit’ in het schoolgezondheidsbeleid binnen het Primair Onderwijs. Hierbij wordt onder andere het volgende gerealiseerd: - Het lespakket ‘Relaties en Seksualiteit en Seksuele diversiteit’ is geïmplementeerd in het schoolgezondheidsbeleid en wordt jaarlijks uitgevoerd door de school. Voor reformatorisch onderwijs wordt gebruik gemaakt van een lespakket dat specifiek voor hen is ontwikkeld. - School heeft beleid op het thema ‘Relaties en Seksualiteit’ met aandacht voor seksuele diversiteit en heeft dit beschreven in het schoolgezondheidsbeleid. Elke school voert naast het lespakket ‘Kriebels in je buik’ twee aanvullende activiteiten uit op het gebied van seksuele diversiteit. - Ouders zijn op de hoogte van het aanbod van het thema ‘Relaties en Seksualiteit en Seksuele diversiteit’. Ouders zijn betrokken en krijgen de gelegenheid een ouderavond of workshop te bezoeken. Ouders krijgen handvatten om ook thuis met dit thema aan de slag te gaan. - De docenten hebben de lessen uitgevoerd zoals geïnstrueerd. De jeugdverpleegkundigen hebben de ouderavonden uitgevoerd volgens plan. De intern begeleiders van de school zijn getraind om problematiek op dit thema te signaleren en verwijzen volgens protocol. ➢ • • •

• •

Speerpunt 3; Zichtbaarheid en voorbeeldfunctie Jaarlijks hijsen we de regenboogvlag We werven 1 of 2 LHBTI-ambassadeurs De expositie Jong&Gay/Queer! wordt in de gemeente Kapelle georganiseerd. Dit is een expositie met Zeeuwse portretten van LHBTIjongeren die hun verhaal doen. In PR en communicatie laten we zien dat alle burgers gezien en gewaardeerd worden, door bijvoorbeeld diversiteit in foto’s. We plaatsen specifieke informatie over LHBTI op de website van de gemeente.

10

Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle Actieplan Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle 2020-2021 Actie Speerpunt Wanneer Wie Hijsen regenboogvlag Zichtbaarheid en Jaarlijks op Gemeente voorbeeldfunctie 11 oktober Themabijeenkomst Ontmoeting 2020 Gemeente, Jong Kapelle Jongeren & LHBTI en Isaac Beeckman Expositie Jong&Gay/Queer! Zichtbaarheid en 2020 Gemeente voorbeeldfunctie Informatie LHBTI en Zichtbaarheid en 2020 Gemeente en ADB Zeeland hulpverlening op website voorbeeldfunctie Werven LHBTI Zichtbaarheid en 2020 Gemeente, ambassadeur voorbeeldfunctie belangenbehartigers Bespreekbaar maken met Sociale acceptatie 2021 Gemeente zorginstellingen Stock foto’s diversiteit Zichtbaarheid en 2021 Gemeente, ADB Zeeland, voorbeeldfunctie LHBT Netwerk Zeeland Implementeren thema Sociale acceptatie 2021 GGD Relaties en Seksualiteit en Seksuele diversiteit op basisscholen Themabijeenkomst roze Ontmoeting 2021 Gemeente en ouderen zorginstellingen Diversiteit in Zichtbaarheid en 2021 gemeente communicatie/beeldvorming voorbeeldfunctie Bespreekbaar maken met Sociale acceptatie 2021 gemeente kerken

11

Iedereen telt! Jezelf zijn in gemeente Kapelle Hoofdstuk 2 Financiën en evaluatie In de gemeentebegroting 2020 en 2021 is € 5.000,- opgenomen voor uitvoering van het actieplan. De ambtelijke capaciteit om dit aan te jagen wordt onderdeel van de structurele taken van de beleidsafdeling Beleid en Dienstverlening. Het bedrag van € 10.000 wordt als volgt ingezet: Jaarlijkse activiteit/themabijeenkomst (maximaal € 500,- per jaar 2020 en 2021) Eenmalig implementeren projectplan lesprogramma Zeeuwse/Kapelse stock-foto’s diversiteit (eenmalig) Diversen/onvoorzien

Speerpunt ontmoeting

€ 1.000,-

Speerpunt sociale acceptatie Speerpunt zichtbaarheid en voorbeeldfunctie -

€ 8.000,€ 250,€ 750,-

Medio 2021 wordt de financiële inzet en het actieplan geëvalueerd. Hierbij rapporteren we aan de gemeenteraad: - welke acties zijn uitgevoerd; - welk budget hieraan is besteed; - hoeveel deelnemers er aan de themabijeenkomsten hebben deelgenomen; - welke basisscholen het thema ‘Relaties en Seksualiteit en Seksuele diversiteit’ reeds hebben geïmplementeerd. Aan de hand van de evaluatie worden aanbevelingen gedaan voor eventuele structurele inzet van middelen per 2022. Daarnaast worden aanbevelingen gedaan voor activiteiten voor 2022 en verder.

12