2021-43a. Programmabegroting 2022-2025
Tekst van het document
2023 5.208 23 102 226 308 8 2.755 29 183 7 107 438 945 38 41 531 1 89 3 438 4.677
2024 5.489 23 102 141 294 8 3.096 29 191 7 135 438 948 38 41 531 1 89 3 438 4.958
2025 5.771 23 102 131 288 8 3.437 29 175 7 106 438 948 38 41 531 1 89 3 438 5.240
In de paragraaf bedrijfsvoering is een toelichting gegeven over de overhead, alle wijzigingen zijn hierin toegelicht. Hieronder staan de baten en lasten van overhead, de verschillende posten geven de kosten dan wel baten weer. Enkele posten lichten we toe. Onder de lasten staan diverse posten, de grootste post “kosten organisatie” zijn de salariskosten van de ambtelijke organisatie. De post Personeel & Organisatie bestaat voornamelijk uit: opleidingskosten, arbo diensten en aansprakelijkheidsverzekering. De post “GR de Bevelanden” betreft alle medewerkers van Directie, P&O, ICT en IV ondergebracht bij de Gemeenschappelijke regeling de Bevelanden. E-Kapelle is de verzameling van alle software updates aanpassingen en data gedreven te werken. Onder Regiobureau OZO staan alle lasten van het regiobureau, gemeente Kapelle verzorgt de administratie van het regiobureau. Bestuurlijke samenwerking bestaat uit alle lasten die voortkomen uit samenwerkingsverbanden (VNG, VZG, OZO en platform de Bevelanden). Onder de baten staat “kosten organisatie” dit is de doorrekening van personeel voor grondexploitatie en projecten. De baten voor Regiobureau OZO zijn alle bijdragen van gemeenten en provincie voor het Regiobureau OZO.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
33
Paragrafen Paragraaf Lokale heffingen Functie en inhoud van deze paragraaf Beleid Raming van de inkomsten Overzicht kostendekking met uitgangspunten Lokale lastendruk Kwijtscheldingsbeleid
Regelgeving (in- en extern) BBV Verordeningen (belastingen en heffingen) Beleidsdocumenten
Beleid Kapelle streeft naar een evenwichtige ontwikkeling van de lastendruk. Uitgangspunt is dat de lokale heffingen de inflatie volgen. De leges zullen in het algemeen kostendekkend worden geheven. Bij de berekeningen van de kostendekking is de handreiking kostenonderbouwing lokale heffingen gehanteerd. Sabewa Zeeland verzorgt de heffing en invordering van de OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing, hondenbelasting, forensen- en toeristenbelasting en de waardebepaling op grond van de Wet WOZ. Ook verzorgt Sabewa Zeeland de kwijtschelding. Overhead In de financiële verordening die in uw raadsvergadering van 16 april 2019 is vastgesteld, is de systematiek van toerekenen van overhead aan de taakvelden opgenomen, zijnde: Voor de toerekening van de overheadkosten aan de kostprijs van rechten en heffingen waarmee kosten in rekening worden gebracht, en van goederen, werken, diensten die worden geleverd aan overheidsbedrijven en derden, wordt uitgegaan van de volgende toerekening: ((Personeelslasten taakveld + inhuur derden taakveld)/ (totale personeelslasten alle taakvelden + inhuur derden alle taakvelden exclusief overhead)) x overhead = opslag taakveld. Belastingen De belastingopbrengsten zijn reëel geraamd, de tarieven zijn in concept klaar. Echter door ontwikkelingen op de woningmarkt en stijgende inflatie zijn de tarieven niet zeker.
In de raadsvergadering van december stelt de raad deze vast.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
34
Totale raming van de inkomsten: Belasting/heffing Onroerende zaakbelasting Onroerende zaakbelasting Onroerende zaakbelasting Totaal onroerende zaakbelasting
2021 1.478 419 593 2.490
2024 1.558 469 640 2.666
2025 1.581 476 649 2.706
Totaal opbrengst rioolheffing 1.535 1.572 1.603 1.635 Totaal opbrengst afvalstoffenheffing excl. bedrijfsafval 1.423 1.489 1.556 1.556 Lijkbezorgingsrechten 224 229 234 238 Forensenbelasting 56 74 75 76 Toeristenbelasting 219 175 177 180 Hondenbelasting 70 69 70 71 Precariobelasting* 290 0 0 0 * Enduris heeft een procedure aangespannen tegen de opgelegde aanslagen, deze wordt 100% opgenomen in de voorziening precario.
1.667 1.556 238 77 183 72 0
Eigenaren woningen Eigenaren niet-woningen Gebruikers niet-woningen
2022 1.512 455 621 2.588
2023 1.535 462 630 2.627
Overzicht kostendekking afvalstoffen-, rioolheffing en lijkbezorgingsrechten:
Kosten taakveld (inclusief omslagrente) Opbrengst taakveld Netto kosten taakveld Overhead BTW Totale kosten Opbrengst heffingen Dekking
Afvalstoffenheffing 2021 € 1.328
Afvalstoffenheffing 2022 € 1.355
Rioolheffing 2021 € 1.334
Rioolheffing 2022 € 1.361
Lijkbezorging 2021 € 253
Lijkbezorging 2022 € 264
€ 106 € 1.222 € 78 € 227 € 1.527 € 1.429
€ 116 € 1.239 € 59 € 236 € 1.535 € 1.520
€ 25 € 1.309 € 82 € 144 € 1.535 € 1.535
€ 25 € 1.336 € 72 € 280 € 1.688 € 1.572
€8 € 245 € 121 €0 € 366 € 224
€ 28 € 236 € 110 €0 € 346 € 229
94%
99%
100%
93%
61%
66%
Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing. Uitgangspunt is dat alle kosten van inzameling en verwerking van huishoudelijk afval voor 100% in het tarief worden meegenomen. De stijging van de netto-kosten in 2022 ten opzichte van 2021 wordt onder meer veroorzaakt door het opnemen van een budget voor duurzaamheid wat niet eerder in de begroting was opgenomen, hogere verwerkingskosten huishoudelijk afval en een stijging van de kosten voor de milieustraat.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
35
Het ophogen van het tarief voor 1-persoonshuishoudens naar 90% van het tarief voor een meer-persoonshuishouding werkt door in de kostendekking. De dekking van de kosten stijgt in 2022 ten opzichte van 2021 van 94% naar 99%. Het voorstel bij de begroting 2021 was om in 3 jaar tijd weer 100% kostendekkend te zijn. In de periode 2021-2023 houden we daarom rekening met een stijging van het vaste tarief voor alle huishoudens met 4% extra bovenop de inflatie. Binnen de afvalstoffenheffing is rekening gehouden met een variabel deel in de opbrengsten. Deze variabele opbrengst is afhankelijk van het aantal ledigingen van de restafvalcontainer c.q. het aantal aanbiedingen in de verzamelcontainer voor restafval.in het jaar. Op basis van ervaringscijfers gaan we voor 2022 uit van 45.000 ledigingen voor laagbouw en 10.000 ledigingen voor de hoogbouw. In 2021 startten we met het toepassen van een oplopend tarief per lediging, naarmate meerdere keren wordt aangeboden. Het basistarief voor de eerste 13 ledigingen bedraagt € 8,00. Daarna rekenen we een tarief van € 10,00. Bij meer dan 20 ledigingen bedraagt het tarief € 12,00. Bij de hoogbouw bedraagt het basistarief voor de eerste 104 inworpen € 1,00, Daarna een tarief van € 1,25. Bij meer dan 160 inworpen bedraagt het tarief € 1,50 per inworp. Hiermee verwachten we dat het aantal ledigingen/inworpen en daarmee de hoeveelheid restafval daalt.
Dit kan op termijn een besparing in de ophaalkosten opleveren. Rioolheffing De aanleg, het onderhoud en vervanging van het gemeentelijk rioolsysteem wordt betaald via de rioolheffing. Uitgangspunt hierbij is 100% kostendekkendheid. Per huishouden wordt een tarief in rekening gebracht. Het tarief voor een eenpersoonshuishouden bedraagt 75% van het tarief voor een meerpersoonshuishouden. De niet-woningen worden aangeslagen op basis van de WOZ-waarde. Op begrotingsbasis vindt een toevoeging aan de voorziening riolering plaats. Deze toevoeging is gebaseerd op het vGRP en wordt aan het eind van het jaar in mindering gebracht op de uitgevoerde vervangingsinvesteringen. In de begroting 2022 is rekening gehouden met een toevoeging aan de voorziening van € 600.000. Was het voor 2021 nog mogelijk om een 100% kostendekkend tarief voor te leggen, in deze begroting lukt dat niet meer. Met name het hoge investeringsniveau in het rioleringsstelsel zorgt voor een groter aandeel BTW in de tariefberekening. Lijkbezorging Het tarief voor de lijkbezorging is niet kostendekkend. Het onderdeel begraafplaatsen is arbeidsintensief. De kostendekking ten opzichte van 2021 is verbeterd.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
36
Overzicht kostendekking leges
Hoofdstuk Product Titel 1 Algemene dienstverlening Burgerlijke stand Reisdocument Rijbewijzen Verstrekkingen BRP Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning Omgevingsvergunning Bestemmingswijziging Titel 3 Dienstverlening vallen onder Europese dienstenrichtlijn Horeca Vent- en straatvergunning APV Totaal
Lasten 558 60 245 179 78 590 519 71 21 5 11 5 1169
2021 Baten 145 14 55 63 13 510 495 15 14 3 9 1 668
% 26% 23% 23% 35% 16% 87% 95% 21% 64% 59% 87% 23% 57%
Lasten 472 52 212 156 51 568 501 68 20 5 10 5 1060
2022 Baten 145 14 55 63 13 518 503 15 14 3 9 1 676
% 31% 26% 26% 40% 25% 91% 100% 22% 68% 62% 92% 25% 64%
De totale lasten laten een lichte daling zien in 2022 ten opzichte van 2021. Als gevolg van de daling van de lasten en lichte stijging van de opbrengsten is het kostendekkendheidspercentage 2022 ten opzichte van 2020 met 7% gestegen. Binnen de verordening is van een meer dan kostendekkende opbrengst geen sprake. Kwijtscheldingsbeleid ▪ Wanneer iemand een laag inkomen heeft kan kwijtschelding worden aangevraagd. Verzoeken om kwijtschelding worden getoetst aan landelijke normen (Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 en de Leidraad kwijtschelding gemeentelijk en - waterschapsbelastingen). ▪ Kwijtschelding is mogelijk voor rioolheffing gebruik woningen, hondenbelasting en voor een gedeelte van de afvalstoffenheffing. ▪ In de begroting is € 35.000 gereserveerd voor kwijtscheldingen.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
37
Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Functie en inhoud van deze paragraaf Inventarisatie weerstandscapaciteit Inventarisatie risico’s en beheersmaatregelen Beleid t.a.v. risico’s en weerstandsvermogen Verplichte kengetallen
Regelgeving (in- en extern) BBV Financiële verordening Nota weerstandsvermogen en risicomanagement
Visie Het weerstandsvermogen van de gemeente geeft een indicatie van de mate waarin de gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat de continuïteit in gevaar komt. Het behoud van een voldoende weerstandsvermogen is van belang om de continuïteit van de organisatie bij de uitvoering van het vastgestelde beleid te waarborgen. Begrippen ▪ Weerstandsvermogen: de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in de ratio weerstandsvermogen (beschikbare weerstandscapaciteit / benodigde weerstandscapaciteit). ▪ Weerstandscapaciteit: middelen waarover de gemeente beschikt / kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Naast het eigen vermogen zijn dit onbenutte inkomstenbronnen en bezuinigingsmogelijkheden. ▪ Risico1: kans op het optreden van een gebeurtenis met een bepaalde (financiële) Incidenteel Structureel impact. De risico’s relevant voor het weerstandsvermogen zijn die risico’s die niet Algemene reserve (vrij besteedbaar) X op een andere manier zijn te ondervangen en die een financieel gevolg kunnen Bestemmingsreserves (vrij besteedbaar) X hebben. 2 Onbenutte belastingcapaciteit X ▪ Kans : de mogelijkheid dat er schade wordt veroorzaakt door een gebeurtenis.
▪ Benodigde weerstandscapaciteit: kans vermenigvuldigd met de financiële impact Eventuele begrotingsruimte X van het risico. Kostenreductie (bezuinigingen) X ▪ Financiële impact: de ernst van de financiële schade wanneer deze optreedt. Beschikbare weerstandscapaciteit Bij de beoordeling van het weerstandsvermogen moet worden gekeken naar de structurele weerstandscapaciteit en de incidentele weerstandscapaciteit. Onder incidentele weerstandscapaciteit wordt verstaan de capaciteit die de gemeente heeft om éénmalige tegenvallers op te vangen. Onder structurele weerstandscapaciteit wordt verstaan de middelen die permanent inzetbaar zijn om tegenvallers op te vangen. 1
Grote risico’s die slechts in zeer zeldzame gevallen voordoen, zijn niet meegenomen in de inventarisatie. Dan moet bijvoorbeeld gedacht worden aan een grote ramp op de Westerschelde. Er zal dan direct opschaling naar minimaal het niveau van de provincie en de Veiligheidsregio plaatsvinden. 2 De kans wordt uitgedrukt in een viertal klassen: zeer laag (10%), laag (25%), middel (50%) en hoog (90%).
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
38
Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit: Beschikbare incidentele weerstandscapaciteit Algemene reserve niet vrij besteedbaar Algemene reserve vrij besteedbaar (excl. verplichtingen) Bestemmingsreserve(s) (excl. verplichtingen) Reserves exploitatie bouwgrond Onbenutte belastingcapaciteit Begrotingsruimte Kostenreductie (bezuinigingen) Totaal
Stand 31-12-2022 1.425 3.256 0 959 pm 659 Pm 6.299
Stand 31-12-2021 1.425 4.289 0 1.161 pm 81 pm 6.956
Inventarisatie risico’s
Exploitatie sportcentrum Het sportcentrum Groene Woud wordt in één keer geheel vernieuwd. Voor het nieuwe sportcentrum, dat in 2022 in gebruik wordt genomen, zijn de exploitatielasten oorspronkelijke geraamd op € 811.000 en na de aanbesteding verlaagd naar € 684.000. Garantstellingen Beveland wonen (voorheen RWS) heeft leningen aangetrokken, waarvoor de gemeente garant staat.
Risico’s
Maatregelen
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstandscapaciteit
De exploitatielasten die voortvloeien uit de bouw en het onderhoud van het nieuwe sportcentrum liggen inmiddels vast. Het herzien van de exploitatie- en huurovereenkomst moet nog afgerond worden. De gezamenlijke verkenning resulteert in een neutrale exploitatie.
Ontwikkelingen worden gevolgd en waar nodig wordt bijgestuurd.
Zeer Laag
PM
PM
Als Beveland Wonen niet aan zijn aflossingsverplichtingen kan voldoen, zal de gemeente worden aangesproken.
• Jaarlijks overleg met Beveland Wonen over het jaarverslag. • Info van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw opvragen. • Nieuwe standaard achter vangovereenkomst laten ondertekenen waarbij risicopositie niet veranderd.
Zeer laag
PM
PM
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
39
Leges omgevingswet Voor het aanvragen van een omgevingsvergunning worden leges in rekening gebracht, waarbij het uitgangspunt is dat deze inkomsten kostendekkend zijn.
Wet Inburgering We ontvangen een budget voor de financiering van de inburgeringsvoorzieningen door middel van een specifieke uitkering (SPUK). Het budget mag worden besteed aan voorzieningen die bijdragen aan het voldoen van de inburgeringsplicht (taaltrajecten, maatschappelijke begeleiding, inzet van tolken enz.). Open einderegelingen Sociaal Domein • De gemeente kent diverse openeinderegelingen: de Wmo 2015, de Wmo 2007, de Jeugdwet en de Participatiewet. Één of enkele complexe casussen kunnen een grote financiële impact hebben (incl. woningaanpassingen). • De Corona-maatregelen hebben een economische recessie tot gevolg waardoor mensen vaker een beroep doen op het stelsel van werk en inkomen. De gevolgen kunnen voor langere tijd zijn. De economie zal tijd nodig hebben om te herstellen.
Risico’s
Maatregelen
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstandscapaciteit
De daadwerkelijk gerealiseerde inkomsten uit deze leges fluctueren sterk en zijn afhankelijk van de bouwactiviteiten waar een aanvraag voor moet worden ingediend. Vooral als er geen grote bouwprojecten zijn, zullen deze legesinkomsten achterblijven bij de raming. Dit laat zich moeilijk plannen dan wel sturen.
Flexibele inhuur van specialistische kennis voor het beoordelen van een aanvraag, zodat de kosten beperkt kunnen worden.
Laag
€ 100.000
€ 25.000
Laag
pm
Middel
€ 500.000
We weten niet of het budget toereikend is voor de opgave.
•
Het beroep op de openeinderegelingen en de hiermee gemoeide gelden zijn hoger dan de begrote budgetten.
•
We zijn niet toegerust op de grotere toestroom.
Diverse bijsturingsmaatregelen gericht op preventie conform actieplannen.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
pm
40
€ 250.000
Risico’s Abonnementstarief Wmo De invoering van het abonnementstarief had enerzijds een aanzuigende werking op met name de huishoudelijke hulp en zorgde anderzijds voor lagere inkomsten uit eigen bijdragen. Er zijn geluiden dat het nieuwe kabinet het abonnementstarief gaat afschaffen. Jeugdhulp • De extra bijdrage van het Rijk is toegezegd voor 2022, per 2023 mag 75% hiervan worden opgenomen in de begroting en moet worden gewerkt aan acties die moeten leiden tot kostenbeheersing. • De invoering van het woonplaatsbeginsel per 2022 betekent dat de woonplaats waar de jeugdige stond ingeschreven voorafgaand aan de zorg met verblijf de woonplaats van de jeugdige is. Deze gemeente is dan verantwoordelijk voor de kosten. Gemeenschappelijke regelingen Diverse gemeentelijke activiteiten zijn bij gemeenschappelijke regelingen ondergebracht. De uitgaven van gemeenschappelijke regelingen behoren tot de verplichte uitgaven van de gemeente.
Maatregelen
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstandscapaciteit
Middel
€ 520.000
€ 260.000
Uitvoering van het geactualiseerde actieplan jeugdhulp.
Middel
€ 500.000
€ 250.000
• We actualiseren de nota verbonden partijen. • We bezien op welke manier we invulling willen geven aan ons opdrachtgeverschap. • We zijn betrokken bij de werkgroep verbonden partijen. Hier wordt o.a. gekeken naar de dienstverlening vanuit GR’en aan de deelnemende gemeenten, de positie van de gemeenteraden en de rol van de begeleidingscommissies.
Middel
€ 400.000
€ 200.000
Er is nog geen nieuw kabinet, het afschaffen van het abonnementstarief is een aanname.
•
We gaan uit van structurele baten van € 825.000, ook na 2022.
•
Budgetten worden overgeheveld van de ene naar de andere gemeente. Voor Kapelle is om deze reden € 180.000 in mindering gebracht op de lasten.
Een hogere bijdrage aan één of meerdere gemeenschappelijke regelingen.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
41
Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering is dynamisch. Er zijn diverse invloeden op de kosten van de bedrijfsvoering. Cybercrime, informatiebeveiliging en privacy Cybercrime is een vorm van criminaliteit waarbij een ICT-systeem of de informatie die daardoor wordt verwerkt, het doelwit is. De veilige omgang met informatie heeft te maken met de organisatie, de werkprocessen, beschermingsmaatregelen en de controle op deze drie. Wanneer gegevens van inwoners of bedrijven in handen vallen van derden die geen toegang tot deze gegevens mogen hebben, is sprake van een datalek en/of schending van de privacy.
Risico’s
Maatregelen
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstandscapaciteit
Hoger incidentele of structurele kosten voor de bedrijfsvoering, door bijvoorbeeld het voldoen aan de Wet Banenafspraak of verzuim.
Monitoren kosten bedrijfsvoering.
Middel
€ 50.000
€ 25.000
Risico’s voor de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie(systemen). Risico’s voor de continuïteit van de dienstverlening en gemeentelijke processen.
Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO); bevat maatregelen omtrent: • Informatiebeveiligingsbeleid, • Organiseren van informatiebeveiliging (interne organisatie, mobiele apparatuur en telewerken), • Veilig personeel (voorafgaand aan, tijdens en bij wijziging of beëindiging dienstverband), • Beheer van bedrijfsmiddelen, • Toegangsbeveiliging, • Cryptografie, • Beveiliging bedrijfsvoering, • Communicatiebeveiliging, • Acquisitie, ontwikkeling en onderhoud van informatiesystemen, • Leveranciersrelaties, • Beheer van informatiebeveiligingsincidenten, • Informatiebeveiligingsaspecten van bedrijfscontinuïteitsbeheer,
Middel
€ 250.000
€ 125.000
Bij ontoereikendheid van de informatiebeveiliging of bij niet zorgvuldig omgaan met gevoelige of vertrouwelijke (persoons)gegevens kan de gemeente aansprakelijk worden gesteld in het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Bij het niet-naleven van de AVG kan de Autoriteit Persoonsgegevens boetes opleggen die kunnen oplopen tot € 20.000.000.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
42
Risico’s
Maatregelen •
Gemeentefonds Op 7 december 2020 hebben de fondsbeheerders de Tweede Kamer per brief geïnformeerd over het vervolgproces van de herijking van de verdeling van het gemeentefonds. Het ministerie van BZK heeft op 2 februari 2021 de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) gevraagd om advies te geven over het voorstel van de fondsbeheerders voor de nieuwe verdeling van het gemeentefonds per 2023. Met het indienen van deze adviesaanvraag zijn ook de voorlopige uitkomsten van de verdeling voor de individuele gemeenten bekend gemaakt.
Er zijn drie risico's met betrekking tot het Gemeentefonds: het risico dat het Rijk bezuinigt op de algemene en specifieke uitkeringen uit het Gemeentefonds, het risico dat de verdeling door het Rijk wordt herzien (herverdeeleffecten) en het risico dat de bestaande verdeelmaatstaven zich anders ontwikkelen dan geraamd (exogene ontwikkelingen). Vanuit de voorlopige verdeling is bekend gemaakt dat vooralsnog de gemeente Kapelle een voordeelgemeente blijkt te zijn.
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstandscapaciteit
Zeer Laag
€ 100.000
€ 10.000
Naleving (wettelijke en contractuele eisen, informatiebeveiligingsbeoordelingen/audits).
Actualiteit rondom dit thema volgen en bijsturen waar mogelijk.
Na weging van het advies van de ROB zullen de fondsbeheerders ook de VNG consulteren. Het besluit tot invoering van de nieuwe verdeling zal door het huidige demissionaire kabinet, net als andere besluiten met betrekking tot de inrichting van de financiële verhouding, aan het nieuwe kabinet worden overgelaten. Reden hiervoor is onder meer de huidige financiële positie van gemeenten en de nog langlopende gesprekken met gemeenten over onder andere de toereikendheid van financiering in de jeugdzorg. Ratio weerstandsvermogen:
€ 6.299.000/ € 1.145.000 = 5,5 (begroting 2021: 6,6)
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
43
Bij de begroting 2021 werd uitgegaan van een benodigde weerstandscapaciteit van € 761.000. In 2022 zijn de risico’s opnieuw onder de loep genomen. Voornamelijk door de effecten van het sociaal domein, waarbij het beeld nog onzeker is om deze risico’s mee te nemen wordt er vooralsnog uitgegaan dat grotendeels de kosten worden vergoed door het rijk. De overige risico’s zijn grotendeels in omvang gelijk gebleven, maar de vooruitzichten blijven vanwege de vele onzekerheden risicovol. Het “ratio weerstandsvermogen” is verlaagd van 6,6 naar 5,5 maar blijft boven de 2,0 wat gekwalificeerd is “Uitstekend”. Conform de nota weerstandvermogen en risicomanagement 2011 is het ratio weerstandsvermogen uitstekend. Ratio weerstandvermogen > 2,0
Betekenis Uitstekend
1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6
Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Kengetallen ▪ Bij ministeriële regeling van 17 juli 2015 zijn nadere regels gesteld over de wijze waarop de kengetallen door gemeenten worden vastgesteld en in de begroting en het jaarverslag worden opgenomen. ▪ Kengetallen zijn getallen die een verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans. Kengetallen kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De voorgeschreven kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te dekken of op te vangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaarheid- en wendbaarheid. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat een afzonderlijk kengetal weinig zegt over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie van de gemeente. Omdat de kengetallen in hun onderlinge relatie moeten worden bezien in de beoordeling van de financiële positie is het van belang dat niet alleen de kengetallen worden opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing, maar ook worden voorzien van een adequate toelichting.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
44
Kengetallen * Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit *uit de jaarrekening 2020
2020* 72% 68% 31% 0% 6% 106%
2021 76% 71% 31% 0% 3% 100%
2022 128% 123% 28% 0% 2% 100%
2023 159% 155% 28% 1% 1% 100%
2024 180% 175% 26% 1% 0% 100%
2025 192% 182% 25% 2% 0% 100%
Toelichting kengetallen Kijkend naar de kengetallen is de financiële positie gezond. De begroting is structureel en reëel sluitend. Door de investeringen in het nieuwe sportcentrum en nieuwe onderwijshuisvesting stijgt de netto schuldquote. De totale omvang van de grondexploitatie daalt van 5,4 miljoen in 2021 naar 0,7 miljoen. Hierdoor stijgt de netto schuldquote sterk. Nieuwe plannen en de daaraangekoppelde begroting zorgen voor een stijgende omvang van de grondexploitatie op termijn. Dit heeft tot gevolg dat de netto schulquote weer gaat dalen. In scenario kengetallen zijn bovengenoemde ontwikkelingen meegenomen. Scenario kengetallen ** Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio
2021 76% 72% 38%
2022 122% 117% 35%
2023 150% 145% 35%
2024 157% 152% 33%
2025 157% 152% 32%
Gezien de huidige ontwikkelingen binnen de bedrijventerreinen kan de schuldquote voordelig worden beïnvloed door de positieve resultaten uit de grondexploitatie. Tegenover de geraamde investeringen komen hogere inkomsten te staan, waardoor minder externe financiering nodig is. Dit zal de kengetallen positief beïnvloeden. In “scenario kengetallen” is rekening gehouden met deze lagere financieringsbehoefte. Voor de komende 4 jaar gaat het om 1 mln in 2021, 2 mln in 2022, 3 mln in 2023, 4 mln in 2024 en 5 mln 2024. Totaal is er in dit scenario rekening gehouden met een lagere financieringsbehoefte van 5 mln. Hierdoor daalt de netto schuldquote in 2025 van 192% naar 157% en stijgt de solvabiliteit in 2025 van 25% naar 43%. Daarnaast is de berekening van de netto schuldquote afhankelijk van de totale begroting, doordat grondexploitatie langszaam dalen en daarmee de totale lasten en baten van de begroting, stijgt de netto schuldquote zonder dat er extra middelen zijn aangetrokken. In deze scenario gaan we uit van gelijkblijvende omvang van onze totale begroting.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
45
Toelichting Netto schuldquote ▪ Het kengetal “netto schuldquote”, ook wel bekend als de netto-schuld als aandeel van de inkomsten, zegt het meest over de financiële vermogenspositie van een gemeente. De netto-schuldquote geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op zijn tellen moet passen. Daarnaast zegt het kengetal ook wat over de flexibiliteit van de begroting. Hoe hoger de schuld is, hoe meer kapitaallasten er zijn, waardoor een begroting minder flexibel wordt. Met name de investeringen in het nieuwe sportcentrum zorgen voor een stijging van de netto schuldquote. ▪ In de VNG-uitgave “Houdbare overheidsfinanciën” is aangegeven dat wanneer de Goed Tot 90% schuld lager is dan de jaaromzet (<100%) dit als goed kan worden bestempeld. Boven Matig 90% tot 130% de 130% is het onvoldoende. Onvoldoende Hoger dan 130% Solvabiliteitsratio ▪ De “solvabiliteitsratio” geeft de mate aan waarmee de gemeentelijke bezittingen zijn betaald met eigen middelen. Anders gezegd: het aandeel van het eigen vermogen in het totale vermogen. Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen, hoe gezonder de gemeente. ▪ Wanneer de helft of meer van het totaal vermogen uit eigen vermogen bestaat, dan is Goed 50% en hoger de solvabiliteit goed. Is het kengetal voor solvabiliteit kleiner dan 30%, dan is er veel Matig Tussen 20% en 50% vreemd vermogen aanwezig.
Onvoldoende Kleiner dan 20% Structurele exploitatieruimte ▪ Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte is binnen de vastgestelde begroting. Daarnaast geeft dit kengetal ook aan of de gemeente in staat is om structurele tegenvallers op te vangen dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid.
Goed Matig Onvoldoende
Structureel hoger dan 0,6% Structureel tussen 0% en 0,6% Structureel kleiner 0%
Grondexploitatie ▪ Het kengetal “grondexploitatie” geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten opzichte van de jaarlijkse baten. Wanneer de gemeente grond tegen de lagere prijs van landbouwgrond heeft aangekocht, loopt de gemeente veel minder risico dan wanneer er dure grond is aangekocht en de vraag naar bouwgrond stagneert. ▪ Een norm bepalen voor het kengetal grondexploitatie is lastig. De boekwaarde van de gronden en bezit zegt namelijk nog niets over de relatie tussen vraag en aanbod van woningbouw dan wel m2-bedrijventerrein. Maatwerk is hiervoor van toepassing, dat wil onder andere zeggen hoeveel woningen of m2bedrijventerrein er zijn gepland. Daarnaast is het van wezenlijk belang wat de verwachte vraag zal zijn. ▪ De boekwaarde van de gronden geeft aan of een gemeente veel middelen heeft gestopt in haar grondexploitatie. Dit geld moet namelijk ook nog terugverdiend worden. Om bovenstaande redenen is geen norm verbonden aan het kengetal grondexploitatie. Belastingcapaciteit ▪ De OZB is voor de gemeente de belangrijkste eigen belastinginkomst. Het kengetal “lokale lasten” wordt berekend aan de hand van de ozb-lasten en rioolheffing voor een gezin bij een gemiddelde woz-waarde plus de afvalstoffenheffing voor een gezin. ▪ Zowel bij de rioolheffing als bij de afvalstoffenheffing wordt in onze gemeente uitgegaan van een kostendekkend tarief.
Bij de ozb wordt daar niet naar gekeken. De ozb vergelijken we met de norm voor artikel 12. Deze norm ligt op 120% van het gewogen landelijk gemiddelde met betrekking tot het ozbtarief. Gemeente Kapelle | Begroting 2022
46
▪
De uitkomsten liggen boven de woonlasten van het landelijk gemiddelde voor een gezin in het voorafgaande begrotingsjaar. Voor het bepalen van een norm is meer achtergrondinformatie nodig over de opbouw van de landelijk gemiddelde woonlasten. Over deze opbouw beschikken wij nog niet.
Paragraaf Financiering Functie en inhoud van deze paragraaf De financiering van de bedrijfsactiviteiten De leningen die daarvoor zijn afgesloten De wijze waarop de rente wordt doorberekend De risico’s en de beheersmaatregelen
Regelgeving (in- en extern) BBV Wet Financiering decentrale overheden (fido) Financiële verordening Treasurystatuut gemeente Kapelle
Visie Financiering betreft de wijze waarop de gemeente benodigde geldmiddelen aantrekt voor het uitvoeren van de bedrijfsactiviteiten. Wij doen dit op een transparante manier en kiezen binnen de kaders voor een eenvoudige systematiek. Risicoprofiel Financieren gaat gepaard met risico’s. Deze worden hieronder in beeld gebracht. Per risico geven we aan of deze risico’s ook van toepassing zijn op Kapelle. Soort risico Renterisico
Toelichting Risico rentestanden
Debiteurenrisico
Risico op niet betalen debiteuren
Liquiditeitsrisico
Niet goed in beeld hebben van kasstromen kan leiden tot onnodige rentekosten
Maatregel Sturen op wettelijk verplicht kasgeldlimiet, intradaglimiet en renterisiconorm Incassobeleid en voorziening dubieuze debiteuren Liquiditeitenplanning
Kredietlimiet en intradaglimiet Ons kredietlimiet is € 1,5 miljoen negatief, tot dit bedrag mogen wij negatief staan op onze bankrekening van de BNG. Komen we hierboven dan moeten wij gelijk actie ondernemen. Dit kan in de vorm van een kasgeldlening of het aanzuiveren van ons saldo door schatkistgeld terug te vragen van het Rijk. Een overschrijding mag maximaal € 1 miljoen bovenop de € 1,5 miljoen van het kredietlimiet bedragen. Dit noemen we het intradaglimiet. Binnen 24 uur moeten wij dit limiet aanzuiveren anders betalen wij een boeterente.
Omvang risico Laag Midden Laag
Kasgeldlimiet ✓ Omvang begroting ✓ Limiet (8,5%) ✓ Gemiddelde schuld ✓ Ruimte
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
€ 36.022 € 3.061 € 550 € 2.511
47
Daarnaast heeft het Rijk en de BNG maatregelen getroffen tegen de negatieve rente. Het rijk heeft per 1 juli 2021 de voorwaarden voor het schatkistbankieren aangepast. De drempel voor het aanhouden van middelen is nu € 1 miljoen positief. Deze drempel was € 250.000 positief. Komt ons saldo boven € 1 miljoen dan wordt alles boven dit bedrag afgeroomd naar de schatkist. Daarnaast betalen wij de BNG per 1 juli 2021 rente wanneer ons banksaldo meer dan 500.000 euro positief is. De rente is gelijk aan euribor, euribor staat op dit moment tussen de -0,4% en -0,6%. Kortom staan we positief dan betalen we eerder rentelasten dan voorheen. Gezien ons gemiddelde saldo bij de BNG is het risico hierop minimaal. Renterisiconorm De kasgeldlimiet betreft een plafond voor de kortlopende schuld van de gemeente, met als doel een te grote gevoeligheid voor rentefluctuaties op de kortlopende schuld te voorkomen. Er geldt een wettelijke norm. De kasgeldlimiet bedraagt 8,5% van het begrotingstotaal. De renterisiconorm heeft als doel om toekomstige renterisico’s op de vaste schuld te beperken. De renterisico’s Renterisiconorm worden berekend als de som van de aflossingen en de renteherzieningen op de bestaande vaste schuld. Er geldt ✓ Omvang begroting € 36.022 een wettelijke norm. Het totale jaarlijkse renterisicobedrag mag niet groter zijn dan 20% van het begrotingstotaal.
✓ Norm 20% € 7.204 De renterisiconorm dwingt daarmee tot spreiding van de aflossingen en renteherzieningen. ✓ Renteherziening €0 ✓ Aflossing € 2.149 ✓ Ruimte € 5.055 Leningenportefeuille ▪ De huidige leningenportefeuille bestaat uit leningen aangegaan bij de NV Bank Nederlandse Gemeenten, gemeente Borsele en Nationale Nederlanden Levensverzekering Maatschappij. De geldleningen zijn niet vervroegd aflosbaar. ▪ Per 31-12-2021 is er € 38 miljoen aangetrokken, hierin is de lening voor het nieuwe sportcentrum opgenomen. De investering is gepland eind 2020 tot begin 2022. Door het aantrekken van een lening € 15 miljoen is het tegoed van het schatkistbankieren is nog € 9 miljoen. ▪ De rentepercentages van deze geldleningen variëren tussen de 0,25% en 6,11%, het gemiddelde rentepercentage is gedaald naar 1,8%. Financieringsbehoefte ▪ Door het aantrekken van een langlopende lening voor het realiseren van het sportcentrum is er geen financieringsbehoefte voor 2022. De langlopende lening is aangetrokken om geen renterisico te lopen. EMU Saldo ▪ De Nederlandse overheid moet voldoen aan Europese begrotingsregels; het begrotingstekort per deelnemend land moet beperkt blijven tot maximaal 3%. ▪ In dat kader dient het EMU-saldo (EMU: Economische en Monetaire Unie) van de Nederlandse overheid binnen de grenswaarde te blijven.
▪ Het aandeel van de decentrale overheden in het EMU-saldo is macro genormeerd. 2021 2022 2023 ▪ In het financieel akkoord van januari 2013 is opgenomen dat het kabinet geen sancties als EMU saldo € 11.184 € 8.858 € 5.194 gevolg van overschrijding van de norm toepast. Over of tekort Tekort Tekort Tekort ▪ Door geraamde investering in nieuw Sportcentrum en de scholen loopt EMU-tekort op.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
48
Renteschema 2022 Renteschema Externe rentelasten (lang en kort) Externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten Rente doorberekend aan grondexploitaties Aan taakvelden toe te rekenen rente Aan taakvelden toegerekende rente Renteresultaat taakveld Treasury
2021 € 511 €0 € 511 € 47 € 558 € 558 €0
2022 € 469 €0 € 469 € 102 € 571 € 571 €0
Toelichting ▪ De externe rentebaten zijn de rentevergoeding op de nog uitstaande hypotheken aan (voormalig) personeel. ▪ Door de daling van de rente, het niet volledig uitvoeren van het investeringsplan en verkopen van bedrijfsgronden dalen de rentelasten. ▪ De rente over de grondexploitaties bedraagt 1%. ▪ Op het eigen vermogen wordt geen rente bijgeschreven.
Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen Samenvatting: De gemeente heeft de openbare ruimte in beheer. In de openbare ruimte bevinden zich allerlei kapitaalgoederen, zoals groen, wegen en riolering etc. De gemeente optimaliseert de levensduur van de kapitaalgoederen door integraal, planmatig en adequaat onderhoud. De kapitaalgoederen wegen, riolering, water, groen en gebouwen zijn vanuit de Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte onderdelen van de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. In Kapelle zijn daar civieltechnische kunstwerken, speeltoestellen, openbare verlichting, sportaccommodaties en begraafplaatsen aan toegevoegd. Voor het groot onderhoud bestaat de keuze tussen dekking van de lasten via de exploitatie en/of met een voorziening. De geactiveerde lasten van de meeste kapitaalgoederen komen jaarlijks terug in de begroting. Onderhoud aan de kapitaalgoederen gebouwen, speeltoestellen, sportaccommodaties, civieltechnische kunstwerken en stranden worden uit een voorziening betaald. Met een groeimodel wordt het kapitaalgoed riolering vanaf 2028 voor een derde gedeelte geactiveerd en voor twee derde deel betaald uit de voorziening.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
49
Wegen, straten en pleinen (programma Leefomgeving) •
•
• • •
Wegenbeleidsplan: Plan is in 2017 opgesteld wat heeft geresulteerd in het rapport “Wegenbeleidsplan 2017-2021”. Dit plan vormt de praktische leidraad voor het wegbeheer. De kwaliteitscriteria uit het beleidsplan zijn: Centra-gebieden en voorzieningen rondom ouderen: kwaliteitsniveau A Bedrijventerreinen: kwaliteitsniveau C Verblijfsgebieden (overig): kwaliteitsniveau B Benchmark (standaard kwaliteitsmeting op basis van kosten en areaal): In 2018 is een Zeeuws-brede benchmark verhardingen uitgevoerd onder alle gemeentelijke wegbeheerders en het waterschap. Dit heeft geresulteerd in het rapport “Benchmark verhardingen Zeeland” Hiervoor is gebruik gemaakt van de indeling van kwaliteitsniveaus op basis van de CROW Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte van niveau A+ (zeer goed) via A, B, C naar niveau D (zeer slecht). Hierbij wordt categorie D als achterstallig onderhoud betiteld en is het norm/ambitieniveau vanuit CROW gesteld op niveau B. De inspectie van de beeldkwaliteit gebeurt op basis van diverse schadebeelden en resulteren in klasse A+ t/m D. Het behaalde kwaliteitsniveau op basis van uitgevoerde inspectie laat zien dat de gemeente Kapelle de 90%-norm CROW-kwaliteit B behaald. De gemeente Kapelle valt op vanwege het hoge percentage A+ en A-kwaliteitsniveau van ca.90%. De wegeninspectie volgens CROW-norm wordt twee jaarlijks uitgevoerd.
De integrale onderhoudsplanning wordt hier jaarlijks op afgestemd. De gemeten kwaliteit van het areaal voldoet ruimschoots aan de gestelde eisen. Beschikbaar gestelde budget is afdoende. De definitieve bestuurlijke afweging tussen kwaliteit versus kosten moet nog gemaakt worden. Onderhoud aan de wegen is noodzakelijk om de functionaliteit en de veiligheid van de weg te garanderen en heeft invloed op de kwaliteit van de leefomgeving. Op basis hiervan maken we een werkplanning en vindt er afstemming plaats met de werkzaamheden die in het kader van het rioolbeheer plaatsvinden. Uit de inspectie 2018 en de Zeeuwse benchmark wegen blijkt dat de kwaliteit van de verhardingen goed is. De periodieke wegeninspectie is medebepalend voor het voortschrijdend jaarlijkse uitvoeringsprogramma.
•
Voor het straatmeubilair is geen beleids- en beheerplan opgesteld. Wat kapot is, wordt vervangen. In geval van vandalisme worden de kosten verhaald.
•
De kosten van herinrichtingen en reconstructies worden in 25 jaar afgeschreven.
•
De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving, onderdeel Openbare ruimte.
•
Er is geen achterstallig onderhoud.
•
Beleid- en beheerplan wegen en groen gaan wij actualiseren op basis van gewenste kwaliteit in relatie tot de kosten.
Areaal (benchmark wegen 2018) Wegtype 3 - Gemiddeld belast (stadsontsluitingsweg, busbaan, industrieweg) Wegtype 4 – Licht belast (buurtontsluitingsweg, parallelweg, landbouwweg) Wegtype 5 – Weg in woongebied (woonstraat, woonerf, parkeerterrein, wijkstraat) Wegtype 6 – Weg in verblijfsgebied (winkelerf, plein, voetpaden) Wegtype 7 - Fietspad Totaal
Aantal 19.383 m2 27.630 m2 395.113 m2 131.383 m2 22.606 m2 596.671 m2 Gemeente Kapelle | Begroting 2022
50
Beleidskaders Burgerlijk wetboek Wegenwet Wegenverkeerswet Wet Milieubeheer
Beleidsplan Wegenbeleidsplan 2017-2021 (niet vastgesteld) - Centra-gebieden en voorzieningen rondom ouderen: kwaliteitsniveau A (CROW) - Bedrijventerreinen: kwaliteitsniveau C (CROW) - Verblijfsgebieden (overig): kwaliteitsniveau B (CROW) Duurzaamheidsagenda, bouwsteen Natuur & Biodiversiteit - Ambitie 10% meer groen in de openbare ruimte in 2030 - Ambitie vaststellen nieuwe Groenstructuurplannen per kern 2022-2024
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma leefomgeving, onderdeel openbare ruimte.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
51
Werkzaamheden Wemeldinge Noordzijde Spoorlaan, Brouwerijpad Boomweidelaan De Klinker Oude Havenstraat e.o. Blaaspoort Schelpenweg Noordstraat Jufferswegje Nieuwe Kerkstraat Middenweg Stationsstraat (Warretjes - Dijkwelsestraat) De Warretjes, Oude Bosstraat Molenwater Dijkwelsestraat (gedeelte spoor-dorp) Vijverstraat Jagtlust van der Biltlaan Pronkenburg (oppervlakkig en ondergronds) Binnenhof/ Biezelingsstr./ Mauritsstraat Parklaan (oppervlakkig en ondergronds) Sterappelstraat Goudreinettestraat Opalstraat De Omloop Pr. Beatrixstraat plateau Asfaltwerk en projectmatig straatwerk Parkeervoorziening station Aanpassen bushaltes Vervangingen openbaar verlichtingsplan
2022
2023
2024
2025
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
52
Openbare verlichting (programma Leefomgeving) • Goede openbare verlichting levert een belangrijke bijdrage aan het bevorderen van de sociale veiligheid, verkeersveiligheid en de leefbaarheid. •
In 2015 is het beleidsplan openbare verlichting geactualiseerd op basis van de richtlijn openbare verlichting (ROVL 2011) van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV). Beoordeeld is welke inspanning nodig is om de openbare verlichting op het gewenste peil te brengen of te houden.
•
De gemeente heeft een relatief jong en zuinig verlichtingsbestand.
•
De gemeente stelt zich ten doel, met inachtneming van de veiligheid, daar waar mogelijk energie te besparen.
•
De laatste jaren zijn de meeste niet-energiezuinige armaturen vervangen. Bij nieuwbouw en vervangingen wordt ledverlichting toegepast.
•
De jaarlijkse investeringskosten voor de komende 10 jaar zijn geraamd op basis van het vastgestelde beleid. De vervangingsinvesteringen worden geactiveerd op basis van de technische levensduur.
•
Het vervangingsbudget dat jaarlijks nodig is om het areaal actueel te houden en te verbeteren varieert het komend decennium tussen de € 30.000 en € 75.000. In de meerjarenraming is rekening gehouden met een gemiddeld investeringsniveau van € 42.000 per jaar.
•
De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving, onderdeel Openbare ruimte.
•
Er is geen achterstallig onderhoud.
Areaal Conventionele armaturen LED-armaturen Lichtmasten
Aantal 1.575 952 2.487
Beleidskaders Burgerlijk wetboek Elektriciteitswet NPR 132011-1 ROVL NEN 1010 – Elektrische installaties voor laagspanning NEN 3140 – Bedrijfsvoering van elektrische installaties Energie akkoord Werkzaamheden Vervangen conventionele armaturen voor LED-armaturen. Projectmatig en planmatig
Beleidsplan Beleidsplan openbare verlichting
2022
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma leefomgeving, onderdeel openbare ruimte.
2023
2024
2025
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
53
Riolering (programma Leefomgeving) • Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP): Beleidsplan is in 2017 opgesteld en vastgesteld door de gemeenteraad. Dit heeft geresulteerd in het rapport “Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Kapelle 2017-2021”. Dit plan vormt de praktische leidraad voor de 3 zorgplichten afvalwater, hemelwater en grondwater. • Basisrioleringsplannen voor de kernen Wemeldinge, Schore en Kapelle/Biezelinge zijn in de periode 2015-2017 uitgewerkt en vormen de basis voor operationele plannen. • Wateroverlast knelpunten voortgekomen uit basisrioleringsplannen en in de openbare ruimte bekende overlastlocaties zijn in 2019 uitgewerkt in het rapport “Masterplan Wateroverlast Gemeente Kapelle” Op projectniveau zijn knelpuntlocaties uitgewerkt. Oplossingsrichting en kosten zijn hiermee in beeld gebracht. • Verbetermaatregelen zijn opgenomen in het meerjaren investeringsprogramma na afstemming met het waterschap Scheldestromen. •
De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving, onderdeel Openbare ruimte.
•
Er is geen achterstallig onderhoud.
•
Het managen van risico’s gebeurt door inspectie van de riolering en het prioriteren van onderhoud, vervanging en verbetering. Het vervangen en verbeteren van riolen is kostbaar en levert overlast op. Daar waar mogelijk worden innovatieve technieken zoals relining van het hoofdriool toegepast en samenwerking met het nutsbedrijf gezocht. Inschatting is dat in Kapelle ongeveer 50% van het riool in aanmerking komt voor relining. De kosten van relining bedragen ongeveer 50% van de kosten van traditioneel vervangen. De levensduur kan hiermee met ongeveer 50 jaar verlengd worden.
•
De kosten van vervangingsinvesteringen en groot onderhoud worden direct afgeschreven en deels geactiveerd. De kapitaallasten (rente & afschrijving) van het geactiveerde deel komen jaarlijks terug in de begroting. Uitgangspunt is om op termijn alle investeringen direct ten laste van de exploitatie te brengen, hiervoor vormen wij een voorziening.
Onderhoudsfrequenties: • Onderhoudsinspectie en reiniging vrij verval riolering eenmaal per 8 jaar; • Reiniging en inspectie van persleidingen ad hoc bij storing; • Reinigen kolken tweemaal per jaar; • Reinigen bijzondere voorzieningen eenmaal per jaar; • Gemalen, real time monitoring op functioneren; • Onderhoud aan gemalen tweemaal per jaar; • Onderhoud aan drukrioleringspompen eenmaal per jaar; • Onderhoud aan huisaansluitingen wordt na melding uitgevoerd; • Onderhoud aan IT-riolen eenmaal per 8 jaar; • Onderhoud aan drainageleidingen niet of nauwelijks; • Onderhoud Wadi’s jaarlijkse in maaicyclus groen; • Onderhoud aan peilbuizen niet of nauwelijks.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
54
De Integrale onderhoudsplanning wordt hier jaarlijks op afgestemd. De gemeten kwaliteit van het areaal voldoet aan de gestelde eisen. Beschikbaar gestelde budget is afdoende. De definitieve bestuurlijke afweging tussen kwaliteit versus kosten wordt geëvalueerd als opmaat naar een nieuw VGRP. De mogelijkheden in heffingsgrondslag wordt hierin meegenomen. Areaal (11-6-2020) Persleiding Hemelwaterriool Vuilwaterriool Gemengd riool Drukleiding Infiltratieriool Overstortputten Kolken Wadi’s Gemalen/randvoorzieningen Pompunits
Aantal 6.597 m 22.807 m 20.032 m 43.312 m 19.602 m 3.530 m 41 stuks 5.000 stuks 3 systemen 28 stuks 131 stuks
Beleidskaders Kaderrichtlijn Water Waterwet Wet milieubeheer Afvalwaterbeleidsplan waterschap
Beleidsplannen VGRP 2017-2021 Basis Rioleringsplannen Masterplan wateroverlast Verordening rioolheffing gemeente Kapelle Notitie activering, waardering en afschrijving vaste activa Gemeente Kapelle
Werkzaamheden Wemeldinge Noordzijde Spoorlaan, Brouwerijpad Boomweidelaan Grenadier Oude Havenstraat e.o. Blaaspoort Schelpenweg Noordstraat Jufferswegje Nieuwe Kerkstraat Middenweg Stationsstraat (Warretjes - Dijkwelsestraat)
2022
2023
2024
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma leefomgeving, onderdeel openbare ruimte.
2025
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
55
De Warretjes, Oude Bosstraat Molenwater Dijkwelsestraat (gedeelte spoor-dorp) Vijverstraat Jagtlust van der Biltlaan Pronkenburg (oppervlakkig en ondergronds) Binnenhof/ Biezelingsstr./ Mauritsstraat Parklaan (oppervlakkig en ondergronds) Sterappelstraat Goudreinettestraat Opalstraat De Omloop Pr. Beatrixstraat plateau Gemalen bouwkundig vervangen Gemalen Elec. Mech. Vervangen Drukriool putten vervangen Drukriool Elec. Mech vervangen
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
56
Water (programma Leefomgeving) •
•
• •
Stedelijk waterplan Kapelle: Plan is in 2011 opgesteld wat heeft geresulteerd in het rapport “Stedelijk waterplan Kapelle 2012-2016”. Het plan is bestuurlijk vastgesteld. Dit plan legt het gemeentelijk beleid vast op het gebied van water in de bebouwde kom. Verschillende onderdelen van plan maken deel uit van het vigerende VGRP. De gemeenteraad heeft vijf ambities geformuleerd die verwerkt zijn in het plan: • Inspelen op klimaatontwikkeling (geborgd in VGRP); • Ecologische kansen aan de randen van kernen daar waar mogelijk te versterken; • Niet “vooroplopen” t.o.v. andere gemeenten op gebied van water; • Ambitie beperkt zich tot Beheer en onderhoud oppervlaktewater in bebouwd gebied (BOB) overeenkomst met waterschap; • Passieve invulling van grondwaterzorgplicht (geborgd en aangepast naar Anticiperend in VGRP). Stedelijk waterplan Kapelle: Tussentijdse evaluatie van maatregelen en proces heeft in 2015 plaatsgevonden aangevuld met een visuele kwaliteitsbeoordeling in 2017. De kwaliteitsbeoordeling van de maatregelen heeft plaatsgevonden op kwaliteit goed/voldoende/onvoldoende. Het waterschap Scheldestromen en de gemeente Kapelle zijn samen verantwoordelijk voor het onderhoud van het oppervlaktewater. Basis voor het onderhoud is de overeenkomst tussen waterschap en gemeente voor het onderhoud van oppervlaktewaterlichamen binnen het bebouwd gebied (BOB).
Areaal Oevers Beleidskaders Burgerlijk wetboek Wet milieubeheer KRW Waterwet NBW
Aantal 8.291 m1 Beleidsplan VGRP 2017-2021 Stedelijk waterplan BOB-overeenkomst Scheldestromen
Werkzaamheden Sloot achterzijde Nieuwe Kerkstraat opschonen Baggerwerkzaamheden Wemeldinge en oostelijk Kapelle Afvoer van baggerspecie
2022
2023
2024
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma leefomgeving, onderdeel openbare ruimte.
2025
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
57
Civieltechnische kunstwerken (programma Leefomgeving) • Op basis van een inspectie in 2019 is het meerjarig onderhoudsprogramma civieltechnische kunstwerken (o.a. bruggen) geactualiseerd. De jaarlijkse dotatie aan de voorziening civieltechnische kunstwerken wordt met € 5.000 verhoogd tot € 53.000. Uitgangspunt is dat beweegbare bruggen, de fietstunnel, vaste bruggen en steigers functioneel worden onderhouden. Bij de overige kunstwerken wordt alleen schade hersteld. Periodiek wordt op basis van nieuwe inspecties het voortschrijdend jaarlijkse uitvoeringsprogramma geactualiseerd. Areaal Basculebrug Beeldende kunst Damwandconstructie Draaibrug Duiker Keermuur Liggerbrug Overige objecten Geluidsscherm Sluis Steiger Stuw Talud Trap Tunnel
Aantal 1 26 4 1 1 8 17 16 1 1 1 1 4 21 1
Beleidskaders Bouwbesluit Wegenwet Burgerlijk wetboek WABO
Werkzaamheden Diverse Civieltechnische objecten
Beleidsplan Meerjarig onderhoudsprogramma (MJOP) civieltechnische kunstwerken • Risicoprofiel 1 t/m 3 opnemen in investeringsplanning begroting • Risicoprofiel 4 Ad Hoc opnemen in reguliere begroting 2022
2023
2024
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma leefomgeving, onderdeel openbare ruimte.
2025
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
58
Openbaar groen (programma Leefomgeving) • Groenbeheerplan: Beheerplan is in 2016 opgesteld wat heeft geresulteerd in het rapport “Groenbeheerplan 2017-2021”. Dit plan vormt de praktische leidraad voor het groenbeheer. • Voor de landelijke richtlijn voor het groenbeheer geldt de kwaliteitscatalogus van het CROW. In de kwaliteitscatalogus worden de kwaliteitsniveaus A+, A, B, C en D gehanteerd waarbij niveau A+ en D in de praktijk nauwelijks worden gebruikt omdat A+ vrijwel onmogelijk te handhaven is en D absoluut onwenselijk is. In de gemeente Kapelle wordt het groen in 3 verschillende kwaliteitsniveaus onderhouden: Begraafplaatsen: Kwaliteitsniveau A Verblijfgebied wonen: Kwaliteitsniveau B Bedrijventerreinen: Kwaliteitsniveau C Wet- en regelgeving in relatie tot beheer-en beleidsplan: Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden, Wet natuurbescherming, zorgplicht bomen, Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen, bijenstrategie. • De uitvoering van het onderhoud aan openbaar groen wordt uitbesteed aan het groenbedrijf van de Betho en aangevuld door derden. • Het groenonderhoud op de begraafplaatsen wordt zowel in eigen beheer als door de Betho uitgevoerd en aangevuld door derden. •
In 2014 is het groenareaal geïnventariseerd en globaal kwalitatief beoordeeld.
•
Het totaal te beheren groenareaal heeft een omvang van zo’n 61 hectare (inclusief begraafplaatsen) en ruim 5.000 bomen.
•
De technische kwaliteit van 90-95% van de gras- en beplantingsvakken was op dat moment goed en 95% van de bomen verkeerde in goede conditie.
•
De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving, onderdeel Openbare ruimte.
•
Er is geen achterstallig onderhoud.
•
Beheerplan wordt verwerkt in beheersystematiek Obsurv en is gekoppeld met de Basisregistratie Grootschalige Topografie.
• Bij de investeringsprojecten wegen zijn voor het onderdeel groen middelen geraamd. Areaal (bron groenbeleidsplan 2017-2021) Aantal Gras/ Gazon 172.000 m2 Bermen/ ruw gras 317.650 m2 Recreatief veld/ sportvelden 95.540 m2 Bosplantsoen 90.580 m2 Heesters 20.740 m2 Bodembedekkers 7.100 m2 Rozen 530 m2 Blokhagen 4.125 m2 Vaste planten/ wisselperken 420 m2 Water 49.800 m2 (Half) Verhardingen 13.300 m2 Bomen 5.970 stuks Beleidskaders
Beleidsplan
Volledige dekking in begroting? Gemeente Kapelle | Begroting 2022
59
Burgerlijk Wetboek Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden Wet natuurbescherming Zorgplicht Bomen (art. 6.162 BW) Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen Kwaliteitscatalogus van het CROW
Werkzaamheden Groen investeringen maken integraal deel uit van wegen projecten
Groenbeleidsplan 2017-2021 (niet vastgesteld) Duurzaamheidsagenda, bouwsteen Natuur & Biodiversiteit - Ambitie 10% meer groen in de openbare ruimte in 2030 - Ambitie vaststellen nieuwe Groenstructuurplannen per kern 2022-2024
2022
2023
2024
Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma leefomgeving, onderdeel openbare ruimte.
2025
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
60
Begraafplaatsen (programma Leefomgeving) • In de gemeente Kapelle bevinden zich vier algemene begraafplaatsen in beheer en exploitatie, in iedere kern één. Daarnaast bevinden zich de gesloten begraafplaats in Eversdijk en de Franse Militaire begraafplaats in de gemeente Kapelle. • In 2015 is het gemeentelijk begraafbeleid onderzocht. Geconstateerd is dat de beheerkwaliteit van deze begraafplaatsen goed is. Het beheer en onderhoud vindt op zodanige wijze plaats dat een relatief hoogwaardig eindbeeld wordt bereikt. • De capaciteit van de begraafplaatsen in Biezelinge, Wemeldinge en Kapelle zijn in 2014, 2015 en 2016 vergroot om in de begraafbehoefte voor de komende jaren te kunnen voorzien. De begraafplaats in Schore heeft nog voldoende ruimte. • Beleidsplan instandhouding begraafplaatsen in 2022 aan de raad voorleggen. Heffingsgrondslagen en kostendekking maakt hier onderdeel vanuit. Areaal (20-07-2020) Begraafplaats Kapelle koopgraven Begraafplaats Kapelle algemene graven (huur) Begraafplaats Biezelinge koopgraven Begraafplaats Biezelinge algemene graven (huur) Begraafplaats Wemeldinge koopgraven Begraafplaats Wemeldinge algemene graven (huur) Begraafplaats Schore koopgraven Begraafplaats Schore algemene graven (huur) Totale begraafcapaciteit gemeente Kapelle
Beleidskaders • Wet op de lijkbezorging • Gemeentewet • Verordening op heffing en invordering van lijkbezorgingsrechten
Beschikbare capaciteit 357 77 121 74 276 89 19 36 1.032
Beleidsplan Verordening op het beheer en gebruik van alg. begraafplaats in de gemeente Kapelle
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma leefomgeving, onderdeel openbare ruimte of in een aparte voorziening.
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
61
Speeltoestellen (programma Leefomgeving) • De gemeente streeft naar veilige, aantrekkelijke speelomgevingen, rekening houdend met een bredere doelgroep. • Jaarlijks vindt er een externe inspectie plaats en routinematige inspecties door de buitendienst. Onderhoud en vervanging gaat op basis van de bevindingen in deze inspecties. • Bij renovatie is er aandacht voor de gehele omgeving en worden aanwonenden betrokken in de planvorming. • 5000 m2 houtsnipperondergronden worden omgezet naar een onderhoudsvriendelijkere variant. Areaal Speellocaties Speeltoestellen
Stuks 34 217
Beleidskaders WAS -Wet Warenbesluit attractie- en speeltoestellen EN1176, nieuwe Europese wetgeving, mogelijke gevolgen door herkeuring bestaande toestellen en ondergronden
Beleidsplan MJOP Speeltoestellen
Werkzaamheden Oranjeboomstraat, Goudreinettestraat, Duizendblad, Fluitekruid Boomweidelaan, Oude Veiling, Herdershoefje, Elstarstraat, Vroonenburg Boomweidelaan, Prinses Irenestraat, Ambachtsherenwegeling N.t.b.
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma leefomgeving, onderdeel openbare ruimte.
2022
2023
2024
2025
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
62
Sportaccommodaties (programma Leren en Leven) • • •
• • • • •
In de gemeente Kapelle bevinden zich twee sportcomplexen, Groene Woud in Kapelle en Boenze Boogerd in Wemeldinge, waar verschillende sporten beoefend worden. Om de buitensportaccommodaties op het vereiste kwaliteitsniveau te houden wordt dagelijks onderhoud gepleegd door de gemeente en in toenemende mate de gebruikers. Jaarlijks pleegt de gemeente in de zomerperiode groot onderhoud aan de sportvelden. Buitensportaccommodaties worden gerenoveerd als de technische kwaliteit onvoldoende is om het beoogde gebruik gedurende de speelperiode te garanderen. Hiervoor is een meerjarig investeringsplan opgesteld. De levensduur van buitensportaccommodaties is afhankelijk van de kwaliteit van het (dagelijks) onderhoud, de feitelijke belasting en de weersomstandigheden. Jaarlijks beoordelen wij in hoeverre renovatie van een buitensportaccommodatie of bijbehorende voorzieningen op termijn noodzakelijk is. De binnensportaccommodatie Groene Woud behoeft geen investeringen meer vanwege de nieuwbouwplannen. Streven is het onderhoud uit te voeren volgens de greendeal sportvelden: volledig chemie vrij beheer en onderhoud van de sportvelden. De velden worden regelmatig volgens KNVB normen gekeurd. Kunstgrasvelden worden één keer per jaar volgens de normen van het NOC-NSF gekeurd waarvan één keer per acht jaar een uitgebreide herkeuring.
Door een toenemende bezettingsgraad is er intensiever onderhoud nodig. Klimaatverandering kan leiden tot intensiever beheer, zoals vaker beregenen.
Areaal Sportcomplex Groene Woud Kapelle
Sportcomplex Boenze Boogerd Wemeldinge
Sport Korfbal Voetbal Tennis Zwemmen (binnen) Schaatsbaan Voetbal Tennis Boogschieten Schaatsbaan
Beleidskaders NOC-NSF
Beleidsplan MJOP
Werkzaamheden Sport MIP groot onderhoud (hoofd) voetbalveld Kapelle Sport MIP- groot onderhoud voetbalveld 2 Kapelle
2022
2023
Aantal 1 veld 4 velden 5 velden 1 multifunctioneel bad 1 grasveld 3 velden 3 velden 1 installatie 1 asfaltterrein Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma leefomgeving, onderdeel openbare ruimte. 2024
2025
Gemeente Kapelle | Begroting 2022
63
Sport MIP- totaalrenovatie voetbalveld 2 Wemeldinge Sport MIP- renovatie voetbaltrainingsveld Kapelle Sport MIP-totaalrenovatie voetbalveld 1 Wemeldinge Nieuw sportcentrum (bouwkundig) Nieuw sportcentrum (inrichting) Nieuw sportcentrum (installaties 20 jaar 75%) Nieuw sportcentrum infra buitenruimte
Onderwijs, schoolgebouwen (programma Leren en Leven) •
• •
•
De ontwikkelingen voor de onderwijshuisvesting zijn opgenomen in Integraal huisvestingsplan Onderwijs dat in 2019 is vastgesteld. De uitvoering van dit IHP Onderwijs wordt jaarlijks geactualiseerd. In 2024 wordt het IHP Onderwijs deels herzien zodat het voor het toekomstbestendig houden van De Linge een actueel inzicht bestaat. In de kern Wemeldinge is sprake van vervangende nieuwbouw voor De Hoeksteen en OBS Wemeldinge op één locatie met als voorkeurslocatie de huidige locatie van de OBS. De Juliana van Stolberg en de SBO Samuël en (V)SO Eben-Haëzer hebben te maken met stijgende leerlingenaantallen waardoor er extra huisvesting nodig is. Voor deze scholen is tijdelijke huisvesting beschikbaar gesteld aan de Van der Biltlaan 34 op de voormalige locatie van ‘t Kleine Honk. Voor beide scholen wordt aan een permanente oplossing gewerkt. Voor de Juliana van Stolberg betekent dit vervangende vernieuwbouw op de huidige locatie. De keuze voor de huisvesting van SBO Samuël en (V)SO Eben-Haëzer is afhankelijk van de mogelijkheden in de regio. De Moolhoek en ’t Honk die gehuisvest zijn in ’t Saamdeel maken tot medio 2022 gebruik van tijdelijke huisvesting. Areaal De Hoeksteen en OBS Wemeldinge Juliana van Stolberg De Moolhoek en ‘t Honk SBO Samuël en (V)SO Eben-Haëzer De Linge