20. Raadsmemo decembercirculaire 2021

Memo Decembercirculaire 2021 Voor de gemeenteraad

1. Hoofdpunten De uitkeringen van het gemeentefonds zijn voor gemeenten de belangrijkste inkomstenbron. De ontwikkeling ervan bepaalt mede daarom in belangrijke mate de financiële ruimte van gemeenten. Factoren als belastingopbrengsten, gemeentelijke rentelasten en grondexploitatie bepalen mede de financiële ruimte. Deze opbrengsten blijven buiten het bestek van deze memo. Een aantal keren per jaar informeert het ministerie van BZK de gemeenten over de ontwikkelingen van de algemene uitkering. Meestal vind dit plaats op de volgende drie momenten in het jaar: - Mei o.b.v. de Voorjaarsnota; - September o.b.v. de Miljoenennota; - December ter afronding van het lopende jaar o.b.v. de Najaarsnota. In deze raadsmededeling worden de aanpassingen behandeld die invloed hebben op de te ontvangen uitkeringen uit het gemeentefonds. De uitkering over 2021 is nu berekend op € 163.000 meer dan de septembercirculaire. Over 2022 berekenen we nu een hogere uitkering van € 145.000 dan opgenomen in de begroting 2022. Dit bedrag zal verwerkt worden in de 1e bestuursrapportage 2022.

Inleiding Voor u ligt de decembercirculaire gemeentefonds 2021. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar de informatie over de gemeentefondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. De decembercirculaire heeft doorgaans een beperkte strekking. Het gaat primair om onderwerpen die vóór het einde van het jaar geregeld dienen te zijn, met het oog op de jaarafsluiting door het Rijk en de gemeenten. Bij wijze van uitzondering bevat deze circulaire ook enkele mutaties voor de uitkeringsjaren 2022 en verder, gebaseerd op de eerste, de tweede en derde nota van wijziging die op respectievelijk 5 oktober, 10 november en 3 december 2021 aan de Tweede Kamer zijn aangeboden. Zoals gebruikelijk bevat de decembercirculaire geen nieuwe accresramingen. Omdat het accres voor 2021 –net als voor 2020 – in overleg met de VNG en het IPO is bevroren, zal het accres voor dit jaar dan ook niet meer worden bijgesteld. Voor de jaarafsluiting 2021 is het accres 2021 zoals gemeld in de meicirculaire 2020 de definitieve stand.

Financiën In dit overzicht staan de verschillen ten opzichte van de septembercirculaire:

Toelichting op de wijzigingen: Bijdrage digitale voorzieningen dit betreft de doorbelasting van kosten voor het gebruik van digitale voorzieningen door gemeenten, waaronder MijnOverheid, DigiD en BSN. Corona Jeugd dit betreft een compensatie van de meerkosten binnen het sociaal domein (Jeugd) als gevolg van de coronapandemie.

Corona lokaal cultuuraanbod dit betreft aanvullende middelen voor het instandhouden van de lokale en regionale cultuur in 2021. Corona Participatie dit betreft een compensatie van de meerkosten binnen het sociaal domein (exploitatietekorten van sociale werkbedrijven) als gevolg van de coronapandemie. Corona Wmo dit betreft een compensatie van de meerkosten binnen het sociaal domein (Wmo) als gevolg van de coronapandemie. Einde lening inburgeringsplichtig dit betreft middelen om inburgeraars te ondersteunen die hun lening (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichting zijn. Gemeenten zullen deze inburgeraars begeleiden. Gemeenteraadsverkiezingen dit betreft een compensatie voor de extra kosten die gemeenten moeten maken door de coronapandemie bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022. Inburgering deze uitkering wordt verhoogd voor de kosten die gemeenten maken voor de ICTvoorzieningen in voorbereiding op het nieuwe inburgeringsstelsel. De verdeling voor 2022 en verder wordt geactualiseerd in de meicirculaire 2022. Jeugdhulp subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg Via een subsidieregeling kunnen aanbieders van cruciale jeugdzorg tijdelijk liquiditeitssteun ontvangen om de continuïteit van zorg te garanderen. De middelen worden na afloop van de regeling weer toegevoegd aan het gemeentefonds. Dat betreft momenteel € 18,9 mln.

Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht Op 1 januari 2022 treedt naar verwachting de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in werking. Deze initiële bijdrage is bestemd voor de noodzakelijke voorbereidingen die gemeenten moeten treffen. Deze wet zal voor Kapelle financieel gezien weinig impact hebben. Salarislasten zorgdomein als gevolg van een kamermotie wordt € 675 mln. beschikbaar gesteld voor de verhoging van zorgsalarissen. Daarvan wordt € 80 mln. beschikbaar gesteld aan gemeenten voor de toename van salarissen in het gemeentelijk zorgdomein. Versterking dienstverlening gemeenten Impuls integraal werken In reactie op het rapport 'Ongekend onrecht' over de kinderopvangtoeslag worden maatregelen genomen die tot brede verbeteringen in beleid en uitvoering moeten leiden. Onderdeel hiervan is het versterken van de dienstverlening van gemeenten, waarvoor acht actielijnen zijn uitgewerkt. De impuls integraal werken is bestemd voor het integrale dienstverlening bij meervoudige problematiek in het sociaal domein. Versterking dienstverlening gemeenten Robuust rechtsbeschermingssysteem De actielijn robuust rechtsbeschermingssysteem moet er o.a. toe leiden dat inwoners sneller en makkelijker toegang hebben tot voorzieningen en rechtsbescherming, dat inwoners niet verdwalen tussen uitvoeringsinstanties en dat gemeenten voldoende juridische ondersteuning kunnen bieden.

Versterking dienstverlening gemeenten Systeemleren Het doel van deze actielijn om - door leren van fouten en knelpunten in de uitvoering - de kwaliteit van dienstverlening aan de meest kwetsbare burgers te verhogen. Versterking dienstverlening gemeenten versterking ondersteuning wijkteams. Deze extra middelen zijn bestemd voor extra uitvoeringscapaciteit voor de sociale wijkteams om de toegang tot gemeentelijke dienstverlening structureel te verbeteren. Wijziging uitkeringsfactor de ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de totale rijksuitgaven (trap-op-trap-af). De uitkering stijgt in 2019 en in 2021-2022 door respectievelijk nieuwe belastinggegevens en het vrijvallen van een onbenutte (verdeel)reserve.

Onder Versterking dienstverlening gemeenten staan twee onderwerpen waar Zeeuws breed gevraagd wordt de middelen die we ontvangen voor de onderwerpen Versterking ondersteuning wijkteams en Impuls integraal werken in te zetten voor de Levensloopfunctie Ketenveldnorm (gezamenlijke aanpak voor mensen met (potentieel) gevaarlijk gedrag dat veroorzaakt kan worden door een psychische stoornis en/of een verstandelijke beperking in combinatie met andere problemen, zoals een verslaving of een niet aangeboren hersenaandoening, in samenhang met de geestelijke gezondheidszorg, de verstandelijk gehandicapten sector, aanbieders van forensische zorg en het sociaal domein. Hiervan komt separaat een collegeadvies. Klimaat In deze circulaire zijn geen extra middelen opgenomen. In lijn met de begrotingssystematiek zal het deel van de middelen dat wordt toegevoegd aan het gemeentefonds en het provinciefonds naar verwachting bij Voorjaarsnota 2022 beschikbaar komen en worden verwerkt in de meicirculaire 2022. Het is aan een nieuw kabinet om een besluit nemen over de totale uitvoeringskosten voor de periode 2022 en verder. De grondslag voor de verdeelsystematiek zal dan opnieuw bekeken worden. In de septembercirculaire 2021 is aangegeven dat het kabinet voor 2022 in totaal € 72,5 miljoen beschikbaar stelt voor de klimaatakkoordtaken van gemeenten, ondersteuning van medeoverheden en RES.

Dit om te voorkomen dat de uitvoering van het Klimaatakkoord stil komt te vallen. De aanwending van de middelen is als volgt voorzien: o Uitvoeringskosten gemeenten: € 40 miljoen o RES-regio’s: € 12 miljoen o Nationaal Programma RES: € 5 miljoen o Subsidies/opdrachten/bijdragen, waaronder expertpool: € 3 miljoen o Expertise Centrum Warmte (ECW): € 7,5 miljoen o Interbestuurlijk programma Gebouwde Omgeving: € 2,5 miljoen o Subsidie voor de Participatiecoalitie RES Regio’s: € 2,5 miljoen