175a. Jaarrekening 2020 Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio
Tekst van het document
Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeenschappelijke Regeling Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO)
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Inhoudsopgave 1.
JAARVERSLAG ............................................................................................................................................... 3 Inleiding ........................................................................................................................................................... 3
Jaarverslag per programma ............................................................................................................................ 4 Programma Educatie .................................................................................................................................................... 4 Programma Uitvoering Wmo........................................................................................................................................ 6 Programma Gezondheidsbeleid .................................................................................................................................. 15 Programma Overige projecten ................................................................................................................................... 19 Programma Secretariaat ............................................................................................................................................ 22 Paragrafen ..................................................................................................................................................... 23 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................................................
23 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................................................. 24 Algemene risico’s ........................................................................................................................................................ 25 Financiering ................................................................................................................................................................ 25 Verbonden Partijen ..................................................................................................................................................... 25 Rechtmatigheid ........................................................................................................................................................... 25 2.
JAARREKENING ........................................................................................................................................... 27 Balans ............................................................................................................................................................ 27 Overzicht van baten en lasten 2020............................................................................................................... 29
Toelichting op de balans ................................................................................................................................ 30 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................................................................. 30 Vlottende activa .......................................................................................................................................................... 32 Vaste passiva .............................................................................................................................................................. 33 Vlottende passiva........................................................................................................................................................ 35 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ................................................................................................................. 38 Toelichting Overzicht van baten en lasten 2020 ............................................................................................ 39 Vennootschapsbelasting (VPB) ...................................................................................................................................
39 Overzicht van baten en lasten Programma Educatie .................................................................................................. 40 Overzicht van baten en lasten Programma Uitvoering Wmo ..................................................................................... 43 Overzicht van baten en lasten Programma Gezondheidsbeleid ................................................................................. 52 Overzicht van baten en lasten Programma Overige projecten ................................................................................... 55 Overzicht van baten en lasten Programma Secretariaat ............................................................................................ 60 Overzicht incidentele baten en lasten ............................................................................................................ 64 Wet Normering Topinkomens (WNT) ............................................................................................................ 65 Taakvelden ..................................................................................................................................................... 67 Samenstelling bestuur ...............................................................................................................................................
68 Samenstelling bureau secretariaat ............................................................................................................................ 69 Overzicht bijdragen van gemeenten en resultaat 2020 ............................................................................................. 70 Overzicht verschillen tussen Jaarrekening 2020 en Wmo-rapportage 4e kwartaal 2020 .......................................... 75 Lijst met tabellen ....................................................................................................................................................... 77 Lijst met grafieken ..................................................................................................................................................... 79
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
1
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
2
1.
JAARVERSLAG Inleiding
Algemeen Het SWVO is een Gemeenschappelijke Regeling (GR) waaraan de gemeenten Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal, Schouwen-Duiveland en Tholen deelnemen. De GR beoogt het realiseren van gezamenlijke beleidsontwikkeling, -voorbereiding en -uitvoering voor een aantal bovengemeentelijke voorzieningen en activiteiten op het gebied van het gemeentelijk sociale domein. In dit jaarverslag wordt een overzicht gegeven van de activiteiten van het SWVO en de daaraan bestede financiën. Voor de verantwoording hiervan is het SWVO gehouden aan het Besluit Begrotingen en Verantwoording (BBV) waarin de wettelijke regels zijn vastgelegd. Op grond van het BBV zijn zowel de begroting, het jaarverslag en de jaarrekening vormgegeven per beleidsprogramma. Eerst wordt hieronder ingegaan op de organisatie- en overlegstructuur van het SWVO. Vervolgens wordt in het inhoudelijk jaarverslag per programma verslag gedaan van de activiteiten van het SWVO (wat hebben we gedaan) en de kosten en baten per activiteit (wat heeft het gekost). In het jaarverslag wordt niet ingegaan op de te behalen beleidsdoelen. Deze doelen zijn door de deelnemende gemeenten vastgelegd in hun begroting en jaarrekening. Het SWVO geeft hieraan uitvoering op regionaal niveau, namens de deelnemende gemeenten.
Na de inhoudelijke rapportage over de programma’s zijn de paragrafen bedrijfsvoering, weerstandsvermogen, financiering en rechtmatigheid uitgewerkt. In de jaarrekening treft u eerst de balans aan en het overzicht van baten en lasten met een financieel totaaloverzicht van de uitgevoerde programma’s. Tot slot volgen de toelichting op de balans en het overzicht van baten en lasten. Structuur GR Het bestuur van het SWVO bestaat uit één vertegenwoordigend bestuurder namens elke deelnemende gemeente in de GR. De samenstelling van het bestuur is opgenomen in de bijlagen. De besluitvorming in het bestuur wordt voorbereid in een ambtelijk overleg voor de verschillende beleidsonderwerpen van het SWVO. Voor deelopdrachten worden werkgroepen gebruikt die onder verantwoordelijkheid van het ambtelijk overleg onderwerpen uitwerken. Het managementoverleg, waarin de hoofden van de afdelingen welzijn/zorg zijn vertegenwoordigd, heeft hierbij een coördinerende en sturende rol. Het secretariaat van het SWVO ondersteunt en adviseert het bestuurlijke overleg, het managementoverleg en de ambtelijke overleggen. Daarnaast heeft het secretariaat een taak in de beleidsontwikkeling, -voorbereiding en -uitvoering namens de samenwerkende gemeenten in de Oosterschelderegio. Bestuur Secretaris
Bureau SWVO Management Overleg Inkoop en opdrachtgeverschap
Zorg en preventie
Educatie Cultuur
Regionaal Jeugdbeleid
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Diversen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
3
Jaarverslag per programma Programma Educatie Volwasseneducatie Iedere arbeidsmarktregio ontvangt jaarlijks middelen in het kader van de Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB). Goes ontvangt als contactgemeente het WEB-budget voor Zeeland. Met dit budget kunnen gemeenten een aanbod basisvaardigheden voor 18+ verzorgen. Basisvaardigheden zijn taal, rekenen en digitale vaardigheden. In Zeeland is afgesproken dat Goes de educatiemiddelen verdeeld onder de sub-regio’s Zeeuws-Vlaanderen, Walcheren en Oosterschelderegio. Hierdoor worden de sub-regio’s in de gelegenheid gesteld om de middelen in te zetten, passend bij de lokale situatie. SWVO zet in de Oosterschelderegio het beleid rond volwasseneducatie/aanpak laaggeletterdheid uit en ontvangt hiervoor een deel van de educatiemiddelen vanuit de contactgemeente. De educatiemiddelen in de Oosterschelderegio werden in 2020 ingezet bij Scalda, als taalaanbieder en expertisecentrum, en voor de aanpak van laaggeletterdheid via Taalhuizen. Een Taalhuis is een netwerkaanpak rondom de aanpak van laaggeletterdheid. Een netwerk bestaande uit samenwerking tussen gemeenten, instellingen in het maatschappelijke veld (vindplaatsen), formele en non-formele taalaanbieders, vrijwilligersorganisaties, welzijnsorganisaties e.d.
Via deze netwerkaanpak worden laaggeletterden gesignaleerd, ondersteund en de weg gewezen naar een passend formeel of informeel (taal)traject. Ook vrijwilligers kunnen zich melden bij een Taalhuis wanneer ze zich in willen inzetten als Taalhuisvrijwilliger. In 2020 werd er Oosterschelderegio gewerkt met 3 taalhuisnetwerken: in Tholen, Schouwen-Duiveland en de Bevelanden. In 2019 is door SWVO, als vertegenwoordiger van de Zeeuwse gemeenten, een vliegwielbijdrage ontvangen vanuit Stichting Lezen & Schrijven onder de naam Digitaal Platform Zeeland. Hiermee is o.a. een Zeeuwse landingspagina www.taalnetwerkzeeland.nl tot stand gekomen. Met deze vliegwielbijdrage is in 2020 tevens een communicatiecampagne voor meer bereik van (werkende) laaggeletterden gelanceerd. Onderdeel van deze campagne waren posters, flyers en spots op Omroep Zeeland radio en TV. Helaas viel de campagne grotendeels samen met de Corona- lockdown waardoor bezoeklocaties van maatschappelijke organisaties en de Taalhuisloketten dicht waren. Binnen de Oosterschelderegio vindt afstemming plaats binnen de beleidsgroep laaggeletterdheid. Hierin zetten vertegenwoordigers vanuit een aantal gemeenten, GR de Bevelanden, Scalda, Taalhuizen, Bibliotheek Oosterschelde en SWVO. Zeeuwse afstemming vindt plaats binnen de ambtelijke Zeeuwse werkgroep Educatie.
Het SWVO maakt hier namens de gemeenten van de Oosterschelderegio deel van uit. Cultuureducatie KCE Oosterschelderegio vervult als 'cultuurmakelaar' een onafhankelijke loketfunctie tussen vraag en aanbod binnen de gemeenten van de Oosterschelderegio. KCE Oosterschelderegio versterkt cultuurparticipatie door middel van dienstverlening en bemiddeling op het gebied van cultuureducatie. De organisatie initieert en stimuleert cultuureducatie voor de jeugd. KCE presenteert per schooljaar een samenhangend aanbod met aandacht voor alle culturele disciplines. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in regulier en reformatorisch aanbod. De basisscholen kunnen op basis van het aanbod een passende keuze maken. Zij financieren de activiteiten voor leerlingen vanuit hun eigen middelen. KCE Oosterschelderegio is organisatorisch ondergebracht bij Muziekschool Zeeland. 2020 was voor KCE Oosterschelderegio een bewogen jaar. Met gesloten scholen i.v.m. de lockdown konden veel geplande activiteiten niet doorgaan. Ook na de lockdown waren activiteiten schaars doordat scholen een inhaalslag moesten maken of er een strikt beleid was over wie wordt toegelaten binnen de school. Dit gaf KCE wel de mogelijkheid om achter de schermen vernieuwingen door te voeren, het nieuwe team in te werken en zich in te zetten voor het Zeeuwse project Cultuureducatie met Kwaliteit 3.
Cultuurkwadraat KCE participeert in de Rijkregeling Cultuureducatie met Kwaliteit, een regeling ten behoeve van cultuureducatie in het primaire onderwijs. Voor de uitvoering van de regeling is Stichting Cultuurkwadraat opgericht voor de regio’s Walcheren en Oosterschelderegio. Hierin ligt de focus met name op deskundigheidsbevordering binnen de scholen op het gebied van kunst en cultuur. Verder wordt ervoor zorggedragen dat kwalitatief goede cultuureducatie een vaste plaats krijgt binnen het onderwijs en bij de culturele
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
4
instellingen. Medewerkers van KCE en Kusteducatie Walcheren voeren werkzaamheden uit namens Cultuurkwadraat.
Jeugdtheaterschool Een aantal Zeeuwse gemeenten en de provincie subsidiëren gezamenlijk de Jeugdtheaterschool Zeeland (JTSZ) voor kinderen en jongeren vanaf 7 jaar. Het SWVO maakt subsidieafspraken met de JTSZ namens de gemeenten Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland en Schouwen-Duiveland. De cursussen die JTSZ aanbiedt zijn niet kostendekkend. Om kostendekkend te draaien zouden de ouderbijdragen flink omhoog moeten. Dit zou erin resulteren dat enkel kinderen van ouders met een hoog inkomen de cursussen kunnen volgen. De genoemde gemeenten betalen nu een deel van de cursuskosten, waardoor de ouderbijdragen betaalbaar blijven voor de meeste mensen. JTSZ heeft in de Oosterschelderegio locaties in Goes en Zierikzee. In Zierikzee zijn ze gevestigd in Campus Cultura. In Goes wordt gebruik gemaakt van de Westwal 45 en ’t Beest.
lasten en baten Primaire begroting 2020
Definitieve begroting 2020
Realisatie 2020
Realisatie 2019
546.920
586.327
598.488
548.014
546.920
578.277
591.838
548.014
Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten
0
8.050
6.650
0
Toevoeging/onttrekking aan reserves
0
8.050
8.050
0
Gerealiseerd resultaat
0
0
-1.400
0
Lasten Programma 1, Educatie Baten Programma 1, Educatie
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
5
Programma Uitvoering Wmo Het SWVO is in het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) verantwoordelijk voor de gezamenlijke inkoop en het contractbeheer van: • Hulpmiddelen; • Trapliften; • Collectief vervoer; • Huishoudelijke Hulp (HH) en Huishoudelijke Zorg (HZ); • Individuele Begeleiding en Dagbesteding SWVO zorgt voor de registratie van gegevens en de onderlinge verrekening tussen de gemeenten. Daarnaast ondersteunt het SWVO de Wmo-beleidsmedewerkers in de alledaagse uitvoeringspraktijk van de Wmo. Er wordt afstemming gezocht en er worden gezamenlijke afspraken gemaakt over het te voeren beleid en de uitvoering. Hulpmiddelen Op 1 juni 2016 heeft SWVO, namens de samenwerkende gemeenten in de Oosterschelderegio, een contract voor hulpmiddelen afgesloten met leverancier Medipoint. In overleg en afstemming met de gemeenten in de Oosterschelderegio is afgesproken om te werken met een lumpsumbudget. Dat betekent dat Medipoint jaarlijks op 1 juni een nieuw jaarbudget berekent, op basis van de hoeveelheid hulpmiddelen die op dat moment uitstaat. Omdat het aantal geleverde hulpmiddelen lange tijd lager lag dan het aantal innames, is in de jaren na 2016 sprake geweest van een daling in het uitstaande bestand waardoor ieder jaar het budget naar beneden bijgesteld diende te worden.
In 2018 was het jaarbudget 1,8 miljoen terwijl in de jaren daarvoor het jaarbudget net boven de 2 miljoen lag. Met ingang van 1 juni 2019 was sprake van een eerste verlengingsperiode van het contract tussen SWVO en Medipoint. SWVO heeft toen met Medipoint afspraken gemaakt over een meer marktconforme prijs. In grafiek 1 is te zien dat in 2019 de nieuwe budgetafspraken van kracht zijn geworden.
Grafiek 1 Kosten per jaar (jaarbudget) voor hulpmiddelen (in miljoenen euro’s)
De gezamenlijke gemeenten betaalden in 2019 tot en met de maand mei nog het ‘oude’ lagere budget en vanaf juni 2019 tot en met juni 2020 de ‘nieuwe’ meer marktconforme jaarprijs die was afgesproken bij de contractverlenging. Als we kijken naar het uitstaande bestand, zie grafiek 2, dan is te zien dat het aantal verstrekte hulpmiddelen in 2019 is toegenomen ten opzichte van het jaar daarvoor. Met name in de tweede helft van 2019 is het uitstaande bestand sterk gestegen waardoor eind 2019 het aantal uitstaande hulpmiddelen 4.068 bedroeg.
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
6
Grafiek 2 Uitstaand bestand hulpmiddelen per 1 juni en per 31 december in 2018, 2019 en 2020
Vanaf 2020 is echter weer sprake van een daling in het uitstaande bestand, hetgeen enerzijds te maken heeft met corona – inwoners hebben bij de eerste coronagolf hun aanvraag uitgesteld – en wordt anderzijds veroorzaakt doordat de inname van hulpmiddelen groter is dan de uitgifte. De reden dat het uitstaande bestand gekrompen is in december 2020, terwijl het budget gestegen is naar 2,7 miljoen, is te verklaren door de veranderde samenstelling van het uitstaande bestand. Door een relatief grote toename van het aantal duurdere hulpmiddelen waaronder (elektrische) rolstoelen, (extra geveerde) scootmobielen en driewielfietsen met ondersteuning is de samenstelling van het bestand veranderd. Door de relatieve toename van het aantal duurdere hulpmiddelen is in juni 2020 het jaarbudget verhoogd. Trapliften Na een aanbestedingstraject, waar drie trapliftenleveranciers aan mee hebben gedaan, is Otolift vanaf 1 juni 2020 opnieuw actief in de Oosterschelderegio. Dat betekent dat alleen Otolift nieuwe trapliften levert in onze gemeenten. Het onderhoud van het reeds uitstaande bestand, wordt uitgevoerd door de leveranciers die de trapliften in het verleden hebben geplaatst. Naast Otolift zijn dat Handicare en ThyssenKrupp. Doordat Otolift al geruime tijd de nieuwe trapliften levert en de oude trapliften vervangt, groeit het marktaandeel van deze leverancier in onze regio.
Voor 2020 geldt dat alle gemeenten meer trapliften hebben aangekocht dan in de jaren daarvoor. Verder blijkt uit tabel 1 dat het aantal uitstaande trapliften in Noord-Beveland en Tholen sterker is gegroeid dan in de andere gemeenten. Naast de stijging die het abonnementstarief in alle gemeenten heeft veroorzaakt, kan het zijn dat in deze beide gemeenten sprake is van een sterkere vergrijzing.
Tabel 1 Totaal aantal uitstaande trapliften per gemeente in 2018, 2019 en 2020
Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Tholen Totaal
2018
2019
49 190 35 39 58 92 60 523
50 189 34 36 60 98 59 539
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
2020 54 194 36 42 62 104 71 563
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
7
In grafiek 3 hierna is te zien dat de totale kosten (aankoop en onderhoud) in 2018 en 2019 min of meer vergelijkbaar zijn, ondanks een verschil in de kostenverhoudingen tussen aankoop en onderhoud. In 2020 vertaalt de toename van het aantal aangekochte trapliften zich in een sterke toename van de kosten.
Grafiek 3 Kosten aankoop plus onderhoud trapliften
Regiotaxi vervoer Het Wmo vervoer is in 2020 sterk aan verandering onderhevig geweest. Niet zozeer vanwege beleidswijzigingen, maar vooral door externe invloeden. Enerzijds was er in februari het faillissement van één van de 3 vervoerders (TCR) waardoor er een overbruggingsovereenkomst gesloten moest worden met een andere vervoerder (Connexxion). Deze tijdelijke overeenkomst betekende voor de Bevelandse gemeenten een forse tariefstijging, waardoor de uitvoeringskosten hoger werden dan begroot. Daaropvolgend is in maart, door de Corona uitbraak, het doelgroepenvervoer nagenoeg volledig stil komen te liggen. Om te voorkomen dat de vervoerders hierdoor zouden omvallen is landelijk door VNG besloten om vervoerders te compenseren voor de niet uitgevoerde ritten/ingezette voertuiguren (de 80% regeling). Deze regeling die later is aangemerkt als staatssteun is tot 1 juli toegepast. Hierna heeft SWVO op advies van de VNG met vervoerders nadere afspraken gemaakt over een financiële compensatie, dit met als doel om de continuïteit van het doelgroepenvervoer ook na corona te garanderen. Daarbij werd als gevolg van de lockdown in het vervoer een groot deel van de begrootte ritopbrengsten gemist. De kosten voor het collectief vervoer voor de gemeenten zijn als gevolg van bovengenoemde ontwikkelingen in 2020 uitgekomen op € 3.281.780, -. Dit is € 687.892, - meer dan in 2019.
Ten opzichte van 2019 hebben in 2020 nauwelijks meer Wmo pashouders (13) gebruik gemaakt van de Regiotaxi-Oosterschelde. In onderstaande tabellen en grafieken wordt de ritontwikkeling Wmo zichtbaar. Tabel 2 Aantal ritten Regiotaxi
Gemeente Wmo Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Tholen
2018
2019
2020
20.050 59.817 7.728 5.302 17.533 34.119 16.345
21.307 58.489 8.478 5.196 18.188 37.127 16.004
12.194 32.778 4.448 3.595 10.731 19.623 9.175
Regio
160.894
164.789
92.544
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
8
Grafiek 4 Aantal verreden ritten 2018 t/m 2020 in de Oosterschelderegio
In Tabel 3 is de ontwikkeling van het aantal pashouders dat in 2020 heeft gereisd weergegeven. Tabel 3 Aantal pashouders die in 2020 hebben gereisd Gemeente Pashouders Gem. aantal ritten per pashouder
Gem. aantal Km per pashouder
Gem. aantal km per rit
Gem. kosten per rit
Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Tholen
450 1.242 209 137 346 737 426
27,10 26,39 21,28 26,24 31,01 26,63 21,54
325 184 210 393 424 292 290
12,0 7,0 9,9 15,0 13,7 11,0 13,5
43,94 23,58 37,06 50,36 48,82 34,63 46,17
Totaal 20
3.547
26,09
270
10,3
€ 35,46
De netto kosten per vervoersgerechtigde in Tabel 4 zijn berekend op basis van het aantal pashouders dat in 2020 werkelijk gebruik heeft gemaakt van het vervoersysteem. Uit de tabel blijkt dat regionaal gezien de netto kosten per inwoner en ook de netto kosten per Wmo-cliënt in 2020 fors zijn gestegen t.o.v. 2019. Zoals aangegeven komt dit door de nieuwe tarief afspraken met de vervoerder, die het vervoer in overbrugging heeft overgenomen als gevolg van het faillissement van TCR. Daarnaast zijn ondanks de lockdown door corona, de kosten voor het vervoer wel doorgelopen (vanwege compensatieregelingen). Door corona hebben ook veel minder klanten gebruik gemaakt van de Regiotaxi waardoor minder ritbijdragen zijn ontvangen. Tabel 4 Netto kosten per inwoner en per vervoersgerechtigde in 2020 Netto kosten per Netto kosten per Gemeente inwoner Vervoersgerechtigde (Wmo)
Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Tholen Regioprijs 2020 (Regioprijs 2019)
23,50 20,53 12,87 24,77 23,11 20,11 16,42
1.190,77 622,34 788,68 1.321,43 1.514,03 922,13 994,49
€ 20,16 € 15,99
€ 925,23 € 577,96
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
9
Klachten vervoer In het Collectief Vervoerssysteem Regiotaxi-Oosterschelde zijn in 2020 ruim 92.500 ritten uitgevoerd. In 2020 zijn er 17 klachten geregistreerd waarvan er 11 gegrond zijn verklaard. In grafiek 5 wordt de aard en omvang van de klachten zichtbaar gemaakt. Grafiek 5 Aard en omvang klachten regiotaxi
Huishoudelijke Hulp en Huishoudelijke Zorg Het SWVO verzorgt in opdracht van de gemeenten in de Oosterschelderegio het contractbeheer van de verstrekking Huishoudelijke Hulp (HH) en Huishoudelijke Zorg (HZ). Het SWVO beheert namens de deelnemende gemeenten de contracten met 15 verschillende zorgaanbieders die HH/HZ leveren. De afgelopen 2 jaar is het aantal klanten met een maatwerkvoorziening HH sterk toegenomen. Dit komt met name door het toenemend aantal ouderen die langer thuis blijven wonen en een beroep doen op de Wmo maatwerkvoorziening. Verder is de stijging te verklaren door de invoering van het abonnementstarief, waarbij de uit eigen middelen bekostigde huishoudelijke hulp is opgezegd en een maatwerkvoorziening via de gemeente is aangevraagd en toegekend. De in 2019 ingezette stijging van het aantal cliënten heeft zich in 2020 verder doorgezet waardoor de kosten zelfs hoger zijn dan voorzien in de 2e begrotingswijziging 2020. (grafiek 6) Ten opzichte van 2019 zijn de kosten zeer fors gestegen (van € 11.829.767, - in 2019 naar € 14.162.142, in 2020 = + 19,7%.
Grafiek 6 Kostenontwikkeling Hulp bij het Huishouden
Kosten Regio HH € 15.000.000 € 14.000.000 € 13.000.000 € 12.000.000 € 11.000.000 € 10.000.000 € 9.000.000 € 8.000.000 2015
2016
2017
2018
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
2019
2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 10 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Grafiek 7 Ontwikkeling aantal cliënten HH regionaal
Ontwikkeling aantal clienten HH Regionaal
6000
5206 4693
5000 4150 4000 3000 2000 1000 0
Totaal
2018
2019
2020
Grafiek 8 Ontwikkeling aantal cliënten HH per gemeente
Ontwikkeling aantal clienten HH per gemeente 1483 1356 1204
1600 1400
1222 1101 921
1200 1000 800 600 400
496542
626 301349
414438
399
500
610659
712
204248264
200 0
2018
2019
2020
Individuele Begeleiding en Dagbesteding Het SWVO verzorgt in opdracht van de gemeenten in de Oosterschelderegio de inkoop van dagbesteding, individuele begeleiding, de waakvlam en kortdurend verblijf. SWVO verzorgt het contractbeheer en voert de administratie voor deze diensten uit. Daarnaast ondersteunt zij de gemeenten bij de verdere ontwikkeling van begeleiding en dagbesteding als onderdeel binnen de Wmo.
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 11 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Bij de uitvoering van ‘begeleiding en dagbesteding’ werken we met 6 verschillende bouwstenen. Voor zowel individuele begeleiding, dagbesteding als kortdurend verblijf hanteren we een variant ’regulier’ en een variant ‘speciaal’. Daarnaast kennen we voor individuele begeleiding nog een bouwsteen ‘waakvlam’, waarbij de ondersteuningsinzet minimaal is. Afhankelijk van de intensiteit van de zorginzet en de complexiteit van de casus wordt daar een keuze in gemaakt. Voor iedere bouwsteen geldt een vast budget per cliënt per zorgperiode. Dit budget is losgekoppeld van de ondersteuningsvraag van de cliënt. Zorgaanbieders moeten deze ruimte gebruiken om maatwerk aan de cliënt te kunnen bieden zonder extra administratieve lasten voor herindicatie. De professional beweegt mee met de zorgvraag van de cliënt. In 2020 zijn de uitgaven voor begeleiding en dagbesteding licht gestegen (van € 15.827.054, - in 2019 naar € 16.089.730, - in 2020 = +1,7%). Dit ondanks een forse stijging van het aantal cliënten, dat in 2020 gebruik heeft gemaakt van de Maatwerkvoorziening. Over de stijging van het aantal cliënten kan het volgende worden gezegd. In 2020 vond deze stijging vooral plaats bij het bieden van individuele begeleiding, ook wel begeleiding thuis genoemd. Bij dagbesteding is de stijging van het aantal cliënten zeer beperkt gebleven.
Jaarlijks worden de tarieven voor ‘begeleiding en dagbesteding’ geïndexeerd. De laatste jaren is het indexatiecijfer vrij hoog, omdat we deze gekoppeld hebben aan de Nza tarieven. Zowel de toegenomen aandacht voor het werk dat mensen in de zorg leveren, als de krapte op de arbeidsmarkt leidt tot fors hogere lonen.
Dat de stijging van de uitgaven dan beperkt is gebleven tot 1,7% heeft de volgende redenen: • De medewerkers in het Wmo loket zijn meer gaan sturen op het gebruik van lichtere varianten van zorg met een lager tarief. Daardoor wijzigt de verhouding tussen ‘regulier’ en ‘specialistisch’. • Met ingang van 2020 is de Deelovereenkomst op een aantal punten aangepast. SWVO heeft een wijziging in tarieven toegepast waardoor een bezuiniging heeft plaatsgevonden, er is een plusvariant en een bouwsteen waakvlam geïntroduceerd. Ook in 2020 heeft SWVO ingezet op uitvoering van het actieplan begeleiding; (1) monitoring (2) contractering en (3) het creëren van alternatieven voor de maatwerkvoorziening. Tegelijkertijd heeft Berenschot een onderzoek in opdracht van bestuur SWVO uitgevoerd naar grip op financiën Wmo. De resultaten van dit onderzoek zijn vertaald naar een plan van aanpak dat vanaf 2021 uitgevoerd zal worden. De activiteiten uit het actieplan begeleiding hebben daar een plaats in gekregen. 1. Het hebben van betrouwbare cijfers voor monitoring is belangrijk. Echter het juist interpreteren van cijfers op lokaal en/of regionaal niveau - eventueel in relatie met andere data (bijvoorbeeld van de frontoffices van gemeenten) - is een belangrijke voorwaarde om gerichte maatregelen te kunnen nemen met betrekking tot de maatwerkvoorzieningen.
Interpretatie en duiding op lokaal en regionaal niveau is dus nodig. Met de oplevering van de BI tool hebben SWVO en gemeenten nu een tool in handen om de monitoring functie in de volle breedte in te kunnen zetten. In 2020 hebben gemeenten toegang gekregen tot de online BI tool en zijn er instructiebijeenkomsten uitgevoerd. 2. De deelovereenkomst is in 2019 aangepast. Door het nemen van een aantal maatregelen zijn de voorwaarden geschapen op basis waarvan we in de uitvoering beter kunnen sturen op de inzet van de Maatwerkvoorziening. Wel zullen SWVO, GR de Bevelanden en de gemeentelijke loketten voor Wmo hun werk anders in moeten richten om dat in resultaat om te zetten. 3. Creëren van alternatieven. In 2020 hebben we een start gemaakt met de deelnemers in de fysieke overlegtafel om meer ruimte te creëren voor eHealth en digitalisering binnen de Wmo maatwerkvoorziening. Dit heeft geleid tot 3 werkgroepen en 5 opdrachten om tot concrete producten en diensten te komen op dit vlak. In 2021 gaan we deze oplossingen op kleine schaal uitvoeren (pilots) en werken we de businesscase verder uit. Oplossingen zijn ‘gebruik beeldbellen, digitaal platform voor uitwisseling van kennis en het bieden van hulp, digitale dagbesteding en inzet van virtuele thuishulp’. Ook zijn we in 2020 gestart met de pilot Wij(k)samen om de inzet van de maatwerkvoorziening huishoudelijke zorg omlaag te krijgen.
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 12 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Grafiek 9 Ontwikkeling actieve indicaties begeleiding
lasten en baten Primaire begroting 2020
Definitieve begroting 2020
Realisatie 2020
Realisatie 2019
33.743.807
36.734.448
37.033.530
33.514.454
Programma 2, Uitvoering Wmo
33.743.807
36.814.448
36.804.025
33.591.929
Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten
0
-80.000
229.505
-77.475
Toevoeging/onttrekking aan reserves
0
-80.000
-59.274
-77.475
Gerealiseerd resultaat
0
0
288.779
0
Lasten Programma 2, Uitvoering Wmo Baten
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 13 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Beleidsindicator Sociaal Domein Met de wijziging van het BBV van 5 maart 2016 zijn gemeenschappelijke regelingen voortaan gehouden om in het jaarverslag, de maatschappelijke effecten die met de verschillende programma’s worden beoogd of gerealiseerd, toe te lichten aan de hand van beleidsindicatoren. Bijgevoegd de beleidsindicator Sociaal Domein: Tabel 5 Beleidsindicator Sociaal Domein
Aantal cliënten met een maatwerkvoorziening 2020 per 10.000 inwoners: Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Tholen
334 512 359 413 258 412 356
TOTAAL
390
Inwoners: peildatum CBS 1 jan 2019 22.801 37.654 12.804 7.309 22.670 33.789 25.794 162.821
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 14 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Programma Gezondheidsbeleid Regionaal gezondheidsbeleid Gemeenten hebben de wettelijke taak om iedere vier jaar een (lokale) gezondheidsnota op te stellen waarin staat wat wordt gedaan om de gezondheid van burgers te bevorderen en te beschermen. In 2017 is het regionaal kader gezondheidsbeleid Oosterschelderegio 2018-2021 Samen werken aan vitale inwoners in een gezonde regio ontwikkeld. Het doel van het regionaal/gemeentelijk gezondheidsbeleid is het op peil houden/ verbeteren van de gezondheidssituatie van de inwoners. Het beleidskader gaat uit van positieve gezondheid. Veel gezondheidswinst is nog te behalen door een gezonde leefstijl. Mensen maken eigen keuzes en hebben een eigen verantwoordelijkheid als het gaat om leefstijl. Het bevorderen van gezondheid doen gemeenten niet alleen, maar samen met (maatschappelijke) organisaties en de inwoners zelf. Door als zeven gemeenten via SWVO samen te werken in gezondheidsbeleid, worden expertise en krachten gebundeld en verbetert de kwaliteit van de uitvoering. Op basis van de resultaten van de provinciale gezondheidsmonitors (Zeelandscan) blijkt dat de gemeenten in de Oosterschelderegio te maken hebben met dezelfde gezondheidsrisico’s. Roken, overmatig drinken, overgewicht en psychosociale problematiek (zoals een depressie) zijn van grote invloed op de gezondheid.
Het zijn gezondheidsrisico’s waarop alle gemeenten willen blijven inzetten en de krachten willen bundelen. De speerpunten van het regionaal kader gezondheidsbeleid 2018-2021 zijn: • • •
Preventie genotmiddelen Gezond gewicht Betere mentale gezondheid en minder psychosociale problematiek
Speerpunt Preventie genotmiddelen In de Oosterschelderegio heeft het speerpunt Preventie genotmiddelen altijd al veel aandacht gehad. Van oudsher is er regionale samenwerking in de pijler Educatie en Bewustwording. In de Zeeuwse aanpak Laat ze niet (ver)zuipen wordt de uitwerking van de pijlers Regelgeving en beleid en Handhaving nader vormgegeven. Dit omdat bekend is dat een brede integrale aanpak, gericht op een combinatie van maatregelen op het gebied van voorlichting & educatie, regelgeving en handhaving, meer effect heeft. De inkoop van interventies voor verslavingspreventie bij Emergis preventie (voorheen Indigo) wordt regionaal afgestemd en gecontracteerd (regionale raamovereenkomst tussen SWVO en Emergis preventie). De inzet is vooral gericht op voorlichting aan jongeren en hun ouders en outreachende preventie. Gemeenten en Emergis preventie benoemen samen de doelstellingen/thema’s (het wat) waarop de activiteiten verslavingspreventie zich richten. Voor 2020 zijn dat: • Verantwoord middelengebruik. • Verantwoord game- en gokgedrag. De activiteiten voor verslavingspreventie door Emergis preventie en de uitvoering van de Zeeuwse aanpak worden bekostigd uit het budget regionaal preventiebeleid.
Speerpunten Gezond gewicht, betere mentale gezondheid en minder psychosociale problematiek De speerpunten Gezond gewicht en Mentale gezondheid/ Psychosociale problematiek (GGZ-preventie) worden lokaal uitgewerkt (gemeentelijk maatwerk). In de werkgroep Gezondheid & Preventie vindt regelmatig uitwisseling van ervaringen plaats en worden bepaalde thema’s nader afgestemd. Verder worden via SWVO gezamenlijk afspraken gemaakt over activiteiten GGZ-preventie. De uitvoering hiervan gebeurt door Emergis preventie. Gemeenten en Emergis preventie hebben voor 2020 samen de speerpunten geconcretiseerd in thema’s die het meest belangrijk zijn en waarop Emergis preventie de meeste inzet pleegt: • (V)echtscheidingen en gevolgen (zoals informatieve gesprekken en/of deskundigheidsbevordering). • Kwetsbaarheid/ grensoverschrijdend gedrag. • KOPP/KVO (Kinderen van ouders met psychische problemen/kinderen van verslaafde ouders). Statushouders en migranten vormen hierbij een specifieke doelgroep. • Psychosociale problematiek binnen het eigen netwerk.
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 15 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Samenwerking met CZ Sinds 2015 is de toekomst van de zorg in Zeeland nadrukkelijk op de agenda gezet door de Commissie Toekomstige Zorg Zeeland (CTZZ). Inmiddels is de commissie opgeheven, maar de samenwerking tussen CZ en gemeenten bleef bestaan. Gemeenten en zorgverzekeraars hebben immers de taak om integrale zorg en ondersteuning thuis en in de buurt voor hun inwoners en verzekerden te bieden. Ook in 2020 hebben gemeenten en CZ deelgenomen aan een afstemmingsoverleg om informatie te delen en samenwerking te stimuleren (zoals afgestemd in de samenwerkingsagenda). Vanaf 2020 worden de opgaven om de zorg toegankelijk te houden en daarmee de leefbaarheid voor de Zeeuwse burgers te borgen afgestemd in de Zeeuwse Zorg Coalitie, een samenwerking tussen zorgaanbieders, CZ en Zeeuwse gemeenten. In de Oosterschelderegio hebben de gemeenten, SWVO, CZ, Zeeuwse Zorgschakels (ZZS) en Periscaldes (de vertegenwoordiging van de huisartsen) de ambitie om de zorg en ondersteuning voor mensen met dementie en hun mantelzorgers de komende jaren verder te verbeteren. Eind 2018 is gezamenlijk een visie en een meerjarenplan Zorgoptemialsatie Dementie Oosterschelderegio ontwikkeld. In 2019 en 2020 zijn de activiteiten uit het meerjarenplan uitgevoerd.
Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW) en Cliëntondersteuning De vijf gemeenten van de Bevelanden1 hebben voor het Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW) een gezamenlijk subsidiecontract afgesloten met SMWO (Stichting Maatschappelijk werk en Welzijn Oosterschelderegio). Na de decentralisaties in het sociaal domein is ook cliëntondersteuning aan deze afspraken toegevoegd (incl. Tholen). Er worden cliëntgebonden uren ingekocht. De samenwerkingsafspraken en prestatieverwachtingen zijn op papier gezet en in het dienstenpakket is beschreven. Korte contacten Het aantal korte contacten (informatie- en adviesvragen die binnen een half uur worden beantwoord) bij SMWO neemt al enige jaren toe (zie grafiek 10). De toename in 2020 was, waarschijnlijk als gevolg van de coronacirsis, zelfs 16%. Grafiek 10 Aantal korte contacten SMWO 2.397 1.921
2.067
1.684 1.472
2016
2017
2018
2019
2020
Hulpverlening In 2020 hebben 2.055 mensen zich gemeld bij SMWO voor hulpverlening. In totaal heeft SMWO 3.049 clienten geholpen in 2020. In 2020 waren er minder aanmeldingen en cliënten als de voorgaande jaren (zie grafiek 11), waarschijnlijk een rechtstreeks gevolg van de Coronapandemie. Er is aangepaste dienstverlening geboden door SMWO, maar activiteiten zoals groepswerk konden vanaf maart 2020 niet/nauwelijks plaatsvinden. Het aantal waakvlamcontacten nam toe. Er kwamen veel vragen binnen over gezondheid en inkomen. Bij de individuele dienstverlening gaat 18% over gezondheid, 18% over wet- en regelgeving/financiën en 16% over sociale interacties.
1 Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland en Reimerswaal. De gemeenten Schouwen-Duiveland en Tholen maken zelf
afspraken over het AMW. Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 16 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Grafiek 11 Aantal aanmeldingen en aantal cliënten SMWO
3.117
3.214
3.154
2.116
2.226
2017
2018
3.049
2.356 2.055
2019
Aanmeldingen
Cliënten
2020
Ontwikkelingen De Coronapandemie heeft een grote invloed op de maatschappij. Een wereld van weinig sociale contacten, afgesloten zijn, hoge drempels ervaren naar voorzieningen van de overheid en niet vrij kunnen bewegen door fysieke of mentale beperkingen. Deze wereld is niet nieuw voor het sociaal werk. De gevolgen van de crisis zullen, ook als deze achter de rug is, nog lang nawerken en wellicht de komende jaren voor een toename van problemen gaan zorgen. De Coronamaatregelen hebben ook invloed gehad op het werk van SMWO. Er is vooral geïnvesteerd in telefonische en digitale contacten met de cliënten/doelgroep. Daarnaast werd ingespeeld op urgente vragen, zoals het samen met andere partijen beschikbaar stellen van een noodpakket of meewerken aan telefonische hulplijnen. Om klaar te zijn voor de toekomst heeft SMWO een nieuwe organisatiestructuur ontwikkeld, waarin SMWO vanaf 1 januari 2021 werkt. Koploperproject cliëntondersteuning Oosterschelderegio In 2019 is de Oosterschelderegio geselecteerd als koploper cliëntondersteuning. Op basis van het opgestelde projectplan heeft het ministerie van VWS middelen beschikbaar gesteld.
Hierdoor was het mogelijk om tijdens de projectperiode (mei 2019 – februari 2021) uitvoeringskracht te realiseren (projectteam) en in te zetten op de volgende drie ontwikkelopgaven: • samenwerking tussen informele en formele cliëntondersteuning versterken, • vindbaarheid van cliëntondersteuning verbeteren en • onafhankelijke positionering van cliëntondersteuning versterken. Om bovengenoemde ontwikkelopgaven te kunnen realiseren, is flink ingezet op ontmoeting tussen de verschillende betrokken partijen en het versterken van die samenwerking. Helaas hebben de Corona maatregelen een grote invloed gehad op het project. Vanaf maart 2020 was het niet meer verantwoord om fysieke bijeenkomsten te organiseren. Toch heeft het projectteam, in samenwerking met anderen, met de nodige creativiteit gewerkt om uitvoering te geven aan de ontwikkelopgaven en het project tot een succes te brengen. Bij de start van het koploperproject was het begrip cliëntondersteuning nog bij veel partijen onbekend. Ook was de afbakening van de term cliëntondersteuning niet altijd helder. Gedurende het project zijn daarom een definitie, visie en missie op cliëntondersteuning opgesteld.
Verder is onder andere: • onderzoek gedaan naar de behoeften naar de behoefte aan cliëntondersteuning, • zijn taakprofielen van professionele cliëntondersteuners en vrijwilligers opgesteld, • is een basiscursus voor vrijwilligers ontwikkeld (die helaas nog niet kon starten vanwege de Coronapandemie), • zijn verschillende werksessies en dialoogtafels georganiseerd, • is een digitaal platform ontwikkeld (www.zeelandzorgtsamen.nl), • is de Meedenkgids ontwikkeld, • is een pilot gestart om de inzet van ervaringsdeskundigen als meedenkers voor mensen die de stap maken uit een beschermde woonvorm naar meer zelfstandigheid. • is een communicatietoolkit ontwikkeld. Daarin maken we gebruik van de term ‘meedenker’, om tegemoet te komen aan het ingewikkelde begrip cliëntondersteuner. Ook zijn voor de communicatietoolkit illustraties gemaakt met herkenbare situaties Verder zijn een animatievideo, folders, posters, posts voor op sociale media en een campagnewebsite (www.meedenkerszeeland.nl) ontwikkeld.
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 17 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
De afgelopen twee jaar zijn de betrokken partijen regelmatig geïnformeerd over de voortgang van het project. In de goed bezochte en zeer positief gewaardeerde online slotbijeenkomst op 25 februari 2021 heeft het projectteam hun ervaringen en concrete opbrengsten en producten breed gedeeld. Hoewel het project inmiddels is afgerond, is wel een proces in gang gezet en zijn nog verschillende activiteiten geborgd voor de komende periode.
lasten en baten Primaire begroting 2020
Definitieve begroting 2020
3.325.022
3.679.145
3.510.568
3.563.125
3.325.022
3.678.345
3.509.768
3.563.125
Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten
0
800
800
0
Toevoeging/onttrekking aan reserves Gerealiseerd resultaat
0 0
800 0
800 0
0 0
Lasten Programma 3, Gezondheidsbeleid Baten Programma 3, Gezondheidsbeleid
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Realisatie 2020
Realisatie 2019
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 18 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Programma Overige projecten Jeugdbeleid De gemeenten in de Oosterschelderegio bespreken en ontwikkelen samen projecten en beleid voor jeugd tijdens het regionale Platform Zorg voor Jeugd. Samenwerking, afstemming en het delen van informatie zowel op het niveau van de Oosterscheldregio als op provinciaal niveau is nodig om zaken die het Jeugdbeleid betreffen in goede banen te leiden en processen op elkaar af te kunnen stemmen. SWVO ondersteunt het Platform Zorg voor Jeugd. Verder is het zo dat SWVO de Jeugdbeschermingstafel voor de Oosterschelderegio faciliteert. Aan deze tafel wordt inhoudelijke casuïstiek met de Raad voor de Kinderbescherming afgestemd. Leerlingenvervoer Het Loket Leerlingenvervoer heeft voor wat betreft bemensing van het loket rustig vaarwater bereikt. Met een bezetting van 48 uur per week is verder vormgegeven aan de uitvoering van het leerlingenvervoer in de Oosterschelderegio in samenwerking met de gemeentelijke vervoerscentrale. In het eerste kwartaal van 2020 ging één van de grote vervoerders van leerlingen failliet. Gelukkig kon worden voorzien in het contracteren van een andere vervoersonderneming, welke naadloos en vrijwel probleemloos het ontstane gat kon opvullen. Dit overigens dankzij de forse inspanningen vanuit de bij het leerlingenvervoer betrokken gemeenten en vervoerscentrale.
Vorenstaand probleem werd naadloos opgevolgd door de coronacrisis en de daarmede gepaard gaande lockdown, hetgeen betekende dat het leerlingenvervoer nagenoeg stil kwam te liggen in het voorjaar van 2020. Alleen kinderen van ouders met een beroep in de frontlinie van de bestrijding van de coronacrisis en in later stadium kwetsbare kinderen, zijn gedurende de 1e en 2e lock-down vervoerd. Ook bij het loket leerlingenvervoer is deels vanuit huis en deels vanaf kantoor gewerkt. Het inspelen o.a. op de gevolgen van de coronacrisis heeft er helaas toe geleid dat het via elektronische weg aanvragen van een beschikking leerlingenvervoer pas met de start van het schooljaar 2021-2022 zal worden ingevoerd. Tabel 6 Netto vervoerskosten Leerlingenvervoer
Overzicht netto vervoerskosten Leerlingenvervoer (vervoerskosten en vergoedingen ouders) Gemeente
2016
2017
2018
2019
2020
0
127.732
347.421
409.353
599.558
Goes
214.181
200.594
164.367
151.833
197.167
Kapelle
81.449
66.136
66.356
103.668
164.137
Noord-Beveland
90.302
108.913
103.113
115.023
149.153
Reimerswaal
540.104
525.652
492.575
512.423
699.595
Schouwen-Duiveland
418.335
472.926
463.413
484.743
477.291
Tholen
730.910
650.551
630.041
638.274
639.010
2.075.282
2.152.504
2.267.286
2.415.318
2.925.911
Borsele
Totaal
Tabel 7 Aantal leerlingen in leerlingenvervoer meerdere jaren
Gemeente
Aantal leerlingen 2016-2017
2017-2018
Borsele
0
0
0
0
0
Goes
66
60
64
60
56
Kapelle
37
33
38
47
58
Noord-Beveland
41
38
34
37
38
Reimerswaal
211
205
205
185
189
Schouwen-Duiveland
138
126
135
119
122
Tholen
211
203
195
183
168
704
665
671
631
631
Totaal
2018-2019
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
2019-2020
2020-2021
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 19 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Met name na de voorjaarsvakantie is er sprake van een wijziging in de vervoersmogelijkheden. In de voorbereiding om naar het voortgezet onderwijs te gaan, stappen dan een aantal leerlingen over op de fiets. In overleg met scholen wordt structureel ingezet op het, daar waar mogelijk en verantwoord, aanbieden van een openbaar vervoer vergoeding of fietsvergoeding.
Tabel 8 Aantal leerlingen per gemeente bij aanvang schooljaar
Gemeente taxi
Aantal leerlingen aanvang schooljaar 2020-2021 eigen veropenbaar voer fiets vervoer Totaal
Borsele
0
0
0
0
0
Goes
49
3
1
3
56
Kapelle
52
4
1
1
58
Noord-Beveland
25
1
0
12
38
Reimerswaal
135
7
0
47
189
Schouwen-Duiveland
95
3
0
24
122
Tholen
135
31
0
2
168
491
49
2
89
631
Totaal
Het Loket Leerlingenvervoer blijft alle ontwikkelingen in het vakgebied leerlingenvervoer nauwgezet volgen. In een overleg dat driemaal per jaar plaatsvindt worden de gemeenten, via hun beleidsmedewerkers, hierover geïnformeerd. Hierdoor blijven de gemeenten up to date. Ook worden overleggen georganiseerd met andere doelgroepen zodat nieuwe of verbeterde samenwerkingen ontstaan. Een voorbeeld is de samenwerking met de Regionaal Educatieve Afstemming (REA). Gezamenlijk is er een notitie en een vervoersarrangement opgesteld die het zelfstandig reizen van leerlingen ondersteunt en bevordert. Deze notitie is vastgesteld. Het arrangement is c.q. wordt door scholen en Samenwerkingsverband Kind op 1 geïmplementeerd in hun werkwijze.
Jeugdzorg vervoer Met ingang van het nieuwe vervoerscontract worden de ritaanvragen voor het vervoer van Jeugdigen met een indicatie voor (GGZ) Jeugdzorgvervoer ook via de Gemeentelijke Vervoerscentrale Zeeland uitgevoerd. Inmiddels zijn alle gemeenten in de Oosterschelderegio aangesloten en zijn de kosten hiervoor opgenomen in een aparte begrotingspost van het SWVO. In tabel 9 is de ontwikkeling van het aantal jeugdigen dat in 2020 gebruik heeft gemaakt van het Jeugdzorgvervoer weergegeven t.o.v. 2018 en 2019. Tabel 9 Aantal jeugdigen in het jeugdzorgvervoer
Gemeente
Aantal Jeugdigen 2018
2019
2020
Borsele
22
36
27
Goes
8
21
17
Kapelle
18
9
7
Noord-Beveland
5
7
9
Reimerswaal
65
27
30
Schouwen-Duiveland
32
41
15
Tholen
23
27
9
Totaal
173
168
114
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 20 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Project Empowercare In november 2019 is het project EMPOWERCARE gestart. Dit is een Interreg project uit het 2 Zeeën programma. SWVO werkt daarin samen met organisaties uit Engeland, Frankrijk en België. Het project in Zeeland voeren wij samen uit met de Solidarity University. Op verschillende plaatsen in Zeeland worden pilots uitgevoerd. In de Oosterschelderegio hebben we een verbinding gemaakt met de projecten die deel uitmaken van de samenwerking met gecontracteerde zorgaanbieders Wmo om meer ruimte te creëren voor eHealth en digitalisering binnen de uitvoering van de Wmo. Gemeenten vinden dit belangrijk omdat eHealth en digitalisering een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het probleem van tekorten in het sociaal domein en de krapte op de arbeidsmarkt. In 2020 heeft het project veel te lijden gehad onder corona. Op de pilotlocaties was de ambitie om verbinding te maken met de doelgroep, namelijk mensen ouder dan 65 jaar. Dat is juist de kwetsbare groep. Toch zijn we er in geslaagd om ook digitaal in verbinding te geraken. In 2021 gaan we met pilots starten ‘digitale dagbesteding’ en inzet van de ‘virtuele thuishulp’.
lasten en baten Primaire begroting 2020
Definitieve begroting 2020
Realisatie 2020
Realisatie 2019
2.842.372
3.292.712
3.379.965
2.818.894
2.842.372
3.292.712
3.247.983
2.770.417
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
0
0
-131.982
-48.477
Toevoeging/onttrekking aan reserves
0
0
0
48.477
Gerealiseerde resultaat
0
0
-131.982
0
Lasten Programma 4, Overige projecten Baten Programma 4, Overige projecten
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 21 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Programma Secretariaat Ontwikkelingen In 2018 is een uitvoeringsplan vastgesteld voor het Samenwerkingsverband. In 2020 is hieraan verdere uitvoering gegeven. De nadruk heeft vooral gelegen op de beheersing van de uitgaven in het sociaal domein. De kosten van vooral de Huishoudelijke Hulp en Begeleiding namen fors toe. Dit wordt met name veroorzaakt door de invoering van het abonnementstarief en de verdergaande vergrijzing en extramuralisering. In 2020 heeft het Samenwerkingsverband ingezet op de uitvoering van het “Actieplan Begeleiding” om de groei van de vraag naar zorg beheersbaar te maken. Tevens heeft het bureau Berenschot onderzoek gedaan naar mogelijke maatregelen om de toename van de kosten te beperken. Op basis van dit rapport is een Plan van Aanpak opgesteld dat in 2021 zal worden uitgevoerd. Het SWVO heeft in 2019 op verzoek van de gemeente Veere ingestemd om met ingang van 2021 de backoffice functie voor de Wmo maatwerkvoorziening voor die gemeente te gaan uitvoeren. In 2020 zijn de voorbereidingen hiervoor uitgewerkt en is een Dienst VerleningsOvereenkomst (DVO) opgesteld.
lasten en baten Primaire begro- Definitieve begroting 2020 ting 2020
Realisatie 2020
Realisatie 2019
Lasten Programma 5, Secretariaat
1.258.700
1.371.425
1.277.065
1.225.832
1.104.831
1.271.843
1.290.401
1.159.096
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
153.869
99.582
-13.336
66.736
Toevoeging/onttrekking aan reserves
153.869
99.582
131.157
132.589
0
0
144.492
65.853
Baten Programma 5, Secretariaat
Gerealiseerde resultaat
Algemene beleidsindicatoren Met de wijziging van het BBV van 5 maart 2016 zijn gemeenschappelijke regelingen voortaan gehouden om in het jaarverslag, de maatschappelijke effecten die met de verschillende programma’s worden beoogd of gerealiseerd, toe te lichten aan de hand van beleidsindicatoren. Bijgevoegd de algemene beleidsindicatoren: Tabel 10 Algemene beleidsindicatoren
Naam indicator
Eenheid
Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur
Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Kosten als % van totale lasten
Overhead
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Realisatie 2020 0,092 0,092 €9 2,9% € 33.330 3,0%
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 22 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Paragrafen Bedrijfsvoering Bureau Samenwerkingsverband Onderstaand een overzicht van het aantal medewerkers en Fte’s bij het Samenwerkingsverband. De toename wordt veroorzaakt, omdat er twee beleidsmedewerkers (1,33 fte), waarvan één tijdelijk, in dienst zijn getreden. Doordat we vanaf 2021 de backoffice voor de Wmo maatwerkvoorziening voor de gemeente Veere gaan uitvoeren is een beleidsmedewerker (0,67 fte) in dienst getreden. Voor de uitvoering van het projectplan koploper Cliëntondersteuning is voor de looptijd van het project een projectmedewerker (0,67 fte) aangesteld. Vanuit het secretariaat is één medewerker overgeplaatst ter ondersteuning van financiën (0,78 fte) en is bij het secretariaat één medewerker (0,67 fte) in dienst getreden. Verder is op verzoek van gemeenten een data-analist (0,89 fte) in dienst getreden. Bij het Loket leerlingenvervoer zijn twee medewerkers (1,21 fte) vertrokken en is één medewerker (0,50 fte) minder gaan werken. In 2021 wordt de formatie weer aangevuld tot de benodigde formatie. Tabel 11 Aantal medewerkers SWVO
Onderdeel
Aantal medewerkers 1-1-2020 31-12-2020
Aantal Fte’s 1-1-2020 31-12-2020
Directeur/Secretaris Beleid Projectmedewerker Secretariaat Financiën Data-analist Loket leerlingenvervoer
1 5 0 4 3 0 4
1 6 1 4 4 1 2
1,00 4,56 0,00 3,06 2,37 0,00 2,82
1,00 5,22 0,67 2,94 3,14 0,89 1,11
Totaal
17
19
13,80
14,98
Het loket leerlingenvervoer wordt uitgevoerd voor alle deelnemende gemeenten met uitzondering van Borsele. Daarnaast levert het bureau diensten aan het CZW Bureau. Het gaat hierbij om aansturing, personeelszaken en financiën. In totaal werken er 14 personen (10,89 fte) voor het CZW Bureau. De Directeur/Secretaris van het SWVO is eindverantwoordelijk voor het CZW Bureau. Doelmatigheid De taken die door het secretariaat worden uitgevoerd zijn beschreven in een activiteitenplan. Hierin is de doelstelling vastgelegd en zijn prioriteiten benoemd. Door middel van een geautomatiseerd tijdschrijfsysteem worden de ingezette uren verantwoord. Hierdoor ontstaat inzicht in de integrale kostprijs per project. Voor de beleidsterreinen die zijn vastgelegd in de GR wordt gewerkt met vaste en tijdelijke ambtelijke werkgroepen (zie organigram). De voortgang van de projecten wordt binnen de werkgroepen getoetst. Op het terrein van de administratie en het beheer van de middelen wordt gebruik gemaakt van geautomatiseerde ERP-systemen. Het SWVO is namens de deelnemende gemeenten aangesloten op het landelijk berichtenverkeer iWmo. In 2018 is een certificeringstraject voor het geautomatiseerde systeem afgerond. Hierdoor kan accountantscontrole beperkter blijven.
Per kwartaal en voor sommige onderdelen per maand wordt een overzicht opgesteld van de gemaakte kosten (onder andere in het kader van de verstrekte Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) voorzieningen. Dit wordt gecommuniceerd met de deelnemende gemeenten. Daarnaast kunnen gemeenten via een Business Intelligence (BI) systeem op elk moment data van hun gemeente raadplegen. Betalingsverkeer verloopt geautomatiseerd. Bij het SWVO is een controlesysteem voor betalingen ingevoerd met parafering door verschillende medewerkers om de rechtmatigheid van de uitgaven te toetsen. Uiteraard vindt een accountantscontrole plaats op jaarverslag en jaarrekening. College Zorg en Welzijn Vanuit de Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG) fungeert het College Zorg en Welzijn (CZW) als portefeuillehouderoverleg welzijn en volksgezondheid, voor lokaal/ regionaal overstijgende onderwerpen. De portefeuillehouders Wmo van alle Zeeuwse gemeenten en de gedeputeerde van Provincie Zeeland (agenda lid) zijn hierin vertegenwoordigd. Per 2020 is de overlegstructuur ondergebracht in het Overleg
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2020
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. 23 Behorend bij controleverklaring d.d. 13 juli 2021
Zeeuwse Overheden (OZO). Ter voorbereiding van dit overleg functioneert een ambtelijk vooroverleg met ambtelijke vertegenwoordiging namens alle Zeeuwse gemeenten en de Provincie Zeeland. De secretaris van het SWVO is tevens secretaris van het CZW en als zodanig voorzitter van het ambtelijke vooroverleg. De secretaris neemt deel aan de vergaderingen van het CZW. CZW-bureau Het CZW-bureau voert in opdracht van de 13 gemeenten in Zeeland beleidstaken uit. De deelnemende gemeenten nemen de kosten van dit bureau voor hun rekening. De Provincie Zeeland draagt op projectbasis financieel bij aan het CZW. Via het CZW Bureau vindt de gezamenlijke beleidsontwikkeling en -uitvoering plaats op het terrein van: • Anti discriminatie voorziening (ADV) Zeeland; • Advies en Steunpunt Huiselijk Geweld Zeeland (ASHGZ); • Project Jeugd en Alcohol; • Maatschappelijke Opvang (MO) en Vrouwenopvang (VO); • Beschermd Wonen en Opvang/ begeleiding MO/ VO; • Wet verplichte GGZ en aanpak personen met verward gedrag; • Samenwerking gemeenten en zorgverzekeraar (CZ). Op verzoek van de deelnemende gemeenten in het CZW treedt het SWVO vanaf 2009 op als werkgever voor de medewerkers van dit CZW-bureau. De secretaris is verantwoordelijk voor de aansturing en exploitatie van het bureau. De activiteiten van dit bureau worden in een apart jaarverslag verantwoord.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Om niet begrote/ onvoorziene kosten te dekken beschikt het SWVO over de reserve exploitatieresultaten. Met het rekeningresultaat 2016 en 2017 is deze reserve weer opnieuw aangevuld, zodat onverwachte schommelingen in de exploitatie weer kunnen worden ondervangen. Bovendien heeft het bestuur besloten vanaf 2017 het secretariaat kostendekkend te financieren zodat verdere uitputting t.b.v. de reguliere exploitatie niet nodig is. Met ingang van 2015 is het opnemen van kengetallen in de begroting en jaarrekening verplicht gesteld. Hieronder zijn de financiële kengetallen opgenomen die voor het SWVO van toepassing zijn: Tabel 12 Financiële kengetallen SWVO