145. Monitor sociaal domein 2020 definitief, 7 juli 2021

JUNI, 2021

MONITOR SOCIAAL DOMEIN GEMEENTE KAPELLE

INHOUDSOPGAVE VOORWOORD

1

WELZIJN EN JONGEREN

2

UITGANGSPUNTEN 'LEVEN ZONDER

MANTELZORGONDERSTEUNING

2

(GELD)ZORGEN'

INZET VRIJWILLIGERS

3

HULPVRAGEN VAN INWONERS

4

BUURTTEAM

4

HANG OUT IN DORPSHUIS DE WEMEL

5

KELDERSPORT WEMELDINGE

5

SOCIAL MEDIA

5

JEUGDHULP

6

WAAR STAAN WE NU?

6

FINANCIELE RESULTATEN ACTIEPLAN

7

ZORG IN NATURA

8

CJG

9

ARMOEDE & SCHULDEN

WMO MAATREGELEN KOSTENBEHEERSING WMO VERANDEROPGAVE INBURGERING

10 11 13 14 17

VOORWOORD

Voor u ligt de toelichting op de Monitor Sociaal Domein juni 2021 van de gemeente Kapelle. Na de transitie van het sociaal domein zijn we in 2015 van start gegaan met de transformatie. Deze monitor geeft ons inzicht in en grip op de transformatie zoals wij die meemaken binnen het sociaal domein. U leest in deze monitor waar wij als gemeente op dit moment staan en waar aandachtspunten liggen voor de toekomstige periode. Ik wens u veel leesplezier. ANNEBETH EVERTZ

wethouder sociaal domein

1

WELZIJN & JONGEREN MANTELZORGONDERSTEUNING

Op de dag van de mantelzorg 10 november zijn 240 mantelzorgers bezocht door 26 personen (mix van vrijwilligers, wethouder, welzijnswerkers en beleidsmedewerkers van de gemeente). Vanuit het steunpunt mantelzorg zijn de attenties ingekocht bij lokale ondernemers. Mantelzorgers konden van tevoren zelf kiezen tussen een verrassingspakket, cadeaubon of dinerbon. Dit is aangevuld met landelijk materiaal vanuit mantelzorg.nl. waaronder het spel ‘bordje vol’. Naast de dag van de mantelzorg is er een online cursus gegeven; “privé werk en mantelzorg, hoe houd je het

2

in balans” en de medewerker welzijn heeft telefonisch die iemand bezoeken. In overleg met cliënt en familie contact onderhouden met mantelzorgers en daar gaan deze bezoeken door omdat de cliënten vaak geen waar nodig individuele afspraken gemaakt voor groot netwerk hebben en al in sociaal isolement zitten. ondersteuning en begeleiding. Met de vrijwilligers die activiteiten begeleiden is door Er zijn meerdere mails gestuurd voor informatiede welzijnswerkers gedurende het jaar contact verstrekking naar mantelzorgers toe. Onder andere gehouden en daar waar mogelijk zijn activiteiten over COVID-19, eigen verklaring met betrekking tot de georganiseerd tussen juni en oktober. Bij het sluiten avondklok en andere belangrijke zaken. van de horeca en dorpshuizen in oktober zijn deze activiteiten weer stil komen te liggen. INZET VRIJWILLIGERS

In juni heeft Cederhof Welzijn vrijwilligersdiners Tijdens de eerste lockdown in maart is de inzet van georganiseerd voor de vrijwilligers van Cederhof en (bezoek) vrijwilligers gestopt. In juni is dit bezoek Cederhof Welzijn. Per avond zijn, volgens de toen weer van start gegaan. Tijdens de tweede lockdown is geldende regels, 30 vrijwilligers per avond ontvangen. ervoor gekozen om het bezoek van vrijwilligers door te laten gaan. Op dit moment zijn er 24 vrijwilligers

3

Als eerst zijn de vrijwilligers van tafeltje dekje uitgenodigd. Vanwege hun inzet in COVID-tijd hebben zij een uitnodiging gehad om samen met hun partner te komen dineren. Dit zijn 40 vrijwilligers. Daarna zijn de andere vrijwilligers uitgenodigd. In totaal zijn er 8 avonden met diners gehouden. HULPVRAGEN VAN INWONERS

Tijdens COVID zijn we telefonisch bereikbaar gebleven voor inwoners. Zodra de maatregelen het toelieten hebben we fysiek spreekuur gehouden op afspraak. In de periode van telefonische bereikbaarheid waren er veel hulpvragen omtrent tafeltje dekje. De voorziening om mee te eten in Cederhof aan de open tafel was gesloten en familiebezoek werd moeilijker.

We hebben veel inwoners geholpen met het aanvragen van tafeltje dekje en in sommige gevallen ook intake alarmering. Daarnaast waren er soms inwoners die zich zorgen maakten over hoe ze boodschappen moesten doen. Hierbij hebben we meegedacht en samen naar oplossingen gezocht. Na de eerste corona golf kwamen er vragen omtrent inzetten van Wmo voorzieningen, inzetten van een vrijwilligers voor sociaal bezoek of hulp bij het invullen van formulieren. BUURTTEAM

Het buurtteam is gedurende de gehele COVID-19 periode actief gebleven. Overleggen worden daar waar mogelijk digitaal gedaan en in uitzonderlijke gevallen fysiek.

4

HANG OUT IN DORPSHUIS DE WEMEL

SOCIAL MEDIA

KELDERSPORT WEMELDINGE

Website Jongkapelle Doel website: jongeren op de hoogte houden van gebeurtenissen, activiteiten, en bijzonderheden gericht op de jeugd. Bereik: 150-200 bezoekers per maand.

De Hang Out was iedere donderdagmiddag open tot de herfstvakantie, in ieder geval als het dorpshuis ook open mocht. De Hang Out is een initiatief van Jongkapelle en Optisport. Het gaat hier om een ruimte waar jongeren kunnen chillen, praten, elkaar ontmoeten. Leeftijdsgroep is 8-14 jaar. Iedere donderdag komen er zo’n 20 jongeren. Keldersport is voor jongeren van 10-15 jaar en werd iedere vrijdagmiddag georganiseerd door stagiaires van Jongkapelle tot de herfstvakantie. De toegang is vrij. Iedere keer zijn er zo’n 20-25 jongeren.

Facebook Jongkapelle en Instagram Jongkapelle met een bereik van in totaal 1000 volgers. Doel: jongeren preventief / informeren en op de hoogte houden van activiteiten, ontmoetingen, en bijzonderheden gericht op de jeugd.

5

JEUGDHULP WAAR STAAN WE NU?

De detacheringscontracten van het ‘oude’ CJG zijn beëindigd. Er is een coördinator aangesteld voor het CJG. Er zijn nieuwe jeugdconsulenten aangenomen. Medewerkers zijn ingewerkt volgens de nieuwe werkwijze (perspectief indiceren). Er is een monitoringsproces ingevoerd; na 3 en 6 maanden vinden er gesprekken plaats met de cliënt (en/of ouders) en de zorgaanbieder om te kijken of de inzet het gewenste resultaat oplevert. Na 9 maanden wordt een evaluatie uitgevoerd.

6

Er is een andere werkwijze toegepast m.b.t. het aanvragen van verlengingen. De regie ligt nu bij het CJG. Er is een andere wijze van indiceren geïntroduceerd bij de medewerkers van het CJG. Nieuwe werkprocessen zijn beschreven en geïmplementeerd, verantwoordelijkheden zijn benoemd. Evaluatie en voortzetting traject met Praktijkondersteuner bij huisartsen. Actualiseren en implementeren van de Verordening en Nadere regels jeugdhulp. Genereren van managementinformatie vanuit het CJG.

In beeld brengen van alle voorliggende voorzieningen. Vanuit hier werken we aan preventie. Eerste prioriteit ligt op het samenbrengen van partijen. Intensiveren samenwerking met scholen en huisartsen. FINANCIELE RESULTATEN ACTIEPLAN

Er gebeurt enorm veel op het gebied van jeugdhulp. Het uitvoeren van het actieplan vergt een grote inzet van het CJG en beleid. Het liefst zien we deze inzet direct vertaald in de cijfers. Dat is op het gebied van jeugdhulp niet mogelijk. We hadden vorig jaar nog te maken met een forse stijging. Als we kijken naar de kostenposten waar we invloed op hebben, dan zijn we

7

positief gestemd. We zien op veel kostenposten gunstige resultaten van het actieplan Jeugdhulp. ZORG IN NATURA

Zorg in natura is de grootste kostenpost binnen de jeugdhulp. Deze kosten zijn de laatste jaren fors toegenomen. De monitor 2020 laat zien dat de kosten zorg in natura nog steeds toenemen. Het resultaat heeft ertoe geleid dat we uitgebreid onderzoek gedaan hebben m.b.t. de kosten zorg in natura. Uit het onderzoek blijkt dat de toename zit op onderdelen waar we geen invloed op of grip op hebben: De kosten van gezinshuizen: het merendeel van de jeugdhulp bij gezinshuizen wordt ingezet na ontvangst van een gerechtelijke bepaling. Coronamaatregelen:

omzetgarantieregeling/continuïteitsbijdrage aanbieders konden de omzet die ze mis zijn gelopen declareren, gemeenten worden niet gecompenseerd voor de continuïteitsbijdrage. Het CJG constateert dat door zorgaanbieders veel om verlengingen gevraagd wordt omdat tijdens Corona te weinig/geen resultaten behaald zijn m.b.t. de inzet jeugdhulp. Dit zorgt dus ook nog voor extra kosten. De maandelijkse kosten van Emergis nemen fors toe. We zien een verdubbeling van de kosten in het laatste kwartaal. Er zijn niet meer cliënten in behandeling, maar de kosten per traject zijn duurder geworden.

8

CJG

Het CJG ziet er nauwlettend op toe dat cliënten die hulp nodig hebben de juiste hulp ontvangen. Daarnaast wordt goed uitvoering gegeven aan het actieplan. Er staat een gedreven team, dat ondanks de prille periode dat ze bestaan én Corona een knappe prestatie levert. Met dit team hebben wij er alle vertrouwen in dat we jeugdigen beter kunnen helpen. Door het introduceren van een andere wijze van indiceren wordt de eigen kracht van de jeugdige en ouders versterkt.

9

ARMOEDE & SCHULDEN

Mensen die leven in armoede hebben vaker gezondheidsklachten als (chronische) stress, (lichamelijke) spanningen, depressie én een kortere levensduur. Daarnaast heeft het gevolgen voor relaties (meer huiselijk geweld), schoolprestaties van kinderen en opvoedproblemen. Mensen kunnen niet meedoen aan sociale activiteiten, waardoor er een risico is op eenzaamheid. Leven in armoede of het hebben van problematische schulden heeft diverse oorzaken en een grote impact op het leven van mensen. Wie eenmaal in armoede leeft, belandt vaak in een vicieuze cirkel. Omdat er zoveel factoren een rol spelen bij armoede en

10

schulden en deze beperkt beïnvloedbaar zijn door gemeenten, kunnen we armoede- en schuldenproblemen vaak niet oplossen. Wel kunnen we de gevolgen hiervan verzachten of sneller ingrijpen om ergere problemen te voorkomen. De mogelijkheden die gemeenten hebben om invloed uit te oefenen, willen we dan ook zo goed mogelijk benutten.

UITGANGSPUNTEN 'LEVEN ZONDER (GELD)ZORGEN' (KADERNOTA)

1

2

De aanpak van armoede en schulden is een gezamenlijke verantwoordelijkheid Omdat er zoveel raakvlakken zijn met andere levensgebieden kan alleen samenwerking een structureel antwoord bieden. Dit doen we samen met de sociale wijkteams, kerken, maatschappelijk werk, vrijwilligers, scholen, GGD, ondernemersverenigingen en overige maatschappelijke partners. We helpen inwoners met kans op armoede en/of schulden vroegtijdig en preventief Voorkomen is beter dan genezen. Hoe eerder we armoede en/of schulden signaleren, hoe

11

3

sneller we (grotere) problemen kunnen voorkomen. Met een vroegtijdige inzet kunnen we grotere maatschappelijke kosten achteraf bestrijden. Door laagdrempelige, logische en begrijpelijke ondersteuning sluiten we aan bij de leefwereld van de mensen We weten dat veel mensen het moeilijk vinden om de drempel van de gemeente over te gaan en dat veel wet- en regelgeving complex is. Uitgerekend de ondersteuning van de gemeente en de afdeling WIZ moet daarom laagdrempelig, logisch en begrijpelijk zijn. Professionals moeten zich bewust zijn dat armoede en schulden stress bij mensen oplevert en wat de mogelijke invloed hiervan is op het gedrag.

4

Kinderen moeten gelijke kansen hebben in het onderwijs en de samenleving, zij mogen niet de dupe zijn van de financiële problemen thuis We zetten extra in op kinderen die uit een thuissituatie komen met financiële problemen. De stress thuis leidt vaak tot mindere schoolprestaties en minder ontwikkelingskansen. Dat maakt het extra belangrijk dat kinderen een eerlijke kans krijgen om zich op school en in de samenleving te ontwikkelen. Verder is het belangrijk dat voorzieningen voor kinderen eenvoudig te vinden en aan te vragen zijn.

12

WMO

We willen dat onze inwoners zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen en meedoen in de samenleving, ondanks hun beperkingen. Ze dragen een eigen verantwoordelijkheid voor de wijze waarop zij hun leven inrichten en deelnemen aan het maatschappelijk leven. We verwachten dat zij elkaar hierin bijstaan, waar mogelijk. Wanneer iemand zelf of met zijn naaste omgeving onvoldoende zelfredzaam is of onvoldoende in staat is tot participatie, kan hij ondersteuning van de gemeente krijgen.

13

We onderzoeken daarbij achtereenvolgens: De eigen kracht van de inwoner zelf De mogelijkheden van huisgenoten, familieleden, mantelzorgers e.d. De inzet van vrijwilligers De inzet van algemene of collectieve voorzieningen De verstrekking van één of meerdere maatwerkvoorzieningen. Voorbeelden van maatwerkvoorzieningen zijn thuisbegeleiding, een hulpmiddel zoals een rolstoel of huishoudelijke hulp.

MAATREGELEN KOSTENBEHEERSING WMO

Afgelopen jaren zien we een enorme kostenstijging. De Wmo is bedoeld om kwetsbare inwoners te ondersteunen die niet zelfredzaam zijn en op geen enkele manier kunnen participeren. We kunnen alleen de kwetsbare inwoners op de juiste manier blijven ondersteunen door een gedragsverandering van inwoners die zelf kunnen voorzien in een oplossing. Dit vraagt een cultuurverandering van claimgerichtheid naar het nemen van eigen verantwoordelijkheid. Met behulp van acties op drie niveaus worden maatregelen genomen.

14

Project Grip op Wmo: via deze projectstructuur worden regionaal de volgende maatregelen genomen: Omvormen van maatwerkvoorzieningen begeleiding naar algemene voorzieningen. Gemiddelde ureninzet huishoudelijke hulp beperken. Formuleren van en sturen op realisatie van cliëntdoelen. Afschalen van zware maatwerkvoorzieningen naar lichte maatwerkvoorzieningen. Introduceren van budgetplafonds en verbod op marketing voor zorgaanbieders. Gerichtere aanpak duurdere casussen; langs de verschillende wetten en beperken van stapeling.

Taken van WIZ en SWVO dichter bij elkaar brengen. De functionele en hiërarchische aansturing van consulenten splitsen. Terug naar de essentie van de Wmo. Versobering verstrekkingenbeleid WIZ: we verwachten dat deze regionale versoberingen via de wijzigingsverordening Wmo 2021 vanaf juli 2021 worden uitgevoerd. Actieplan Wmo gemeente Kapelle: lokaal onderzoeken we andere financieringsmogelijkheden voor specifieke aanbieders in de gemeente Kapelle. Daarnaast onderzoeken we hoe de Opplusregeling van de gemeente Kapelle als

15

voorliggende voorziening kan worden ingezet om zo de druk op geïndiceerde voorzieningen te laten afnemen. Deze maatregelen worden in 2021 uitgevoerd. We verwachten hierdoor een afvlakking van de kostenstijging vanaf 2022.

16

VERANDEROPGAVE INBURGERING Op 1 januari 2022 treedt het nieuwe inburgeringsstelsel in werking. De gemeente is verantwoordelijk voor het inburgeringsproces voor nieuwkomers - voor zover deze hiervan niet zijn uitgezonderd. De verplichting geldt voor asielstatushouders, gezins- en overige migranten.

loondienst of verrichten van vrijwilligerswerk) Maatwerk (een passend inburgeringstraject, voor alle inburgeringsplichtigen) Focus op kwaliteit en bewaken hiervan

Het nieuwe stelsel zet in op een doorlopende lijn vanuit de opvang asielzoekers in het AZC. Vanaf dag Vijf kernpunten die de strekking van het één starten in het AZC de taallessen en het inburgeringsproces weergeven: programma ‘Voorbereiding op de inburgering’. De Tijdige start van het inburgeren regierol van gemeenten in deze doorlopende lijn Aandacht voor de snelheid van het doorlopen van begint met een brede intake. Leren en participeren het inburgeringstraject gaan hand in hand en beide aspecten worden in een Dualiteit (het combineren van het leren van de taal persoonlijk ontwikkelingsplan (PIP) opgenomen. en participatie door middel van arbeid in

17

De visie van het nieuwe wetsvoorstel is “Iedereen doet mee, het liefst via betaald werk en daar moet de inburgering aan bijdragen.” In onderstaand schema is weergegeven de uitwerking van de integrale aanpak in de nieuwe wet inburgering. Doel is een vlotte integratie in onze samenleving.

18

GEMEENTE KAPELLE

T 14 0113 E gemeente@kapelle.nl

JUNI 2021

MONITOR SOCIAAL DOMEIN GEMEENTE KAPELLE

WELZIJN EN JONGEREN

Het grootste deel van 2020 werd overschaduwd door COVID-19 wat veel invloed had op de uitvoering van het welzijns- en jongerenwerk in de gemeente Kapelle. Door alle onzekerheden is nog intensiever samengewerkt en zijn nieuwe initiatieven ontstaan om de inwoners van de gemeente Kapelle te ondersteunen in deze periode.

NIEUWE INITIATIEVEN DOOR COVID-19 Stoepconcerten

Belmaatjes

Facebookpagina

Nieuwsbrieven

Dagarrangementen

Sport en cultuur

Oud&Nieuw '20-'21

Beweegactiviteit

In Kapelle, Wemeldinge en Biezelinge. Maart - juli. Georganiseerd door Cederhof Welzijn. 20 muzikanten voor rond de 250 - 300 inwoners.

Opgezet tijdens 1e lockdown voor inwoners die behoefte hebben aan een praatje. 13 inwoners hebben hiervan gebruik gemaakt. 16 belmaatjes. Het contact is er nog steeds.

'Samenwerken aan welzijn' door Cederhof Welzijn, Jong Kapelle en dagarrangementen. Positieve verhalen tijdens COVID-periode. 265 volgers.

Maart - juli zes nieuwsbrieven door Cederhof Welzijn. Bezorgd bij 400 adressen in seniorenwijken in Kapelle en Wemeldinge.

Tijdens de noodopvang activiteiten op het gebied van sport, kunst en cultuur. Drie scholen hebben hiervan gebruik gemaakt. Samen met gemeente Goes en andere Zeeuwse gemeenten een online evenement voor jongeren: ClubbinZeeland tussen 22:00 - 02:00 uur. 5000 - 6000 kijkers.

DAG VAN DE MANTELZORG

240 mantelzorgers Bezocht door 26 personen waaronder wethouder, vrijwilligers & welzijnswerkers Verrast met verrassingspakket, cadeaubon of dinerbon Extra online cursus "privé werk en mantelzorg"

Samen met verenigingen zoveel mogelijk sport in de buitenlucht. Hulp bij aanvragen en verlenen financiële compensaties sport en cultuur. Juli - augustus beweegactiviteit. Georganiseerd door gemeente, fysiotherapeut en verenigingen. Vijf inwoners deelgenomen.

ONDERSTEUNINGS VRAGEN COVID

Deze vragen werden gesteld, omdat kwetsbare inwoners minder hulp van professionals en familie konden ontvangen. Extra aanvragen voor en over 'Tafeltje Dekje' Extra aanvragen voor personen alarmering Meedenken hoe inwoners veilig boodschappen konden doen Extra vragen over inzet vrijwilligers voor sociaal bezoek

JEUGDHULP

de kinderen in de 9,4% vangemeente Kapelle heeft jeugdhulp.

AANTALLEN JEUGDIGEN TOT 18 JAAR MET EEN INDICATIE JEUGDHULP 400 300 200 100 0

2015

2016

2017

2018

2019

2020

UITGANGSPUNTEN ACTIEPLAN JEUGDHULP

Kinderen hebben recht op hulp indien noodzakelijk. Kinderen hebben nog meer recht op zelfredzaamheid. Kapelle zet niet langer ‘het recht op’ centraal, maar het perspectief van de ouders en het kind.

Door het versterken van de eigen kracht krijgen jeugdigen, ouders of gezinnen meer grip op hun leven wat zorgt voor het zelfstandig kunnen oplossen van problemen en het voorkomen van problemen in de toekomst. Dit biedt perspectief voor onze burgers en de gemeente! Van recht naar perspectief!

JEUGDHULP NAAR SOORT Jeugdhulp zonder verblijf

Jeugdhulp met verblijf

Kapelle Nederland

Jeugdbescherming

0%

5%

10%

15%

VERWIJZINGEN HALT

400 300 200 100 0

2015

2016

2017

2018

2019

Kapelle Nederland €178.557,00

ARMOEDE & SCHULDEN

75

Eenheid: per 1.000 inwoners van 18 jaar en ouder

50

van de kinderen uit de gemeente Kapelle 4% groeit op in een bijstandsgezin

Kapelle Nederland

25

20 15 20 16 20 17 20 18 20 19 20 20

0

BIJSTANDSUITKERINGEN

Het aantal personen met een bijstandsuitkering in de gemeente Kapelle is lager dan het landelijk gemiddelde.

WMO Ondersteuning thuis

20

We zien vanaf 2020 een stijging. We verwachten dat deze stijging zich in 2021 doorzet vanwege COVID-19 en de economische impact hiervan.

Hulp bij het huishouden

Hulpmiddelen & diensten

30

50 40

15

20

30

10

20

10

5

10 0

1e

1e

he 2e lft 2 he 01 1e lft 2 8 he 01 2e lft 2 8 he 01 1e lft 2 9 he 01 lft 9 20 20

0

he lf 2e t 20 18 he lft 20 1e 18 he lf 2e t 20 19 he lft 20 1e 19 he lft 20 20 1e he 2e lft 2 he 01 1e lft 2 8 he 01 2e lft 2 8 he 01 1e lft 2 9 he 01 lft 9 20 20

0

Van 2020 zijn alleen de cijfers van de eerste helft beschikbaar. Eenheid: aantal per 1.000 inwoners betreffende doelgroep. De kosten voor de ondersteuning en voorzieningen uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) stijgen. De kostenstijging zet met name voor Hulp bij het Huishouden door in 2020. Oorzaken hiervoor zijn de invoering van het abonnementstarief, de vergrijzing en dat we steeds minder snel terecht kunnen in een verzorgingshuis. KOSTEN WMO

De gemeenten in de Oosterschelderegio, SWVO en WIZ hebben in 2020 het projectplan Grip op Wmo opgesteld. Daarnaast is er een lokaal actieplan Wmo opgesteld. Door deze plannen uit te voeren in 2021 ontstaan er meer mogelijkheden om de kosten te beheersen.

€2.500.000 €2.000.000 €1.500.000 €1.000.000 €500.000 €0

€1.820.754

2017

€1.903.920

2018

€2.224.868

2019

€2.412.463

2020