07. Algemene Beschouwingen 2024 D66
Tekst van het document
Algemene Beschouwingen 2023 op Begroting 2024
Meneer de voorzitter, geachte leden van de raad en het college, geacht publiek,
De verkiezingen De omstandigheden waarin we dit jaar de Algemene Beschouwingen doen zijn wat anders dan andere jaren, en wel door de verkiezingen binnenkort. De mindset en belangstelling van onze inwoners is momenteel meer op nationale en internationale onderwerpen gericht dan op onze begroting. Zeker omdat we de komende jaren een sluitende begroting in zicht hebben, al is er onzekerheid op lange termijn. Daarom wil ik dit jaar onze plannen eens te spiegelen aan de thema’s die nu landelijk spelen.
Allereerst het thema:
Asiel, immigratie en veiligheid Op dit moment zijn er verschrikkelijke oorlogen gaande, waarvan die in Oekraïne en Israel en Palestina de meeste aandacht krijgen. Het geeft aan hoe belangrijk democratie en rechtsstaat zijn, hoe belangrijk samenwerken met, luisteren naar, en begrip voor elkaar zijn. Juist als mensen anders zijn dan jezelf. Ook in onze gemeente is dat belangrijk. Want mensen hebben verschillende overtuigingen, verschillende geaardheden en verschillende achtergronden, maar iedereen maakt deel uit van onze samenleving.
Zo hebben we als gemeente ook een taak om mensen te helpen die gevlucht zijn voor oorlog of onderdrukking, zoals statushouders en recent Oekraïense vluchtelingen. Waarbij blijkt dat deze mensen prima in onze samenleving passen, als je ze mogelijkheden geeft om te integreren en te werken. D66 vindt dat het goed zou zijn om ook structureel capaciteit te regelen, want vooral het op korte termijn moeten reageren op extra instroom levert problemen op.
Tenslotte in dit thema wil ik de arbeidsmigranten noemen. Zij zijn belangrijk voor de economie in onze gemeente. Wat D66 betreft zijn plannen van sommige landelijke partijen om immigratiegrenzen te stellen uit den boze en hopen we dat we de positieve benadering in onze gemeente doorzetten.
Het tweede thema is:
Bestaanszekerheid Bestaanszekerheid bestaat uit vele dingen. De basis voor D66 is goed onderwijs. Investeringen zoals de IKC in Wemeldinge en de Julia van Stolberg ondersteunen wij dus van harte. Maar goed onderwijs betekent ook goede voorzieningen om naar school te kunnen komen. Een enkele scholierenbus per dag van Wemeldinge naar Goes is wat D66 betreft onvoldoende. Maar ook veiliger straten voor kinderen om naar school te gaan, of te spelen, al gaat dat ten koste van ruimte voor de auto.
Daarnaast is goede zorg belangrijk, het thema waar gemeentelijk en landelijk het meeste geld naar toe gaat. Dat betekent bij ons bijvoorbeeld goede jeugdzorg. Maar ook ondersteuning voor de jeugd om te zorgen dat ze niet in de jeugdzorg terechtkomen. Met structurele plannen en investeringen voor de jeugd. En door vroeg in te zetten op gezond leven, met veel sportmogelijkheden, gezond eten en drinken de norm te maken, en verslavingen tegen te gaan.
Bestaanszekerheid is ook voldoende woningen. We zullen buiten makkelijke oplossingen moeten gaan, want alle onbebouwde groene plekjes binnen de bebouwde kom zijn wel op. Plannen als een extra straatje buiten de bebouwde kom, extra mogelijkheden om lege huizen of kamers te vullen, of meer in de hoogte bouwen moeten serieus bekeken worden. En natuurlijk moeten we stikstof verminderen om bouwen mogelijk te houden.
En bestaanszekerheid is natuurlijk voldoende geld en voorzieningen om te leven. Goede WMOvoorzieningen, armoedebeleid en hulp vanuit GR de Bevelanden zijn essentieel. En als gemeente kunnen we onze heffingen in lijn houden met de inflatie. Maar daarnaast kunnen we meer doen, door bijvoorbeeld goed vervoer als recht in te stellen in plaats van het recht op een eigen auto. Goed vervoer, ook als je jong of juist oud bent en geen auto kan betalen. D66 vindt dat alle inwoners van onze gemeente binnen een uur na beslissing naar nabijgelegen grote kernen zoals Kapelle en Goes zouden moeten kunnen komen, ook met openbaar vervoer. Tenslotte is voor veel mensen cultuur ook een basisvoorziening waar wat D66 betreft niet op bezuinigd dient te worden. Van muziekles tot bibliotheek tot dorpsfeesten.
Een derde landelijk thema is
Bestuurlijke hervorming Zo is er de roep om meer aandacht voor de regio met wellicht extra volksvertegenwoordiging voor een regio als Zeeland. Doorvertaald naar onze gemeente zou je dan kunnen nadenken over extra volksvertegenwoordiging voor Wemeldinge of voor Schore. Op dit moment zijn er 14 raadsleden uit Kapelle, 1 uit Wemeldinge en 0 uit Schore, terwijl ook eigen beslis- of budgetmogelijkheden binnen een dorp beperkt zijn. Beslissingen vanuit Kapelle kunnen dan snel onvrede met zich meebrengen, zoals we recent in Wemeldinge zagen.
Verder blijft de rol van de raad een aandachtspunt. Bijvoorbeeld door wat D66 betreft onterechte bezuinigingen op de rekenkamer.
Ook de rol van de raad in de regio staat sterk onder druk. Er is steeds meer regionale samenwerking. Als raadsleden hebben we echter amper invloed op de besluitvorming en de kosten. Over steeds minder onderwerpen kunnen we nog als gemeente zelf beslissen, afgezien van lokale beslissingen in een dorp, maar daarvoor is geen specifieke gemeentelijke afweging nodig. Volgens mij zien veel mensen dit, ook raadsleden, maar houden veel partijen vast aan oude standpunten, waardoor we de olifant in de porseleinkast vermijden. En dat is stappen maken richting gemeenschappelijke oordeel- en besluitvorming in De Bevelanden.
Tenslotte is beter bestuur inzicht hebben in doelen en vooral de uitvoering. Te vaak staan concrete doelen verspreid over allerlei documenten met onduidelijke voortgang. Wat D66 betreft zou een Global Goals aanpak kunnen helpen, maar die is verdwenen uit de begroting.
Het laatste thema is
Klimaat en natuur En wat hier eigenlijk mee samenhangt: hoe willen we onze toekomst? Daarom zijn er doelen voor bijvoorbeeld 2040 of 2050 over circulair en klimaatneutraal. Op korte termijn kunnen we best wat laaghangend-fruit-maatregelen nemen. Maar om echt klimaatneutraal en circulair te worden moeten we onze economie opnieuw inrichten, moeten we van onze consumptiemaatschappij naar een samenleving die meer kijkt naar maatschappelijk verantwoord ondernemen en welzijn, dan naar welvaart, en waarin we samenleven met natuur, terwijl ook digitaal en AI steeds belangrijker worden. Hiervoor zullen we ons gedrag en onze gewoontes moeten aanpassen, waarbij niet steeds minder mag, maar juist steeds meer beter kan. Wellicht is dat te lastig voor veel mensen van hogere leeftijd, maar daarom is het essentieel dat jongeren andere gewoontes en gedachtes normaal gaan vinden. Bijvoorbeeld dat je geen eigen auto nodig hebt maar goed vervoer, dat in plaats van elke dag vlees ook andere eiwitten lekker kunnen zijn, en dat samenwerken in Europa nodig is.
Samengevat, mijn
Conclusie is dat we niet de luxe hebben om door te gaan op de oude weg, als we serieus iets willen bereiken in de thema’s waar we ons druk over maken. Systeemverandering is nodig, niet alleen landelijk maar ook in onze gemeente! ___________________________ Tot zover mijn Algemene beschouwingen, dan heb ik nog enkele concrete vragen: 1)
Het blijkt dat het groenareaal niet goed is bijgehouden. Tegelijkertijd hebben we als raad een ambitie van 10% meer groen. Hoe en wanneer gaan we specificeren wat we met 10% extra bedoelen zodat het geen wassen-neus-ambitie wordt?
2)
Hoe staat het met de Global Goals Motie, waarom is deze verdwenen uit de begroting zonder de raad verder te informeren? Of heb ik iets gemist?
3)
Er is besloten om de voetbalvelden niet meer te besproeien met zogeheten landbouwwater. Is dit een probleem voor de voetbal en zo ja, is er overleg over alternatieven?