02. Nieuwsbrief Zeeuws Energieakkoord, december 2020

Griffier Van: Verzonden: Aan: Onderwerp:

Het Zeeuws Energieakkoord <energie@zeeuwsenergieakkoord.nl> dinsdag 8 december 2020 15:48 Andrea Meijer Nieuwsbrief Zeeuws Energieakkoord, december 2020

Terugblik ZEA 2020

December 2020

Nieuwsbrief Zeeuws Energieakkoord Nieuws over de RES Terugblik ZEA 2020 2020 is bijna ten einde: een jaar gepaard met mooie mijlpalen en uitdagingen. Ruim 320 personen, vanuit 100 partijen, hebben hard gewerkt om de Zeeuwse RES vooruit te brengen. En de resultaten mogen er wezen!

Van strategie naar uitvoering Voor het Zeeuws Energieakkoord (ZEA) is het jaar 2020 een echt transitiejaar geweest: een transitie van strategie naar uitvoering. Meer dan 100 partijen hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van de RES. Na 3 jaar hard werken is de RES 1.0 in 2020 opgeleverd, gepubliceerd én vastgesteld. Een hele prestatie en tevens pas het begin. Want nu staan we aan de lat voor de uitvoering van de opgestelde plannen. Het RES Uitvoeringsplan, dat nu in ontwikkeling is, zal structuur bieden aan de gestelde prioriteiten en maakt inzichtelijk welke partijen bij welke initiatieven betrokken zijn. Wettelijk gezien zijn de Provincie Zeeland, de 13 Zeeuwse gemeenten en het waterschap Scheldestromen verantwoordelijk voor de uitvoering van de RES. Daarbij zijn Impuls Zeeland en netwerkbedrijf Enduris de vaste partners van het ZEA. Tevens spelen alle Zeeuwse bedrijven en inwoners een cruciale rol: de energietransitie is van ons allemaal en alleen 1

samen kunnen we deze uitdaging klaren. Het RES stakeholderevent van 29 oktober vormde het startsein voor de uitvoeringsfase.

Bewustwording De energietransitie is van ons allemaal. Iedereen kan zijn steentje bijdragen en alle steentjes helpen. De Zeeuwse overheden, bedrijven en inwoners zijn zich hier van bewust. Dat we in Zeeland een gezamenlijk plan hebben (RES 1.0) om het Klimaatakkoord regionaal handen en voeten te geven en wat deze plannen zijn, daar valt nog veel te winnen. Om deze reden heeft afgelopen zomer een RES campagne middels social media plaatsgevonden waarbij de RES partners, bedrijven en inwoners gevraagd werden om “Parijs op z’n Zeeuws” te steunen. Meer dan 124.000 Zeeuwen hebben we hiermee kunnen bereiken! En dan is er nog de Kinder-RES: in samenwerking met kinderen is één tekening ontwikkeld die de RES op eenvoudige wijze uitlegt. De Kinder-RES is ook Minister Wiebes van Economische Zaken niet ontgaan, tijdens een debat in de Tweede Kamer gaf hij aan dat hij “een Kinder-RES een hartverwarmend idee” vindt. De KinderRES is meteen toegepast in gastlessen energietransitie op Zeeuwse basisscholen, georganiseerd door de Zeeuwse Natuur en Milieu Educatie centra. Tevens mochten kinderen ideeën aandragen waar nog niet aan gedacht was. Het gouden idee kwam van de Johan Louis de Jonge (Radar Jenaplanschool) in Zierikzee: een hamsterrad waar leerlingen hun energie in kwijt kunnen en die ook direct energie opwekt. Momenteel wordt gekeken hoe dit rad ook echt te realiseren is.

Zeeuwse sectortafels De Zeeuwse sectortafels hebben tevens enorme stappen gemaakt. Vanuit de tafel Gebouwde Omgeving is een regionale samenwerking voor de Transitievisie Warmte (TVW) gestart: een wijk- en buurtgerichte aanpak om in 2050 energieneutraal te zijn. Gemeenten, netbeheerders, wooncorporaties, belangenondernemingen, burgers en maatschappelijke partners zijn hierbij betrokken. Tevens wordt vanuit het Zeeuws Energieakkoord hard ingezet op energiebesparing. Immers, wat we niet gebruiken hoeven we ook niet op te wekken! Vanuit de (lokale) overheden zijn in 2020 de eerste subsidies aangevraagd/ vrijgekomen zoals de RRE (Regeling Reductie Energieverbruik), de Energiebespaarlening én een subsidie ter verduurzaming van klein maatschappelijk vastgoed. Tezamen goed voor ruim 5,7 miljoen euro subsidie. Meer dan 150 personen, uit een grote variatie aan organisaties, zijn nauw betrokken bij de tafel Gebouwde Omgeving. Binnen de sectortafel Elektriciteit werken bijna 50 personen intensief samen. Er gebeurt veel achter de schermen. Op basis van de cijfers van oktober jl. zien we dat het opgesteld vermogen voor grootschalige duurzame energie-opwek met zon en wind is gestegen van 710 MW naar 785 MW. Hiermee liggen we in 2020 mooi op schema met het jaarlijkse RES doel van 90 MW per jaar. Ook de kleinschaligere installaties (o.a. particulieren) met zonnepanelen timmeren aan de weg.

Intussen hebben 1 op de 6 Zeeuwse huishoudens zonnepanelen op het dak. Daarmee behoort Zeeland tot de koplopers in Nederland. Specifiek op Schouwen-Duiveland en Tholen is het aantal zonnepanelen en windmolens zo fors toegenomen dat het regionale stroomnet bijna vol zit. Hier wordt momenteel meer elektriciteit geproduceerd dan dat er verbruikt wordt. Door deze “groeipijn” zal het net 2

hier de komende tijd grotendeels op slot gaan. Er wordt door Enduris en TenneT gewerkt aan een definitieve oplossing. Die zal naar verwachting in 2025 klaar zijn. In de rest van Zeeland is er nog wel ruimte voor duurzame energie-opwek. Ook de sectortafel Mobiliteit heeft mooie mijlpalen te vieren. Dit jaar hebben ruim 110 personen hard gewerkt aan deze sectortafel. De basis voor de laadinfrastructuur (de laadpalenkaart) is gelegd en tevens zijn de eerste laadpalen in de Spuikom Vlissingen gerealiseerd. De ontwikkeling van elektrische deelauto’s heeft vorm gekregen waarbij de eerste 9 deelauto’s een feit zijn. Tevens zijn er twee subsidieregelingen uitgerold: de extra subsidie voor Zeeuwse kopers van een EV-personenauto én een subsidie voor Zeeuwse ondernemers die hun fossiele busje omruilen voor een EV-variant. Als kers op de taart heeft een studie van autojournalist Horlings aangetoond dat de totale gebruikskosten van een elektrische bus al lager liggen dan die van de dieselversie.

Bewogen jaar 2020 heeft, met de gevolgen van het Corona-virus, tevens voor grote uitdagingen gezorgd. Ook in de energiesector hebben ondernemers en bedrijven klappen op moeten vangen en heeft het samenwerken een uitdagende dimensie erbij gekregen. Daarbij is de urgentie voor het uitvoeren van het Klimaatakkoord meer naar de achtergrond gezakt. Desalniettemin is het goed de successen van 2020 te vieren en ons op te laden om in 2021 de RES verder vooruit te brengen. En dit doen we samen, met de Zeeuwse overheden, bedrijfsleven, inwoners, met jou. Tot in het nieuwe jaar!

Zeeuwse jongeren willen actief meedenken over de energietransitie NPRES heeft in samenwerking met JongRES een landelijk onderzoek onder jongeren laten uitvoeren naar hun mening over duurzame energie. De regionale resultaten zijn bekend gemaakt. En ze liegen er niet om. Zeeuwse 3

jongeren (12-30 jaar) hebben een duidelijke en positieve mening over duurzame energie. Het doel van het onderzoek was te kijken wat jongeren vinden van zonne- en windenergie. Maar ook hoe zij zelf meer betrokken kunnen en willen worden, bij de energietransitie en bij het zoeken naar plekken voor zonne- en windenergie in de RES’en. JongRES heeft meegedacht over de opzet, de uitvoering van het onderzoek en heeft het onderzoek uiteindelijk overhandigd aan Ed Nijpels.

Lees verder

Provincie Zeeland stimuleert energieaanpak van woningen met de Energiebespaarlening Iedereen kan iets doen voor het klimaat. Wil jij ook je woning energiezuiniger maken? De Energiebespaarlening Zeeland helpt bij het zetten van deze verduurzamingsstap. De Energiebespaarlening Zeeland is een mogelijkheid om energiebesparende investeringen in je eigen huis te kunnen financieren. Het Nationaal Warmtefonds verstrekt de Energiebespaarlening. Dit is een lening tegen aantrekkelijke voorwaarden voor particuliere woningbezitters en Verenigingen van Eigenaren. De Provincie Zeeland heeft besloten de energieaanpak van woningen te stimuleren door de rente van die leningen nog eens met 0,5% te verlagen. Om dat mogelijk te maken heeft de Provincie met een financiële bijdrage uit de Regio Deal Zeeland een subsidie van € 700.000 gegeven aan de Stichting Nationaal Warmtefonds, voor het uitvoeren van de Energiebespaarlening Zeeland. Deze regeling is op 15 november 2020 gestart en loopt door tot uiterlijk eind 2022. Meer informatie is te vinden op www.energiebespaarlening.nl/zeeland.

4

Al meer dan 5.000 aanvragen voor de RRE De campagne voor de RRE (Regeling Reductie Energiegebruik) loopt nu zo’n twee maanden. Vanuit deze regeling komen Zeeuwse woningeigenaren in aanmerking voor korting op verschillende energiebesparende producten of adviezen. Er is gestart met een achttal (maatwerk) trajecten zodat er een brede keuze is. De regeling is zo’n succes dat het eerste product, de bespaarbox, inmiddels al is uitverkocht. We gaan na of er extra bespaarboxen kunnen worden aangeboden maar ondertussen zijn er dus nog zeven andere producten. In totaal zijn er al meer dan 5.000 kortingsvouchers aangevraagd. Een mooi aantal, maar om het ambitieuze doel van 40.000 vouchers te behalen, wordt de campagne de komende maanden nog eens stevig aangezet. Naast een Facebook/LinkedIn campagne vanuit het Zeeuws Energieakkoord en de Zeeuwse gemeenten, is de RRE-campagne ondersteund via andere media. Zoals met interviews in de regionale kranten, de radio, lokale huis- aan- huis bladen en een betaalde social mediacampagne. Ook hebben verschillende gemeenten een brief aan de eigen inwoners gestuurd. Hierdoor hebben we in de afgelopen weken direct het aantal aanmeldingen zien stijgen. Die trend willen we vasthouden! Ook in deze nieuwsbrief willen we daarom nogmaals de aandacht vestigen op de trajecten waarvoor nog RRE vouchers beschikbaar zijn.

Om met Joost de Goffau, wethouder bij de gemeente Goes en woordvoerder van de campagne, te spreken: “De RRE subsidie krijg je gewoon als woningeigenaar, het is zonde om dit te laten liggen!”

Lees verder

Transitievisie Warmte Elke gemeente moet voor eind 2021 een Transitievisie Warmte vaststellen. Een Transitievisie Warmte geeft een eerste richting aan de aanpak van het isoleren 5

en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. De focus in de eerste Transitievisie Warmte ligt op de periode tot en met 2030. Elke gemeente geeft aan hoeveel woningen en andere gebouwen in die periode geïsoleerd en/of aardgasvrij worden gemaakt. De gemeente maakt ten minste elke vijf jaar een update van de Transitievisie Warmte, waardoor er telkens extra wijken aangewezen worden om aardgasvrij te maken. Met de RES vindt afstemming plaats over de mogelijke alternatieve warmtebronnen, dit wordt vastgelegd in de Regionale Structuur Warmte. Een Transitievisie Warmte geeft bewoners, huis- en gebouweigenaren een eerste beeld van het stapsgewijze tijdpad richting aardgasvrij. Ook staat in de Transitievisie Warmte welke toekomstige energievoorziening(en) kansrijk zijn in hun buurt of wijk, met een indicatie van de mogelijke kosten. Dit biedt huis- en gebouweigenaren perspectief om investerings- en verduurzamingsbeslissingen te kunnen nemen wanneer bijvoorbeeld de CV-ketel vervangen moet worden of een nieuw kooktoestel gekocht wordt. In het filmpje wordt aan bewoners getoond wat de Transitievisie Warmte inhoud, link: RES Zeeland: Transitie Visie Warmte - Zeeland gaat over op schone warmte.

Denkt u mee? - YouTube Voor netbeheerders en aanbieders van warmte biedt de Transitievisie Warmte een indicatie van de mogelijke alternatieve warmtestrategieën, de energie-infrastructuur die daarvoor nodig is en de termijn waarbinnen ze deze mogelijk moeten realiseren.

Energiebesparing bij bedrijven Er valt veel winst te behalen bij bedrijven waar het gaan om energiebesparing. En er is veel laaghangend fruit, zeker als je weet waar je op moet letten! In de Erkende Maatregelenlijst bedrijven staan slimme energie bespaarmaatregelen op bedrijfsniveau. Deze zijn samen met de sectoren opgezet. Voorbeelden hiervan zijn slimme verbruiksmeters en de toepassing van sensoren en monitoring. Voor bedrijven die per jaar meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgas(equivalent) verbruiken geldt de Informatieplicht Energiebesparing. Hierbij geldt dat deze bedrijven per 1 januari 2019 middels het eLoket van de RVO moeten rapporteren welke energiebesparende maatregelen uitgevoerd zijn. Investeringen die binnen 5 jaar terugverdiend kunnen worden móeten genomen worden. Lees verder

6

Waterzijdig inregelen Een van de mogelijkheden van energiebesparende maatregelen is het waterzijdig inregelen van je CV-installatie. Maar wat is dat eigenlijk? Waterzijdig inregelen is het in balans brengen van de cv-installatie. Het zorgt ervoor dat het warme water op een goede manier over de radiatoren verdeeld wordt. Hierbij wordt er zorg voor gedragen dat de thermostaat niet steeds hoger gezet hoeft te worden, er een betere warmteafgifte ontstaat én dat door optimalisatie tot 20% energie kan worden bespaard. Zowel bij particulieren als bedrijven is waterzijdig inregelen toepasbaar. Verschillende methoden kunnen hierbij gebruikt worden zoals de temperatuurmethode, de voorstelmethode en de ultrasoon methode. Vraag jouww installateur naar de mogelijkheden! Een mooie bijvangst kan ook zijn dan andere installatiefouten aan het licht komen en meteen meegenomen kunnen worden. Dit filmpje licht waterzijdig inregelen toe RES Stakeholderevent okt 2020: Waterzijdig inregelen - YouTube

Beeld: kijkvoelbeleef.nl

7

Wagenpark vervangen? Bij het beheer van een wagenpark zal menig organisatie inzetten op milieuvriendelijk en op kostenreductie. Kan het duurzamer en valt er meer winst te behalen? In het ‘inspiratiemoment RES Zeeland Vervoerplan’ tonen we de mogelijkheden van een slim vervoerplan. De Regionale Energiestrategie (RES) houdt zich bezig met het verduurzamen van mobiliteit om de doelstelling van het Klimaatakkoord te behalen; namelijk het verlagen van de CO2-uitstoot met 49% in 2030. Hoe? Met deze video willen wij inspireren om over te gaan tot de implementatie van een slim vervoerplan.

Lees verder

Inspiratiemoment: RES Zeeland Logistieke Groene Hub Denk jij dat de Klimaatdoelstellingen van Parijs - CO2 reductie in 2030 met 49% - haalbaar en winstgevend zijn? Overtuig jezelf en bekijk hier de inspiratievideo waarin de Logistieke Groene Hub wordt uitgelegd; uitstootvrij transport, het bundelen van goederen en een slimme efficiënte planning vanaf een centraal verdeelcentrum. Hierdoor is het mogelijk om goederen op een duurzame manier naar het afleveradres in het stadscentrum, dorp of kern te brengen.

8

De focus ligt op het verminderen van het aantal transportbewegingen in combinatie met emissievrij vervoer (elektrisch en fiets). Een systeem waarmee heel wat loze kilometers worden bespaard. Bezorgdiensten rijden niet meer achter elkaar door de straat. Data is de basis voor het succes van de Groene Hub, waarmee een slimme planning kan worden opgezet. Lees verder

Escaperoom over duurzame energie voor basisschoolkinderen te downloaden Windturbines en zonnepanelen worden een belangrijk onderdeel van onze duurzame energievoorziening. Maar wat doen ze precies? En hoe werkt het? Als antwoord op deze, en nog veel meer vragen, is een escaperoom ontwikkeld voor kinderen in de bovenbouw. Daarin worden ze spelenderwijs meegenomen in wat duurzame schone energie is en hoe het werkt. In enkele weken is de escaperoom al door bijna 350 klassen door heel Nederland gedownload. Nederland stapt over op energie uit duurzame bronnen; zoals de zon en de wind. Windmolens verschijnen in ons land en op zee. En dat moet ook, want Nederland verbruikt nog steeds heel veel stroom. Er zijn bovendien veel nieuwe mensen nodig om te werken aan de ontwikkeling, bouw en onderhoud van windturbines. Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat wil kinderen daarom vertellen wat duurzame schone energie is en hoe het werkt. Kinderen moeten de oplossing vinden van vele puzzels met als doel om de stilstaande windturbine weer te laten draaien. De escaperoom Kinderen leren het beste door te doen. Daarom kunnen ze een spannende escaperoom spelen waar een code van 9 cijfers gekraakt moet worden. Het spel begint met een briefje in een fles dat door de docent op het strand is gevonden. Op het briefje staan instructies en uitleg.

Hoofdrolspelers Windson en Ciara zijn vast komen zitten in een windturbine en hebben deze per ongeluk stilgezet. Alleen met behulp van een code kunnen ze deze weer laten draaien. Win een LEGO windmolen Klassen die de puzzels hebben opgelost en de code goed hebben ingevuld via de website, kunnen een bouwpakket van een grote LEGO windmolen winnen. Eind november worden de drie winnende scholen van de eerste ronde bekendgemaakt. 9

Tweede ronde voor inschrijvingen Vanaf 27 oktober tot 17 december loopt de tweede ronde om de escaperoom aan te vragen. Een deel van het pakket wordt via de post ontvangen. Via de website www.vanwindnaarwatt.nl kunnen docenten de handleidingen voor de lessen en de materialen die ze nodig hebben downloaden.

Op de hoogte blijven? Op de website zeeuwsenergieakkoord.nl staan alle ontwikkelingen op het gebied van energie en klimaat in Zeeland.

Zeeuws Energieakkoord Heeft u ideeën of initiatieven voor de Zeeuwse Regionale Energiestrategie? Laat het ons weten via energie@zeeuwsenergieakkoord.nl. Wilt u geen nieuwsbrieven ontvangen? Dat kunt u zich hier uitschrijven. Het Zeeuws Energieakkoord is een samenwerkingsplatform waarin maatschappelijke instellingen, overheden, bedrijven en burgers samenwerken aan het Zeeuws Energieakkoord. Zij geven uitvoering aan het landelijk Klimaatakkoord voor een energie- en klimaatneutraal Zeeland in 2050.

Deze nieuwsbrief werd u aangeboden door het Zeeuws Energieakkoord.

Uitschrijven

10