Vooraf gestelde vragen van de raad inzake voortgangsmonitor

Vooraf gestelde vragen door raadsleden Vergadering d.d. Soort vergadering Nummer agendapunt Titel agendapunt

: 6 november 2023 : Raadsvergadering :5 : Voortgangsmonitor 2023

Datum: Fractie: Vraag 1. 19 D66 oktober Bij het behandelen van de voortgangsmonitor op de C&K d.d. 11 oktober is de 2023 opname grotendeels zonder geluid en dus niet bruikbaar. Een aantal vragen is al beantwoord of zal op teruggekomen worden. De onderstaande vragen zijn echter nog geheel onbeantwoord gebleven. Vandaar dat de fractie van D66 deze vragen alsnog schriftelijk aan u voorlegt. Pag. 7-8: 315 Inburgering / Welzijn & Preventie heeft aanzienlijk meer lasten dan voorzien/begroot, namelijk €38.000 meer. In de summiere toelichting staat vanwege: “Maatschappelijke begeleiding statushouders; vergoeding via de algemene uitkeringen.” VRAAG: Kunt u bondig toelichten wat die maatschappelijke begeleiding statushouders precies inhoudt? Zijn dat voornamelijk personeelskosten voor bijv. sociaal beheerders en huisarts? En behoren hiertoe ook de doorverwijzingen naar (specialistische) psychische ondersteuning?

Antwoord: De maatschappelijke begeleiding van statushouders is een brede taak die primair bij de Driemaster is belegd in samenwerking met partners zoals Tom in de Buurt, Rijnvicus, onderwijs en huisartsen als voorbeelden. Om deel te kunnen nemen aan de lokale samenleving is dat brede pakket nodig en waar nodig kan een doorverwijzing naar specialistische zorg daar onderdeel van zijn. Vanuit de meicirculaire is er € 38.000 beschikbaar gesteld voor maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. De hogere lasten op pag. 7-8 betreft de bijraming van dit beschikbaar gestelde bedrag en verloopt dus budgetneutraal.

Datum: Fractie: Vraag 2. 19 D66 oktober Kader 612 Ondersteuning / Ondersteuning: verschil “Het nadeel op de lasten wordt voor 20k verklaard door een hogere indexatie van het budget voor PGB 2023 begeleiding. Daarnaast worden er extra lasten verwacht voor maatschappelijke zorg ondersteuning (98k).

VRAAG: Deze nadelen worden opgevangen door het budget vanuit Leiden (kader 613). Wat word er onder maatschappelijk zorg ondersteuning verstaan? Een aantal maanden geleden was het PGB budget een thema in het nieuws: dat zorgverleners (zoals familie of mantelzorgers) zeer onderbetaald worden en eigenlijk aanspraak kunnen maken (of zelfs recht hebben op) op een bepaald minimum uurloon. Zijn dit de verwachte extra lasten voor maatschappelijke zorg ondersteuning? Antwoord: Het nadeel op de lasten voor 20k wordt enerzijds verklaard door een hogere jaarlijkse indexatie van het PGB tarief begeleiding, maar ook door het verhogen van het PGB sociaal tarief. Naar aanleiding van de uitspraak van het CRvB is er gesteld dat het tarief voor begeleiding door het sociale netwerk niet lager mag zijn dan de gestelde cao-tarieven, die zijn vastgesteld op basis van het minimumloonniveau. Maatschappelijke Zorg is een verzamelnaam voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Naar aanleiding van de doordecentralisatie in 2023 worden er extra lasten verwacht. Het PGB sociaal tarief is hier niet op van toepassing.

Datum: Fractie: Vraag 3. 19 D66 Kader 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie: €34.000 voordelig oktober vanwege “lagere kapitaallasten voor investeringen in speelplekken die niet zijn 2023 gerealiseerd.” Als reden dat deze speelplekken niet gerealiseerd zijn, werd ‘te weinig handjes’ en ‘geen geld’ genoemd. VRAAG 3.1: Hoe strookt dat met het feit dat dit bedrag als Voordelig) geboekt staat? VRAAG 3.2: Indien er inderdaad voor 2023 geen budget was, betekent dat dat er hiervoor in 2024 wel weer budget is, dan wel vrijkomt of gemaakt wordt? VRAAG 3.3: Op woensdag 11 oktober heeft ondergetekende de Oekraïense opvang bezocht in Leimuiden en gesproken met sociaal beheerder Andrea van Rijswijk. De locatie heeft een grote wens om een (openbare) kinderspeelplek te kunnen realiseren op het nu verwaarloosde grasveldje vóór de opvang. Is deze wens eveneens bij u bekend? Wat vindt u van deze wens? Kunt u deze vervullen? Zo ja, op welke termijn en kan ter realisatie hiervan in 2024 wellicht geld ingezet worden? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Vraag 3.1:

Als lasten niet worden gerealiseerd, dan heeft dat een voordelig effect op de begroting. Er blijft geld over. Voordelig moet niet worden uitgelegd als waardeoordeel maar wat er technisch gebeurt met de begroting. Wanneer er lasten worden overschreden heeft dat een nadelig effect op de begroting. Vraag 3.2: Er was voor 2023 wel budget, maar dat budget is niet volledig gerealiseerd. Er ligt inmiddels een ambitieus plan voor realisatie van meerdere speelplekken (vervanging) waarmee een inhaalslag kan worden gemaakt. Het speelbudget is daarom ook ondergebracht in een krediet omdat het niet altijd aan jaarbudgetten te koppelen is. Vraag 3.3: Met de bewoners is gesproken over het veld voor de Tuin dat als speelveld meerwaarde kan hebben. Daar is nu ook een container als opslag van de huttenbouw. Deze container zal worden verplaatst. Voor het inrichten van openbare speelplaatsen kijken wij per dorp breder qua spreiding. Dat betekent dat we niet per locatie aparte speelplaatsen gaan inrichten. Wat natuurlijk niet betekent dat we ook op deze plek kijken hoe ook spelen vorm kan krijgen bijvoorbeeld met benutting van het veld.

Datum: Fractie: Vraag 4. 19 D66 Pag. 13: In toelichting van Kader 0.7 Algemene uitkering en overige oktober uitkeringen gemeentefonds staat: “In de uitkering sociaal domein is er vrijval 2023 van de compensatieregeling nieuw woonplaatsbeginsel (264k).” Het woonplaatsbeginsel is een hulpmiddel om te bepalen welke gemeente verantwoordelijk is voor de jeugdhulp aan een jeugdige. VRAAG: Waardoor werd deze vrijval veroorzaakt? Is dit vrijval vanuit de compensatieregeling vanuit Leiden? Omdat er vanaf 2024 een lokaal Jeugd- en gezinsteam aan de slag gaat, maar voor specialistische jeugdzorg er samengewerkt gaat worden met andere gemeenten, wordt er dan een nieuwe compensatieregeling woonplaatsbeginsel afgesloten? Antwoord: Per 2022 is het budget voor voogdij/18+ verdeeld op basis van het nieuwe woonplaatsbeginsel. Om gemeenten die nadeel ondervinden van deze nieuwe verdeelsystematiek te compenseren, is er een compensatieregeling in het leven geroepen. Omdat niet duidelijk was of en hoeveel Kaag en Braassem moest meebetalen aan deze compensatieregeling, hebben we op advies van Pauw (adviesbureau gemeentefonds) dit bedrag apart gehouden tot het moment van eindafrekening. Deze eindafrekening heeft bij de meicirculaire plaatsgevonden, waardoor we het gereserveerde bedrag nu kunnen laten vrijvallen.

Datum: Fractie: Vraag 5. 19 D66 Voortgangsmonitor CUP 2.0 oktober 2023 Er wordt op pagina 5 melding gemaakt van twee onderzoeken. Mogen wij de rapporten inzien van: • pilot Bouwdepot (pag. 5) • het rapport van onderzoeksbureau AEF over kansrijke oplossingen voor het voorkomen van instroom in Opvang en Ondersteuning met wonen. (pag. 5) Antwoord: De genoemde rapportages zullen wij de raad toezenden.

Datum: Fractie: Vraag 6. 19 D66 oktober Op de volgende vraag zou nog teruggekomen worden: Inhoud en uitsplitsing van projecten/activiteiten, die onder kopje 5.3: 2023 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie (€3000) zijn geboekt. Antwoord: Deze € 3.000 heeft alleen betrekking op cultuurpresentatie in programma 1. Het gaat hier om de post herdenkingen. Hier worden de kosten geboekt met betrekking tot dodenherdenking (kransen en bloemen) en het recht van opstal van het oorlogsmonument in Leimuiden. De overige kosten van cultuur vallen binnen programma 2 (sociaal domein) onder het thema Welzijn en preventie.

Datum: Fractie: Vraag 7. 19 D66 oktober Op de volgende vraag zou nog teruggekomen worden: 2023 Reden waarom de gemeente geen compensatie krijgt vanuit het Rijk inzake Breed Offensief wetgeving, terwijl eerdere uitvoerder UWV dat wel kreeg. [807 Werk & Inkomen / Inkomensonderst] Antwoord:

Het kabinet heeft 53 miljoen euro vrijgemaakt voor de plannen Breed Offensief om mensen met een arbeidsbeperking aan een baan te helpen. Het is nog onduidelijk hoe en wanneer gemeenten hun deel van de 53 mln gaan ontvangen. Dit zal via het gemeentefonds gaan. Dit is voor alle wijzigingen vanuit Breed Offensief en dus niet specifiek voor meeneembare voorzieningen. Gemeenten ontvangen dus wel middelen maar zeer beperkt, via het gemeentefonds voor alle nieuwe en aangepaste taken vanuit Breed Offensief Gemeenten hebben met de invoering van de Participatiewet reeds de wettelijke taak gekregen om deze mensen te ondersteunen. Hiervoor ontvangen gemeenten ook middelen via het Gemeentefonds. Deze middelen lopen jaarlijks op en lopen in de pas met de geraamde groei van deze nieuwe doelgroep. De wet breed offensief bouwt op de reeds bestaande taak voort door expliciet de aanvraagmogelijkheid voor ondersteuning op maat in de wet op te nemen.

Datum: Fractie: Vraag 8. 19 D66 oktober Op de volgende vraag zou nog teruggekomen worden: 2023 De huidige stand van zaken betreffende de realisatie van 2 tot 10 Skaeve Huse in het eerste half jaar 2024. Antwoord: Er volgt binnenkort een Raadsinformatiebrief over de start van het traject van 1 skaeve huse conform de taakstelling in de regio.

Dat um : 2710202 3

Fra ctie : VV D

Vraag: 9. Ten aanzien van de afwijking van de BUIG: 9.1. Kunt u specificeren hoe de afwijking van de BUIG-gelden uitwerkt per categorie, namelijk: a. Aantal (enkel en koppels) en € m.b.t. stijging uitkeringsgerechtigden b. € door stijging minimumloon c. € ruimhartigere vrijlatingen voor inkomsten d. € loonkostensubsidie 9.2. Trendcijfers BUIG-aantallen (2020-2021-2022 + verwachting actuals en begroting 2023) (enkel en koppels)

9.3. Trendcijfers BUIG-€ (2020-2021-2022 + verwachting actuals en begroting 2023) 9.4. Tegenprestatie: wat gebeurt er nu? Welke vormen van tegenprestatie worden er geleverd. 9.5. Tegenprestatie: hoeveel gebeurt dat nu? Uitgedrukt in FTE’s (over het gehele bestand genomen) indien mogelijk per vorm.

Antwoord:

a.

1. Hieronder vindt u de ontwikkelingen van het uitkeringenbestand. Helaas hebben we op dit moment de uitgesplitste cijfers over 2020 niet paraat.

b. Door stijging van het wettelijk minimumloon is de BUIG-uitkering verhoogd met € 200k. c. In hoeverre de ruimhartigere vrijlating voor inkomsten effect heeft op het tekort op de BUIG kunnen we niet achterhalen. d. De definitieve BUIG-uitkering 2023 bevat een loonkostensubsidie van € 297k. We verwachten € 260k aan kosten te maken. 2.

3. 4. Als een inwoner met een bijstandsuitkering kan werken, gaat hij of zij naar Rijnvicus, een re-integratietraject in. De bedoeling hiervan, is iemand z.s.m. richting werk begeleiden. Een re-integratietraject is niet voor iedereen (meteen) mogelijk. Bijvoorbeeld door dat iemand zware psychische problemen heeft, of omdat de afstand tot de arbeidsmarkt simpelweg te groot is. Dan kunnen we om een tegenprestatie vragen. Dat kan bijvoorbeeld d.m.v. het uitvoeren van maatschappelijk nuttige activiteiten. Dit noemen we sociale activering. In Kaag en Braassem voert

de Driemaster dit uit voor de gemeente. De Driemaster heeft verschillende vrijwilligersplekken ter beschikking. Een tegenprestatie is niet vrijwillig. De gemeente kan bij weigering de uitkering verlagen. 5. Aan het einde van het tweede kwartaal zaten er 11 inwoners in een traject sociale activering. 3 inwoners waren aangemeld om te starten met een traject. De inspanning die deze inwoners leveren zijn niet uit te drukken in FTE's.

Dat um : 2710202 3

Fra ctie : VV D

Vraag 10. Ten aanzien van de opvang vluchtelingen: 10.1. In de voortgangsmonitor staan alleen lasten vermeld van rond de € 1.2 mio met een saldo van 58N bij wijziging prognose. Hoe zijn de baten opgebouwd t.o.v. van de lasten van de noodopvang vluchtelingen? 10.2. Zijn er al baten ontvangen in voorschot én verwerkt in de voortgangsmonitor? En zo ja, waarom wordt dit niet bij de baten genoemd? Antwoord: In juni hebben we een voorschot aangevraagd voor de gemaakte transitiekosten in Leimuiden en voor de reguliere kosten waarvoor we het normbedrag van € 83 per opvangplek per dag krijgen. Dit voorschot van in totaal € 2.387.074 is inmiddels ontvangen. De regeling wordt verantwoord via SISA, wat betekent dat de rest van de vergoeding waar we recht op hebben via afrekening plaats vindt bij de jaarrekening 2023 (voorjaar 2024). Omdat het onzeker is hoeveel kosten we tot het eind van het jaar gaan maken, wordt de gehele doeluitkering van het rijk pas geboekt bij de jaarrekening. De € 1.2 miljoen die in bovenstaande vraag genoemd wordt, is het restantsaldo uit 2022 dat bij de jaarrekening geoormerkt is, plus een extra decentralisatie-uitkering vanuit het gemeentefonds van 58k voor leerlingenvervoer en meerkosten sociaal domein met betrekking tot de opvang.

Bij een gelijkblijvend aantal opvangplekken cf begin van het jaar, ontvangen we bij de eindafrekening over 2023 nog een bedrag van € 2.095.916. Dit is exclusief het al ontvangen voorschot en ruim voldoende om de kosten tot eind van het jaar te dekken.

Datum: Fractie: Vraag 11. 3 VDD november Vervolgvraag na beantwoording vraag 9.1. 2023 De verhoging in € door de verhoging in aantal is niet meegenomen in de beantwoording en e.e.a. telt niet op tot € 876k. Daarnaast zijn de begrootte aantallen en bedragen niet meegenomen in de beantwoording.

Antwoord: De stijging in BUIG-gelden tussen 2023 en 2022 is € 573k. Stijging van het minimumloon is € 200k, er blijft een stijging van € 373k over. De loonkostensubsidie binnen de BUIG-gelden is gedaald, van € 307k in 2022 naar € 297k in 2023. Per saldo blijft er dan een stijging over van € 383k die deels is toe te schrijven aan de stijging van het aantal bijstandsontvangers (in jaar t-2). Er spelen echter ook andere factoren mee die de hoogte van de BUIG-uitkering bepalen. De basis is het macrobudget en die wijzigt ook als gevolg van wijziging in het landelijk aantal bijstandsontvangers en als gevolg van bijstellingen van werkloosheidsramingen van het CPB. Verder wordt 50% van ons budget objectief bepaald: ia een kansmodel gebaseerd op een statistische analyse met indicatoren op het gebied van huishoud-, gemeente- en buurtniveau worden de verwachte gemeentelijke uitkeringslasten vastgesteld. De uitkomst hiervan voor Kaag en Braassem wordt ten opzichte van het totaal van alle gemeenten samen gezet. Dit bepaald uiteindelijke dus de helft van onze BUIG-gelden. Bij gelijkblijvende aantallen bijstandsontvangers kunnen hierdoor toch de BUIG-gelden wijzigen. Het is hierdoor niet te berekenen welk gedeelte van de stijging van de BUIG-gelden enkel betrekking heeft op het toegenomen aantal bijstandsontvangers.

Bij de voortgangsmonitor verwachten we een stijging van de kosten van uitkeringen van 750k. Door stijging van het aantal bijstandsontvangers, stijgt ook de bijdrage aan het DVO met 115k. Samen is dit € 865k. Overige kleine mutaties komen uit op € 11k. In totaal is dit € 876k. De begrote bedragen zijn opgenomen in het antwoord bij vraag 13.

Datum: Fractie: Vraag 12. 3 VDD november Vervolgvraag na beantwoording vraag 9.2. 2023 Wat was er begroot in aantallen? Antwoord: De begroting is gebaseerd op 300 uitkeringen.

Datum: Fractie: Vraag 13. 3 VDD november Vervolgvraag na beantwoording vraag 9.3. 2023 Wat was er begroot in €?

Antwoord:

Datum: Fractie: Vraag 14. 3 VDD november Vervolgvraag na beantwoording vraag 9.4 . 2023 In hoeveel gevallen is er over de afgelopen 4 jaar wel eens een uitkering verlaagd door het weigeren van een tegenprestatie? Antwoord: De afgelopen 4 jaar is er in 17 gevallen een maatregel opgelegd omdat de uitkeringsgerechtigde zich niet hield aan de verplichtingen die horen bij de bijstand. In hoeveel gevallen het hier specifiek ging om het weigeren van een tegenprestatie weten wij niet.

Datum: 3 novembe r 2023

Fractie : VDD

Vraag 15. Vervolgvraag na beantwoording vraag 9.5.

Naast de 11 mensen die in de sociale activering zitten, hoeveel volgen er momenteel een re-integratietraject? (zelfde peil eind Q2)? Antwoord:

In tabel 7 vindt u de cijfers uit het DVO halfjaarverslag dat wij hebben ontvangen vanuit Alphen aan den Rijn, met de volgende toelichting: Uit de tabel blijkt dat er 115 mensen bemiddelbaar zijn naar werk. Dit kan een aantal dingen betekenen. Bijvoorbeeld dat er sprake is van parttime werk en daarnaast een aanvulling op de uitkering wordt ontvangen, maar dit het hoogst haalbare is. Of dat de kandidaat een traject volgt naar werk bij Rijnvicus. Er zijn 207 mensen (nog) niet bemiddelbaar naar werk. Hierbij kan het gaan om mensen die nog een opleidingstraject volgen, zorg behandeling ontvangen, mantelzorger zijn of een traject sociale activering volgen et cetera, wat ervoor zorgt dat een traject naar werk bij Rijnvicus (nu) niet mogelijk is.