Vereniging Veenderpolder en Wijde Aa Aanvullende informatie RES 1.0

VERENIGING VEENDERPOLDER EN WIJDE AA 21 mei 2021 Geachte raadsleden, Wij hebben de inhoudelijke bespreking van de RES Holland Rijnland 1.0 maandagvond met veel belangstelling gevolgd. Hierbij zouden we graag puntsgewijs nog wat aanvullende informatie en overwegingen meegeven die betrekking hebben op de windenergie zoeklocaties langs de A4, met name bij Roelofarendsveen en omgeving. 1. Conflict met meerdere infrastructurele objecten: De windenergie zoeklocaties langs de A4 staan veel te dicht op andere infrastructuur. In feite blijft er geen één plek over in deze omgeving waar wind turbines zouden kunnen staan. Dit staat duidelijk verbeeld in de RES Analysekaarten, die d.m.v. verschillende kaartlagen laten zien waar er potentiële ruimte voor windturbines bestaat, nadat alle veiligheids- en milieu-beperkingen buiten beschouwing zijn gelaten. (Dit is op basis van de wettelijk en advies-bepaalde minimum afstanden voor windturbines tot o.a. (snel)wegen, spoorlijn, hoogspanningsmasten, ondergrondse buisleidingen en woningen.) In de bijlage hebben we voor uw gemak een serie van 4 screenshots gemaakt: kijkt u eens hoe het zoekgebied steeds ‘geblokkeerd’ wordt, als er telkens nog een kaartlaag met veiligheids- en milieu-restricties bij komt: wegen, spoorweg/HSL, hoogspanningsmasten, ondergrondse buisleidingen, woonkernen en tenslotte woningen buiten de woonkernen.

De gekozen zoeklocaties zijn dus in strijd met de RES Analyse kaarten! In de inleiding van de RES Analysekaarten staat dat het de bedoeling is dat deze kaarten gebruikt worden “tijdens het proces om tot een RES te komen”. Wij vragen ons af of dit inderdaad is gedaan? Zo ja, waar ligt de onderbouwing om van de beperkingen te negeren? En zo niet, waarom niet? Het lijkt ons een logische basiscontrole, die nu al in de 1.0 fase zeker nuttig was geweest. 2. Onverantwoorde veiligheidsrisico’s: De zoeklocaties langs meerdere bestaande infrastructurele objecten brengen veiligheidsrisico’s met zich mee, die nog niet onderzocht zijn. Zo te horen (maandavond) zijn deze risico’s zelfs niet door de wethouder in deze 1.0 fase enigszins overwogen! Naast de minimum afstanden tot objecten, blijkt dat de combinatie van meerdere infrastructuren tot een zgn. domino-effect kan leiden, waarbij de risicofactor zich kan vermenigvuldigen. Zo zien we in deze zoeklocaties de combinatie van snelweg met HSL spoorlijn en ook hoogspanningsmasten. Voor de zoeklocaties in de polders zowel ten westen als ten oosten van de A4 is de combinatie van wind turbines met buisleidingen (kerosine, CO2) ook zorgwekkend; dit in verband met blikseminslag. Volgens verzekeringsdeskundigen is blikseminslag een reëel gevaar in de nabije omgeving van ondergrondse elektriciteits- of buisleidingen.

Ter informatie: de buisleidingen liggen in beide zoeklocaties (zie de roze veiligheidsbeperking zone in Kaart 3 van de bijlage). 3. Voorzorgsprincipe wordt geschaad/reduceren van afstandsregel: De afstandsnormen van de RIVM zijn lager dan in andere Europese landen, dit terwijl er toenemende aandacht is voor diverse gezondheidsrisico’s (wetenschappelijk ondersteund door o.a. artsen). Het is volstrekt onacceptabel dat de afstandsregel in zoekgebieden voor nieuwe windturbines teruggebracht naar slechts 350 meter zou kunnen worden (is dit primair om omgevingsvergunningen te faciliteren?). De overheid, zeker ook op gemeentelijk niveau, dient zich ten alle tijden aan de voorzorgsprincipe te houden: er mogen als gevolg van een

beleidsmaatregel geen ernstige of onomkeerbare schade aan de samenleving of het milieu veroorzaakt worden. 4. Onvoldoende rekening met Plan-MER procedurele stappen: Er moet ‘aan de voorkant’ getoetst worden en niet achteraf. Ook al kan een beoordeling pas plaatsvinden als een concreet ‘plan’ op tafel ligt, zou er vooraf rekening met de toekomstige Plan-MER criteria gehouden moeten worden. Aandachtspunt hierbij: blijkbaar zijn de huidige MER toetsingscriteria op kleinere windturbines gebaseerd; deze criteria dienen te worden aangepast om validiteit voor het Plan-MER beoordelen van de beoogde hoge wind turbines (200+ meter tip-hoogte) te waarborgen. 5. Behoefte aan efficiënte ruimtelijke ordening al in een vroege fase: Er is duidelijk behoefte aan regio-overstijgend beleid aangezien de energietransitie een landelijke (zo niet internationale) opgave is. De aangeboden keuze uit duurzame energiebronnen is al veel te beperkt (zon en/of wind, meer niet!) en is ook gefocust op het zoeken naar korte termijn oplossingen. Alleen tijd zal ons leren of deze kortzichtige aanpak verstandig was. De gemeentes en RES regio’s lijken soms nogal blind op hun eigen gedefinieerde ambities te staren, terwijl een ‘kijkje’ over de grenzen/overleg met de buren vaak zeker zinvol zou zijn.

Onze gemeente zou hier zeker een ander standpunt in kunnen nemen, als er genoeg moed is om een bredere en minder genuanceerde blik op alles te hebben. Veel inwoners hebben het idee dat deze gemeente klem in een ‘besluitvormingsfuik’ zit. Als het duidelijk is dat er weinig steun van inwoners bestaat voor bepaalde keuzes, maar de gemeente toch blind doorvaart, dan is er totaal geen sprake van evenwichtige participatie en een solide draagvlak creëren. 6. Wetenschappelijk en precedentenonderzoek is nodig: Inmiddels is er veel wetenschappelijke informatie beschikbaar over windturbines. Niet alles is ongenuanceerd, helaas ook niet de informatie op de websites van de officiële instanties (zie RIVM met de betrekkelijk korte normafstanden). Maar inmiddels zijn er verschillende betrouwbare (literatuur)onderzoeken, w.o. dat van klinisch fysicus Jan de Laat van het LUMC. Wij hopen dat u ook tijd heeft kunnen vinden om dit soort onafhankelijke bronnen van betrouwbare informatie te raadplegen. Inmiddels is er ook tal van rechtszaken en omgevingsvergunningen, die betrekking hebben op het plaatsen van hoge windturbines in Nederland (o.a. gezondheidsgevolgen in de nabijheid van woningen en/of impact voor natuur in het landschap).

Daarom lijkt het ons verstandig, voordat een zoeklocatie vastgesteld wordt, dat er vooronderzoek gedaan wordt naar het wetenschappelijke kader en ook naar de juridische precedenten. Dit bespaart alle partijen in vervolgfases veel tijd, die besteed zou moeten worden aan onnodige bezwaarschriften, juridische procedures enz..

Wij wensen u veel sterkte met het nemen van weloverwogen besluiten rondom de complexe problematiek van de energietransitie. Zo te zien is het de ambitie van de gemeente (bijv. energieneutraal worden) zeker wel loffelijk, maar misschien iets te hoog gegrepen, aangezien de energieproblematiek op een regionaal, zo niet landelijk niveau aangepakt moet worden. Als u een kritisch standpunt inneemt, staat u niet alleen: zie ook de weerstand bij buurgemeente Alphen a/d Rijn! Met vriendelijke groet, Jean Pilling, Penningmeester Vereniging Veenderpolder en Wijde Aa

Marian van der Meer, Secretaris

Bijlage: RES Analysekaarten: Windenergie ruimtelijke beperking veiligheid en milieu

Bijlage: RES Analysekaarten: Windenergie ruimtelijke beperking veiligheid en milieu GeodanMaps - Viewer: NP RES viewer versie 3.0 (NB een account is nodig om de kaarten en kaartlagen zelf te gebruiken; dit is snel en eenvoudig te doen). Gebruikswijzer: Inzoomen op het gebied en zoeken naar: Kaartlagen → Elektriciteit → Aanbod → Potentieel → Windenergie → Windenergie ruimtelijke beperking veiligheid en milieu → toevoegen diverse ‘beperkingen’ kaartlagen Kaart 1: Windenergie ruimtelijke beperkingen veiligheid en milieu + kaartlagen Beperkingen rondom wegen (licht bruin) + spoorwegen (donker bruin)

Kaart 2: Windenergie ruimtelijke beperkingen veiligheid en milieu + kaartlagen Beperkingen rondom wegen + spoorwegen + hoogspanningsinfrastructuur (groen)

Kaart 3: Windenergie ruimtelijke beperkingen veiligheid en milieu + kaartlagen Beperkingen rondom wegen + spoorwegen + hoogspanningsinfrastructuur + ondergrondse buisleidingen (roze)

Kaart 4: Windenergie ruimtelijke beperkingen veiligheid en milieu + kaartlagen: Beperkingen rondom wegen + spoorwegen + hoogspanningsinfrastructuur + buisleidingen + woonkernen (groene vlakken) + woningen buiten woonkernen (oranjebruine cirkels)