Regionale Agenda Kaag en Braassem 2023 - 2026 (aangepaste versie)

•

•

Het Zorg- en Veiligheidshuis (HECHT) brengt professionals uit de domeinen zorg, veiligheid en van gemeenten bij elkaar. Er is in ons land een kleine groep kwetsbare mensen met (ernstig) risicogedrag en een opeenstapeling van problemen. Het Zorgen Veiligheidshuis geeft advies en draagt oplossingen aan voor gecoördineerde actie. Afhankelijk van de situatie. Hierbij richt het meldpunt richt zich met name op de procesregie om zo afstemming en overzicht te houden over het geheel. De GHOR ( geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio) . De GHOR is een van de 'hulpverleningskolommen' van de rampenbestrijding, naast brandweer, politie en gemeente1. De GHOR leidt en coördineert de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises2. De GHOR werkt samen met gemeenten, brandweer, politie, defensie en maakt afspraken met zorginstellingen3. RAV (regionale ambulance vervoer) De ruim 300 medewerkers leveren allemaal een bijdrage aan het verlenen van goede ambulancezorg in de regio Hollands Midden. Dit doen zij vanuit de standplaatsen Leiden, Alphen aan den Rijn en Gouda.

HET VERGROTEN VAN KANSENGELIJKHEID Wij geloven als Kaag en Braassem in een inclusieve samenleving. Wij bevorderen dit dan ook actief. Een samenleving waarin iedereen welkom is, iedereen (naar vermogen) kan meedoen en iedereen erbij hoort. Het grootste deel van onze inwoners heeft geen ondersteuning nodig om mee te doen in de samenleving, om sociale contacten te Pagina 20 van 34

onderhouden, bij het wonen of werken. Soms hebben inwoners wel (tijdelijk) hulp of ondersteuning nodig. In veel gevallen doen zij dan een beroep op familie en vrienden. Soms is ondersteuning door een professional nodig. Deze ondersteuning moet snel, laagdrempelig en dichtbij geboden worden. Zo licht en kort als mogelijk en zo zwaar en lang als nodig. We hebben hierbij ook oog voor mensen met verward gedrag en mensen die hulp nodig hebben, maar dat niet inzien of geen hulp willen aanvaarden, én voor hun omgeving. We realiseren ons immers dat overlast gevend gedrag ook van invloed is op het welzijn van de familie, vrienden en buren van de kwetsbare inwoner en op het veiligheidsgevoel in de buurt. De gemeenten in Holland Rijnland werken nauw samen om de kansengelijkheid van hun inwoners te vergroten of het nu gaat om het aanpakken van laaggeletterdheid of het bieden van jeugdzorg. • Voor de specialistische jeugdhulp werken we samen met de andere gemeenten binnen de Serviceorganisatie Zorg (SOZ) Holland Rijnland. Hiermee realiseren we een schaalvoordeel en zijn we beter in staat om een kwalitatief en kwantitatief dekkend netwerk aan jeugdzorg te realiseren. Daarbij gaan we er ook vanuit dat gezamenlijk optrekken leidt tot meer betaalbare jeugdzorg o.a.

vanwege efficiencyvoordelen • We zien lokaal en regionaal de kosten voor jeugdzorg toenemen, terwijl de inkomsten vanuit het Rijk afnemen. Vanuit Holland Rijnland voeren we een lobby richting het Rijk en de VNG voor een realistisch budget voor de jeugdzorg. • Vanuit de regio voeren we onderhandelingen over de afbouw van de gesloten jeugdhulp en de financiële consequenties daarvan. Dit doet een vertegenwoordiging vanuit de regio voor alle gemeenten binnen de regio • Vanuit de regio worden gesprekken gevoerd over de invoering van het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming, zodat we daar minder capaciteit vanuit individuele gemeenten op moeten zetten. Ditzelfde geldt voor de caseloadverlaging van de jeugdbescherming. Zo hebben we gezamenlijk één duidelijke stem mét daarbij meer gewicht omdat we gezamenlijk als regio optrekken. Daarnaast vergroot dit de efficiency.

Pagina 21 van 34

7. Veilig Kaag en Braassem Kaag en Braassem is een gemeente waar onze inwoners veilig kunnen wonen, weerbaar zijn en omzien naar elkaar. We volgen en investeren in veiligheidsontwikkelingen en streven naar een duurzame en effectieve samenwerking met onze partners. Waar mogelijk betrekken we onze inwoners en ondernemers en investeren we in lokale betrokkenheid. Veiligheid staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een breder beleidsveld. We zijn ons bewust van de verschillende beleidsmatige raakvlakken en zoeken de verbinding. VERBINDING ZORG EN VEILIGHEID Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor een groot aantal kerntaken op het gebied van jeugd, zorg en participatie. Deze ontwikkelingen zetten verder door en nieuwe verantwoordelijkheden zijn naar de gemeenten gekomen zoals de Wet verplichte GGZ. De afgelopen jaren zien we een toename van personen met verward gedrag, woonoverlast en casuïstiek op het gebied van zorg en welzijn. Het gaat hier vaak om een combinatie van problemen waarbij inzet en samenwerking van verschillende partners nodig is. Daarnaast zien we bij deze casuïstiek dat het impact heeft op de (woon)omgeving en voor gevoelens van onveiligheid kan zorgen. Integrale samenwerking, het bieden van passende zorg of ondersteuning maar soms ook het treffen van bestuurlijke maatregelen kan escalatie voorkomen of beperken. •

Het Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden levert een belangrijke bijdrage aan de integrale veiligheid van onze regio. Het Zorg- en Veiligheidshuis brengt partners uit de zorgketen, de strafrechtketen en gemeenten bij elkaar in casuïstiek waarin partners samen moeten werken om een verschil te kunnen maken. Het gaat om casuïstiek waarin sprake is van multicomplexe ketenoverstijgende vraagstukken, vaak met een veiligheidscomponent. Het Zorg- en Veiligheidshuis brengt op maat partners bij elkaar, afhankelijk van het vraagstuk in de casus. Ook specifieke doelgroepen kunnen worden besproken in een overleg georganiseerd door het Zorgen Veiligheidshuis. Het gaat dan bijvoorbeeld om: re-integratie van (ex)gedetineerden, personen met een hoog veiligheidsrisico, radicalisering en extremisme.

AANPAK ONDERMIJNING Ondermijning is een onderwerp dat de afgelopen jaren steeds meer urgentie heeft gekregen zowel landelijk, regionaal als op lokaal niveau. Bij georganiseerde ondermijnende criminaliteit is er sprake van verwevenheid tussen de onderwereld en bovenwereld: legale structuren worden gebruikt voor illegale activiteiten. Ondermijnende criminaliteit is niet altijd zichtbaar, maar heeft wel zichtbare gevolgen voor onze bewoners. Denk daarbij aan verloedering op straat en verwaarlozing van panden. Mensenhandel, drugshandel, fraude en afpersing zijn vaak niet zichtbaar, maar wel voelbaar in de maatschappij. Gemeenten hebben de afgelopen jaren steeds meer mogelijkheden gekregen om op lokaal niveau bestuursrechtelijk te handhaven en om de Wet Bibob toe te passen. Gezien de geografische ligging van Kaag en Braassem in combinatie met een uitgestrekt landelijke (buiten)gebied, een diversiteit aan kwetsbare sectoren en branches en andere gelegenheidsstructuren maakt dat er risico’s zijn voor ondermijnende activiteiten. Contact met slachtoffers van ondermijning leveren geregeld schrijnende verhalen op. • Het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag faciliteert, ondersteunt en verbindt overheidsinstanties in de regio Den Haag bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Met als doel: een sterke overheid en een weerbare maatschappij..

Het RIEC is een samenwerkingsverband van 27 gemeenten in de regio Den Haag en partners zoals de politie, het Openbaar Ministerie (OM) en de Belastingdienst. Het RIEC biedt als netwerkorganisatie een platform voor informatiedeling tussen deelnemende partners onder het RIEC-convenant, analyseert informatie en doet verdiepend onderzoek. Daarnaast ondersteunt het RIEC als expert Pagina 22 van 34

•

in de integrale en bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit, de partners bij het aanpakken en voorkomen van ondermijnende criminaliteit. Ook levert het RIEC bestuurlijke, juridische en inhoudelijke expertise over verschillende thema’s om partners te ondersteunen bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Vanuit de provincie Zuid-Holland zijn weerbaarheidsgelden voor kleine gemeenten beschikbaar gesteld. Deze weerbaarheidsgelden zijn bedoeld voor het versterken van interne processen en de persoonlijke weerbaarheid van politieke ambtsdragers en ambtenaren. Dit betreft vier ton dat over vier jaarschijven besteed kan worden; de eerste initiatieven kunnen vanaf dit jaar worden ondernomen, doorlopend tot en met 2026. De gemeente Kaag en Braassem heeft interesse in de financiering van activiteiten op dit vlak. In het bijzonder ondersteuning in het opstellen van een protocol werkprocessen van de bestuurlijke integriteit en het ontvangen van een elearning m.b.t. het versterken van persoonlijke weerbaarheid ambtsdragers en ambtenaren. Een vervolgbijeenkomst zal op korte termijn worden ingepland om de initiatieven nader te bespreken.

DIGITALE VEILIGHEID Hoewel de geregistreerde criminaliteit in Nederland al enige jaren afneemt, zijn er andere (minder zichtbare) vormen die toenemen. Digitale criminaliteit is hier een voorbeeld van. Als gemeente hebben we een verantwoordelijkheid voor een veilige samenleving. En omdat de samenleving zich in toenemende mate online afspeelt strekt deze verantwoordelijkheid zich uit tot de veiligheid van de samenleving bij het optreden bij digitale incidenten en het voorkomen en bestrijden van cybercriminaliteit. Naast dat inwoners in eerste instantie een eigen verantwoordelijkheid hebben voor hun digitale veiligheid hebben we als gemeente een belangrijke rol om te voorkomen dat inwoners, bedrijven, voorzieningen én de gemeente zelf, slachtoffer worden van cybercrime en/of digitale ontwrichting. Uit de Veiligheidsmonitor blijkt dat slachtofferschap van online criminaliteit in onze gemeente iets hoger ligt dan het landelijk gemiddelde. Dit vraagt dan ook om investering en aandacht voor dit thema. • Digitale afhankelijkheid is door de VRHM benoemd als een van de aanjagers in ons Regionaal Risicoprofiel. De Veiligheidsregio heeft een belangrijke rol in de gevolgbestrijding en advisering bij digitale verstoring.

VEILIGHEIDSASPECTEN DOOR VERANDERENDE MAATSCHAPPIJ De afgelopen periode kenmerkt zich door een aantal ontwikkelingen die invloed hebben op onze maatschappij: denk aan de asielcrisis, de effecten van de oorlog in Oekraïne, boerenprotesten, corona, complotdenkers en het geluid van krapte op de woningmarkt. We zien hierin landelijk een groeiende afstand tussen inwoners onderling, tussen inwoners en het bestuur en een afname van het vertrouwen in de overheid. Door de toename van desinformatie waarbij er (opzettelijk) onware of onnauwkeurige informatie wordt verspreid zien we maatschappelijke onrust ontstaan. Het uiten van maatschappelijk ongenoegen is niet nieuw. Sterker nog, tegenspraak, het uiten van ongenoegen en het recht om te demonstreren zijn voorwaarden voor een democratie. Recentelijk leidden zulke uitingen echter tot onveilige situaties voor andere inwoners of worden de grenzen van de rechtsstaat overschreden en worden er strafbare feiten gepleegd. • De Veiligheidsregio Hollands Midden is onze partner bij ontwikkelingen en crisessituaties die onze maatschappij direct raken zoals bij de opvang van Asielzoekers, dijkdoorbraken, klimaatverandering en crisissituaties zoals de uitbraak van de coronapandemie. De Veiligheidsregio voert bijvoorbeeld nu een onderzoek uit naar hoogwater, als gevolg van klimaatverandering.

Deze onderzoeken en stresstesten zijn uitgevoerd en de ontwikkelingen blijven we volgen. Het Regionaal Beleidsplan vormt de beleidsagenda voor de veiligheidsregio en haar partners en in het Regionaal Risicoprofiel van de VRHM wordt inzicht gegeven in de risico’s die binnen de Veiligheidsregio bestaan. Daarnaast is de VRHM een belangrijke partner Pagina 23 van 34

•

als het gaat om omgevingsveiligheid en de risicogerichte advisering bij ruimtelijke ontwikkeling. Daarbij heeft burgemeester Astrid Heijstee-Bolt in het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Hollands Midden ‘Multidisciplinaire crisisbeheersing’ in haar portefeuille.

TOEZICHT EN HANDHAVING Toezicht en handhaving is een belangrijke schakel binnen de diverse veiligheidsthema’s. Zeker in relatie tot de aanpak van ondermijning maar ook rondom zorg en veiligheid. Toezicht en handhaving op het gebied van malafide bedrijvigheid, huisvesting arbeidsmigranten, adresfraude, woonoverlast en overlastgevende locaties zijn hier enkele voorbeelden van. De afgelopen jaren zien we een verschuiving in het taakveld van toezicht door thema’s zoals corona of de vluchtelingen. Dit vraagt dan ook om lokaal maatwerk. De samenwerking met de politie, maar ook partners zoals de Omgevingsdienst West-Holland en jeugdwerk is hierin essentieel. • In voorkomende gevallen is er afstemming tussen gemeente en omgevingsdienst, omdat toezicht bij bedrijven vaak meerdere soorten wetgeving omvat, waarbij zowel de gemeente als de omgevingsdienst een taak heeft. Een voorbeeld daarvan is ondermijning, soms wordt er een gezamenlijke controle uitgevoerd bij een bedrijf waar het vermoeden is van ondermijning en overtreding van milieuwetgeving.

Pagina 24 van 34

8. Bijlage: Analyse Verbonden partijen Kaag en Braassem Oktober 2023 De gemeenteraad heeft in haar Raadsakkoord 2022 -2026 opgeroepen om een analyse van de verbonden partijen. Om de gemeenteraad te helpen op de hoogte te zijn van ontwikkelingen binnen de verbonden partijen, hebben we deze analyse opgesteld. Tijdens de Context en Kaders-avond van 20 maart – in het teken van het hoofdstuk Regionale Samenwerking uit het CUP – heeft het college meer precieze kaders voor deze actie bij de gemeenteraad opgehaald. De interpretatie van het college was om dit binnen de huidige ambtelijke bezetting te doen – geen uitvoerige analyse door extern bureau – want er zijn immers geen middelen voor beschikbaar. Dit heeft geresulteerd in deze analyse van de 6 Gemeenschappelijke Regelingen waar Kaag en Braassem aan deelneemt. Dit zijn immers de samenwerkingsverbanden waar het meest wordt gewerkt aan complexe of strategische dossiers en waar voor de gemeente strategisch bepaald kan worden welke doelen we met deze regionale samenwerking kunnen bereiken. Om de gemeenteraad te helpen meer te sturen hebben we in deze notitie geprobeerd vooruit te kijken en niet beleidsinhoudelijk te rapporteren over het afgelopen jaar, dat gebeurt immers al in de jaarrekening. Daarom gaan we per gemeenschappelijke regeling in een overzicht op hoofdlijnen in op ontwikkelingen die de komende tijd gaan spelen.

Het overzicht bestaat uit de volgende onderdelen: 1. 2. 3. 4.

Wettelijke en niet wettelijke taken Actuele ontwikkelingen Bestuurlijke positionering Nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regeling en aanpassing van de regeling

Inhoudsopgave: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Omgevingsdienst West-Holland Veiligheidsregio Hollands Midden Holland Rijnland Hecht Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland Bedrijfsvoeringsorganisatie Rijn en Braassem

Pagina 25 van 34

1. Omgevingsdienst West-Holland Coördinator: Margot Radema 2.1 Wettelijke en niet wettelijke taken: De Omgevingsdienst West-Holland draagt bij aan het bewaken en verbeteren van de kwaliteit en veiligheid van de leefomgeving in Holland Rijnland. Ze werken in opdracht van 12 gemeenten en de provincie Zuid-Holland. Ze voeren in mandaat alle milieutaken voor de gemeente uit. Dit betreft voornamelijk wettelijke taken. Ze nemen milieubeschikkingen namens gemeenten, zien toe op naleving van milieuwetgeving, geven milieuadvies aan gemeenten en informeren inwoners en bedrijven op het gebied van milieu. Ze voeren periodieke en proactieve controles uit en behandelen ook klachten, bijvoorbeeld over geluid, geur of licht. Ook behandelt de omgevingsdienst (asbest)sloopmeldingen. De omgevingsdienst adviseert over milieuaspecten bij ruimtelijke planvorming en is actief op het brede terrein van veiligheid, gezondheid en duurzaamheid. Hierbij gaat het om onderwerpen zoals bodem- en luchtverontreiniging, geluidhinder, gevaarlijke stoffen, natuur, omgevingsveiligheid en energie- en waterbesparing. Ook adviseren ze over Schiphol en vervullen de hiervoor de secretarisfunctie van het cluster zuidwest. 1.2 Actuele ontwikkelingen De omgevingsdienst stelt elk jaar een werkplan op, gebaseerd op de begroting van de dienst.

Hierbij zijn de werkzaamheden onderverdeeld in de programma’s: Milieu, Bodem, Omgevingsadvies, Duurzaamheid en Bouwen. De invoering van de Omgevingswet heeft gevolgen voor de samenwerking met de omgevingsdienst. Deze moet intensiever, aangezien meer milieueisen in het omgevingsplan worden opgenomen. Ook worden de termijnen van vergunningverlening korter, waardoor advisering in een korter tijdsbestek moet plaatsvinden. De voorbereidingen hiervoor zijn al geruime tijd in volle gang. De omgevingsdienst is betrokken bij het opstellen van het Omgevingsplan. Met de invoering van de Omgevingswet gaan er bodemtaken over van de Provincie Zuid-Holland naar de gemeenten. Deze verschuiving is verwerkt in de begroting 2024. Het grootste deel van de begroting bestaat uit personele kosten. De loonkosten stijgen, zodat ook de kosten van de omgevingsdienst stijgen. De tarieven worden elk jaar geïndexeerd, conform de Financiële kaderstellingen gemeenschappelijke regelingen Hollands-Midden. 1.3 Bestuurlijke positionering Er zijn twee wethouders lid van het AB, in deze bestuursperiode nemen we geen zitting in het DB. Bij de Omgevingsdienst zijn 12 gemeenten en de provincie Zuid-Holland aangesloten. De taken die de Omgevingsdienst uitvoert zijn op de gemeente afgestemd en elke gemeente heeft een eigen werkplan.

De werkzaamheden voor de gemeente Nieuwkoop zijn ongeveer gelijk aan de werkzaamheden voor Kaag en Braassem, aangezien de aard van de gemeente en de omvang van het bedrijvenbestand vergelijkbaar is. De gemeente Alphen aan de Rijn maakt deel uit van de Omgevingsdienst Midden-Holland. 1.4 Nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regeling en aanpassing van de regeling De gemeenschappelijke regeling van de omgevingsdienst wordt voor 1 juli 2024 aangepast aan de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen. De verwachting is dat de voorgestelde wijzigingen nog in december 2023 in de gemeenteraad komen. Pagina 26 van 34

2. Veiligheidsregio Hollands Midden Coördinator: Sigrid Kunnen 2.1 Wettelijke en niet wettelijke taken: De Veiligheidsregio wil door samenwerking met en tussen diverse partners de veiligheid en het gevoel van veiligheid vergroten. Op grond van de gemeenschappelijke regeling heeft de veiligheidsregio de volgende taken en bevoegdheden: • • • • • • • • •

Het inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises; Het adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen, en crises; Het adviseren van het college van burgemeester en wethouders over brandweerzorg; Het voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing; Het instellen en in stand houden van een brandweer; Het instellen en in stand houden van een GHOR; Het voorzien in de meldkamerfunctie; Het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel; Het inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisatie die betrokken zijn de hierboven genoemde taken.

Het partnerschap van de VRHM was duidelijk merkbaar met de coördinatie tijdens de Coronacrisis en daarna het huisvesten van de vluchtelingen uit de Oekraïne. Nu is de VRHM nog druk met de ondersteuning en coördinatie van de opvang van asielzoekers. 2.2 Actuele ontwikkelingen • • • •

Voor de zomer is de programmabegroting behandeld in de gemeenteraad. Komend voorjaar is dat weer. Eind vorig jaar is het Regionaal Risicoprofiel 2023-2026 opgesteld. Dit geeft inzicht in de veiligheidsrisico’s van Hollands Midden. In aanloop naar de invoering van de omgevingswet is de VRHM ook betrokken als partner. Recent is het ontwerp Regionaal Beleidsplan 2024-2027 van de Veiligheidsregio aangeboden aan de gemeente. Deze komt in januari/februari 2024 in de gemeenteraad.

2.3 Bestuurlijke positionering De 18 burgemeesters uit de regio Hollands Midden vormen samen het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Hollands Midden. Het Algemeen Bestuur stelt de hoofdlijnen voor het te voeren beleid en de financiële kaders vast, na overleg met de gemeenteraden. Burgemeester Astrid Heijstee-Bolt is tevens lid van het Dagelijks Bestuur en heeft daar de portefeuille Multidisciplinaire crisisbeheersing. 2.4 Nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regeling en aanpassing van de regeling De gemeenschappelijke regeling van de VRHM wordt voor 1 juli 2024 aangepast aan de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen.

Pagina 27 van 34

3. Holland Rijnland Coördinator: Luuk Loupias 3.1 Wettelijke en niet wettelijke taken: Binnen Holland Rijnland werken we samen om de kwaliteit van wonen, werken, leren en leven van inwoners, ondernemers en instellingen te verbeteren. Holland Rijnland profileert zich als vooral als netwerkpartij van de 13 aangesloten gemeenten die zich sterk maakt voor beleidsmatige, lobby- en faciliterende werkzaamheden. De afgelopen periode is gewerkt aan diverse strategische documenten, Regionale Energiestrategie, Regionale Strategie Mobiliteit en de Regionale Omgevingsagenda. Met het vaststellen van het Werkprogramma Holland Rijnland 2022 – 2026 zetten we als regio de stap van ‘strategie’ richting ‘uitvoering’. In het Werkprogramma worden een aantal gebiedsgerichte aanpakken, omdat verschillende gebieden in onze regio verschillende uitdagingen kennen die vragen om een integrale benadering. Vraagstukken in het Groene Hart verschillen van vraagstukken in de Duin- en Bollenstreek. In de Stedelijke As hebben vraagstukken weer een ander karakter. Wat de opgaven gemeen hebben, is dat ze vragen om bovengemeentelijke samenwerking. Voor elk gebied wordt gewerkt aan investeringsprojecten die bijdragen aan de brede welvaart van onze regio en waarmee we onze ambities koppelen aan externe gelden vanuit provincie of Rijk.

Dit moet leiden tot een gezamenlijke Regionale Investeringsagenda (RIA), waarover de raad tijdens de C&K van 27 september 2023 is geïnformeerd. De RIA zal naar verwachting in de periode januari – maart 2024 ter zienswijze worden voorgelegd aan de gemeenteraden. Naast gebiedsgericht werkt Holland Rijnland binnen de thema’s: groen en blauw, energie, maatschappij, ruimte, mobiliteit, wonen en economie. Daarnaast vervult Holland Rijnland ook diverse faciliterende (soms wettelijke) taken. Denk aan de Regiotaxi, het Regionaal Bureau Leerrecht en op het gebied van wonen worden een aantal diensten in Holland Rijnland verband ingevuld, zoals de contingenten- en urgentieregelingen. Hierdoor kunnen woningzoekenden met een urgentie of spoedzoekers voorrang krijgen op het woningaanbod, deze situaties worden door commissies (van Holland Rijnland) beoordeeld. Holland Rijnland zorgt daarnaast voor goede afspraken met de provincie over het openbaar vervoerspakket (de OV-concessie) en werkt aan een kantorenmonitor op. Ook de ontwikkelingen rondom het Schipholdossier en de ruimtelijke implicaties daarvan wordt door Holland Rijnland op de voet gevolgd – en indien nodig – wordt daarop geacteerd, zoals in NOVEX Schiphol. Als organisatie beheert Holland Rijnland ook een aantal fondsen en subsidies, waarvan de dertien gemeenten al veelvuldig gebruik hebben gemaakt.

3.2 Actuele ontwikkelingen Holland Rijnland heeft sinds het vaststellen van de Regionale Omgevingsagenda (ROA) in 2021 de stap gemaakt naar een integrale benadering van regionale ruimtelijke keuzes vast over toekomstige nieuwbouw, werklocaties, groen, water en energie. Deze integrale benadering maakt dat bij invoer Omgevingswet – hoewel Holland Rijnland niet directe gevolgen hiervan ervaart – het regionale raamwerk, ook voor onze Omgevingsvisie, staat. Dit kader kunnen we ook gebruiken bij contact met bijvoorbeeld Noord-Hollandse gemeenten of binnen het NOVEX Groene Hart traject. Aangezien we in Holland Rijnland samenwerken aan de ruimtelijke keuzes en onze ruimtelijke ambities, maakt het Holland Rijnland ook de partij waar een beroep op wordt gedaan bij nieuwe – of urgenter wordende – ruimtelijke opgaven. Denk hierbij aan de opvang Pagina 28 van 34

voor statushouders, maar ook de problemen rondom onze netcongestie. Daarnaast volgt Holland Rijnland het NOVEX Schiphol programma ook op de voet, omdat keuzes die binnen dit traject worden gemaakt ook ruimtelijke implicaties hebben voor onze regio. Ten slotte dienen we ook als Holland Rijnland regio onze inbreng in op de Ruimtelijke puzzel waar provincie Zuid-Holland aan werkt in opdracht van het Rijk. 3.3 Bestuurlijke positie In Holland Rijnland werken we samen met dertien gemeenten. We zijn als subregio Rijn- en Veenstreek (Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop en Kaag en Braassem) goed op elkaar ingespeeld en we stemmen regelmatig met elkaar af voorafgaand aan een bestuurlijk overleg. Zo actualiseren we de ons Rijn- en Veenstreek stuk tot een nieuw integraal position paper Rijn- en Veenstreek. Dit zal in Q4 2023 gereed zijn. Daarnaast werken we in Holland Rijnland sinds het vaststellen van het Werkprogramma ook gebiedsgericht aan een integrale aanpak voor het Groene Hart. Hierbinnen hebben we hierin ook goed contact, naast Rijn- en Veenstreek, met Zoeterwoude, Leiderdorp en Teylingen. 3.4 Nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regeling en aanpassing van de regeling De gemeenschappelijke regeling van Holland Rijnland wordt voor 1 juli 2024 aangepast aan de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen. We worden hierover verder geïnformeerd tijdens de AB vergadering van 25 oktober 2023.

Pagina 29 van 34

4. Hecht Coördinatoren: Floor van den Berg en Marike Jehee 4.1 Wettelijke en niet wettelijke taken: De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden Hecht bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de burgers in de regio Hollands Midden. Daarnaast probeert Hecht de effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken en bij te dragen aan langer gezond leven in de regio. Als we over Hecht spreken dan hebben we het vaak over de GGD en regionale dienst Hecht is zoveel meer dan dat. Hecht bestaat uit de volgende onderdelen de RAV (regionale ambulance voorziening) ,GHOR (geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio), Zorg en Veiligheid en de GGD (geestelijke gezondheidsdienst). De regionale dienst Hecht voert op dit moment alleen de wettelijke taken uit in onze gemeente. Via de Driemaster kunnen er niet wettelijke taken ingekocht worden ondersteunend aan de doelstellingen van het programma Welzijn en Preventie. 4.2 Actuele ontwikkelingen De Begrotingswijziging 2023 ligt voor aan de raad. Hecht vraagt extra middelen aan gemeenten om het tekort in de begroting op te vangen. Dit tekort is met name ontstaan door CAO verhoging. Er is bijna in alle sectoren sprake van een CAO verhoging. De vraag is in hoeverre de gemeente aan deze kostenstijging(en) mee wil of kan betalen.

Vanaf 2024 is er door het AB gekozen om van twee naar één bestuursraportage per jaar te gaan. Dit maakt dat we als gemeente in het najaar pas een goed beeld hebben van hoe het met Hecht gaat. Het kan een risico zijn dat we niet tijdig bij kunnen sturen. In het AB zijn hiervoor mogelijke maatregelen besproken. Financiën en organisatie: • •

• •

In mei is er een zienswijze afgegeven op de begroting 2024. De FKGR heeft Hecht in 2023 onvoldoende gecompenseerd om de loonstijging en de inflatiekosten op te kunnen vangen. Dit maakt dat Hecht niet uitkomt met de huidige begroting en er in 2023 een begrotingswijziging voorligt. Dit kan ook gevolgen hebben voor 2024, als Hecht niet in staat is tijdig maatregelen te nemen om dit af te wenden. Op 21 september is de raad geïnformeerd over de begrotingswijziging die voorligt. In november 2023 dient de gemeenteraad hierover een zienswijze af te geven. Zoals de naam van het programma zegt, loopt Hecht 2024 af in 2024. Gemeente hebben in hecht geïnvesteerd om een meer data gedreven, wendbare, flexibele en toekomst bestendig organisatie te maken. Op 25 september 2023 is hierover een presentatie gegeven in de raad. De directeur van Hecht schetste een positief beeld en vertelde dat de inspanningen om de interne organisatie te verbeteren door blijven lopen. De kritische vraag is of deze inspanningen inderdaad voldoende zijn en of de begrote opbrengsten inderdaad worden behaald.

Omgevingswet Wij denken dat de Omgevingswet overwegend positieve gevolgen gaat hebben. Er wordt meer verbinding gelegd tussen de beleidsterreinen. Hecht zet in en adviseert op verschillende thema’s waarbij een integrale samenwerking en een brede aanpak (domeinoverstijgend) zeer wenselijk is. De Omgevingswet biedt meer mogelijkheden om het gesprek breed te voeren en meer gezondheidswinst te behalen. Denk hierbij aan de thema’s gezondheid en armoede. De vraag blijft echter wel: wat willen we door de Hecht laten doen en wat organiseren we lokaal. Pagina 30 van 34

We verwachten van Hecht dat zij met hun reeds bestaande adviserende taken en inzet aansluiten op de Omgevingsvisie. Zoals wij verwachten van een wendbare, flexibele en datagedreven organisatie. Géén extra taken, inzet en dus ook geen extra middelen om dit te doen. 4.3 Bestuurlijke positie? Wij zijn samen de Hecht met 17 andere gemeenten in de regio Hollands Midden. Dit betekent dat onze directe invloed niet groot is. Als Kaag en Braassem zijn we een regiegemeente en zijn we gewend om te werken met subsidieopdrachten. Deze manier van denken en werken sluit niet altijd aan bij de andere gemeenten en dus de Hecht. Wel zijn wij als een van de kleinere gemeenten goed vertegenwoordigd binnen Hecht. Naast de betrokkenheid van beleidsmedewerkers en de financiële consulent wordt de gemeentesecretaris intensiever betrokken bij de Hecht en zit wethouder Van Duin in de BAC Publieke gezondheid en in het AB. In de regio kijken meer gemeenten zoals Katwijk, Leiderdorp en de Duin- en Bollenstreek met dezelfde kritische financiële blik naar de Hecht als Kaag en Braassem. Maar wij zijn de enige die echt de regie-op-resultaat voor ogen heeft, waarbij de professional inhoudelijk aan zet is. Je ziet wel dat omliggende gemeenten steeds meer bewegen naar een regiegemeente. Je ziet ook dat gemeenten zich groeperen in subregio’s waar afstemming mee is. Hierdoor kan de uitkomst soms anders uitvallen.

De grote gemene deler is dat alle gemeenten een professionele, sterke en vooral ook efficiënte Hecht willen. 4.4 Nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regeling en aanpassing van de regeling Vooruitlopend op andere regionale diensten is Hecht aan de slag gegaan met de aanpassingen van de GR. De voorgestelde wijzigingen zijn vlak voor de zomer van 2023 al ter zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden. Dit traject loopt en zal richting eind 2023 afgerond zijn.

Pagina 31 van 34

5. Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland Coördinator: Judith van der Zwaan

5.1 Wettelijke en niet wettelijke taken: Als gemeente moeten wij zorg dragen voor een kwantitatief en kwalitatief toereikend aanbod aan jeugdzorg (artikel 2.6 Jeugdwet). De SOZ voert de inkoop van, contractmanagement op en bekostiging van deze jeugdzorg, daar waar het gaat om specialistische jeugdzorg, uit voor onze gemeente en de andere gemeenten binnen de regio Holland Rijnland. Inkoop en contractmanagement zijn specifieke expertises. Om dit zo efficiënt en effectief mogelijk te beleggen, is in 2014 besloten voor de inrichting van de TWO binnen Holland Rijnland en vervolgens voor de doorontwikkeling hiervan door de inrichting van de SOZ. 5.2 Actuele ontwikkelingen Er spelen meerdere ontwikkelingen binnen de SOZ / in verband met de SOZ. Dit zijn de volgende ontwikkelingen: •

De gemeenschappelijke regeling SOZ wordt gewijzigd vanwege de wijziging van de Wgr en de toetreding van Voorschoten tot de SOZ. • Er is een regionale projectaanpak om te komen tot verkorten van de wachtlijsten binnen de regio en om de kosten van jeugdzorg te verlagen (sluitende begroting SOZ). De SOZ heeft hierin een adviserende rol. • De kosten voor de jeugdzorg blijven onverminderd hoog. De begroting van de SOZ staat daarom onder druk. We zien lokaal en regionaal de kosten voor jeugdzorg toenemen, terwijl de inkomsten vanuit het Rijk afnemen. Vanuit Holland Rijnland voeren we een lobby richting het Rijk en de VNG voor een realistisch budget voor de jeugdzorg. 5.3 Bestuurlijke positionering Binnen de Rijnstreek bereiden wij de regionale bestuurlijke overleggen van de SOZ gezamenlijk voor. In het bestuur van de SOZ zijn alle portefeuillehouders jeugd van de regio Holland Rijnland vertegenwoordigd. 5.4 Nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regeling en aanpassing van de regeling Met de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) wordt beoogd de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken. De mogelijkheden van volksvertegenwoordigers om de controlerende en kader stellende rol te versterken zijn aangepast en uitgebreid.

De gemeenteraad van Kaag en Braassem heeft reeds via een zienswijzeprocedure afgelopen juni ingestemd met de gewijzigde wgr van de SOZ.

Pagina 32 van 34

6. Bedrijfsvoeringsorganisatie Rijn en Braassem Coördinator: Jeffrey Clemens 6.1 Wettelijke en niet wettelijke taken: Waarom werken wij samen met de BVO? Zoals iedereen weet, is het gebruiken en beheren van ICT-omgeving steeds ingewikkelder en duurder. De doelstelling van de samenwerking met de BVO is als volgt: “Het doel van deze regeling is het bewerkstelligen van een kwalitatief hoogwaardige en doelmatige uitvoering van de taken van de gemeenten op het gebied van informatievoorziening, automatisering en andere niet overheidstaken en het daarbij vergaand ontdubbelen van ICT functionaliteit, waardoor de gemeenten beter in staat zijn zich te focussen op hun kerntaken”. De BVO is een uitvoerende organisaties die onder andere de volgende diensten levert:

Wettelijke taken

Niet wettelijke taken Architectuur Technische Applicatiebeheer Leveren en beheren van bedrijfsfunctionaliteiten Storage Digitale bevoegdheden/Accountbeheer Informatieadvies Technisch projectleiding Accountmanagement Changemanagement Incidentmanagement Fysieke werkplekken Printservices Virtuele werkplekken Telefonie (mobiel en vast) Connectiviteitsdiensten Informatiebeveiliging Infrastructuur en hosting Technisch Uitwijk Inkoop- en Contractmanagement Servicedesk Service Integration

6.2 Actuele ontwikkelingen Er zijn een aantal ontwikkelingen binnen de samenwerking met de BVO: • • • •

Er heeft een begrotingswijziging plaatsgevonden, er wordt meer geld vrijgemaakt voor de service. Samen met de gemeente Alphen aan den Rijn en de BVO is er een I-visie gemaakt Vodafone wordt Odido. Dit jaar een Service Level Agreement (SLA) is opgesteld en ondertekend.

Sterktes: de BVO heeft veel kennis wat betreft ICT, dit kunnen wij zelf nooit in huis halen. Ook is de service vanuit de BVO goed.

Pagina 33 van 34

Zwakte: er is niet altijd een ICT’er in huis (alleen dinsdag en donderdag), hierdoor kunnen vragen op maandag, woensdag en vrijdag lastiger worden opgelost. De Servicedesk is telefonisch goed te bereiken, maar collega’s ervaren dit alsnog vaak als lastig. 6.3 Bestuurlijke positionering De BVO Rijn en Braassem is een krachtenbundeling van gemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem. Vanuit de gemeente Kaag en Braassem zitten Astrid Heijstee en Nick van Egmond in het bestuur. Vanuit de gemeente Alphen aan den Rijn zitten Liesbeth Spies en Gert van den Ham in het bestuur. 6.4 Nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regeling en aanpassing van de regeling De gemeenteraad wordt in november of december van 2023 geïnformeerd door de BVO over de Gemeenschappelijke Regeling en aanpassing van de regeling.

Pagina 34 van 34