Raadsvoorstel Programmabegroting 2022

Raadsavond Zaaknummer Portefeuillehouder Opsteller Onderwerp

25 oktober 2021 36442 P.C. van der Wereld-Verkerk M. Tolsma, mtolsma@kaagenbraassem.nl Programmabegroting 2022

Beslispunten 1. Programmabegroting 2022 met de volgende uitgangspunten vast te stellen: 1. Instemmen met de doelen, resultaten en inspanningen, zoals opgenomen in de richtmonitor, verwerkt in de programma’s 1 tot en met 3 van deze programmabegroting; 2. Instemmen met de financiële kaders, zoals verwoord in de begroting op pagina 101; 3. Instemmen met het opnemen van een budget van € 162.000 voor de uitbreiding van de formatie met 2,5 fte voor uitvoering van extra taken in het sociaal domein en de ondersteuning hierbij vanuit de bedrijfsvoering; 4. Instemmen met het opnemen van een incidenteel extra budget in 2022 van € 189.000 voor het aanbrengen van voorzieningen ter verbetering van de veiligheid aan het Zuideinde in Hoogmade 5. Instemmen met het opnemen van stelposten in 2023 e.v. voor de dekking van de kapitaallasten in verband met een nog te voteren krediet voor de uitbreidingen van Kaskade/ Kiem in 2022 of 2023; 6. Instemmen met het overhevelen van de budgetten uit de integrale monitor voor het uitvoeren van het Energieakkoord Holland Rijnland (totaal € 67.000) en het uitvoering geven aan de vervolgfasen IBOR naar de reguliere begroting (€ 550.000). 7. Instemmen met het beschikbaar stellen van een budget van € 200.000 voor de implementatie van de Omgevingswet voor 2022 ten laste van de algemene reserve. 2.

De geactualiseerde Nota Reserves en Voorzieningen 2022 vast te stellen. Wat willen we bereiken De gemeente wil voor het einde van het jaar beschikken over een door de provincie goedgekeurde begroting voor het jaar 2022. Met deze begroting komen de middelen beschikbaar die nodig zijn voor de, door de gemeente, uit te voeren taken in 2022. Deze taken bestaan voor een heel groot deel uit reguliere taken die de gemeente jaarlijks uitvoert en voor een deel taken volgend uit de Integrale Monitor (Richtmonitor) en ambities uit Focus met Ambitie. Tevens is beoogd met de Programmabegroting 2022 het volgende te bereiken: • het conform de vastgestelde Richtnota 2021 en deze Programmabegroting 2022 vrijhouden van middelen voor de ambities waarvoor nog via een apart raadsvoorstel een krediet beschikbaar wordt gesteld. Wat gaan we daarvoor doen Voor 15 november wordt de door de gemeenteraad vastgestelde Programmabegroting 2022 en de meerjarenbegroting 2023-2025 aan de provincie aangeboden. De provincie bericht voor het einde van het jaar of zij akkoord gaat met de begroting. Hierna kan de gemeente Pagina 1 van 5

met de in deze begroting opgenomen middelen aan de slag gaan met de voor 2022 geplande taken. De extra taken die vanaf 2022 naast de reguliere jaarlijkse taken worden uitgevoerd zijn uitgewerkt in de Integrale monitor (IM) en Focus met Ambitie (FmA) en in Overzicht III “Overzicht nieuw beleid” in de begroting gepresenteerd. Inleiding Met de voorliggende Programmabegroting 2022 presenteert ons college de laatste begroting behorend bij de Samenwerkingsagenda “Maak Meedoen Mogelijk”. Omdat er in dit voorjaar geen Richtnota ter vaststelling is aangeboden, waren ook de beleidskaders en financiële kaders niet expliciet vastgesteld. Deze Programmabegroting is gebaseerd op de uitgangspunten, gepresenteerd in de bijeenkomst met uw raad op 26 juni 2021 bij de Richtbrief 2022 en in de bijeenkomst op 27 september jongstleden en waarbij scenario twee is uitgewerkt in deze vast te stellen begroting. In de Integrale monitor 2022 zijn geen aparte financiële ramingen meer opgenomen. De laatste budgetten zijn overgeheveld naar de reguliere begroting. Onderbouwing 1.1 Instemmen met de doelen, resultaten en inspanningen, zoals opgenomen in de richtmonitor, verwerkt in de programma’s 1 tot en met 3 van deze programmabegroting.

Dit is de laatste programmabegroting, behorende bij de Samenwerkingsagenda 2018-2022, “Maak Meedoen Mogelijk.” De doelen, resultaten en inspanningen, die zijn opgenomen in deze begroting zijn gebaseerd op deze Samenwerkingsagenda en geactualiseerd. 1.2 Instemmen met de financiële kaders, zoals verwoord in de begroting op pagina 101. Omdat er geen Richtnota is vastgesteld vragen wij u bij het vaststellen van deze begroting specifiek om in te stemmen met de financiële kaders, zoals wij ze hebben geformuleerd op pagina 101 van deze begroting. Het gaat hier om indexering van lonen, belastingen en om het bijstellen van de budgetten, zoals onontkoombaar en noodzakelijk is op basis van de besluitvorming in de gemeenschappelijke regelingen of realisatie/ ervaring. 1.3 Instemmen met het opnemen van een budget van € 162.000 voor de uitbreiding van de formatie met 2,5 fte voor uitvoering van extra taken in het sociaal domein en de ondersteuning hierbij vanuit de bedrijfsvoering. In de leeswijzer, bij het onderdeel nieuw in de begroting en in de brief van 21 september hebben wij onderbouwd waarom wij u vragen om deze uitbreiding van fte’s en het bijbehorende budget.

Een structurele uitbreiding van de bezetting van 2 fte in het sociaal domein en de daarbij behorende uitbreiding van 0,5 fte binnen de bedrijfsvoering is noodzakelijk om de uitbreiding en de verzwaring van de taken binnen het sociaal domein en de juridische en financiële advisering daarbij goed uit te kunnen voeren. 1.4 Instemmen met het opnemen van een incidenteel extra budget in 2022 van € 189.000 voor het aanbrengen van voorzieningen ter verbetering van de veiligheid aan het Zuideinde in Hoogmade. Op basis van input van uw raad tijdens de knoppensessie voor Focus met Ambitie II stelt ons college voor uitvoering te geven aan de realisatie van een verbetering van de veiligheid aan het Zuideinde in Hoogmade. Door in te stemmen met dit beslispunt stelt uw raad ons college in staat hier uitvoering aan te gaan geven. 1.5 Instemmen met het opnemen van stelposten in 2023 e.v. voor de dekking van de kapitaallasten in verband met een nog te voteren krediet voor de uitbreidingen van Kaskade/ Kiem in 2022 of 2023.

Pagina 2 van 5

Op basis van input van uw raad tijdens de knoppensessie voor Focus met Ambitie II stelt ons college voor uitvoering te geven aan de realisatie van de noodzakelijke uitbreiding van Kaskade/ Kiem in 2022 of 2023. Door in te stemmen met dit beslispunt stelt uw raad ons college in staat hier uitvoering aan te gaan geven. 1.6 Instemmen met het overhevelen van de budgetten uit de integrale monitor voor het uitvoeren van het Energieakkoord Holland Rijnland (totaal € 67.000)en het uitvoering geven aan de vervolgfasen IBOR naar de reguliere begroting (€ 550.000). Dit betreft een technische overheveling. Vanuit de Samenwerkingsagenda 2018-2022 en het Energieakkoord 2019-2025 is geld beschikbaar gekomen voor de uitvoering van het Energieakkoord Holland Rijnland. Deze taken waren opgenomen in de Integrale monitor en de budgetten zijn ook altijd daar gepresenteerd. De Samenwerkingsagenda loopt ten einde en het Energieakkoord loopt door. Vandaar dat ons college u voorstelt deze budgetten over te hevelen naar de reguliere begroting. Vanuit de Perspectiefnota 2016 is een oplopend extra budget beschikbaar gekomen voor de uitvoering van de vervolgfasen IBOR. In de afgelopen jaren is gebleken dat als we uitvoering willen kunnen blijven geven aan IBOR, dit extra budget minimaal noodzakelijk is en eigenlijk geen keuze.

Sterker nog, de budgetten voor de uitvoering van IBOR zijn de afgelopen jaren niet structureel geïndexeerd, maar alleen incidenteel bijgeraamd. Om de buitenruimte op een veilige wijze te blijven onderhouden is dit extra budget noodzakelijk. Daarom stelt ons college u voor deze budgetten over te hevelen naar de reguliere begroting. 1.7 Instemmen met het beschikbaar stellen van een budget van € 200.000 voor de implementatie van de Omgevingswet voor 2022 ten laste van de algemene reserve. In de risicoparagraaf van de begroting is een bedrag opgenomen voor de implementatie van de Omgevingswet in 2022. In de afgelopen jaren hebben we steeds een inventarisatie gemaakt van de jaarlijks uit te voeren werkzaamheden ter voorbereiding op de implementatie van deze wet. Ook voor 2022 hebben we deze inventarisatie gemaakt en vraagt ons college uw raad om € 200.000 beschikbaar te stellen ten laste van de algemene reserve om uitvoering te kunnen geven aan de werkzaamheden die hiermee gemoeid zijn. Met het opnemen van dit budget in de programmabegroting kan het incidentele risico met € 200.000 worden verlaagd tot € 1,384 miljoen. 2. Vaststellen geactualiseerde nota Reserves en Voorzieningen 2022 De Nota Reserves en Voorzieningen wordt jaarlijks geactualiseerd en vastgesteld bij de behandeling van de begroting. Ook dit jaar is de nota geactualiseerd.

De belangrijkste wijziging is het opheffen van de reserve IMNOR, zoals is voorgesteld en naar verwachting zal worden vastgesteld bij de Voortgangsmonitor 2021. Andere wijzigingen zijn het gevolg van besluiten van uw raad eerder dit jaar. Septembercirculaire Op Prinsjesdag is de Septembercirculaire verschenen. De financiële effecten van deze circulaire zijn niet meer verwerkt in de voor u liggende begroting. In onderstaand meerjarenperspectief zijn de effecten van de Septembercirculaire voor 2022-2025 wel verwerkt. De Septembercirculaire geeft voor de komende jaren elk jaar een positief resultaat. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de hogere accressen, die het gevolg zijn van hogere loon- en prijsontwikkeling dan eerder was aangenomen. Verder is het accres in de jaren na 2022 opwaarts bijgesteld als gevolg van uitgaven klimaatmaatregelen, het compenseren van gedupeerden van de kinderopvangtoeslag, zorg en de EU-afdrachten. De ontwikkeling van de uitkeringsbasis en hoeveelheidsverschillen leveren ons ook een voordeel op. De aantallen waarop de algemene uitkering is gebaseerd stijgen binnen Kaag en Braassem naar verhouding meer dan de landelijke aantallen. Voor 2022 speelt verder nog het voordeel van het schrappen van de oploop van de opschalingskorting en de definitieve verdeling van

Pagina 3 van 5

het bedrag van de incidentele compensatie voor de tekorten jeugdzorg. De wijzigingen zullen als eerste begrotingswijziging bij de begroting 2022 worden verwerkt. Uitvoering De begroting 2022 heeft een positief begrotingsresultaat. De meerjarenbegroting 2023-2025 sluit niet in alle jaren positief. Dit is gebaseerd op scenario 2, zoals gepresenteerd in de brief van 21 september jl. van ons college aan uw raad en zoals toegelicht in de bijeenkomst met de financieel specialisten uit uw raad op maandag 27 september. Op die avond hebben wij u ook mondeling geïnformeerd over de positieve effecten van de Septembercirculaire. Er zit een groot positief accres in de Septembercirculaire. Dit heeft te maken met de loon-/prijsindexatie én met het hoge uitgavenniveau van het Rijk. Ons college adviseert uw raad met het inzetten van deze ruimte te wachten. Er is nog veel onzeker over de effecten van de herverdeling van het gemeentefonds, over de mogelijke afschaffing van de opschalingskorting en over de vergoeding voor de hogere kosten binnen het sociaal domein. Ook is er bij onze gemeente nog onzekerheid over de financiële effecten van verschillende in de risicoparagraaf genoemde risico’s met een pm-duiding.

Dit maakt dat wij u adviseren in te stemmen met de Programmabegroting zoals die nu voor ligt en de eventuele ruimte behoedzaam in te zetten bij de afwegingen die gemaakt worden bij de Richtnota 2023. Onderstaand is het meest recente cijferbeeld weergegeven: Recapitulatie overzicht meerjarenperspectief (inclusief effecten septembercirculaire) Bedragen * € 1.000

Verzamelstaat financiële positie meerjarenbeeld en inspanningen IM I Saldo basisbegroting 2022 met mutaties voor niet structurele posten II Vervangingsinvesteringen/vrijval (kapitaallasten) Begrotingsbeeld (incl. vervangingsinvesteringen) III Inspanningen vanuit Focus met Ambitie

Begroting

Meerjarenbegroting

2022

2023 -222 V

2024 -134 V

2025 -522 V

N

79 N

112 N

284 N

-511 V

-143 V 54 N

-22 V 840 N

-237 V 1.012 N

-511 V reeds verwerkt in basisbegr. 2021

301 N

Reeds verwerkt in basisbegroting 2022

-301 V

-301 V

-301 V

-301 V

Begrotingsbeeld (incl. inspanningen IM/ FmA I)

-511 V

-390 V

517 N

473 N

Effecten septembercirculaire Algemene uitkering gemeentefonds Begrotingsbeeld (incl. effecten septembercirculaire)

-1.408 V

-945 V

-914 V

-977 V

-1.919 V

-1.335 V

-398 V

-504 V

Participatie en tijdlijn De begroting 2022 is tot stand gekomen op basis van de (knoppen)sessie met (de financieel specialisten van) uw raad in 2020 en 2021, de bij de Richtbrief 2022 gepresenteerde financiële bijstellingen en ontwikkelingen en de gesprekken met (de financieel specialisten van) uw raad op 13 en 27 september jongstleden. Risico’s De risico’s die de gemeente vanaf het nieuwe begrotingsjaar loopt, zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing in de programmabegroting. Op uw verzoek zijn de middelen die gelabeld zijn ter dekking van de structurele risico’s niet meer gelabeld in de budgettaire ruimte, maar maken ze deel uit van het gepresenteerde resultaat. Uiteraard zullen wij bij begrotingswijzigingen in 2022 rekening blijven houden met de wenselijkheid van het beschikbaar houden van dit te labelen deel van het resultaat. Daarnaast zijn in paragraaf 2 financiële kengetallen opgenomen, die inzicht geven in de houdbaarheid van de gemeentefinanciën en vergelijking mogelijk maken met andere gemeenten, die deze kengetallen op identieke wijze moeten presenteren. Zoals u ziet kunnen de structurele risico’s in 2024-2025 worden afgedekt met de begrotingswijziging die wordt gemaakt voor de effecten van de Septembercirculaire.

Pagina 4 van 5

Regio n.v.t. Duurzaamheid In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is een uitgebreide toelichting gegeven op de financiële duurzaamheid van onze gemeente bij de onderwerpen weerstandscapaciteit en financiële kengetallen. Evaluatie Tussentijds wordt er aan de raad een voortgangsmonitor uitgebracht, waarin wordt gerapporteerd over de voortgang van de realisatie van de doelstellingen van uw Samenwerkingsagenda, zoals ze zijn vertaald in de programmabegroting. Buiten dit verantwoordingsmoment om zal de raad direct worden geïnformeerd indien er ontwikkelingen zijn die dermate van belang zijn dat deze niet kunnen wachten op het volgende rapportagemoment. De raad heeft hiermee het instrument om gedurende het jaar tijdig te kunnen inspelen op ontwikkelingen en het beleid hierop desgewenst bij te stellen. Roelofarendsveen, 5 oktober 2021 Burgemeester en wethouders van Kaag en Braassem, de gemeentesecretaris a.i. de burgemeester, A.J.E. van der Werf-Bramer mr. K.M. van der Velde-Menting Bijlagen behorend bij het voorstel 1. Programmabegroting 2022 2. Nota reserves en Voorzieningen 2022

Pagina 5 van 5