Raadsvoorstel College uitvoeringsprogramma 2.0

Raadsavond Zaaknummer Portefeuillehouder Voorbereid door Onderwerp

22-5-2023 467070 Dolf Kistemaker Concernadvies College uitvoeringsprogramma 2.0

Beslispunten 1. De voorgestelde prioritering vast te stellen zoals hieronder (en eensluidend in de bijlage) is weergegeven:

Begrotingsbeeld 2023-2026, incl. effecten sept. circulaire

keuze

2023

2024

2025

2026

1.213.010

2.692.321

3.381.956

2.446.483

wonen

2

€

45.000,00

€

90.000,00

€

90.000,00

€

90.000,00

participatie

2

€

35.000,00

€

70.000,00

€

70.000,00

€

70.000,00

communicatie

2

€

35.000,00

€

70.000,00

€

70.000,00

€

70.000,00

openbare ruimte en IBOR

2

€

40.000,00

€

80.000,00

verkeersveiligheid

2

€

30.000,00

€

60.000,00

sociaal domein, IKC, Sportpad

2

€

80.000,00

€

80.000,00

€

80.000,00

€

80.000,00

recreatie

2

€

105.000,00

€

150.000,00

€

150.000,00

€

150.000,00

duurzaamheid; mobiliteit

1

€

-

€

-

€

-

€

-

duurzaamheid; energiebesparing

1

€

-

€

-

€

-

€

-

duurzaamheid; openbare ruimte

2

€

100.000,00

€

100.000,00

€

100.000,00

€

100.000,00

duurzaamheid; openbare ruimte

3

€

25.000,00

€

162.500,00

€

162.500,00

veiligheid en handhaving; toezicht boa's

2

€

60.000,00

€

120.000,00

€

120.000,00

€

120.000,00

veiligheid en handhaving

2

€

80.000,00

€

80.000,00

€

80.000,00

€

80.000,00

land- en tuinbouw

2

€

75.000,00

€

640.000,00

€

922.500,00

€

992.500,00

€

900.000,00

€

573.010,00

€ 1.769.821,00

Totaal Keuzes Thema’s in euros begrotingsbeeld 2023-2024 ->

€ 2.389.456,00

€ 1.546.483,00

2. Ter inhoudelijke onderbouwing van bovenstaande financiële consequenties bijgevoegd CUP 2.0 vast te stellen. 3. De financiële consequenties voor 2023 uit de lopende begroting te dekken en de hieruit voortvloeiende begrotingswijzigingen vast te stellen. 4. De financiële consequenties voor 2024 mee te nemen in het proces richting begroting 2024 en meerjarenraming 2024-2028, waarmee een integrale afweging kan worden gemaakt tussen de Richtnota inclusief effecten meicirculaire en septembercirculaire en de prioritering vanuit het CUP 2.0. Wat willen we bereiken In november 2022 heeft het college zijn uitvoeringsprogramma gepresenteerd aan de raad. Dit college uitvoeringsprogramma (verder als CUP benoemd) is een vertaling van het raadsbrede akkoord ‘Samen bouwen aan de toekomst van onze dorpen’. De focus lag hierin primair op de in 2022 reeds in gang gezette en in 2023 uit te voeren snelle acties en speerpunten. Pagina 1 van 6

Als vervolg op dit programma is er gewerkt aan een knoppenmodel. Op basis van verschillende scenario’s heeft de raad zijn voorkeuren per thema aangegeven. De raad kreeg hiermee de mogelijkheid om keuzes voor te leggen, prioritering aan te geven en te sturen in de ambities voor de periode 2023-2026. Het college biedt de raad nu het CUP 2.0 ter besluitvorming aan. Samenvatting Eind 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met het College Uitvoeringsprogramma (CUP). Het CUP is een mooie vertaling van het raadsbrede akkoord ‘Samen bouwen aan de toekomst van onze dorpen’. Vervolgens zijn de verschillende thema’s verder uitgewerkt om de prioritering te kunnen bepalen. De gemeenteraad is de afgelopen maanden actief betrokken geweest bij de totstandkoming van deze vervolgstap. Er is een klankbordgroep ingesteld om het proces van een vernieuwde CUP 2.0 met elkaar af te stemmen. Daarnaast is er door de fracties aangegeven welke prioritering zij wenselijk vinden. Op basis hiervan is dit voorstel gemaakt. De gemeenteraad wordt gevraagd de voorgestelde prioritering vast te stellen. Tegelijk met het bepalen van de prioriteiten ten aanzien van de uitvoering van het raadsakkoord, zal in de financiële vertaling met name voor de structurele effecten een afweging moeten worden gemaakt met andere ontwikkelingen in de gemeentelijke uitgaven.

Daarom is het van belang bij de vaststelling van de begroting 2024 en meerjarenraming 2024-2028 een integrale afweging te maken met de voorstellen uit de Richtnota 2024 inclusief de effecten van de mei- en septembercirculaire.

Pagina 2 van 6

Inleiding In november 2022 heeft het college haar uitvoeringsprogramma gepresenteerd aan de raad. Dit college uitvoeringsprogramma (verder als CUP benoemd) is een vertaling van het raadsakkoord ‘Samen bouwen aan de toekomst van onze dorpen’. Als vervolg op dit programma is er gewerkt aan een knoppenmodel. Op basis van verschillende scenario’s heeft de raad zijn voorkeuren per thema aangegeven. De raad kreeg hiermee de mogelijkheid om keuzes te maken, prioritering aan te geven en te sturen in de ambities. Om te komen tot een verdiepende versie van het college uitvoeringsprogramma, een CUP 2.0, is input opgehaald bij alle fracties en is met hen gesproken over de verwachtingen. Voor u ligt een mooi resultaat van dit proces van samenwerking tussen raadsfracties onderling en tussen raad en college. Bij het aanbieden van het CUP 2.0 hechten wij er aan om nog eens te markeren dat onze gemeente werkt met een hoog ambitieniveau om de voorzieningen en dienstverlening voor onze inwoners en bedrijven ook nieuwe impulsen te kunnen geven. Argumenten Het CUP 2.0 is een uitvoeringsprogramma waar de ambities in verwerkt zijn en waarin u als raad binnen de thema’s heeft kunnen aangeven op welke prioriteiten u in wilt zetten. De verschillende thema’s zijn op werkbladen uitgewerkt.

Deze werkbladen geven weer welke keuzes er gemaakt konden worden, wat de te verwachte planning is en welk resultaat er met de verschillende keuzes opgeleverd wordt. De fracties hebben door middel van een knoppenmodel voorkeuren per thema’s aangegeven. Het college heeft goed geluisterd naar uw voorkeuren, het voorliggende raadsvoorstel is dan ook in grote lijn in overeenstemming met de wensen van de fracties. Op 3 thema’s stelt het college een andere voorkeur voor. Op het thema veiligheid en handhaving; toezicht buitengewone opsporingsambtenaar (boa) stelt het college voor de formatie binnen het cluster Juridische zaken en veiligheid structureel uit te breiden met twee fte boa-capaciteit (knop 2). Het college maakt deze afweging omdat de gestelde ambities uit het raadsakkoord, zoals de gevraagde zichtbaarheid, maar ook ontwikkelingen rondom diverse beleidsvelden, vragen om intensievere toezicht en handhaving (Omgevingswet, Wet kwaliteitsborging voor het bouwen). Als deze uitbreiding niet wordt gedaan, kan onvoldoende worden geacteerd op ondermijningsdossiers of bijvoorbeeld jeugd- of woonoverlast. Maar ook het toezicht op illegale bouw komt dan onder druk te staan. We gaan dan reactief te werk, ook in relatie tot signalen van inwoners of samenwerkingspartners. Het college vindt dit onwenselijk. De door de raad gewenste zichtbaarheid wordt dan niet gerealiseerd.

Op het thema land- en tuinbouw stelt het college de incidentele middelen naar beneden bij door het schrappen van het vierjarig programma voor tuinders en agrariërs over ondernemersuitdagingen. Op het thema duurzaamheid mobiliteit is er door de raad van uitgegaan dat met jaarlijks €19.000 de ambities genoemd onder knop 2 en 3 (m.u.v. versneld vervangen eigen wagenpark) kan worden uitgevoerd. Dit is niet het geval. Het bedrag van €19.000 betreft kapitaalslasten van een investeringsbedrag van €500.000, bedoeld voor optimalisatie van het bestaand fietspadennetwerk. Dit betreft echter een investeringsbudget dat niet eenmalig maar jaarlijks benodigd zou zijn om stapsgewijs de fietspaden op te waarderen. Dit betekent Pagina 3 van 6

dus dat de kapitaalslasten jaarlijks met een bedrag van €19.000 stijgen (19.000, 38.000, 57.000., etc...). Een eenmalige investering van €500.000 euro is niet toereikend. Het college probeert aan de wens van raad te voldoen en gaat haar best doen om zonder extra middelen toch in te zetten op ‘het goede voorbeeld geven', waarbij er met een werkgeversaanpak gekeken wordt naar manieren om de verkeersbewegingen van het eigen personeel te vergroenen. Kanttekeningen Naast het CUP 2.0 lopen er nog tal van ontwikkelingen die een lange adem vragen, zoals de ontwikkeling van het Sportpad, de realisatie van Integrale Kindcentra in onze dorpen, huisvesting van verschillende doelgroepen, ruimte voor nieuwe bedrijventerreinen en werkgelegenheid en ga zo maar door. Deze zaken zijn afkomstig uit het raadsakkoord 20182022 dat nog steeds met voortvarendheid wordt doorgezet. Daarnaast zijn veel van de gemeentelijke werkzaamheden ’going concern’. Dit betreft veelal uitvoering van wettelijke taken. Hier zijn vele nieuwe ontwikkelingen in het fysiek en sociaal domein, die veel van onze gemeente vragen. Voor Programma 1 bijvoorbeeld alles rond de digitalisering van onze dienstverlening, maar ook de grote operaties op het gebied van informatiebeleid en privacy. De recent invoering van de Wet Open Overheid is een voorbeeld van een grote operatie vanuit de rijksoverheid.

In Programma 2 vraagt de decentralisatie van de taken maatschappelijke zorg veel aandacht en de doorontwikkeling van de jeugdhulp in relatie tot preventie en de samenwerking met huisartsen en onderwijs. Het zijn voorbeelden van grote zaken vanuit de programma’s naast het raadsakkoord. In Programma 3 ten slotte zitten de vele ruimtelijke projecten van derden en eigen projecten die tot doel hebben dat er nieuwe woningen komen, met een bijpassend grondbeleid. De grootste decentralisatie van dit moment is zonder twijfel de invoering van de Omgevingswet 2024. Dit project binnen onze gemeente vraagt brede inzet van een compact team, dat tegelijk ook werkt aan de vele ruimtelijke plannen en aanvragen voor vergunningen voor onze inwoners en bedrijven. In het gesprek over de planning en control cyclus van 14 juni 2023 willen wij graag ook met uw raad in gesprek over deze ontwikkelingen uit Programma 1, 2 en 3 om het complete beeld te geven: ’going concern’, projecten en opgaven en de nieuwe aanvullende prioriteiten die het CUP 2.0 ons brengt. Risico’s Ambtelijke capaciteit; Voor verschillende thema’s is de ambitie alleen haalbaar als er extra inzet is vanuit de ambtelijke organisatie. Dat is soms tijdelijk en soms structureel. Er is op dit moment sprake van krapte op de arbeidsmarkt, waardoor het vinden van het juiste personeel niet vanzelfsprekend is.

Op de meeste thema’s wordt dan ook zo snel mogelijk gestart met het zoeken van collega’s om zo snel mogelijk op sterkte te zijn en de risico’s te beperken. Op sterkte blijven heeft ook betrekking op het huidige personeel en de huidige werkzaamheden. Externe factoren; De voorgestelde ambities hebben financiële gevolgen. Genoemde bedragen per ambities zijn gebaseerd op huidige berekeningen en ervaringen. Het college verwacht deze ambities te kunnen realiseren met de voorgestelde middelen. Echter het financieel perspectief van de gemeente en de prioritering in toekomstige en reeds bekende ambities kan er door externe factoren weer anders uit gaan zien. Op dat moment zal er een nieuwe afweging gemaakt moeten worden. Zoals genoemd zien wij het moment van de vaststelling van de begroting 2024 en de meerjarenraming 2024-2028 als het juiste moment deze integrale afweging van alle onderdelen te maken. Pagina 4 van 6

Duurzaamheid Duurzaamheid is een grote ambitie in het raadsakkoord en is in dit voorstel zelfs uitgesplitst in 3 subcategorieën waar prioritering aan gegeven kan worden. Daarnaast is de duurzaamheid opgave (evenals de participatie opgave) niet los te zien van alle andere thema’s. In de uitvoering van de ambities op alle thema’s zal duurzaamheid (en participatie) onderdeel zijn. Participatie en inspraak De gemeenteraad is de afgelopen maanden actief betrokken geweest bij dit proces. Er is een klankbordgroep ingesteld om het proces van totstandkoming van een vernieuwde CUP 2.0 mee af te stemmen. Daarnaast is er door de fracties aangegeven welke prioritering zij wenselijk vinden. Op basis hiervan is dit voorstel gemaakt.

•21-11-22 vaststelling CUP 1.0 •3 x bijeenkomst klankbordgroep CUP •6-3-23 bijeenkomst fracties uitleg over keuzes in knoppenmodel •20-3-23 presenteren en bespreken tussenresultaat C&K •9-5-23 collegevoorstel • 22-5-23 V&A • 12-06-23 raadsavond

Financiële consequenties Na de vaststelling van de prioritering in ambities wordt de begrotingswijziging verwerkt. Voor 2024 en verder gaat dat via de richtnota en conceptbegroting. Regio Kaag en Braassem vervult een actieve rol in de regio met als motto ‘lokaal wat kan, regionaal wat moet’. Het college speelt een actieve rol binnen de verbonden partijen en samenwerkingsverbanden en is een sterke partner in de regio. Evaluatie Het college uitvoeringsprogramma is een proces dat onderhevig is aan invloeden van zowel binnen als buiten onze organisatie. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de inflatie op lonen en prijzen en de krapte op de arbeidsmarkt. Het college zet zich de komende jaren vol in op de voorgestelde ambities en prioriteringen. Om u hiervan zo goed mogelijk op de hoogte te houden volgt er in 2024 een update van de acties uit het raadsakkoord. In de aanbiedingsbrief behorende bij de verantwoordingsmonitor is al aangekondigd dat we graag met u opnieuw kijken naar de inrichting van de P&C cyclus. Op welke wijze we de voortgang rapporteren bespreken we dan ook graag met u in een Context en Kaders avond.

Pagina 5 van 6

Roelofarendsveen, 9-5-2023 Burgemeester en wethouders van Kaag en Braassem, de loco-gemeentesecretaris, de burgemeester, J.J. Démoed A. Heijstee-Bolt Bijlagen behorend bij het voorstel • •

CUP 2.0 Begrotingswijziging 2023

Pagina 6 van 6