CConstaterende datKaag en Braassem
Koppel je AI →
Document · PDF

OUD Programmabegroting 2027

Gemeenteraad 9 november 2026, gemeente Kaag en BraassemBij agendapunt: Programmabegroting 2027.39.256 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

1 Programmabegroting 2027 2 Leeswijzer ................................................................................................................................................3 Algemene inleiding en aanbieding door het college ...............................................................................4 Programma’s ...........................................................................................................................................5 Programma 1 Bestuur, regio en middelen ..............................................................................................6 Thema: Veiligheid ....................................................................................................................................6 Thema: Dienstverlening ........................................................................................................................10 Thema: Informatisering en automatisering ...........................................................................................15 Programma 2 Sociaal domein ................................................................................................................19 Thema: Sociaal domein .........................................................................................................................19 Programma 3 Ruimte en leefomgeving

.................................................................................................25 Thema: Wonen ......................................................................................................................................25 Thema: Omgevingswet: Visie en Plan ...................................................................................................30 Thema: Braassemerland ........................................................................................................................32 Thema: Mobiliteit ..................................................................................................................................33 Thema: Economische ontwikkelingen ...................................................................................................35 Thema: Energietransitie en afval ...........................................................................................................40 Thema: Klimaatadaptatie, biodiversiteit, water, groen en bodem .......................................................43 Thema: Openbare ruimte ......................................................................................................................45 Meerjarenbegroting en algemene dekkingsmiddelen ..........................................................................48 Overzicht kosten van overhead

.............................................................................................................49 Lasten en baten per thema ...................................................................................................................50 Regeling beleidsindicatoren ..................................................................................................................51 Paragrafen .............................................................................................................................................52 1. Lokale heffingen ................................................................................................................................53 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................................58 3. Kapitaalgoederen ..............................................................................................................................66 4. Financiering .......................................................................................................................................71 5. Bedrijfsvoering ..................................................................................................................................77 6.

Verbonden partijen ...........................................................................................................................82 7. Grondbeleid .......................................................................................................................................97 8. Wet Open Overheid .........................................................................................................................102 Financiële begroting ............................................................................................................................104 Overzicht van baten en lasten .............................................................................................................105 Meerjarig overzicht van de vermogenspositie ....................................................................................112 Overzicht geraamde lasten en baten per taakveld .............................................................................114 Meerjarig overzicht van de vermogenspositie en het meerjarenperspectief .....................................102 De voorgenomen investeringen ..........................................................................................................118 Inhoudsopgave 3 Voor u ligt de Programmabegroting 2027.

Uw wensen en ambities zoals opgenomen in het koersdocument “Sterk voor de Dorpen” zijn verwerkt in deze Programmabegroting. Opbouw begroting De begroting is als volgt opgebouwd: • In de Algemene inleiding en aanbieding door het college worden de belangrijkste ontwikkelingen voor het komende jaar toegelicht. • Onder Programma’s zijn de beleidsvelden ondergebracht in drie programma’s. Per programma zijn per thema de koers en doelen beschreven en is de uitvoering in 2027 toegelicht. • Onder Programma’s zijn ook opgenomen: de wettelijk verplichte overzichten voor de algemene dekkingsmiddelen, kosten van overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien en beleidsindicatoren. • Onder Paragrafen zijn de verplichte paragrafen opgenomen die op verschillende onderwerpen, programma overstijgend, inzicht geven in de begroting. • De Financiële begroting bevat het overzicht van baten en lasten, de uiteenzetting van de financiële positie en toelichting daarop en het meerjarenperspectief. Ontwikkeling van de begroting Uw raad stelde vóór de zomer de Kaderbrief vast met een niet-sluitend beeld, zowel voor 2027 als het meerjarenperspectief. Primaire doel daarbij was om de begroting voor 2027 sluitend te maken en daarmee te voldoen aan de eis van de toezichthouder (PZH). Voor u ligt de uitgewerkte Programmabegroting 2027, waarbij 2027 sluitend is met een voordelig saldo van € 424.000.

Zoals ook bij de Kaderbrief reeds zichtbaar was, ligt er nog een grote opgave om de jaren daarna sluitend te krijgen. Daarbij zullen er keuzes gemaakt moeten worden in onze doelstellingen en ambities. Gelijktijdig blijven wij ook afhankelijk van ontwikkelingen in de Algemene Uitkering, met name in relatie tot de kosten binnen het Sociaal Domein en specifiek jeugdzorg. De ontwikkelingen worden nauwgezet gevolgd en wij blijven actief lobbyen richting het rijk in het kader van “Geen taken zonder knaken”. Leeswijzer 4 Met deze begroting geven wij inzicht in de ambities vanuit de lopende opgaven, de going concerns en een eerste vertaling van het Koersdocument Sterk voor de dorpen. Onze gemeente kent, gezien haar omvang, een hoog ambitieniveau. Dat is ook belangrijk voor onze dorpen, inwoners en bedrijven. Als gemeente werken wij onverminderd verder aan grote opgaven binnen onze gemeente, de going concerns, en staan we voor omvangrijke investeringsopgaves zoals Sportpad, Braassemerland en IKC ontwikkelingen. Alleen al het in stand houden vraagt de komende jaren aanzienlijke inspanningen en middelen. Dat betekent dat niet alles tegelijkertijd mogelijk is, keuzes zijn noodzakelijk. Sterker nog, zonder keuzes is er geen ruimte voor nieuw beleid. De ambities uit het Koersdocument geven richting, maar kunnen niet allemaal in hetzelfde tempo worden gerealiseerd.

Op onderdelen kunnen onzekerheden en afhankelijkheden van buitenaf invloed hebben op de haalbaarheid en timing van de uitvoering. In deze begroting hebben wij daarom gekozen voor een beheerste en verantwoorde aanpak, waarbij prioriteit wordt gegeven aan datgene wat noodzakelijk, haalbaar en financieel verantwoord is. Voor het begrotingsjaar 2028 is het noodzakelijk een proces te hebben waarin aan de hand van scenario's keuzes kunnen worden gemaakt. De gemeente Kaag en Braassem blijft zich inzetten voor een aantrekkelijke, leefbare en toekomstbestendige gemeente. Tegelijkertijd staan onze financiële mogelijkheden onder druk. De onzekerheid over de financiële bijdrage van het Rijk en de stijgende kosten op diverse terreinen maken het noodzakelijk om scherp te sturen op onze financiële positie. Zeer bezorgd zijn wij over de onevenredige kostenontwikkeling van de jeugdzorg in onze gemeente. Met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) zijn we in nauwe samenwerking om dit vraagstuk op te lossen. Het betreft een kostenontwikkeling die buiten onze invloedsfeer ligt en vanuit de Jeugdwet voor rekening van de gemeente komt. De primaire aandacht bij deze begroting ligt daarom op het realiseren van een sluitende begroting voor 2027. Dat is gelukt. Tegelijkertijd constateren wij dat er nog een aanzienlijke opgave ligt om ook de meerjarenraming structureel sluitend te krijgen.

De komende periode zullen wij, samen met uw raad, verder werken aan maatregelen en keuzes die bijdragen aan een duurzaam gezonde financiële huishouding. Met deze begroting zetten wij een eerste stap in de uitvoering van de ambities van deze raadsperiode en tegelijkertijd kiezen wij voor realisme en financieel houdbaarheid voor de toekomst. Algemene inleiding en aanbieding door het college 5 Voor het toelichten van de maatschappelijke effecten in de programma’s horende onder de BBV zijn de beleidsindicatoren opgenomen in de bijlage bij dit hoofdstuk. Voor u ligt de inhoudelijke toelichting horende bij de Programmabegroting. Basis voor deze toelichting is het Koersdocument “Sterk voor de dorpen”. De koers en doelen uit dit Koersdocument zijn per thema opgenomen in de programmahoofdstukken. Daarnaast zijn de acties ter uitvoering van de koers en doelen voor het komende jaar opgenomen. Hiermee geven we antwoord op de vragen wat we willen bereiken en wat we daarvoor gaan doen. De voorliggende begroting geeft invulling aan een aanzienlijk deel van de ambities en de daarbij behorende middelen en instrumenten uit het Koersdocument. Omdat niet alles tegelijk kan worden uitgevoerd, brengen wij financiële ruimte en uitvoerbaarheid met elkaar in balans en spreiden waar nodig investeringen en inspanningen over de tijd.

Op die manier werken we stapsgewijs aan het realiseren van zoveel mogelijk ambities. Voor het toelichten van de maatschappelijke effecten in de programma’s horende onder de BBV zijn de beleidsindicatoren opgenomen in de bijlage bij dit hoofdstuk. Programma’s 6 Thema: Veiligheid Programma 1 Bestuur, regio en middelen Veiligheid en handhaving zijn kerntaken van onze gemeente. Veiligheid is een belangrijke verantwoordelijkheid van onze gemeente en raakt alle facetten van het dagelijks leven. Inwoners moeten zich veilig voelen in hun eigen wijk, op straat en tijdens evenementen, maar ook kunnen rekenen op een gemeente die alert en daadkrachtig optreedt wanneer de veiligheid onder druk staat. Veiligheid gaat daarbij niet alleen over wat zichtbaar is op straat. Ook buiten het zicht van inwoners kunnen situaties en ontwikkelingen spelen die gevolgen hebben voor de veiligheid en leefbaarheid van onze gemeente. Dit vraagt om een brede en integrale aanpak, waarbij preventie, signalering, samenwerking en een goede voorbereiding op mogelijke risico’s centraal staan. We zetten ons onder meer in voor het vergroten van het veiligheidsgevoel in de wijken, het waarborgen van een veilig verloop van evenementen en het voorkomen en aanpakken van diverse vormen van overlast.

Tegelijkertijd houden we oog voor wat zich minder zichtbaar afspeelt, bijvoorbeeld ondermijnende criminaliteit en mensenhandel. Door signalen tijdig op te vangen en ontwikkelingen achter de schermen goed in beeld te hebben, kunnen we waar nodig eerder en gerichter handelen. Daarnaast spelen actuele vraagstukken een steeds grotere rol. Denk aan de omgang met jongeren, situaties rondom personen met onbegrepen gedrag en het adequaat reageren op (acute) crises. Ook digitale veiligheid en bewustwording van cyberrisico’s vragen om toenemende aandacht. Door intensief samen te werken met inwoners, maatschappelijke organisaties en ketenpartners kunnen we risico’s en zorgelijke situaties tijdig signaleren en waar mogelijk voorkomen. Veiligheid is voortdurend in ontwikkeling. Dat vraagt om een gemeente die alert, flexibel en voorbereid is en die samen met partners blijft werken aan een veilige, leefbare en weerbare samenleving. Veiligheid in het dorp Koers en doelen ❖ Wij brengen focus aan in ons veiligheidsbeleid. In een uitgestrekte gemeente spelen veel verschillende veiligheidsthema’s. Daarom stellen we een Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) 2027-2030 op waarin we de belangrijkste veiligheidsthema’s, risico’s en ontwikkelingen in beeld brengen en duidelijke prioriteiten stellen. Zo kunnen we onze inzet gericht inzetten waar deze het meest nodig is.

❖ Wij kijken naar veiligheid in de volle breedte. Naast zichtbare vormen van overlast en onveiligheid hebben we aandacht voor wat zich minder zichtbaar afspeelt, zoals ondermijnende criminaliteit en mensenhandel. Om geweld tegen vrouwen, waaronder femicide, te voorkomen en te bestrijden, geven wij hier structureel aandacht aan in zowel beleid als uitvoering. Door signalen tijdig te herkennen en ontwikkelingen goed in beeld te hebben, kunnen we eerder en gerichter handelen en waar mogelijk problemen voorkomen. ❖ Wij werken samen aan een veilige samenleving. Veiligheid is niet alleen een verantwoordelijkheid van de gemeente. We werken nadrukkelijk samen met inwoners, ondernemers, verenigingen, 7 vrijwilligers, scholen, jongerenwerk, politie, het RIEC, het Zorg en Veiligheidshuis Hollands Midden en andere zorg- en veiligheidspartners. Door kennis, signalen en ervaringen te delen, versterken we de gezamenlijke aanpak van veiligheidsvraagstukken. ❖ Wij hanteren bij de inrichting van de openbare ruimte bewust het perspectief van vrouwen, zodat de leefomgeving voor iedereen veilig en toegankelijk is en wordt. Dit betekent dat we extra aandacht hebben voor sociale veiligheid en het voorkomen van situaties waarin mensen zich onveilig kunnen voelen. ❖ Wij versterken het veiligheidsgevoel in onze dorpen en kernen.

Ons doel is dat inwoners zich daadwerkelijk veilig voelen in hun leefomgeving. Daarvoor is goed inzicht nodig in wat er speelt, zowel zichtbaar als minder zichtbaar. We investeren daarom in signalering, informatiepositie en samenwerking, zodat we gerichter, tijdiger en effectiever kunnen inspelen op veiligheidsvraagstukken. ❖ Wij versterken de sociale basis. Een sterke verbinding tussen inwoners, organisaties en lokale initiatieven draagt bij aan een veilige en veerkrachtige samenleving. We werken daarom aan het versterken van de sociale cohesie in wijken, dorpen en kernen en stimuleren initiatieven die bijdragen aan betrokkenheid, omzien naar elkaar en een veilig leefklimaat. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij in 2027 de volgende middelen in: 1. Opstellen van het Integraal Veiligheidsbeleid (IVB). We brengen de belangrijkste veiligheidsthema’s, ontwikkelingen, risico’s en lokale aandachtspunten in beeld. Op basis hiervan stellen we duidelijke prioriteiten voor de komende jaren. Het IVB vormt daarmee het kader voor een gerichte en samenhangende inzet op veiligheid binnen onze gemeente. 2. Versterken van preventie en lokale betrokkenheid. We blijven inzetten op buurtpreventie en ondersteunen initiatieven van inwoners, ondernemers, verenigingen en andere lokale partners die bijdragen aan een veilige en leefbare omgeving.

Door inwoners en organisaties actief te betrekken, vergroten we de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor veiligheid. 3. Verbeteren van signalering en informatiepositie. We benutten signalen van inwoners, ondernemers, verenigingen en ketenpartners om ontwikkelingen en knelpunten tijdig in beeld te krijgen. Daarbij hebben we niet alleen aandacht voor zichtbare overlast en onveiligheid, maar ook voor signalen van situaties die zich minder zichtbaar afspelen. Hierdoor kunnen we eerder en gerichter handelen. 4. Gericht inzetten op geprioriteerde veiligheidsthema’s. Op basis van het IVB richten we onze capaciteit en middelen op de veiligheidsthema’s die in onze gemeente de grootste risico’s of maatschappelijke impact hebben. Daarbij is onder meer aandacht voor ondermijnende criminaliteit en mensenhandel, jeugd en veiligheid, diverse vormen van overlast en sociale veiligheid. 5. Aandacht voor de veiligheid van vrouwen en meisjes. We geven structureel aandacht aan de veiligheid van vrouwen en meisjes, waaronder het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en femicide. Dit doen we zowel bij de ontwikkeling van beleid als in de uitvoering en in de samenwerking met relevante partners. 6. Vergroten van bewustwording en weerbaarheid. We ondersteunen inwoners, ondernemers, verenigingen en lokale organisaties bij het herkennen en voorkomen van veiligheidsrisico’s.

Waar nodig organiseren we voorlichtingsbijeenkomsten en 8 bieden we trainingen aan, bijvoorbeeld op het gebied van ondermijnende criminaliteit en mensenhandel, digitale veiligheid, overlast en sociale veiligheid. 7. Versterken van de samenwerking. We versterken de samenwerking tussen de gemeente, politie, scholen, jongerenwerk, zorgpartners, ondernemers, verenigingen en lokale initiatieven. Door kennis en signalen beter te delen en gezamenlijk op te trekken, kunnen we sneller inspelen op ontwikkelingen en de veiligheid en leefbaarheid in onze dorpen en kernen versterken. Weerbaarheid tegen externe factoren Koers en doelen ❖ We werken aan het vergroten van de weerbaarheid en veerkracht van de gemeente en samenleving om goed voorbereid te zijn op langdurige verstoringen en crises. ❖ We vergroten de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van inwoners, buurtnetwerken, ondernemers en maatschappelijke organisaties. ❖ We waarborgen de continuïteit van kritieke gemeentelijke processen en dienstverlening. ❖ We bereiden ons voor op langdurige uitval van vitale voorzieningen. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij in 2027 de volgende middelen in: 1. We ontwikkelen en starten met een communicatiestrategie die inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties informeert en activeert om zich voor te bereiden op noodsituaties. 2.

We voeren dorpsgesprekken met inwoners, dorpsraden, verenigingen en maatschappelijke organisaties. We brengen vanuit bestaande netwerken en bestaande middelen behoeften, kwetsbaarheden, lokale netwerken en initiatieven in beeld en ondersteunen kansrijke initiatieven die bijdragen aan zelfredzaamheid, onderlinge hulp en lokale voorbereiding. 3. We brengen relevante organisaties, netwerken, voorzieningen en sleutelpersonen in beeld en starten de ontwikkeling van een weerbaarheidskaart. Samen ontwikkelen we handelingsperspectieven en maken we contact- en samenwerkingsafspraken. Op het sociaal maatschappelijke spoor wordt vooral gebruik gemaakt van bestaande netwerken en daarmee geen nieuwe opgaven gestart. 4. We brengen met een nulmeting de huidige stand van zaken rond de continuïteit van kritieke gemeentelijke processen en diensten in beeld. Daarbij inventariseren we bestaande continuïteitsmaatregelen en verbeterinitiatieven en beoordelen we deze in het licht van langdurige verstoringen. Op basis daarvan brengen we eventuele aandachtspunten en verbetermogelijkheden in beeld. 5. Samen met verantwoordelijke ketenpartners gaan we in gesprek over de mogelijke gevolgen van langdurige uitval van vitale voorzieningen. We inventariseren bestaande noodvoorzieningen en verkennen benodigde alternatieven en samenwerkingsafspraken. 6.

We werken samen met buurgemeenten en de Veiligheidsregio Hollands Midden aan de programmatische ontwikkeling van maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht. 9 Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Koers en doelen ❖ Wij blijven een uitnodigende gemeente voor nieuwe ontwikkelingen. Initiatieven krijgen ruimte, mits het rechtmatig gebruik van bestemmingen en verleende vergunningen wordt nageleefd. ❖ Ons doel is om de administratieve belasting voor inwoners te verlagen, zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit, rechtszekerheid en leefbaarheid binnen de gemeente. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij in 2027 de volgende middelen in: 1. We actualiseren onze meerjarige VTH-strategie op het gebied van toezicht en handhaving. We voeren daarbij het gesprek met de gemeenteraad over prioritering van werkzaamheden. 2. Wij voeren een onderzoek naar onze VTH-keten uit. Zowel in aantal medewerkers, benodigde kennis/kunde en onze informatiesystemen. Om, afhankelijk van de uitkomsten, het gesprek over structurele middelen en inzet te voeren. 3. Wij maken een gerichte inhaalslag voor toezicht en handhaving op verleende omgevingsvergunningen. Dit volgt mede uit het hierboven genoemde onderzoek. 4. Aan de hand van de ervaringen die we nu opdoen met de Omgevingswet werken we continu aan het eenvoudiger maken van de klantreis.

10 Thema: Dienstverlening Dienstverlening staat centraal in onze gemeente. Kaag en Braassem wil dichtbij inwoners, ondernemers en partners staan. We zoeken actief het contact en werken samen waar dat nodig is. Goede communicatie is daarbij essentieel. We zorgen voor informatie die tijdig, duidelijk, actueel en begrijpelijk is. Dat doen we op de manier die het beste past bij de situatie en de doelgroep: online of juist persoonlijk. Daarnaast hebben wij als gemeente een belangrijke taak in het leveren van diensten aan onze inwoners, zoals de uitgifte van paspoorten, het sluiten van huwelijken en de gemeentelijke milieustraat. We vinden het belangrijk dat mensen kunnen meedenken en meedoen. Onder meer zodat er beter beleid komt en betere beslissingen worden genomen op het gemeentehuis. Daarom geven we – wanneer dit passend en wenselijk is – inwoners, verenigingen, ondernemers en andere betrokkenen de ruimte om bij te dragen aan oplossingen voor vraagstukken in de eigen omgeving. Soms betekent dit dat inwoners, ondernemers of anderen aansluiten bij de beleid- en besluitvorming van de gemeente (zoals bij het aanleggen van een nieuwe weg of het inrichten van de zorg). Soms betekent dit dat de gemeente aansluit bij wat er in de dorpen leeft of zelfs een stapje terugzet en vervolgens wegblijft.

Rolzuiver noemen we deze beweging, zodat iedereen vanuit zijn of haar rol en verantwoordelijkheid kan bijdragen aan een gelukkig en gezond Kaag en Braassem. Participatie Koers en doelen ❖ Als gemeente Kaag en Braassem willen wij ruimte bieden aan initiatieven uit de samenleving. Dat doen we door scherp te kijken naar wat de samenleving graag zelf wil doen en kritisch te kijken naar onze eigen rollen en verantwoordelijkheden. ❖ Vooraf maken we helder welke rol inwoners hebben zodat duidelijk is welke invloed men heeft en wat er met de inbreng uiteindelijk gebeurt. Op deze manier worden inwoners waar mogelijk en wenselijk onderdeel van de processen en beslissingen. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij in 2027 de volgende middelen in: 1. De nieuw opgestelde participatieverordening staat in het teken van toegankelijkheid, transparantie en voorspelbaarheid. 2. Er wordt verder uitvoering gegeven aan het ontwikkelprogramma participatie, waaronder de inzet van het participatieplatform Denkmee. 3. Ook wordt de participatieaanpak verder geprofessionaliseerd. Concreet betekent dit: • de gereedschapskist met participatie-instrumenten wordt binnen de ambtelijke organisatie breder en beter beschikbaar gemaakt; 11 • het tweejaarlijks evalueren van de uitdagingen van de dorpsperspectieven/dorpsvisies.

Jeugd en jongerenbetrokkenheid Koers en doelen ❖ We vergroten de betrokkenheid van jeugd en jongeren bij participatie. Hun stem is namelijk belangrijk, omdat besluiten van vandaag medebepalend zijn voor hun toekomst. Het uiteindelijke doel is de betrokkenheid bij de eigen toekomst en de lokale politiek te vergroten. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij de volgende middelen in: 1. We onderzoeken in 2026 en 2027 hoe we de betrokkenheid van kinderen bij de gemeente en lokale besluitvorming kunnen vergroten. We bespreken dit in het laatste kwartaal van 2026 met de gemeenteraad en denken hierbij aan vormen zoals een kinderburgemeester en een Kindergemeenteraad. We geven alvast het signaal af dat ondersteuning en begeleiding van een kinderburgemeester capaciteit én middelen kost die nu niet gereserveerd zijn. We streven, mede afhankelijk van de besluitvorming in de gemeenteraad, naar starten in het schooljaar 2027 – 2028. 2. We komen in 2027 met een voorstel om jongeren een stem te geven door een jongerenadviesraad te faciliteren, waarin jongeren actief kunnen meedenken en adviseren over thema’s, beleid en ontwikkelingen in het sociaal domein binnen de gemeente. Communicatie Koers en doelen ❖ We communiceren helder en tijdig met inwoners. Dit doen wij via verschillende kanalen die aansluiten bij hun behoeften.

Dit doen wij optimaal online, met aandacht voor maatwerk en offline. ❖ We houden vast aan de koers zoals vastgelegd in de communicatievisie. Heldere, toegankelijke en transparante communicatie blijft daarbij het uitgangspunt. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij de volgende middelen in: 1. De tweewekelijkse online nieuwsbrief blijven wij doorontwikkelen om optimaal aan te (blijven) sluiten bij wat de ontvanger wil lezen, de verschillende onderdelen van onze gemeente voor het voetlicht te brengen en het lezersaantal te laten groeien. 2. Onze social media kanalen blijven we inzetten om in contact te zijn met onze inwoners. We zetten wederom in op groei in aantal volgers en interacties. 3. De gemeentelijke website krijgt een nieuw content management systeem. Hierin trekt de gemeente Kaag en Braassem samen op met gemeente Alphen aan den Rijn. Met deze stap waarborgen wij een toegankelijke website voor nu en in de toekomst. Wij houden vast aan de behaalde A status voor toegankelijkheid. Inhoudelijk hebben wij aandacht voor de doorontwikkeling van de website en worden benodigde aanpassingen doorgevoerd, daarbij wordt ook gekeken naar de wens om een 12 knop op de website te plaatsen voor inwoners met een hulpvraag. Uitgangspunt blijft het gebruiksgemak en de toegankelijkheid voor de bezoeker. 4.

Wij blijven in contact met inwoners om te onderzoeken hoe zij onze middelen ervaren. Daarnaast onderzoeken we of inwoners behoefte hebben aan aanvullende vormen van communicatie/inzet van nieuwe middelen, zoals de door de raad gewenste tweewekelijkse of maandelijkse fysieke nieuwsbrief. Op basis van de behoeften van inwoners, en de rol die wij als gemeente in betreffende opgave hebben, maken wij een plan voor verdere doorontwikkeling en/of inzet van nieuwe middelen. Aandachtspunt bij uitbreiding zijn capaciteit en aanvullende financiële middelen. 5. Wij zorgen voor communicatie in duidelijke en begrijpelijke taal, waarbij niet alleen het taalniveau maar ook de opbouw, opmaak en context van informatie wordt verbeterd, en de informatie zo volledig mogelijk wordt aangeboden. Dienstverlening Koers en doelen ❖ Dienstverlening moet meebewegen met de veranderende vraag vanuit de samenleving. We blijven werken vanuit een actieve meedenkstand. Daarbij stellen we ons toegankelijk, oplossingsgericht en dienstverlenend op richting inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties conform onze Organisatievisie. ❖ Ons doel is om het warme en persoonlijke contact tussen de gemeente en inwoners te behouden en waar mogelijk te versterken. Juist in een tijd van digitalisering blijft menselijk contact essentieel voor vertrouwen, begrip en goede dienstverlening.

❖ Per 1 januari 2027 treedt de nieuwe Archiefwet in werking. De wet stelt hogere eisen aan de informatiehuishouding van gemeenten, met extra aandacht voor digitaal informatiebeheer, duurzame toegankelijkheid en archivering. Uitvoering 2027 1. Via verschillende kanalen voorziet de gemeente in haar digitale dienstverlening en nieuwsvoorziening. Denk hierbij aan 1) de website voor nieuws en mededelingen, het doorgeven van verhuizingen en het maken van afspraken, 2) de socials (Facebook en Instagram) voor het delen van nieuws en mededelingen, 3) de nieuwsbrief en 4) fixi, beschikbaar als app in de App Store of Google Play, waarin inwoners een melding kunnen doen over zaken die in beheer en onderhoud zijn bij de gemeente. In 2027 zal de gemeente starten met een eerste verkenning bij andere gemeenten of er een mogelijkheid bestaat tot een alles in een app. 2. Onze organisatie is in 2026 en 2027 bezig met de implementatie van de nieuwe Archiefwet. 3. We houden de privacyverklaringen op de gemeentelijke website actueel. Inwoners kunnen eenvoudig zien welke persoonsgegevens worden verwerkt, waarvoor en welke rechten zij hebben.

13 Organisatie/bedrijfsvoering Koers en doelen ❖ We zetten in op een efficiënte, flexibele en toekomstbestendige organisatie die haar taken effectief uitvoert en klaar is voor nieuwe ontwikkelingen, met aandacht voor zowel medewerkers als financiële haalbaarheid. Uitvoering 2027 1. Een goed functionerende organisatie valt of staat met ons “menselijk kapitaal”. Maar het betekent ook keuzes durven maken en prioriteiten stellen. Wat pakken wij wel op en wat niet. Wat is er afgesproken en wanneer is het klaar? En niet alles tegelijk. In 2027 willen wij: • Een arbeidsmarktstrategie opzetten en implementeren die moet bijdragen aan een goede aansluiting op de arbeidsmarkt, noodzakelijk om te blijven voorzien in onze gemeentelijke behoeften. Belangrijk daarbij is om ons te blijven richten op het onderscheidend vermogen van onze organisatie inclusief onze nieuwe visie en kernwaarden. Mensen werken graag voor de gemeente Kaag en Braassem omdat de lijnen kort zijn, ze relatief veel verantwoordelijkheden krijgen in combinatie met een voldoende uitdagend takenpakket. • Naast de instroom van nieuwe medewerkers is behoud van medewerkers minstens zo belangrijk. In 2027 doen wij dit langs de volgende lijnen: • Continuering van het medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) waarmee wij sneller inzichten hebben in het werkgeluk van medewerkers en de verbetering daarvan.

Hierdoor kunnen wij op het juiste moment het juiste doen en daarmee doelgerichter en effectiever naar een gewenst resultaat toewerken; • Continuering van het verzuim- en preventiebeleid waarmee wij de ongeplande afwezigheid van onze medewerkers willen beperken maar met name willen voorkomen. Zo willen wij blijven inzetten op bedrijfsmaatschappelijk werk om langdurige uitval te voorkomen. Alle medewerkers krijgen vanaf 2026 de mogelijkheid deel te nemen aan het Preventief Medisch Onderzoek (PMO) waarmee door vroegsignalering ziekte en uitval kan worden voorkomen. • De intentie om te blijven investeren in de ontwikkeling van medewerkers; • De implementatie van strategische personeelsplanning • Uitvoering geven het “levend houden” van de regelingen rond integriteit en de gedragscode. 2. In 2026 heeft onze nieuwe accountant Publieke Sector Accountants voor de tweede keer de controle van de jaarrekening uitgevoerd. Onze jaarrekening 2025 is voorzien van een goedkeurende verklaring. Het algemeen beeld is geweest dat de controle van onze gemeente goed is verlopen. Naar het oordeel van de accountant zijn wij goed in staat geweest om een kwalitatief goede jaarrekening op te stellen, inclusief het bijbehorende balansdossier. Maar ook uit deze controle zijn diverse bevindingen naar voren gekomen.

Het oppakken van deze bevindingen, het updaten en op orde houden van de werkprocessen en het doen van gerichte interne controles op de meest kritische processen moeten samen bijdragen aan het verder versterken van de interne beheersing. Dit is en blijft een continu proces wat ook in 2027 een belangrijk onderwerp zal zijn om de kwaliteit van de interne beheersing te vergroten en de (interim) accountantscontrole soepel te laten verlopen. 3. In 2026 is de Organisatievisie vastgesteld, waarin de directie en management de kernwaarden in de organisatie opnieuw hebben vastgesteld na een uitgebreid participatietraject binnen de clusters. Voorzien van nieuwe kernwaarden geeft het document richting aan de aansluiting van de organisatie op de opgaven voor onze inwoners en bedrijven. 4. In 2025 heeft het college het Programma van Uitgangspunten vastgesteld en de voorkeur uitgesproken om de gemeentelijke huisvesting op de huidige locatie te vernieuwen en te renoveren. In september 2026 is de raad in een Context en Kaders avond bijgepraat over de gemeentelijke huisvesting en de urgentie vanuit drie invalshoeken: 14 • Gezonde en veilig werkomgeving • Duurzaam gebouw wat voldoet aan wet en regelgeving (klimaat) • Gebouw dat qua opgaven en dienstverlening aansluit bij de opgaven van vandaag en morgen.

We hebben de raad geïnformeerd door middel van een Raadsinformatiebrief over de verschillende scenario’s. Hoe het huidige voorkeursscenario tot stand is gekomen en de genomen stappen. Het vervolg van de C&K avond is dat het college op basis van het Koersdocument, de inbreng vanuit de raadsavond, een kaderstellend besluit voorbereidt met verschillende scenario's, waaronder woningbouw op huidige locatie en huisvesting elders. Transparantie en open bestuur Koers en doelen ❖ Wij blijven inzetten op maximale transparantie en openheid. Daarmee versterken we het vertrouwen in de overheid en maken we de gemeente toegankelijker voor inwoners. Openheid over processen, afwegingen en besluitvorming vormt de basis voor vertrouwen tussen gemeente en inwoners. Ons doel is dat inwoners beter inzicht krijgen in hoe besluiten tot stand komen en zich meer betrokken voelen bij het bestuur. Door zichtbaar, benaderbaar en aanspreekbaar te zijn, versterken we de relatie tussen de gemeenteraad, het college en de samenleving. Uitvoering 2027 1. De griffie blijft met voorstellen komen dat raads- en burgerleden inhoudelijk op locatie in de kernen kunnen vergaderen, zodat de raad zichtbaarder en toegankelijker wordt voor inwoners. 2. De griffie werkt, in samenspraak met de gemeenteraad, het initiatief ‘Gast van de Raad’ verder uit om de betrokkenheid van inwoners bij het lokale bestuur te versterken.

15 Thema: Informatisering en automatisering Inleiding Digitalisering en technologische ontwikkelingen gaan snel en hebben grote invloed op de manier waarop gemeenten werken en dienstverlening aanbieden. Dit biedt kansen om efficiënter te werken, beter in te spelen op maatschappelijke vraagstukken en de dienstverlening aan inwoners, bedrijven en instellingen te verbeteren. Tegelijk vraagt dit om zorgvuldigheid, zodat de menselijke maat geborgd blijft en inwoners zich gehoord en geholpen voelen. Informatie Koers en doelen We gaan als gemeente bewust en verantwoord om met informatisering en automatisering. Daarbij ontwikkelen we een heldere visie op datagedreven werken en de inzet van kunstmatige intelligentie (AI), zonder de menselijke maat uit het oog te verliezen. Datagedreven werken en AI zien wij nadrukkelijk als middelen, geen doelen op zich. Ze helpen ons om maatschappelijke opgaven beter uit te voeren, de kwaliteit van dienstverlening te verhogen en publieke middelen doelmatiger in te zetten. Tegelijkertijd blijven transparantie, zorgvuldigheid en begrijpelijkheid centraal staan in de relatie met inwoners, bedrijven en instellingen. Uitvoering 2027 kunstmatige intelligentie (AI) • AI wordt gebruikt binnen de gemeente volgens de vastgestelde richtlijnen.

We gaan onderzoeken wat verder nodig is om tot een gedragen visie en uitvoeringsprogramma te komen en werken dit vervolgens uit in concrete acties om AI binnen de gemeente te versterken. Uitvoering 2027 data gedreven werken • Er loopt momenteel een pilot om datagedreven werken in te zetten. De uitkomsten hiervan betrekken we bij het onderzoek wat nodig is om tot een gedragen visie en uitvoeringsprogramma op datagedreven werken te komen. 16 Financiën Koers en doelen ❖ Wij houden vast aan een goede balans tussen een financieel gezonde gemeente en het in stand houden van een passend voorzieningenniveau. Daarbij maken wij steeds bewuste keuzes waarin financiële haalbaarheid en maatschappelijke waarde met elkaar in evenwicht zijn. ❖ Wij streven ernaar de lastendruk voor inwoners zo min mogelijk te laten stijgen en voorkomen waar mogelijk bovenmatige verhogingen. Tegelijkertijd erkennen wij dat de actuele financiële situatie bepalend is voor de keuzes die wij maken en de prioriteiten die wij stellen. ❖ Ons doel is een financieel stabiele en toekomstbestendige gemeente, waarin noodzakelijke investeringen mogelijk blijven zonder dat dit leidt tot onnodige lasten voor inwoners. Uitvoering 2027 ❖ Wij ondersteunen het bestuur door te zorgen voor een helder inzicht in financiële gevolgen van te maken keuzes en zorgen zo voor een goede (financiële) besluitvorming.

❖ We kijken of wij de hoogte van de lokale heffingen kunnen en willen afstemmen op de verwachtingen van het Rijk. Daar is in 2027 nog niet voor gekozen. Wij zetten de ingezette lijn van realistisch begroten verder door. Hierdoor ontstaat een betere aansluiting tussen de begroting en de jaarrekening. ❖ Bij (toekomstige) investeringen zorgen wij voor een goede prioritering met een realistische planning en fasering om de kapitaallasten beheersbaar te houden. ❖ Wij gaan verkennen welke mogelijkheden er zijn om beter gebruik te kunnen maken van (project)- subsidies om de kosten waar mogelijk te verlagen. Regio/verbonden partijen Koers en doelen Wij blijven een zelfstandige gemeente en versterken tegelijkertijd onze positie binnen de regio en richting andere bestuurslagen. Samenwerking is noodzakelijk om maatschappelijke opgaven effectief aan te pakken, maar gebeurt altijd vanuit een sterke eigen basis en met behoud van lokale autonomie. Daarnaast zetten wij nadrukkelijk in op het versterken van public affairs, zodat wij als gemeente en raad beter in staat zijn onze belangen te behartigen richting regio, provincie, Rijk en Europa. Ons doel is om de gemeenteraad steviger in positie te brengen, met meer grip op regionale samenwerking, betere informatievoorziening en een sterkere invloed op besluitvorming die onze gemeente raakt. Uitvoering 2027 1.

De gemeenteraad wordt beter in positie gebracht bij regionale vraagstukken, door tijdige en volledige informatievoorziening en actieve betrokkenheid. We versterken ons op het taakveld Public Affairs. Het college komt vanuit een visie op Public Affairs met een aanpak om doelgericht onze belangen te behartigen richting regio, provincie, Rijk en Europa. Ook worden lobby-speerpunten bepaald in een strategische agenda. Hierin worden de gemeentelijke koers en de prioriteiten richting regio, provincie, Rijk en Europa vastgelegd. Ten slotte bekijken we hoe we onze bestaande samenwerkingsverbanden zoals Regio Holland Rijnland en de M50 strategisch kunnen benutten. 2. | We voeren in 2027 een onderzoek uit hoe Europese ontwikkelingen en subsidiemogelijkheden structureel kunnen worden gevolgd en benut. Hierover wordt de gemeenteraad geïnformeerd. 3. | We continueren onze inzet voor actieve participatie en dialoog tussen inwoners en Schiphol, zodat belangen en zorgen worden meegenomen. Dit doen we zowel lokaal met de werkgroep Schiphol en ook in het cluster zuidwest. 4. | We organiseren een gezamenlijk gesprek tussen college en gemeenteraad over hoe we de gemeenteraad tijdig en volledig in positie brengen bij regionale vraagstukken. Wat verwacht de raad hierin van het college en van zichzelf? Dit gesprek zal in 2027 via een Context- en Kaders avond georganiseerd worden.

Inzicht in het programmabudget Programma 1 heeft voor 2027 een totaalbudget van € 0,07 miljoen aan geraamde baten en € 5,75 miljoen aan geraamde bestedingen (lasten). Onderstaande tabel geeft inzicht aan welke taakvelden dit wordt besteed. Bedragen * € 1.000 Programma 1 Bestuur, regio en middelen | begroting 2027 Lasten | Baten | Saldo 0.1 Bestuur | 3.115 N | - | N | 3115 N 0.5 Treasury | 14 N | - | N | 14 N 0.8 Overige baten en lasten | 10 N | -5 V | 4 N 1.1 Crisisbeheersing en brandweer | 2.611 N | -64 V | 2547 N 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie | 3 N | - | N | 3 N Mutaties reserves Totaal | 5.753 N | -70 V | 5.683 N Meerjarenbegroting Het financiële meerjarenperspectief van dit programma wordt in onderstaande tabel aangegeven en is op deze wijze in de meerjarenbegroting 2027 – 2030 verwerkt.

17 Bedragen * € 1.000 Programma | Meerjarenperspectief Programma 1 Bestuur, regio en middelen | budget 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Budget exploitatielasten | 5.753 | N | 5.637 | N | 5.637 | N | 5.637 | N Baten | -70 | V | -70 | V | -70 | V | -70 V Saldo van baten en lasten | 5.683 | N | 5.567 | N | 5.567 | N | 5.567 | N Reservemutaties: toevoegingen | 0 | N | 0 | N | 0 | N | 0 N Reservemutaties: beschikkingen | 0 | N | 0 | N | 0 | N | 0 N Geraamd programmaresultaat | 5.683 | N | 5.567 | N | 5.567 | N | 5.567 N 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Toevoegingen Niet van toepassing | 0 | N | 0 | N | 0 | N | 0 N 0 | N | 0 | N | 0 | N | 0 | N Beschikkingen Niet van toepassing | 0 | N | 0 | N | 0 | N | 0 N 0 | N | 0 | N | 0 | N | 0 | N 18 19 Programma 2 Sociaal domein Inleiding De gemeente is verantwoordelijk voor veel taken op het gebied van zorg, ondersteuning en gezondheid. Deze taken staan in wetten zoals de Jeugdwet, de Wmo, de Participatiewet en de Wet publieke gezondheid. De uitvoering doen we samen met verschillende partners, zoals De Driemaster, Tom in de buurt, het Jeugd- en gezinsteam, Alphen aan den Rijn (Serviceplein en Rijnvicus), bibliotheek Rijn en Venen, het Sportbedrijf en Hecht. Met deze organisaties werken we langdurig samen, zodat inwoners kunnen rekenen op stabiele en goede ondersteuning.

Van zorg naar welzijn Zowel landelijk als lokaal werken we aan een verschuiving van zorg naar welzijn. Het doel is om mensen zo veel mogelijk zelfredzaam en gezond te houden, zodat intensieve zorg beschikbaar blijft voor wie dat echt nodig heeft. We zien dat steeds meer inwoners te maken hebben met ingewikkelde problemen, zoals mentale klachten, schulden of andere zorgen. Tegelijkertijd doen meer mensen een beroep op ondersteuning, terwijl personeel en middelen onder druk staan. Daarom zetten we sterker in op preventie en een gezonde leefstijl, waarbij het gedachtegoed van Positieve gezondheid als uitgangspunt gebruiken. Sport en bewegen zijn daarbij essentiële pijlers: zij dragen bij aan het voorkomen van gezondheidsproblemen én spelen een belangrijke rol in het tegengaan van eenzaamheid door mensen samen te brengen, sociale netwerken te versterken en maatschappelijke participatie te stimuleren. We willen dat mensen vitaal ouder worden, kinderen kansrijk opgroeien en dat de mentale gezondheid verbetert. Ook werken we aan het verkleinen van gezondheidsverschillen. Algemeen Koers en doelen ❖ Wij houden vast aan de Omgevingsvisie en de Maatschappelijke Agenda (MAG). Deze vormen samen de basis voor het handelen van de gemeente en geven richting aan de lange termijnontwikkeling van onze samenleving.

❖ Ons doel is niet méér te doen, maar het bestaande beter te organiseren en meer impact te bereiken: slimmer, samenhangender en doelgerichter. ❖ We werken aan het krijgen van beter inzicht in de bedrijfsvoering, uitgaven en ontwikkelingen binnen de uitvoering van het sociaal domein. Dit stelt ons in staat om gerichter te sturen op doelmatigheid en doeltreffendheid en weloverwogen keuzes te maken. ❖ Wij nemen een stevige en duidelijke houding aan richting het Rijk als het gaat om de financiering van gemeentelijke taken. Gemeenten moeten voldoende middelen krijgen om de wettelijke taken goed en verantwoord uit te kunnen voeren. Ons uitgangspunt is helder: nieuwe of uitgebreidere taken Thema: Sociaal domein 20 moeten gepaard gaan met passende financiële middelen. Alleen zo kunnen wij de kwaliteit van onze dienstverlening waarborgen en voorkomen dat tekorten op lokaal niveau ontstaan. Met als doel voldoende betaald te krijgen voor de taken die we uitvoeren (“geen taken zonder knaken”) Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij in 2027 de volgende middelen in: 1. We actualiseren de Maatschappelijke Agenda en nemen daarin een concreet plan voor inclusiviteit en cultuur op. In 2027 evalueren we de Maatschappelijke Agenda. 2. We maken de mogelijkheden om binnen het sociaal domein te sturen inzichtelijk. 3.

We organiseren minimaal vier sociaal domein-avonden, waarbij we onderscheid maken tussen financiële en inhoudelijke bijeenkomsten en waarin ketenpartners en lokale betrokkenen, zoals STIWO en Spot, actief deelnemen. 4. Wij informeren bestuur en inwoners tijdig en transparant over de gevolgen van wijzigingen in landelijke wet- en regelgeving, zoals de aanpassingen binnen de Wmo per 1 januari 2028, zodat de gemeente zich goed kan voorbereiden en waar nodig tijdig kan bijsturen Sociale basis Koers en doelen ❖ We zetten in op het versterken en benutten van de sociale basis. ❖ Organisaties, verenigingen en vrijwilligers vormen het fundament van onze gemeenschap en zijn onmisbaar voor een leefbare en verbonden samenleving. Ons doel is om deze partijen de aandacht, waardering en actieve ondersteuning te geven die zij nodig hebben om hun belangrijke rol te blijven vervullen. Door hen te versterken, versterken we de samenleving als geheel. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij in 2027 de volgende middelen in: 1. We versterken de positie van jongerenontmoetingsplekken door in te zetten op en aan de slag te gaan met betere fondsenwerving en gerichte communicatie. 2. We zetten in op het actief breder uitdragen en waar mogelijk uitbreiden van initiatieven zoals buurtcirkels. 3.

Wij besteden meer aandacht aan jongeren en doen gericht onderzoek naar hun behoeften, zodat beleid en voorzieningen hier beter op aansluiten. Kansengelijkheid, onderwijs en kinderopvang Koers en doelen ❖ We investeren in ‘thuis nabij onderwijs’, waarbij alle scholen worden ontwikkeld tot Integraal Kindcentrum (IKC) of deze status behouden. Door onderwijs, opvang en ondersteuning zoveel mogelijk te bundelen, creëren we een sterke en toegankelijke basis voor de ontwikkeling van kinderen dicht bij hun eigen leefomgeving. 21 ❖ Ons doel is om kinderen optimale kansen te bieden om zich te ontwikkelen, ongeacht hun achtergrond of thuissituatie. Daarbij zetten we in op een integrale benadering waarin onderwijs, zorg, sport en cultuur met elkaar verbonden zijn, zodat ieder kind mee kan doen en zich breed kan ontwikkelen. ❖ Wij willen de toegankelijkheid en beschikbaarheid van kinderopvang vergroten, zodat ouders beter in staat zijn werk en zorg te combineren en kinderen zich in een veilige en stimulerende omgeving kunnen ontwikkelen. Ons doel is dat kinderopvang voor alle inwoners bereikbaar en beschikbaar is, ongeacht hun woonplaats of persoonlijke situatie. Daarmee dragen we bij aan gelijke kansen voor kinderen en ondersteunen we de participatie van ouders in werk en samenleving. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij in 2027 de volgende middelen in: 1.

Wij onderzoeken of het haalbaar en wenselijk is om een dependance van een middelbare school binnen de gemeente te realiseren, met een voorkeur voor een VMBO-aanbod. 2. Wij onderzoeken op welke manier wij als gemeente een faciliterende rol kunnen spelen bij het vergroten van de beschikbaarheid en toegankelijkheid van kinderopvang, bijvoorbeeld door samenwerking met aanbieders, het wegnemen van belemmeringen en het ondersteunen van initiatieven. Preventie Koers en doelen ❖ Wij versterken en intensiveren de inzet op preventie, zodat problemen eerder worden gesignaleerd en tijdig kunnen worden aangepakt. Door vroeg in te grijpen voorkomen we zwaardere en complexere hulpvragen op een later moment. ❖ Wij leggen de focus op de eerste 1.000 dagen van een kind. Deze fase is cruciaal voor de ontwikkeling en het welzijn op latere leeftijd. Door in deze periode ouders en kinderen optimaal te ondersteunen, leggen we een stevige basis voor gelijke kansen en een gezonde toekomst. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij in 2027 de volgende middelen in: 1. Wij investeren niet primair in nieuwe of duurdere voorzieningen, maar richten ons op het verbeteren, versterken en beter toegankelijk maken van bestaande voorzieningen. 2.

Wij zetten actiever in op vroegsignalering van schulden, onder andere door initiatieven zoals SchuldHulpMaatje te ondersteunen, en ondersteuning bij administratieve vragen (‘Papierwinkel’) verder te versterken en beter onder de aandacht te brengen. 3. We evalueren de dienstverlening van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG), zodat deze (nog) beter aansluit bij de behoeften van inwoners. 22 Gezondheid Koers en doelen ❖ We maken mentale gezondheid en geweld in huiselijke kring nadrukkelijker bespreekbaar. Door het taboe te doorbreken en het gesprek te stimuleren, zorgen we ervoor dat signalen eerder worden herkend en inwoners sneller passende hulp krijgen. ❖ Ons doel is dat inwoners die te maken hebben met mentale problemen of onveilige thuissituaties zich gesteund voelen en de weg naar hulp weten te vinden. Door samenwerking en openheid te versterken, creëren we een omgeving waarin problemen niet verborgen blijven, maar tijdig worden aangepakt. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij in 2027 de volgende middelen in: 1. Om bewustwording te vergroten en inwoners te informeren over signalen en beschikbare hulp delen wij regelmatig informatie via de gemeentelijke nieuwsbrief. 2. Wij versterken actief de samenwerking tussen gezinnen, scholen, verenigingen en zorgpartijen, zodat signalen sneller worden opgepakt en passende ondersteuning beter op elkaar aansluit.

Zorg en ondersteuning Koers en doelen ❖ We zijn scherp aan de poort bij hulpvragen en bekijken hoe deze aanpak verder kan worden versterkt. Door zorgvuldig te beoordelen welke ondersteuning nodig is en waar dit effectief kan worden ingezet, zorgen we voor passende zorg op het juiste moment. ❖ Ons doel is om de zorg toegankelijk en van goede kwaliteit te houden, terwijl we tegelijkertijd de kosten beheersbaar houden. Dit vraagt om een bewuste en doelmatige inzet van middelen, met oog voor zowel de behoeften van inwoners als de houdbaarheid van het systeem. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij de volgende middelen in: 1. Binnen het zorgdomein moet beter gestuurd worden en daarbij betrekken we goede en bewezen voorbeelden uit andere gemeenten die lokaal toepasbaar zijn. 2. We voeren een aanbesteding voor jeugdhulp- en leerlingenvervoer uit. 3. We voeren een analyse uit naar de achtergronden van kostbare (jeugdzorg)casuïstiek om te onderzoeken hoe we kunnen voorkomen dat jeugdigen en gezinnen aangewezen zijn op intensieve en/of hoogspecialistische zorg. Werk en inkomen 4. Door het creëren van leerervaringen en vrijwilligersplekken, in samenwerking met lokale bedrijven en organisaties, onder andere voor re-integratie vanuit bijstand of ziekte en voor nieuwe inwoners stimuleren wij lokale routes naar werk. 23 5.

De Participatiewet in balans zetten wij nadrukkelijk hoog op de agenda. Wij voeren de Participatiewet in balans zo snel mogelijk door, zodat ondersteuning beter aansluit bij de praktijk en de behoeften van inwoners. Dienstverlening Koers en doelen ❖ Dienstverlening organiseren we zo veel mogelijk lokaal, binnen Kaag en Braassem. We willen deze aanpak verder verbreden en versnellen. Door dichtbij inwoners te blijven, zorgen we voor toegankelijkheid, korte lijnen en maatwerk. ❖ Inwoners moeten zich gezien, gehoord en geholpen voelen. Dit vraagt om een persoonlijke benadering, duidelijke processen en een dienstverlening die aansluit bij de behoeften van inwoners en ondernemers. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij de volgende middelen in: 1. De dienstverlening op het gebied van werk en inkomen komt beschikbaar op een locatie binnen Kaag en Braassem. Als hiervoor extra budget nodig is, wordt deze vraag aan de raad voorgelegd. 2. Wij zetten ons in om aanvraagprocedures waar mogelijk te vereenvoudigen, binnen de kaders van de wet, zodat inwoners sneller en makkelijker toegang krijgen tot dienstverlening.

Samenwerking in de keten Koers en doelen Wij zetten nadrukkelijk extra in op het versterken van de ketensamenwerking tussen gemeente, maatschappelijke organisaties en inwoners, zodat er een hechte en goed functionerende samenwerking ontstaat tussen gemeente, partners en inwoners: ❖ Door beter samen te werken en initiatieven met elkaar te verbinden, kunnen we onze inzet efficiënter en effectiever maken. ❖ Door de verbinding te verbeteren, voorkomen we dat inwoners tussen wal en schip vallen en zorgen we voor tijdige en passende ondersteuning. Ons doel is een samenhangend netwerk waarin partijen elkaar versterken, signalen tijdig worden gedeeld en inwoners centraal staan bij de aanpak van maatschappelijke vraagstukken. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij in 2027 de volgende middelen in: 1. Wij onderzoeken op welke manieren inwoners zelf een actievere rol kunnen vervullen binnen de keten, bijvoorbeeld door taken of initiatieven over te nemen waar dat passend en wenselijk is, zodat de eigen kracht en betrokkenheid van inwoners beter wordt benut. Inzicht in het programmabudget Programma 2 heeft een totaalbudget van € 9,40 miljoen aan geraamde baten en € 41,85 miljoen aan geraamde bestedingen (lasten). Onderstaande tabel geeft op basis van de MAG inzicht in de besteding.

Bedragen * € 1.000 Sociaal domein | Begroting 2027 Lasten | Baten | Saldo 1 | Sociaal Domein breed | 246 | -15 | 231 2 | Gezondheid & veiligheid | 1.085 | 0 | 1.085 3 | Inburgering | 595 | -331 | 264 4 | Jeugd & Onderwijs | 13.843 | -435 | 13.408 5 | Maatsch.vastgoed | 5.628 | -1.350 | 4.278 6 | Ondersteuning | 7.314 | -575 | 6.739 7 | Welzijn & preventie | 2.863 | 0 | 2.863 8 | Werk & Inkomen | 10.168 | -6.698 | 3.470 Mutaties reserves | 0 | 0 | 0 Totaal | 41.742 | -9.404 | 32.338 Meerjarenbegroting Het financiële meerjarenperspectief van dit programma wordt in onderstaande tabel aangegeven en is op deze wijze in de meerjarenbegroting 2027 – 2030 verwerkt.

Bedragen * € 1.000 Programma | Meerjarenperspectief Programma 2 Sociaal Domein | budget 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Budget exploitatielasten | 41.742 | N | 43.052 N | 43.065 | N | 42.956 | N Baten | -9.404 | V | -9.627 V | -9.629 V | -9.656 V Saldo van baten en lasten | 32.338 | N | 33.425 N | 33.436 | N | 33.300 | N Reservemutaties: toevoegingen | 0 | N | 0 N | 0 N | 0 N Reservemutaties: beschikkingen | 0 | N | 0 N | 0 N | 0 N Geraamd programmaresultaat | 32.338 N | 33.425 N | 33.436 | N | 33.300 N 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Toevoegingen Niet van toepassing | 0 | N | 0 N | 0 N | 0 N 0 | N | 0 N | 0 N | 0 | N Beschikkingen Niet van toepassing | 0 | N | 0 N | 0 N | 0 N 0 | N | 0 N | 0 N | 0 | N 24 25 Thema: Wonen Programma 3 Ruimte en leefomgeving Inleiding De woningmarkt staat onder druk. Vooral voor sociale huur, betaalbare koop en middenhuur zijn er te weinig woningen. Tegelijk zijn er veel verschillende groepen die op zoek zijn naar een passende woning. Binnen de gemeente wordt er gewerkt aan verschillende projecten en initiatieven om meer woningen toe te voegen. Deze projecten versterken onze kernen en zorgen dat dorpen ook in de toekomst leefbaar blijven. Wonen en bouwen Koers en doelen ❖ Wij verscherpen de huidige koers. Daarbij blijft de evenwichtige verdeling tussen woningsegmenten het uitgangspunt: 30% sociaal, 40% midden en 30% hoger segment.

Maar om het aandeel sociale huur daadwerkelijk te realiseren, gaan we het vereveningsfonds actief inzetten en bekijken we hoe dit instrument nog breder en effectiever kan worden benut om 40% sociale huur bij projecten mogelijk te maken. ❖ Wonen, infrastructuur en verkeersveiligheid beschouwen wij nadrukkelijk in samenhang. Nieuwe woningbouwprojecten moeten passen binnen een veilige en goed bereikbare leefomgeving. Tegelijkertijd willen we de ingezette lijn vanuit de dorpsvisies, als onderdeel van de Omgevingsvisie, niet alleen vasthouden maar ook versnellen, zodat plannen sneller tot uitvoering komen en beter aansluiten bij de lokale behoeften. ❖ Om de doorstroming op de woningmarkt te verbeteren, richten we ons bij nieuwbouw nadrukkelijk op de juiste woningtypen en -vormen. Dit betekent dat we meer aandacht geven aan woningen die aansluiten bij de vraag van starters, jongeren en ouderen (doorstromers), zodat inwoners binnen de gemeente een passende volgende stap in hun wooncarrière kunnen maken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan aangepaste huurvormen die verhuisbewegingen aantrekkelijker maken om zo de doorstroming te bevorderen. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij in 2027 de volgende middelen in: 1. Woningmarktonderzoek: In de prestatieafspraken met de woningcorporaties is vastgelegd dat iedere vier jaar een lokaal woningmarktonderzoek wordt uitgevoerd.

In 2027 wordt dit onderzoek geactualiseerd, zodat woningbouwprogramma's blijven aansluiten op de actuele vraag. 2. Doorstroming: Bij nieuwbouw ligt de nadruk op woningtypen die aansluiten bij de behoefte van inwoners en die de doorstroming op de woningmarkt stimuleren. Samen met de woningcorporaties en de gemeente Nieuwkoop zetten we doorstroomadviseurs in om inwoners te ondersteunen bij een passende verhuisstap. 26 3. Evenwichtige woningvoorraad: Bij nieuwe woningbouwontwikkelingen streven we naar een evenwichtige verdeling van woningsegmenten: 30% sociale huur, 40% middensegment en 30% hogere segmenten. Het vereveningsfonds wordt ingezet om, waar mogelijk, projecten met een hoger aandeel sociale huur te realiseren en zo de gemeentelijke woningvoorraad beter in balans te brengen. 4. Volkshuisvestingsprogramma: Uiterlijk 1 juli 2027 stellen we het verplichte volkshuisvestingsprogramma vast. Hierin concretiseren we de ambities en beleidsdoelen voor woningbouw, wonen en de bestaande woningvoorraad. Het programma vormt het centrale kader voor de regie op de volkshuisvesting en geeft richting aan de samenwerking met corporaties, ontwikkelaars, inwoners en andere overheden. 5. Doelgroepenverordening: Met ingang van de Omgevingswet is de doelgroepenverordening onderdeel geworden van het Omgevingsplan.

De inhoud dient geactualiseerd te worden en vertaald te worden naar het Omgevingsplan en de huisvestingsverordening. 6. Planmonitor: De gemeente houdt haar woningbouwplannen actueel in de provinciale Planregistratie Wonen (PRW). De registratie biedt inzicht in de plancapaciteit en voortgang van woningbouwprojecten en ondersteunt de afstemming met regio en provincie. Om de kwaliteit en actualiteit van de gegevens te waarborgen, worden de plannen gedurende het jaar meerdere keren geactualiseerd volgens provinciale rapportagemomenten. Hierdoor blijft een betrouwbaar beeld beschikbaar van de voortgang van de woningbouwopgave en de bijdrage aan regionale en landelijke doelstellingen. 7. Prestatieafspraken: Elke 4 jaar stellen we samen met de corporaties en Huurdersbelangenverenigingen nieuwe prestatieafspraken op, de huidige lopen door tot 2029. Elk jaar worden deze afspraken geëvalueerd en eventueel aangepast. Wonen bijzondere doelgroepen Koers en doelen ❖ Wij gaan aan de slag met de Woonzorgvisie 2025–2030. Deze visie geeft richting aan de ontwikkeling van wonen en zorg, waarbij we inspelen op de veranderende behoeften van inwoners en de toenemende vraag naar passende woonvormen met zorg en ondersteuning.

❖ Ons doel is om voldoende geschikte woningen te realiseren voor inwoners met een zorgvraag, zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig en in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen. Daarbij zetten we in op flexibiliteit, nabijheid en het benutten van bestaande mogelijkheden. Denk hierbij aan het benutten van leegstaande panden en het vergemakkelijken van de realisatie van mantelzorgwoningen. Uitvoering 2027 Om deze koers te realiseren zetten wij in 2027 de volgende middelen in: 1. Woonzorgvisie: In 2025 is de woonzorgvisie vastgesteld en in 2026 het bijbehorende uitvoeringsprogramma. In 2027 geven we verder uitvoering aan deze visie door de uitgangspunten actief toe te passen bij de beoordeling van woningbouwinitiatieven en ruimtelijke ontwikkelingen. 2. Taakstelling statushouders: Om de taakstelling statushouders te (blijven) behalen zullen we veel inzet moeten plegen in de mogelijkheden om statushouders te huisvesten. 27 3. Opvang Oekraïense ontheemden: Voor de gemeente Kaag en Braassem is de taakstelling voor opvang van Oekraïense vluchtelingen 137. Er zijn, ook in 2027, drie grote locaties in onze gemeente waar Oekraïense ontheemden worden opgevangen: de Conservenweg in Roelofarendsveen, de Tuinderij in Leimuiden en de Vrouwgeestweg in Woubrugge. Scheve huisjes Koers en doelen ❖ Wij zetten specifiek in op het realiseren van zogenoemde ‘scheve huisjes’.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://kaagenbraassem.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/8da154f1-0a96-4c2b-a03d-44bcc1422b3f?agendaItemId=66c65259-8dba-4eb3-9fa4-0cd36593a3b5