Memo evaluatie IBOR 2020-2024

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

Memo beleidsmeting Kaag en Braassem juli 2024

Ter attentie van: Dhr. R. van Cleef & B. Winkels Gemeente Kaag en Braassem 29 juli 2024

1

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

Over iFocus iFocus helpt u bij het realiseren van een schone, verzorgde en veilige leefomgeving. Met onze beeldkwaliteitsmetingen en analyses krijgt u inzicht in de situatie en maken we deze bespreekbaar. De analyses helpen u de juiste keuzes te maken bij het verbeteren van de leefomgeving. Binnen iFocus meten en analyseren we de kwaliteit en de ontwikkeling van de leefomgeving. Deze analyses brengen focus aan en helpen u de juiste keuzes te maken bij het verbeteren van de leefomgeving. Die leefomgeving reikt verder dan de grenzen van de openbare ruimte. Samen met Aedes, de vereniging van woningcorporaties, heeft iFocus namelijk beeldkwaliteit geoptimaliseerd speciaal voor woningcorporaties. Want ook voor woningcorporaties meten en analyseren wij op basis van beeldkwaliteit het bezit en de bijbehorende buitenruimte. Zij volgen hiermee de ontwikkelingen in de openbare ruimte, winkelcentra en stationsomgevingen. Onze kenmerkende producten en diensten Bestek- en beleidsmetingen, beeldkwaliteitsmetingen, implementatie van beeldkwaliteit in de organisatie, monitoringsplan, nulmetingen, bijplaatsingen in beeld brengen, technische (groen)inventarisatie en trainingen beeldgericht werken.

Contactinformatie Uw contactpersoon bij iFocus Hessel Randeraad Hessel.randeraad@ifocus.nl 06 46 75 13 81 www.ifocus.nl

Adresgegevens Vestiging Alphen aan den Rijn Tauro Europalaan 16 2408 BG Alphen aan den Rijn

Vestiging Zwolle Wilhelm Röntgenstraat 11B 8013 NE Zwolle

2

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024 DOCUMENT OVER IFOCUS

2

CONTACTINFORMATIE

2

SITUATIE

4

RESULTATEN

5

1 | GEMETEN RESULTATEN JULI 2024

6

1.1 | Gemeten resultaten

6

1.2 | Gemeten resultaten per beheercategorie

7

1.3 | Gemeten resultaten per structuurgebied

7

2 | GEMETEN AMBITIES

14

2.1 | Ambities ten opzichte van metingen

14

3 | CONCLUSIE

15

3.1 | Conclusie

15

4 | INCIDENTEN

16

5 | KENNISBANK

17

5.1 | Meetlocatie

17

5.2 | Een voorbeeld van Beeldsystematiek

18

5.3 | Interpretatie van de resultaten – Inrichting, gebruik en beheer

19

5.4 | 90%-grens

20

3

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

Situatie Gemeente Kaag en Braassem heeft iFocus opdracht gegeven om in juli 2024 een beleidsmeting uit te voeren. Met behulp van periodieke beleidsmetingen wordt getoetst of de beheerkwaliteit voldoet aan de afgesproken ambities van de raad. iFocus meet, verzamelt en analyseert op basis van CROW beeldmeetlatten afkomstig uit de KOR 2023 de beeldkwaliteit van gemeente Kaag en Braassem. De resultaten uit de beleidsmetingen worden overlegd middel een memo en dienen als toetsing van de actuele staat en als bron voor toekomstig beleid omtrent de beheerkwaliteit.

Afbeelding 1 | Meetlocaties juli 2024

Kennisbank In hoofdstuk 5 vindt u ter verduidelijking van de opdracht extra informatie over de metingen, 90% grens, voorbeeld beeldmeetlatten en meetlocaties. Ook volgt er een voorbeeld van beeldsystematiek, de interpretatie en onderlinge verhoudingen tussen inrichting, gebruik en beheer. Aan de hand van deze informatie wordt niet alleen het werkproces duidelijk, maar ziet u ook waarop de waarderingen zijn gebaseerd.

4

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

Resultaten

5

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

1 | Gemeten resultaten juli 2024 Wat is de gemeten kwaliteit in juli?

1.1 | Gemeten resultaten Aan de hand van 2.449 objectieve beoordelingen binnen de beleidsmeting krijgt de algemene kwaliteit van de buitenruimte een waardering op B-niveau. Er is een incidentenpercentage van 8%, bestaande uit 5% C-scores en 3% D-scores. Juli wordt in totaal als B-niveau gewaardeerd, conform de 90% grens van het CROW.

Afbeelding 2 | Totaal resultaten juli 2024.

6

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

1.2 | Gemeten resultaten per beheercategorie De kwaliteit per categorie verschilt. Water scoort een A-niveau. Vijf scoren een B-niveau: Groen-beplanting Groen-gras en kruidachtigen Kunstwerken Meubilair Verharding Twee scoren een C-niveau: Groen-boom Riolering Afbeelding 3 | Resultaten per beheercategorie

Onder de categorie "riolering" valt de beoordeling van kolken. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de aanwezigheid van oneffenheden van de kolk en eventuele belemmeringen van de kolkinlaat. Hoewel deze aspecten momenteel onder "riolering" worden geclassificeerd, horen ze eigenlijk binnen de categorie "verharding".

1.3 | Gemeten resultaten per structuurgebied Hiernaast worden de meetresultaten per gebied weergegeven. Vijf scoren een B-niveau: Bedrijventerrein Buitengebied Doorgaande wegen Fietspaden Woongebieden Centra scoort een C-niveau. Afbeelding 4 | Resultaten per gebied.

7

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

1.4 | Resultaten per beeldmeetlat Iedere meetlocatie is aan de hand van 72 CROW beeldmeetlatten gewaardeerd. De grafiek hieronder bevat het percentage afkeur per beeldmeetlat ten opzichte van de ambitie. 0%

10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

52,4% 50,0% 29,1% 28,6% 28,6% 27,6% 25,0% 23,1% 23,1% 22,2% 19,5% 17,9% 17,9% 17,5% 16,1% 15,8% 15,0% 14,0% 13,3% 12,8% 11,4% 10,9% 10,3% 9,1% 7,7% 7,4% 7,1% 7,0% 6,9% 6,3% 5,7% 5,3% 5,3% 5,3% 5,3% 5,3% 5,3% 5,0%

Groen-gras en kruidachtigen-grasveld-grashoogte… Groen-gras en kruidachtigen-grasveld-grashoogte Meubilair-bevuiling (excl. Straat-/verkeersborden) Groen-boom-staat boompalen en -banden Riolering-kolk-oneffenheid Wegen en voetpaden-gesloten verharding-zichtbaarheid… Verharding-open verharding-ongebonden verharding-… Wegen en voetpaden-open verharding-… Wegen en voetpaden-open verharding-… Groen-beplanting-haag-gaten in haag

Groen-boom-stamopschot Verharding-onkruid in goten en randstroken Groen-beplanting-heesters-overgroei randen verharding… Verharding-onkruid rondom obstakels Groen-beplanting-onkruid Fietspad-gesloten verharding-asfaltverharding-… Meubilair-bord-bevuiling Meubilair-scheefstand

Groen-beplanting-bosplantsoen-overgroei randen… Wegen en voetpaden-open verharding-… Meubilair- overgroei door beplanting Wegen en voetpaden-gesloten verharding-… Verharding-wortelopdruk Fietspad-gesloten verharding-zichtbaarheid markering Verharding-veegvuil in goten en randstroken Groen-gras en kruidachtigen-uitwerpselen Groen-beplanting-bodembedekkers-kaal oppervlak Meubilair-beplakking en graffiti Groen-beplanting-zwerfafval fijn Groen-gras en kruidachtigen-kaal oppervlak Riolering-kolk-belemmering inlaat Groen-boom-wortelopschot Fietspad-gesloten verharding-asfaltverharding-…

Meubilair-afvalbak-vullingsgraad Meubilair-deuken en gaten Meubilair-dekking van de coating/folie en krassen Meubilair-kleurechtheid Verharding-zwerfafval fijn Voldoet wel

Voldoet niet

Afbeelding 5 | Percentage afkeur per beeldmeetlat

8

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024 De volgende 23 beeldmeetlatten voldoen niet aan de door het CROW vastgestelde 90%-grens: Groen-gras en kruidachtigen-grasveld-grashoogte rondom obstakels en bomen Groen-gras en kruidachtigen-grasveld-grashoogte Meubilair-bevuiling (excl. Straat-/verkeersborden) Groen-boom-staat boompalen en -banden Riolering-kolk-oneffenheid Wegen en voetpaden-gesloten verharding-zichtbaarheid markering Verharding-open verharding-ongebonden verharding-onkruid Wegen en voetpaden-open verharding-elementenverharding-oneffenheden wegtype 3-6 Wegen en voetpaden-open verharding-elementenverharding-voegwijdte Groen-beplanting-haag-gaten in haag Groen-boom-stamopschot Verharding-onkruid in goten en randstroken Groen-beplanting-heesters-overgroei randen verharding of gras Verharding-onkruid rondom obstakels Groen-beplanting-onkruid Fietspad-gesloten verharding-asfaltverharding-randschade wegtype 7 Meubilair-bord-bevuiling Meubilair-scheefstand Groen-beplanting-bosplantsoen-overgroei randen verharding of gras Wegen en voetpaden-open verharding-elementenverhardingontbrekende/beschadigde elementen Meubilair- overgroei door beplanting Wegen en voetpaden-gesloten verharding-asfaltverharding-scheurvorming wegtype 3-6 Verharding-wortelopdruk

9

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024 Hieronder volgt een overzicht van de beeldmeetlatten in de A+ tot en met D-vorm.

Afbeelding 6 | Resultaten per beeldmeetlat Groen-beplanting en Groen - boom

10

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

Afbeelding 7 | Resultaten per beeldmeetlat Groen-gras, Kunstwerken en Riolering

11

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

Afbeelding 8 | Resultaten per beeldmeetlat Meubilair en Water

12

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

Afbeelding 9 | Resultaten per beeldmeetlat Verharding

13

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

2 | Gemeten ambities Zijn de ambities behaald?

2.1 | Ambities ten opzichte van metingen In de tabel hieronder zijn de gestelde ambities afgezet tegen de daadwerkelijk gemeten kwaliteit per gebied, per beheerthema. Een rood vak geeft aan dat de ambitie niet is gehaald.

Afbeelding 10 | Ambities vs. Gemeten resultaten

14

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

3 | Conclusie Voldoet de kwaliteit aan de gestelde ambities?

3.1 | Conclusie De beleidsmeting voor de gemeente Kaag en Braassem is gebaseerd op 2.449 objectieve beoordelingen. De meetresultaten tonen aan dat de algemene kwaliteit van de buitenruimte op B-niveau wordt gewaardeerd, met een incidentenpercentage van 8%. Het resultaat verschilt echter per categorie en gebied. Water scoort een A-niveau, terwijl groen-beplanting, gras, kunstwerken, meubilair en verharding een B-niveau scoren. Groenboom en riolering scoren een C-niveau. Wat betreft de verschillende structuurgebieden, scoort het centrum een C-niveau, terwijl bedrijventerreinen, buitengebieden, doorgaande wegen, fietspaden en woongebieden een B-niveau behalen. De specifieke beeldmeetlatten die niet voldoen aan de 90%-grensmethodiek, omvatten onder andere grasveld-grashoogte rondom obstakels en bomen, bevuiling van meubilair, staat van boompalen en banden, en oneffenheden in verharding. Kortom, terwijl de algemene kwaliteit redelijk goed is, zijn er diverse specifieke aspecten en gebieden die achterblijven en verbetering vereisen om aan de gestelde ambities te voldoen.

15

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

4 | Incidenten Welke incidenten zijn er vastgesteld? Hieronder vindt u enkele impressies ter verduidelijking van de gemeten incidenten. Op het Apptimize Platform zijn alle incidenten te vinden, inclusief locatie en bijbehorende beeldmeetlat.

Afbeelding 11 | Incidenten

16

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

5 | Kennisbank 5.1 | Meetlocatie Hieronder volgt een uitleg over de meetlocaties. Over de gemeente ligt een raster dat bestaat uit vlakken van 100 x 100 meter. Het raster is uitgesneden op basis van de gebiedsindeling van de gemeente. Denk hierbij aan de functionele gebieden en de wijken/buurten. Per meetronde worden uit dit raster willekeuring meetlocaties geselecteerd. De meetlocaties hebben een maximale oppervlakte van 1 hectare (100 x 100 meter). Om de meting zuiver uit te voeren, is de beheerondergrond van de gemeente toegevoegd. Zo is buiten zichtbaar welk areaal tijdens de meting moet worden meegenomen. Eigendommen van derden blijven buiten beschouwing. De afbeelding geeft weer hoe de inspecteurs de meetlocatie op de tablet zien.

Afbeelding 12 | Meetlocatie

17

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

5.2 | Een voorbeeld van Beeldsystematiek Ter verduidelijking van Beeldsystematiek vindt u hier een voorbeeld van de beeldsystematiek. Zo is niet alleen ons werkproces duidelijk, maar ziet u ook waarop onze waarderingen zijn gebaseerd. Let op: een meting betreft altijd een momentopname. Bij beeldgericht werken krijgt het sturen op beeldkwaliteit met behulp van beelden/foto’s en normen de voorkeur boven het sturen op budgetten en frequenties. Met andere woorden: ‘resultaatgericht sturen gaat boven maatregelgericht sturen’. Met behulp van herkenbare foto’s en eisen zijn belanghebbenden binnen en buiten de organisatie beter te informeren over de doelstellingen en de resultaten van de verschillende beheermaatregelen. Het CROW heeft samen met diverse werkgroepen een kwaliteitscatalogus opgesteld met daarin ruim 200 schaalbalken. Deze schaalbalken zijn verdeeld in vijf kwaliteitsniveaus, variërend van zeer hoog (A+) tot zeer laag (D). Alle vijf de onderhoudsniveaus zijn in praktijk aan te treffen. Om het ambitieniveau te formuleren en eventueel voor te schrijven in een opdracht, worden alleen de niveaus A, B en C gebruikt. Niveau D kan geen ambitie/onderhoudseis zijn, dit niveau is enkel bedoeld om aan te geven dat niveau C niet behaald is. Bij A+ spreken we vooral over een opleveringskwaliteit. Dit niveau is moeilijk voor langere tijd vast te houden.

Voor ieder gebied kan een gewenste kwaliteit (de ambitie) gekozen worden en dus ook onderling verschillen. De kwaliteitseisen worden opgenomen in beeldbestekken en beleidstukken. Hieronder volgt een beeldmeetlat met de bestaande kwaliteitsniveaus.

Afbeelding 13 | Beeldmeetlat met kwaliteitsniveaus

18

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024 Per meetlocatie gaat de inspecteur voor iedere beeldmeetlat opzoek naar het meetvak, meetelement of meetstrook die het laagst scoort.

Afbeelding 14 | Meetvak

5.3 | Interpretatie van de resultaten – Inrichting, gebruik en beheer Het beeld van de leefomgeving wordt door verschillende factoren bepaald. De inrichting, het gebruik en het beheer zijn bepalende factoren (zie figuur) voor de interpretatie van de resultaten. De inrichting vormt een uitgangssituatie die met beheer in stand wordt gehouden. Dit betekent kort gezegd: schoon, heel en veilig houden. Deze drie facetten worden weer beïnvloed door het gebruik van de leefomgeving. Ongeacht de factoren of facetten, is de visuele kwaliteit voor gebruikers het belangrijkste. Zij kijken met name naar de mate van vervuiling door onder andere weersinvloeden, onkruidgroei, zwerfvuil, graffiti en vernieling.

Onderlinge verhoudingen tussen inrichting, gebruik en beheer De kwaliteit van de leefomgeving komt tot uiting in het binnenste van de groene cirkel. Als deze kwaliteit niet optimaal is, is de cirkel uit balans. Hierdoor ontstaat spanning op de lijnen van middelen, organisatie en beleid. Met andere woorden: Een verstoord beeld van de leefomgeving is altijd (middels inrichting, beheer en/of gebruik) te herleiden tot beleid, organisatie en/of middelen. De verbindingsdriehoek hiernaast geeft de onderlinge verhoudingen weer. De resultaten van de beleidsmeting zijn daarom niet alleen interessant voor beheer, maar ook voor andere afdelingen binnen de gemeente.

Afbeelding 15 | Onderlinge verhoudingen

19

Memo beleidsmeting–Kaag en Braassem juli 2024 29-07-2024

5.4 | 90%-grens Voor de waardering van beeldmeetlatten, beheergroepen en meetlocaties is de 90%-grens methodiek van het CROW leidend. Aan de hand van deze methodiek krijgt de gemeten kwaliteit, op basis van de beeldsystematiek, een score toegekend. Deze scores kunnen variëren van A+ (zeer goede kwaliteit) tot D (zeer lage kwaliteit). In de resultaten worden de scores, afhankelijk van doel, per beeldmeetlat, beheergroep of gebied bij elkaar opgeteld. Elke score telt hierbij voor 1. Dat betekent dat een schaalbalk die vaker wordt gescoord, zwaarder meetelt in het eindresultaat. Binnen de methodiek wordt er gemeten welk percentage van de scores een A+-score betreft, welk een A-score, welk een B-score, enzovoorts. Deze percentages worden volgordelijk van zeer goede kwaliteit (A+) naar zeer lage kwaliteit (D) bij elkaar opgeteld. De score die precies op de 90% valt of juist overschrijdt, geldt als de score voor de betreffende beeldmeetlat of beheergroep. Hieronder volgt een voorbeeld met tabel en grafiek Score Aantal gemeten Percentage

A+ 6 4,0%

A 96 64,0%

B 30 20,0%

C 15 10,0%

D 3 2,0%

Totaal 150 100,0%

Hierboven is te zien dat 4% van de scores een A+ betreft, 64% een A-score, 30% een B, 10% een C en 2% een D. Als we de 90%-grens methodiek hanteren, beginnen we met de 6% A+ scores en tellen we 64% A-scores erbij op (totaal 68%). Hierna tellen we de 20% B-scores erbij op (totaal 88%). Als we nu het percentage C-scores (10%) toevoegen, wordt de 90%-grens overschreden. Dat betekent dat de score voor deze beeldmeetlat een C-score is. Vervolgens vergelijken we de score met het gewenste ambitieniveau voor de beeldmeetlat. Hieruit blijkt of deze beeldmeetlat de ambitie wel of niet haalt. De onderlinge weging tussen de schaalbalken is een directe resultante van de verhouding van het aantal metingen en schaalbalken. De methode van meten (samenstelling meetnetwerk, welke schaalbalken worden gemeten en met welke frequentie) bepaalt de onderliggende opbouw van het berekende kwaliteitsniveau. De 90%-methodiek kan worden toegepast op de volgende dimensies: Schaalbalken, Ambitiethema’s, Ruimtelijk (wijk, gemeente, buurt), Functiegebieden en Periodes. De rekenmethode sluit aan bij de ‘Meet- en Verrekenmethode bij Toezicht op Beeldbestekken’ (als meer dan 10% incidenten is afgekeurd, geeft dat een lager kwaliteitsniveau dan afgesproken).

20