Jaarstukken 2021 aangepaste versie definitief 2022-06-29

Borg

Jaarstukken 2021

1

Inhoudsopgave: JAARVERSLAG • •

Leeswijzer Algemene inleiding en aanbieding door het college

4 5

•

Programmaverantwoording ▪ Programma 1 – Bestuur en regio ▪ Programma 2 - Sociaal domein ▪ Programma 3 - Ruimte en leefomgeving ▪ Algemene dekkingsmiddelen ▪ Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien

7 15 27 44 45

•

•

Paragrafen ▪ Paragraaf 1 - Lokale heffingen ▪ Paragraaf 2 - Weerstandsvermogen en risicobeheersing ▪ Paragraaf 3 - Onderhoud kapitaalgoederen ▪ Paragraaf 4 - Financiering ▪ Paragraaf 5 - Bedrijfsvoering ▪ Paragraaf 6 - Verbonden partijen ▪ Paragraaf 7 - Grondbeleid Overige gegevens ▪ Bijlage Interbestuurlijk Toezicht ▪ Bijlage Covid

47 53 80 84 90 95 105 113 115

JAARREKENING • • • • • •

Balans Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans Het overzicht van de baten en lasten in de jaarrekening Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening Overige gegevens ▪ SISA-bijlage ▪ Overzicht van de baten en lasten per taakveld

119 121 124 139 140 158 162

2

JAARVERSLAG

3

Leeswijzer Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2021 van de gemeente Kaag en Braassem; bestaande uit het jaarverslag en de jaarrekening. In de algemene inleiding en aanbieding door het college worden de belangrijkste ontwikkelingen toegelicht. In de programmaverantwoording – verantwoordingsmonitor – die al eerder is aangeboden aan uw raad, wordt per programma aangegeven wat we wilden bereiken en in welke mate we de inspanningen hebben gerealiseerd die we zouden uitvoeren om de doelen te halen. Hierbij is met kleuren aangegeven wat het resultaat op de inspanningen en/of de doelen is: de inspanningen en/of doelen zijn gerealiseerd; er wordt gewerkt aan de inspanningen en/of doelen; er wordt nog niet gewerkt aan de inspanningen en/of doelen, of de inspanningen en/of doelen worden niet gerealiseerd. Na de programmaverantwoording volgen de paragrafen waarin op zeven belangrijke beleidsterreinen die niet programmagebonden zijn, inzicht gegeven wordt in ontwikkelingen van het jaar 2021. In het BBV is voorgeschreven dat de gemeente verantwoording aflegt over een basisset van 34 beleidsindicatoren. De bron voor vijf indicatoren betreffende het taakveld ‘Bestuur en ondersteuning’ is de gemeente zelf. Deze indicatoren zijn opgenomen in paragraaf 5 ‘Bedrijfsvoering’.

De andere indicatoren, waarvan de bron extern gelegen is, zijn opgenomen bij het desbetreffende programma in de programmaverantwoording. Tevens zijn deze voor uw raad toegankelijk via www.waarstaatjegemeente.nl. Uw raad heeft via deze site de mogelijkheid om de indicatoren van de verschillende taakvelden te raadplegen én om deze te vergelijken met andere gemeenten. In de bijlage Interbestuurlijk Toezicht is de verantwoording opgenomen over de zes toezichtdomeinen, waarbij per domein wordt aangegeven wat de voor de gemeente geldende kleurenscore is. Ons college voegt de bijlage bij de jaarstukken ter vaststelling door uw raad. Hiermee wordt bereikt dat uw raad het toezicht van de provincie op deze beleidsterreinen overneemt. In verband met de nieuwe bestuursovereenkomst die de provincie met alle Zuid-Hollandse gemeente is aangegaan; zal voor 2021 sprake zijn van een overgangsjaar en zal IBT voor het laatst als bijlage aan de jaarrekening worden toegevoegd (daarna vindt monitoring plaats via IBT-dashboard). Voor meer informatie verwijzen wij u naar bijlage 4 behorend bij het raadsvoorstel. Tot slot wordt in de jaarrekening onder andere stilgestaan bij de balanspositie van onze gemeente en bij de baten en lasten.

Om de gemeentelijke baten en lasten eenvoudiger te kunnen vergelijken met andere gemeenten, is er conform BBV een apart overzicht van baten en lasten per taakveld opgenomen.

4

Algemene inleiding en aanbieding door het college De bestuursperiode 2018-2021 ronden we af met mooie resultaten. De afgelopen jaren hebben we veel met elkaar mogelijk gemaakt. Waarbij we niet in de laatste plaats onze algemene reserve een zodanige boost hebben gegeven dat we kunnen constateren dat we weer voldoende vlees op onze botten hebben. Vele doelen zijn omgezet in daadwerkelijke resultaten: de Omgevingsvisie is opgesteld en vastgesteld, de IKC’s van Hoogmade, Leimuiden, Rijnsaterwoude zijn gebouwd, opgeleverd en in gebruik genomen. En onze samenwerkingspartners als Tom in de Buurt (opdracht ondersteuning) en de Driemaster (welzijn) zijn voor een aantal jaren weer aan ons gebonden. Door de afgelopen jaren met een ambitieprogramma te werken (FmA) was ook duidelijk voor welke opgaven we stonden en welke keuzes er gemaakt konden worden. Van vergroening tot herinrichting van Winkelplein Noordplein. En niet te vergeten: de gebiedsontwikkeling rondom het Sportpad is in gang gezet en daarvoor is een masterplan opgesteld en door de gehele raad vastgesteld. De afgelopen jaren kenmerkten zich ook door de pandemie. Corona maakte deel uit van onze samenleving en vroeg om extra aandacht voor ondernemers, verenigingen en organisaties. De coronacrisis heeft ook veel impact gehad op de ambtelijke organisatie.

We werkten samen met het maatschappelijk middenveld om de gevolgen van de crisis te beperken. Ondertussen werden de werkzaamheden vanuit huis invulling gegeven waardoor de verbinding met andere collega’s werd gemist. En ook onze ambtenaren werden natuurlijk getroffen door het virus waardoor er extra werk moest worden verricht door een kleinere groep medewerkers. Intern hebben we met de verantwoordingsmonitor onze P&C-cyclus meer body gegevens door de integratie van beleid en financiën. Hierbij zijn alle verantwoordingsdocumenten uit de verschillende domeinen teruggebracht tot één verantwoordingsmonitor. De conclusie van deze jaarrekening: we hebben Samen heel veel Mogelijk gemaakt en daar zijn we trots op! Het gerealiseerde resultaat voor bestemming is € 6.673.523 voordelig. Bij de Voortgangsmonitor werd een positief resultaat verwacht van € 2.300.731, waarbij we vermeld hebben dat dit door onder meer hogere inkomsten voor leges bouwvergunningen, het actualiseren van de grondexploitaties en de effecten van de septembercirculaire positiever kon uitvallen. Dit is ook gebeurd, het voordeel hierdoor bedroeg in totaal € 1,9 miljoen. U zult verderop lezen dat ook de andere afwijkingen, positief én negatief voornamelijk een incidenteel karakter hebben.

Wij stellen u voor van het voordelige resultaat een bedrag van in totaal € 2.719.269 te reserveren als extra budget voor 2022 (en 2023) om uitgestelde of vertraagde projecten in 2022 (en 2023) verder uitvoering te geven. Voorts stellen wij u voor om in totaal € 100.000 te reserveren als dekking voor bijdragen aan het ArmandiHuis in 2023 en 2024 en het resterende voordelige resultaat na bestemming van € 3.854.254 toe te voegen aan de algemene reserve.

5

Programmaverantwoording In dit onderdeel wordt per programma inzicht gegeven in de doelstellingen, belangrijke ontwikkelingen en de besteding van het geld in 2021. De gemeenteraad heeft het beleid zoals vastgelegd in het raadsakkoord voor de raadsperiode 20142018 en 2018-2022 vastgelegd in drie raadsprogramma's:

6

Programma 1 Bestuur en regio 1.1 Een betrouwbare gemeente Maatschappelijk doel 1: Bestuur en regio: een sterke organisatie

Wat willen we bereiken? ▪ Samenwerken in de regio op die onderdelen die we als gemeente niet zelf kunnen, of waarbij we de te leveren kwaliteit zelfstandig niet kunnen bieden ▪ We willen grip hebben op onze samenwerkingsverbanden om invloed uit te kunnen oefenen aan de voorkant Wat zouden we ervoor doen in 2021? Per verbonden partij benoemen we in de Regionale agenda Kaag en Braassem op welke thema’s de focus ligt (we rapporteren over de Regionale agenda 2020) Monitoren op tijdige aanlevering van jaarrekeningen van derden Voortgang RDOG24-traject Hoe meten/weten we dat? Actualiseren Regionale agenda Kaag en Braassem

2017 Ja

2018 Nee

2019 Concept

2020 Ja

2021

Toelichting Regionale agenda Kaag en Braassem 2020 De Regionale agenda Kaag en Braassem 2020 is in de zomer van 2020 vastgesteld. In september 2021 hebben we in een aparte bijlage van de Voortgangsmonitor gerapporteerd over de voortgang. Hecht24-traject(voormalig RDOG) Er is een aantal stappen gezet om toe te werken naar een flexibele, klantgerichte en data gedreven organisatie. Zo wordt er hard gewerkt aan een nieuwe overleg structuur. Hierbij wordt op procesniveau gestuurd op rolzuiverheid, de juiste vraag op de juiste tafel en heldere besluitvorming. Er zijn o.a. twee BAC’s (bestuursadviescommissies) ingericht. 1 BAC publieke zorg en 1 BAC zorg en veiligheid. Deze sturen op opdracht, kwaliteit en financiën. Waarbij er een subregionale vertegenwoordiging plaatsvindt vanuit de gemeenten. Daarnaast hebben er bij Hecht intern ook veranderingen plaatsgevonden waarbij er onder meer ingezet is op RVE (resultaatverantwoordelijke eenheden). De mogelijke baten van het interne veranderproces van Hecht zijn eerder dit jaar gepresenteerd aan de raad. Inmiddels hebben we afspraken op Rijnstreekniveau gemaakt om ook op dit dossier subregionaal samen te werken. Dit betekent dat wij niet aan alle bestuurlijke tafels vertegenwoordigd zijn, maar wel onze belangen zijn behartigd. Kaag en Braassem, in de persoon van wethouder Van der Wereld, neemt deel aan de auditcommissie en het AB.

7

Maatschappelijk doel 2: Een structureel gezonde gemeente

Wat willen we bereiken? ▪ Een structureel sluitende begroting met een weerstandsratio van minimaal 1,0 voor structurele risico's en een algemene reserve voor het opvangen van incidentele risico's, met een zodanige omvang dat de solvabiliteit minimaal 20% bedraagt ▪ Een transparante, begrijpelijke begroting die inzicht biedt in de opgaven en budgetten Wat zouden we ervoor doen in 2021? Transparant maken/houden van gemeentelijke opgaven en middelen en inzichtelijk maken van de keuzes Jaarlijks 95% van de bekende risico’s kwantificeren Het aangehouden weerstandsvermogen voor zowel de incidentele risico’s als de structurele risico’s handhaven Toelichting Transparant maken/houden van gemeentelijke opgaven en middelen en inzichtelijk maken van de keuzes In de aanloop naar de begroting 2022 heeft uw raad al in het najaar en de winter van 2020/2021 verschillende themasessies gehad. Ook zijn er digitale informatiesessies geweest met de verschillende fracties waarin u heeft kunnen werken met een door ons college ontwikkelde rekentool. Op deze wijze heeft ons college u steeds duidelijkheid gegeven in de effecten van verschillende opgaven, ambities en maatregelen. In een tijd van grote opgaven vanuit onze gemeente en grote onduidelijkheid vanuit het Rijk hebben wij uw raad steeds met de meest actuele informatie bijgepraat over de ontwikkelingen in het financiële meerjarenbeeld.

In de context-en-kadersavond van 10 maart 2021 heeft uw raad ons college een richting gegeven voor de dekkingsmaatregelen (FmA II), ter verwerking in de Richtnota 2022. Vanwege de grote onduidelijkheid, met name op het gebied van de compensatie van de tekorten in de Jeugdzorg, de opschalingskorting en de effecten van de herverdeling van het gemeentefonds is in aanloop naar de Richtnota 2022 door ons college besloten u geen kaders vast te laten stellen voor onze begroting 2022, om u ook geen ongewenste besluiten te laten nemen die later mogelijk onnodig blijken te zijn. Hiervoor in de plaats hebben wij uw raad geïnformeerd via de Richtbrief 2022. In de Richtbrief 2022 is het verwachte begrotingstekort en de opgave die op dat moment gold, genoemd. Deze brief is in de context-en-kadersavond van 28 juni verder aan u toegelicht. In september 2021 hebben wij in een drietal C&K-avonden een toelichting gegeven op het meerjarenbeeld en hebben we in nauwe samenwerking en op voorstel van uw raad maatregelen opgenomen in de begroting, zodat ons college uw raad een sluitende meerjarenbegroting heeft kunnen presenteren. Op deze wijze heeft ons college de gemeentelijke opgaven en middelen steeds transparant gepresenteerd en toegelicht en daarbij benodigde financiële en beleidskeuzes inzichtelijk gemaakt.

Jaarlijks 95% van de bekende risico’s kwantificeren We zullen er altijd naar streven om zo veel mogelijk alle risico’s te kwantificeren. Dit lukt niet altijd omdat of de kennis of het inzicht (nog) niet bestaat of omdat het om andere redenen niet genoemd kan worden. Dit is bijvoorbeeld het geval als nog niet duidelijk is welke partij verantwoordelijk is voor welk deel van de verwachte kosten of als er nog onderhandelingen gaande zijn over de afwikkeling van een mogelijk risico of als er een aanbesteding moet plaatsvinden over het herstel van het risico. In de begroting 2022 hebben wij op verzoek van uw raad en met de aanwezige kennis heel veel risico’s uiteindelijk wel gekwantificeerd. In de begroting 2022 is bij de incidentele risico’s het risico van de dijkwegen niet gekwantificeerd. Bij de structurele risico’s zijn de risico’s op extra lasten voor reguliere

8

jeugdhulp, wethouderspensioenen en uitvoeringskosten voor werk en inkomen (DVO) niet gekwantificeerd. Helaas was het niet mogelijk om bij de structurele risico’s de norm van 95% te halen. In al deze gevallen is toegelicht waarom kwantificering niet mogelijk was. Het aangehouden weerstandsvermogen voor zowel de incidentele risico’s als de structurele risico’s handhaven In de begroting 2021 en 2022 was en is het weerstandsvermogen groot genoeg om de incidentele gekwantificeerde risico’s op te vangen. Structureel was het weerstandsvermogen in het meerjarenbeeld van de begroting 2021 niet voldoende als er geen besluiten zouden worden genomen ter dekking van de tekorten in het meerjarenbeeld. In de begroting 2022 was het structurele weerstandsvermogen voor 2022 en 2023 bijna 1 en voor 2024ev negatief. Met de effecten van de septembercirculaire meegerekend is het weerstandsvermogen ook voor de structurele risico’s in overeenstemming met (zelfs hoger dan) de vastgestelde ratio. Overigens wordt dit meerjarenbeeld pas definitief duidelijk als ook de effecten van de herverdeling van het gemeentefonds met ingang van de begroting 2023 worden meegenomen. Rekening houdend met de onbenutte belastingcapaciteit is de theoretische structurele weerstandscapaciteit ruim voldoende.

Maatschappelijk doel 3: Communicatie en participatie

Wat willen we bereiken? ▪ Inwoners worden, conform de richtlijn participatief werken, in een zo vroeg mogelijk stadium betrokken bij beleidsvorming en -uitvoering en kunnen – in van te voren benoemde onderdelen – meedenken, meebeslissen en/of (mede-)uitvoeren. ▪ Heldere en proactieve communicatie ▪ De dienstverlening aan onze inwoners en onze andere klanten is klantvriendelijk, laagdrempelig en vanzelfsprekend ▪ Inwoners krijgen ruimte om hun ideeën en initiatieven voor de openbare ruimte uit te voeren Wat zouden we ervoor doen in 2021? Uitvoeren van een klanttevredenheidsonderzoek naar dienstverlening Zodra dit wettelijk mogelijk is, faciliteren dat reisdocumenten en rijbewijzen digitaal kunnen worden aangevraagd. We rapporteren over de in het raadsvoorstel inwonerparticipatie (december 2020) afgesproken acties. Omzetten van fysieke formulieren in e-formulieren Meten van de telefonische bereikbaarheid Implementeren nieuw programma Zaakgericht werken Vervangen huidige website (aanbesteding) Toelichting Meten klanttevredenheid en telefonische bereikbaarheid In 2021 zijn metingen verricht naar de tevredenheid over de dienstverlening van de gemeente en over de telefonische bereikbaarheid en de kwaliteit ervan. Het inwonerpanel KaagenBraassemSpreekt is geraadpleegd over de dienstverlening. 59% van de panelleden waardeert de dienstverlening met het cijfer 7 of hoger.

9

In het onderzoek naar de telefonische bereikbaarheid gaat het naast de algemene bereikbaarheid van de gemeente om het bereiken van een geslaagd klantcontact. Een klantcontact is geslaagd als de telefoon wordt beantwoord door de gewenste medewerker, direct of door tijdig terug te bellen. In 76% van de benaderingen wordt een geslaagd contact bereikt. Voor het tijdig beantwoorden (30 sec.) scoren wij een 8 (in 80% van de benaderingen), de technische bereikbaarheid scoort een 10 (geen technische belemmeringen) en de kwaliteit van de welkomstgoed wordt beoordeeld met een 9. De doorverbindtijd is lang (35 sec ipv max 30 sec) omdat wij werken met een zgn. warme overdracht waarbij het KCC de medewerker informeert over wie aan de telefoon is en met welke vraag. In veel gevallen is er sprake van geen directe doorverbinding maar wordt een terugbelverzoek gemaakt, die vaak niet tijdig (binnen twee werkdagen) wordt afgehandeld. Hiervoor scoort Kaag en Braassem laag en dat maakt dat onze telefonische bereikbaarheid is ook in 2021 gemiddeld beoordeeld met een 6,5. Actiepunten om dit te verbeteren richten zich op beschikbaarheid (aangeven en helder maken) door de medewerkers en het tijdiger terugbellen. Communicatievisie In juni 2021 heeft de gemeenteraad de Communicatievisie 2021-2024 vastgesteld.

Met deze communicatievisie hebben we een document in handen dat ons richting geeft en dat ons helpt in het doorontwikkelen van communicatie in het cluster en in de organisatie. De uitgangspunten van de organisatievisie zijn als ‘kapstok’ gebruikt. Ook de doelen uit de Samenwerkingsagenda rond communicatie zijn meegenomen. Op basis van deze visie is een uitvoeringsplan voor de periode 2021-2024 ontwikkeld, dat in oktober 2021 in het college vastgesteld is. Hiermee geven we invulling aan de doelen zoals hierboven geschetst. Kijkend naar participatie vergroten we de mogelijkheden met de inzet van een pilot via tools als ‘Open Stad’. Zo betrekken we inwoners in een vroeg stadium en nemen we ze mee in beleidsvorming. Omzetten van fysieke formulieren in e-formulieren Er zijn in totaal 72 e-formulieren beschikbaar voor onze inwoners, bedrijven en instellingen. Alle fysieke formulieren zijn omgezet naar e-formulieren.

10

Vervanging zaaksysteem De vervanging van het zaaksysteem is op 1 november 2021 gerealiseerd. Een onderdeel hiervan is de nieuwe applicatie voor Meldingen Openbare Ruimte. Deze applicatie is op 21 oktober gerealiseerd. Dit is een gezamenlijk project met Alphen aan den Rijn en de BVO. Vervanging website De vervanging van de website is op 1 november 2021 gerealiseerd. Dit is een gezamenlijk project met Alphen aan den Rijn en de BVO. Bijdrage lokale omroep Met ingang van 2021 is, in samenspraak met de lokale omroep, de bekostigingswijze veranderd. Waar voorheen een vast bedrag werd geïndexeerd volgen we, gedurende de periode van het aanwijsbesluit dat het commissariaat voor de Media heeft afgegeven voor de omroep (2025), het normbedrag per woonruimte zoals door de VNG is uitgegeven in de meicirculaire. Deze, vanuit het gemeentefonds voorziene kosten, stijgen voor 2021 met zo’n € 4.000 tot € 17.000. Opgebouwd uit een normbedrag van € 1,39 en 12275 woonruimten in 2021. Per jaar wordt het normbedrag uit de meicirculaire gehanteerd.

1.2 Een veilige gemeente Maatschappelijk doel: Een veilige gemeente

Wat willen we bereiken? ▪ Het verstoren van het crimineel vestigingsklimaat en ondermijnende activiteiten ▪ Het vergroten van de ambtelijke, bestuurlijke en maatschappelijke weerbaarheid op diverse veiligheidsthema’s ▪ De gemeentelijke crisisorganisatie is voorbereid om adequaat op te treden bij (grootschalige) incidenten ▪ Versterken verbinding veiligheid en sociaal domein ▪ De openbare ruimte is schoon, heel en veilig (doelen en inspanningen in programma 3.3) Wat zouden we ervoor doen in 2021? Vergroten van de informatiepositie van de gemeente zodat signalen over ondermijning sneller kunnen worden herkend, geagendeerd en aangepakt. Het op orde brengen van en het toepassen van het bestuurlijk instrumentarium van de gemeente om (vermoedens van) ondermijning aan te pakken. Het organiseren van (bewustwordings)trainingen op het gebied van ondermijning, cybercrime, inbraak- en brandpreventie etc. De leden van de crisisorganisatie worden structureel opgeleid, getraind en geoefend Doorontwikkelen samenwerking met Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden en procesregie op zorg en veiligheid met elkaar verbinden.

Implementeren maatregelen om te voldoen aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (Ligt bij BVO) De whatsappbuurtpreventie groepen worden gefaciliteerd waar nodig Doelgerichte controles en zichtbaarheid bij hot spots (onder andere schoolpleinen, speeltuinen, sportverenigingen, evenementen, kantines) door Toezichthouders / BOA’s Signaleren van mogelijke (woon)fraude door de werkgroep Woonfraude en gericht acties uitzetten om geconstateerde fraude aan te pakken

11

Wat zouden we ervoor doen in 2021? Uitvoeren van de veiligheidsmonitor (1 x per 2 jaar in de oneven jaren) Handhaven permanente bewoning van recreatiewoningen. Intensiveren (integrale) controles op het gebied van ondermijning, adresfraude, illegale bedrijvigheid of bewoning, etc.

2020

2021

52 11 2 12 23 4 6 12

23 6 1 18 18 1 7 30

23 11 8 6 32 2 10 20

2 26 29 19

0 20 37 24

1 28 37 19

2 34 48 20

74

89

61

103

101

105 134 135 76

94 132 136 71

127 162 78 88

152 242 104 92

128 247 82 84

4 1

2 5 2 184

0 6 1 166

2019 8

2020 11

2021 12

4 3

3 1 10

3 7 16

Hoe meten / weten we dat? Diefstal (/inbraak) Woning Schuur/tuinhuis Winkel Bedrijven en instellingen Fiets Brom-snorfietsen van motorvoertuigen uit/vanaf motorvoertuigen Geweld Openlijk geweld Bedreiging Mishandeling Huiselijk geweld

2017

2018

2019

55 13 10 23 21 6 2 31

41 9 6 33 35 1 5 38

1 26 38 15

Vernieling Overlast Conflictbemiddeling en burenruzie Geluidsoverlast Overlast door jeugd Overlast door personen Zorg en veiligheid Inzet WVGGZ Inzet WTH Inzet IBS Meldingen Veilig Thuis Ondermijning Meldingen Meld Misdaad Anoniem Last onder dwangsom drugshandel op straat Hennepkwekerijen/ drugslaboratoria Bibob-toetsen

Toelichting Vanaf 2021 zijn zorg en veiligheid niet meer apart georganiseerd, met als doel de ketensamenwerking tussen zorg en veiligheid verder te versterken en te komen tot een sluitende keten Going concern veiligheid Veel van de activiteiten die hierboven zijn genoemd, zijn structurele activiteiten die de aandacht van ons als gemeente, maar ook van politie en partners zoals De Driemaster heeft. De veiligheidsmonitor

12

is in het 3e/4e kwartaal van 2021 uitgevoerd. De resultaten hiervan worden in maart 2022 gepubliceerd. Cybercrime Op social media en dergelijke worden regelmatig berichten geplaatst met informatie over (de gevaren van) phishingmails, Whatsapp-fraude, etc. In januari 2021 is namens de burgemeester een brief verstuurd naar alle senioren in de gemeente met waarschuwingen en tips over (digitale) oplichting en fraude. In april 2021 zijn wijkagenten en jeugdwerk bij basisscholen langsgegaan om de leerlingen weerbaar te maken tegen cybercriminaliteit en cyberpesten. In de loop van 2022 zal er een bestuurlijke oefening cybercrime georganiseerd worden. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheden om als gemeente deel te nemen aan een HackShield-campagne. HackShield is een spannend spel over de gevaren op internet. Het leert kinderen (online) skills waarmee ze zich kunnen wapenen tegen cybercriminaliteit. Ondermijning In de aanpak van ondermijning gebeurt er veel. De APV is sinds 2020 al meerdere keren uitgebreid met diverse ondermijningsartikelen. Ook wordt de Wet Bibob vaker toegepast om te voorkomen dat de gemeente ongewild criminaliteit faciliteert door bijvoorbeeld het verlenen van een vergunning. Per 1 november 2020 is de gemeente aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem en sindsdien ontvangt de gemeente zelf ook meldingen op het gebied van o.a.

drugscriminaliteit, illegale prostitutie en uitkeringsfraude. In november 2020 is de webpagina www.kaagenbraassem.nl/ondermijning opgesteld en is het ook mogelijk signalen of vermoedens van ondermijning te melden bij de gemeente. Het lokaal ondermijningsoverleg (waar signalen en casuïstiek op het gebied van ondermijning worden besproken) met politie, HEIT en BOT, is begin 2021 doorontwikkeld en uitgebreid met Omgevingsdienst West Holland. Eén complexe casus wordt momenteel besproken op de districtelijke ondermijningstafel (hierbij is o.a. ook de Belastingdienst aangesloten). Donderdag 11 november 2021 is een bewustwordingsroadshow ondermijning georganiseerd om de (gemeente)ambtenaren, wethouders, raadsleden en inwoners op een interactieve manier signalen van georganiseerde (drugs)criminaliteit te laten herkennen, zich bewuster te maken van de gevolgen voor de maatschappij en henzelf weerbaarder te maken tegen invloeden van buitenaf. Aanwezigen konden o.a. een kijkje nemen in de hennepcontainer, in het Crystal Meth lab en bij de ondermijningsbus. Handhaven permanente bewoning van recreatiewoningen In 2021 is aan 25 bewoners van de Galgekade 2A te Roelofarendsveen, Oudendijkseweg 21 en 25 te Woubrugge een last onder dwangsom opgelegd voor het permanent bewonen van de recreatiewoning. In 2022 zal een beslissing op het bezwaarschrift van 17 bewoners komen.

Ook moet nog worden beslist bij welke andere recreatieparken binnen de gemeente het handhavingstraject wordt ingezet. Crisisorganisatie / Covid-19 De gemeentelijke crisisorganisatie bereidt zich structureel voor op (grootschalige) incidenten. Er is een actieve samenwerking met de Veiligheidsregio Hollands-Midden, maar ook binnen het cluster Rijn- en Veenstreek (Alphen, Nieuwkoop, Kaag en Braassem) werken we samen in de voorbereiding op een mogelijke crisis. Hierin besteden we aandacht aan de (bestuurlijke) voorbereiding op thema’s zoals klimaatverandering, cyber, de boerenprotesten, terrorismegevolgbestrijding e.d. Sinds maart 2020 is onze crisisorganisatie daarnaast nauw betrokken bij de lokale uitvoering van de door het kabinet gestelde coronamaatregelen. Dit vraagt een structurele inzet van leden van de crisisorganisatie. Deze inzet draagt bij aan een stevigere positionering van onze crisisorganisatie en het vergroten van onze eigen kennis en kunde. Zorg en Veiligheid (ZVH) In 2021 hebben wij vanuit een subregionale vertegenwoordiging gestuurd op het uitvoeren van de opdracht binnen de afgesproken kwaliteits- en financiële kaders. Deze regionale beweging vraagt ook

13

iets van onze eigen lokale inzet, waarbij intern ambtelijk en bestuurlijk structureel afstemming is op zorg en veiligheid en het integrale samenwerken. Zo is per 1 maart 2022 een nieuwe medewerker begonnen op een nieuwe functie als adviseur zorg en veiligheid. In 2022 zal dit nog verder vorm krijgen en zijn de kosten voor ZVH geheel opgenomen in de begroting van Hecht. Veilig Thuis (VT) Sinds corona is het aantal meldingen teruggelopen. Dit komt door afspraken die gemaakt zijn met politie over melden bij VT en door corona. De meldingen die binnenkomen vragen meer tijd omdat de casuïstiek complexer is. Het afgelopen jaar is er gestuurd op het verstevigen van de ketensamenwerking waar onze lokale partners een belangrijk onderdeel in zijn. De VT-opdracht is in 2021 binnen begroting en afgesproken kaders gebleven. Er is nog onvoldoende zicht op de impact van corona op het aantal meldingen. Voor nu het duimpje op oranje. WVGGZ In 2020 is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (WVGGZ) in werking getreden. De uitvoering van de WVGGZ is onderdeel van het zorg- en veiligheidshuis. In 2021 zijn er weliswaar veel meldingen binnengekomen voor de WVGGZ, maar in de praktijk is gebleken dat er in veel gevallen nog vrijwillige hulp mogelijk was en er geen verder onderzoek is doorgezet.

Dit maakt dat de WVGGZ op dit moment nog geen uitkomst lijkt te bieden voor de hulpverlening die te maken heeft met problematische casussen waar ze geen raad mee weten. Er wordt steeds meer ervaring opgedaan en dit vertaalt zich in betere samenwerkingsafspraken en afstemming in de keten.

1.3 Financiën

Programma 1 Bestuur en regio

Primaire Begroting na begroting 2021 wijziging 2021

x € 1.000 Werkelijk versus begroting na wijziging

Werkelijk 2021

Totale lasten

4.427

5.046

4.658

-388

V

Totale baten

-374

-389

-430

-41

V

Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten

4.053

4.657

4.228

-429

V

0

0

0

0

Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves

-369

-387

-387

0

Gerealiseerd resultaat

3.684

4.270

3.841

-429

V

*De analyses per programma staan vermeld in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.

14

Programma 2 Sociaal domein 2.1 Een sociale gemeente

Maatschappelijk doel 1: Bevorderen en beschermen van de gezondheid van onze inwoners

Wat willen we bereiken? ▪ Inwoners zijn veerkrachtig en hierdoor in staat om te gaan met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven (positieve gezondheid). ▪ Inwoners hebben een voldoende sociaal netwerk waar ze – waar nodig – op terug kunnen vallen. We zetten ons in om sociaal isolement en eenzaamheid te voorkomen of te verminderen. ▪ Inwoners van alle leeftijden hebben een gezonde en actieve leefstijl. ▪ De inrichting en ruime opzet van onze buitenruimte stimuleert inwoners van alle leeftijden om te spelen en bewegen.

Wat zouden we ervoor doen in 2021? Afsluiten van een lokaal preventieakkoord, dit in verbinding met het reeds bestaande Sportakkoord Integrale samenwerking en inzet rond gezondheidsthema's versterken en uitbouwen, vanuit het uitgangspunt positieve gezondheid Interne samenwerking verstevigen om bij de inrichting van de buitenruimte maatschappelijke thema's nadrukkelijker mee te nemen. Denk aan: toegankelijkheid, gezondheid en veiligheid Aanpak overmatig alcohol- en drugsgebruik: preventie en handhaving Vanuit het Sportakkoord een netwerk opzetten en activeren. De Driemaster en Tom in de buurt zetten samen activiteiten en methodieken in om eenzaamheid te voorkomen / te beperken Hoe meten/weten we dat? Aantal trajecten Welzijn op recept Aantal interventies dat voortvloeit uit het Nationaal Preventieakkoord (overgewicht, roken en drinken) Aantal interventies dat voortvloeit uit het Sportakkoord.

2018 24

2019 45

2020 27

2021 67 5

1

8

Toelichting Afsluiten en naleven Preventieakkoord. De afgelopen periode hebben we de doelen uit het Preventieakkoord zowel binnen als buiten de organisatie uitgerold. Als gemeentelijke organisatie nemen wij onze verantwoordelijkheid. Wij vinden het belangrijk om zorg te dragen voor een gezonde omgeving voor onze medewerkers. Daarom zijn we gefaseerd met de volgende punten aan de slag gegaan: Gezonde werkplek & sporten en bewegen, Roken (rookvrij gemeentehuis) en Alcoholmatiging. Wij doen hierbij een beroep op ieders verantwoordelijkheid om hier zo goed mogelijk mee om te gaan. Daarnaast wordt samen met De

15

Driemaster gewerkt aan het verder inbedden van het bewustzijn van dit thema ‘buiten de muren van het gemeentehuis’ In 2021 is er een lokaal preventieakkoord opgesteld en ondertekend door de Driemaster, het Sportbedrijf, het Wijksamenwerkingsverband en de gemeente. Het lokaal preventieakkoord richt zich op alcoholmatiging, een rookvrije omgeving en het terugdringen van overgewicht. Vanuit het preventieakkoord is er een lijntje met het sportakkoord. Met als doel om vanuit een integrale aanpak de middelen en inzet vanuit de verschillende akkoorden nog beter tot zijn recht te laten komen. Er is ingezet op positieve gezondheid in onze gemeente. Positieve gezondheid richt zich op de veerkracht van inwoners. Het accent ligt bij deze methodiek niet op de ziekte, maar op de mensen zelf. Inmiddels is er een grote, diverse groep van professionals getraind in onze gemeente en zijn wij koploper in de regio in het werken en uitdragen van positieve gezondheid. Uitvoering Sportakkoord De regie op het Sportakkoord ligt bij De Driemaster. Deze regeling sluit namelijk naadloos aan bij de opdracht die De Driemaster uitvoert. In 2020 is een stuurgroep samengesteld en opgestart. Er is in samenwerking met Hier in de Regio een special gemaakt over het Sportakkoord en bijbehorende ambities. De afgelopen periode hebben wij gemerkt dat het Sportakkoord nog niet goed van de grond komt.

Alhoewel deze regeling juist bedoeld is om laagdrempelig te ondersteunen en stimuleren blijkt het lastig om de doelgroep (sportorganisaties) te laten participeren en om activiteiten te koppelen aan de beschikbaar gestelde budgetten. Daarnaast heeft ook de personeelswisseling binnen de Driemaster voor oponthoud geleid. De komende periode wordt gewerkt aan een nieuwe insteek, waarbij de verenigingen actief worden opgezocht en waarbij het Preventieakkoord en de beschikbare MAG-ondersteuning worden gebruikt om vraag en aanbod samen te brengen. Activiteiten en methodieken in om eenzaamheid te voorkomen / te beperken De gemeente is sinds september aangesloten bij het landelijke actieprogramma Een tegen eenzaamheid. In dezelfde maand zijn er diverse activiteiten georganiseerd door de Driemaster in de Week tegen eenzaamheid. Vanuit het landelijk actieprogramma is er een adviseur beschikbaar voor de gemeente om eenzaamheid actief op te starten. Vanuit de gemeente is er al veel aandacht voor eenzaamheid, maar onder de paraplu van positieve gezondheid. In 2021 zijn er minder huisbezoeken geweest door de Covid-maatregelen. Het signaal is wel naar voren gekomen dat door middel van Welzijn op Recept meer eenzaamheidsproblematiek signaleert en wellicht effectiever is dan deze huisbezoeken.

In 2022 zijn er plannen om een bijeenkomst met professionals te organiseren, Welzijn op recept te blijven monitoren en signalerende huisbezoeken weer op te pakken. Wij vinden dat ook wenselijk om blijvend aandacht te blijven houden als het gaat om eenzaamheid vanwege trends als vergrijzing, langer zelfstandig thuis wonen van senioren en de nadelige effecten van de coronacrisis.

16

Maatschappelijk doel 2: Goede basis en gelijke kansen

Wat willen we bereiken? ▪ We stimuleren kinderen om al op jonge leeftijd sociaal actief te zijn. Elk kind moet kunnen meedoen aan sport en cultuur, ook als ouders niet over voldoende middelen beschikken. ▪ Inwoners en professionals herkennen en erkennen tijdig problemen bij het opvoeden/opgroeien en handelen hiernaar. ▪ Voor jeugdigen en/of hun ouders is er tijdig passende hulp beschikbaar, waarbij ouders zoveel mogelijk zelf de regie houden/ krijgen en zelf verantwoordelijkheid nemen. ▪ Kinderen moeten in een veilige omgeving kunnen opgroeien en een goede start kunnen maken in hun leven

Wat zouden we ervoor doen in 2021? Vergroten bereik van het Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld Implementatie en uitvoering vormgeven van de nieuwe wet Inburgering In beeld krijgen van kinderen die opgroeien in armoede met name daar waar het gaat om verborgen armoede (werkende ouders) Versterken en verbreden preventief collectief aanbod jeugd Project Planvorming en realisatie Masterplan Sportpad Project Planvorming en realisatie IKC Rijnsaterwoude Project Planvorming en realisatie IKC Woubrugge Project Uitbreiding Brede School Kaskade Vormgeven en implementeren nieuwe opdracht jeugdhulp 2023 Inzet op voorkomen van / begeleiden bij conflictscheidingen Hoe meten/weten we dat?

2018

2019

2020

2021

Bereik Jeugdfonds Sport en Cultuur Bereik Stichting Leergeld Aandeel minderjarige kinderen in huishouden met inkomen tot 120% sociaal minimum Aantal trajecten Talentcoaching (De Driemaster) Bereik preventieve activiteiten opvoeden en opgroeien Aandeel jongeren met jeugdhulp Aandeel jongeren met jeugdbescherming Minimaal 80% van de cliënten en/of hun ouders ervaren de jeugdhulp als tijdig en passend Minimaal 80% van de verwijzers en ketenpartners ervaren de jeugdhulp als tijdig en passend Absoluut verzuim per 1.000 leerplichtigen Relatief verzuim per 1.000 leerlingen Aantal schoolverlaters zonder startkwalificatie Aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners Aantal meldingen kindermishandeling bij Veilig thuis Bereik echtscheidingsspreekuur

121 250 6,3%

117 200 5,9%

117 269 5,9%

124 258 nnb

8

6

6

14,5% 0,8% 78%

16,7% 1,0% 89%

15,2% 0,9% 93%

nnb nnb nnb

92%

60%

61%

nnb

2,3 11,0 124 19

3,3 12,8 129 12 11 -

0,7% nnb 123 14 6 -

nnb nnb nnb

-

nnb

17

Toelichting; Vergroten bereik Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld Het bereik van Stichting Leergeld is over 2021 nagenoeg gelijk aan 2020. In de loop van het voorgaande jaar zagen we dit al gelijk oplopen, omdat het gebruik van deze voorzieningen zich vooral richt op de eerste maanden van het jaar. Het bereik van het Jeugdfonds Sport en Cultuur is ook vergelijkbaar met de afgelopen jaren, ondanks alle beperkingen door Covid voor sport, cultuur en zwemlessen. In precieze aantallen is het bereik in 2021 iets groter dan 2020. Ook is er in het afgelopen jaar gebruik gemaakt van twee promotieacties van het Jeugdfonds om zo de bekendheid en het bereik in de gemeente te vergroten. Inburgering De nieuwe Wet inburgering is afgelopen januari van start gegaan. Afgelopen jaar heeft in het teken gestaan om alle partners op één lijn te krijgen en het traject dat een inburgeraar gaat lopen zo soepel mogelijk te laten zijn. Inmiddels staan alle partijen klaar en werken zij goed samen. De startdatum van de nieuwe inburgeringswet is 1-1-2022 maar naar verwachting zal pas eind Q1 de eerste statushouder onder de nieuwe wet inburgeren in onze gemeente. Tot die tijd wordt er zoveel mogelijk in lijn van de nieuwe wet uitgevoerd. De reguliere opvang statushouders onder de oude wet loopt ondertussen door.

Waar wij eerder altijd vooruit liepen op de taakstelling is het in 2021 niet gelukt om de taakstelling van 22 mensen te halen. Dit heeft te maken met een tekort aan huizen en een grotere taakstelling. In totaal hebben wij zeven mensen te weinig gevestigd. In afstemming met het COA maar ook met de woningcorporaties wordt er hard gewerkt aan het behalen van de taakstelling voor 2022. Verborgen armoede Het project Appeltje voor de dorst is afgelopen december uitgevoerd. Door het verstrekken van tasjes met informatie aan alle basisschoolleerlingen werd het onderwerp financiën zowel in de klas als thuis besproken. Onderdeel van het tasje was een waaier met daarin alle voorzieningen die de gemeente biedt. Bij de papierwinkel was duidelijk een stijging van informatieverzoeken merkbaar. Corona en jeugdhulp Corona heeft, zoals in de voortgangsmonitor al vermeld is, een grote impact op de jeugdigen en jongeren in onze gemeente. Meer jongeren hebben een beroep gedaan op jeugdhulp, jeugdhulptrajecten duurden langer en er waren meer crisissituaties. Dit heeft ertoe geleid dat er bij GO! zowel voor de aanmelding als voor de hulpverlening wachttijden zijn ontstaan. Wij hebben aan GO! de extra middelen verstrekt die wij van het Rijk hebben ontvangen voor het aanpakken van wachtlijsten en crisissituaties als gevolg van corona.

Samen met GO! monitoren we maandelijks de wachtlijsten en crisissituaties. We zien dat de wachtlijsten afnemen, maar er zijn nog steeds wachttijden. Wat hierbij niet helpt, is dat er landelijk en ook binnen onze gemeente sprake is van een personeelskrapte binnen jeugdzorg. Alleen geld is dus niet de oplossing, het gaat om het vinden van voldoende deskundig personeel. Opdracht jeugdhulp In mei 2021 heeft het college besloten om een nieuwe opdracht jeugdhulp vorm te geven, in navolging op het besluit om de overeenkomst met GO! voor jeugd met één jaar te verlengen. In de maanden daarna heeft intensief overleg plaatsgevonden met GO! Dit overleg heeft ertoe geleid dat het college in september de intentie heeft uitgesproken om de overeenkomst met GO! niet tot en met 2022 maar tot en met 2025 te verlengen. In het najaar van 2021 heeft onderzoek plaatsgevonden naar de inhoudelijke en financiële randvoorwaarden voor deze verlenging. Zo heeft Rebel onderzocht wat een reëel budget voor de jaren 2023 t/m 2025 zou zijn. Begin 2022 vinden gesprekken plaats over de haalbaarheid en rechtmatigheid van dit berekende budget. Op basis daarvan wordt een definitief besluit genomen over de verlenging.

18

Sportpad In april 2021 heeft de gemeenteraad het masterplan Sportpad vastgesteld. Met het vaststellen van het masterplan is er een helder kader geschapen om de ‘gebiedsontwikkeling’ naar een volgende fase te brengen. De komende periode wordt het masterplan verder uitgewerkt tot verschillende PVE’s (per projectfase een apart PVE) en worden de kostendragers verder uitgewerkt. IKC Rijnsaterwoude De (ver-)bouw van het voormalig gemeentehuis is in de afrondende fase. Het IKC Rijnsaterwoude wordt samen met de huur- en koopappartementen in 2022 opgeleverd. IKC Woubrugge De gemeenteraad heeft medio 2021 ingestemd met het krediet voor de ontwikkeling en realisatie van het IKC Woubrugge met Kiss and Ride-strook op de locatie Cornelis Kempenaarlaan. In het schooljaar 2021/2022 start de nieuwe samenwerkingsschool “de Wereldweide”(voorheen Esselyckerwoude en De Kinderkring) samen met de kinderopvang (FloreoKids) het traject om inhoudelijk tot één IKC te groeien. Tegelijkertijd worden de ruimtelijke plannen verder uitgewerkt, waarbij de inwoners zijn betrokken De verwachting is dat medio 2022 gestart kan worden met de architectenselectie en vervolgens met het participatieproces via openstad. Herontwikkeling Emmalaan Bij instemmen met het krediet voor het IKC is ook besloten tot de invulling van woningbouw aan deze locatie.

Die valt na oplevering van het IKC aan de Cornelis Kempenaarlaan vrij voor invulling woningbouw. Komend jaar wordt dit scenario verder uitgewerkt. Uitbreiding Brede School Kaskade Eind 2021 is gestart met de voorbereiding om het groeiende aantal kinderen op Brede School Kaskade in Roelofarendsveen ook in de toekomst hier een plek te kunnen geven. Daarvoor is uitbreiding nodig en zal in 2022 een voorstel naar de gemeenteraad komen. Schoolverzuim en vroegtijdig schoolverlaters De cijfers 2020/2021 uit de rapportage van bureau leerplicht laten zien dat het verzuim in Kaag en Braassem het laagste van de regio is.

Maatschappelijk doel 3: Het bieden van een vangnet en voldoende ondersteuning aan inwoners

Wat willen we bereiken? ▪ Mantelzorgers krijgen de ondersteuning en/of verlichting van zorg die zij nodig hebben om – op eigen wijze – de mantelzorg te kunnen (blijven) bieden. Deze ondersteuning of verlichting bieden we op een manier die past bij hun leven en leeftijd en bij de toenemende intensiteit, duur en complexiteit van mantelzorg. ▪ Inwoners die zich in een (sociaal) kwetsbare positie bevinden zoals mensen met dementie, met psychische problemen, verstandelijke beperking, laaggeletterdheid of financiële problematiek, hebben een volwaardige plek binnen de samenleving en krijgen tijdig passende ondersteuning vanuit hun eigen netwerk en waar nodig van professionals. Hiertoe bevorderen we o.a. de kennis over bijvoorbeeld psychische aandoeningen zodat er meer begrip voor inwoners in een kwetsbare situatie ontstaat. ▪ De openbare ruimte en openbare gebouwen zijn voor iedereen toegankelijk en bereikbaar. ▪ De sociale veiligheid in wijken en dorpen neemt toe. Overlastgevende situaties als gevolg van psychische dan wel psychogeriatrische problematiek, voorkomen we zo veel mogelijk of pakken we zo snel mogelijk op om verdere escalatie te voorkomen (o.a. door toeleiding naar zorg).

19

▪ Inwoners, buurten en wijken ondersteunen elkaar. De kracht van de samenleving wordt benut, versterkt en gefaciliteerd, waarbij oog is voor de grenzen van die kracht. ▪ We zetten in op de juiste/ passende ondersteuning voor verenigingen zodat deze belangrijke ontmoetings/netwerkplekken de basis blijven voor het creëren en vergroten van het sociale netwerk. De uitdaging om deze locaties met vrijwilligers te laten floreren zien we als een opgave voor de komende periode. Wat zouden we ervoor doen in 2021? De Driemaster, Tom in de buurt en GO! voor jeugd ontplooien samen initiatieven rond het werven, begeleiden en verbinden van vrijwilligers en verenigingen De Driemaster zet methodieken in om nabuurschap te vergroten Ondersteunen van (jonge) mantelzorgers, waarbij wordt aangesloten op hun behoefte Afsluiten overeenkomst Ondersteuning per 2022 Afsluiten overeenkomst Hulpmiddelen per 2022 Afsluiten overeenkomst Ondersteuning met Wonen en Opvang per 2023 Project Realisatie 20 zorgunits voor mensen met dementie (Dagelijks Leven, Leimuiden) Project Realisatie 20 zorgunits voor mensen met dementie (Dagelijks Leven, Roelofarendsveen) Invoeren van tegenprestatie bij maatschappelijk vastgoed Hoe meten/weten we dat? Bij 75% van de inwoners met een ondersteuningsvraag verbetert of stabiliseert de situatie (per 2022 nieuwe kpi) Cliënten zijn tevreden over ondersteuning door Tom in de buurt

(per 2022 nieuwe kpi)

2018 75%

2019 85%

2020 85%

2021 nnb

7,9

8,0

8,3

nnb

Toelichting Gezamenlijke initiatieven rond het werven, begeleiden en verbinden van vrijwilligers en verenigingen De primaire ondersteuning voor vrijwilligers en verenigingen is bij De Driemaster belegd. In 2021 zijn vanuit de Vrijwilligersacademie (hierin participeren Tom in de Buurt en De Driemaster) de volgende trainingen gegeven: • Goed omgaan met dementie (7 deelnemers) • Oppascursus 12+ • In Veilige Handen voor vrijwilligers (15 deelnemers) • Een cursus om meer digitaal te werken en zoommeetingen op te zetten (ivm Covid). Door Covid zijn een aantal activiteiten, zoals de waardering op de nationale vrijwilligersdag, noodgedwongen verschoven naar 2022. In 2022 volgt een PR-actie en social media-actie om mensen op te roepen (weer) vrijwilligerswerk te gaan doen. Ook de website wordt aangepast om de vrijwilligersvacaturebank weer beter vindbaar te maken. De Driemaster zet methodieken in om nabuurschap te vergroten De Driemaster helpt verschillende initiatiefnemers door hen te wijzen op de mogelijkheden die geboden worden vanuit de gemeente, het verenigingsleven en De Driemaster zelf. De Driemaster is aanwezig bij verschillende startende initiatieven. Ondersteunen van (jonge) mantelzorgers, waarbij wordt aangesloten op hun behoefte Er zijn in het najaar Rouw en Verlies-groepen gestart voor onder andere mantelzorgers die hun dierbaren hebben verloren.

Deze groepen waren een succes en zullen komend jaar herhaald worden. Verder hebben de huidige mantelzorgers nog verdere ondersteuning gehad vanuit de

20

mantelzorgconsulenten. Er zijn verder ook voorbereidingen getroffen voor de overgang van taken in 2022. In 2022 zal de individuele mantelzorgbegeleiding door de nieuwe opdracht Ondersteuning en groepsgerichte mantelzorgbegeleiding door de huidige partner Driemaster. Afsluiten overeenkomst Ondersteuning per 2022 De Opdracht Ondersteuning is per 1 januari gestart. Per 1 januari 2022 kunnen inwoners voor ondersteuning terecht bij de Coöperatie Dichtbij in de Rijnstreek, met de volgende leden: Kwadraad, Gemiva, Activite, de Binnenvest, Ipse de Bruggen en Kwintes. Dit zijn bekende partijen; een deel hiervan zit ook in het huidige Tom in de Buurt. Daarnaast werkt deze corporatie nog met verschillende (kleine) onderaannemers. De naam Tom in de Buurt blijft voor onze inwoners als herkenbare organisatie. De Coöperatie Dichtbij in de Rijnstreek (Tom in de Buurt) organiseert en indiceert de toegang voor alle Wmo-maatwerkvoorzieningen, zoals begeleiding, huishoudelijke hulp en hulpmiddelen. Daarbij hoort brede advisering en informatieverstrekking, inclusief informatie en advies over het aanbod van partners. Daarnaast voert de Coöperatie Dichtbij in de Rijnstreek zelf een groot deel van de Wmoondersteuning uit. Voorbeelden van deze ondersteuning zijn daginvulling, begeleiding, maatschappelijk werk, mantelzorgondersteuning en het bieden van bemoeizorg.

Afsluiten overeenkomst Hulpmiddelen per 2022 Op 1-1-2022 zijn de contracten van de hulpmiddelenleveranciers Welzorg en Medipoint ingegaan. Zij leveren diverse hulpmiddelen, denk bijvoorbeeld aan een scootmobiel. De contracten lopen tot dusver naar wens van de gemeenten, leveranciers, Wmo-indicatiestellers en inwoners. Met de vertrekkende partij Meyra zal spoedig een afsluitend gesprek plaatsvinden. Afsluiten overeenkomst Ondersteuning met wonen en Opvang per 2023 Op dit monument zijn we druk bezig met de inkoopprocedures voor de taken Maatschappelijke Zorg (voormalig Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang). De raad heeft eind 2021 ingestemd om de middelen voor Maatschappelijke Zorg per 2023 in te zetten voor lokale (subregionale) invulling van deze betreffende taken. Verwacht wordt dat in oktober 2022 duidelijk is welke partners de taken maatschappelijke zorg gaan uitvoeren per 2023. Realiseren 20 zorgunits voor mensen met dementie (Dagelijks Leven, Leimuiden) Het bestemmingsplan dat voorziet in de mogelijkheid om de woonzorgvoorziening te realiseren heeft eind 2021 ter inzage gelegen. Het bestemmingsplan is in februari 2022 ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. Realiseren 20 zorgunits voor mensen met dementie (Dagelijks Leven, Roelofarendsveen) De woonzorgvoorziening is eind 2021 opgeleverd en in gebruik genomen.

Maatschappelijk doel 4: De economische sector verbeteren zodat iedereen mee kan doen in de samenleving

Wat willen we bereiken? - Ondernemers/werkgevers, werknemers, onderwijs en gemeente werken samen om de vraag naar en aanbod van werk (huidig en toekomstig) in balans te krijgen en houden, waarbij het gaat om kwaliteit en kwantiteit. - Alle inwoners hebben een fatsoenlijk bestaansniveau en zijn financieel zelfredzaam, doordat zij werken naar vermogen, bij voorkeur in een regulier betaalde baan. Wij zetten daarom in op het aan het werk helpen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

21

Wat zouden we ervoor doen in 2021? Aanpak laaggeletterdheid Doorontwikkelen werkgeversservicepunt Pilot aanpak vervoersarmoede Hoe meten/weten we dat? Aantal personen met een bijstandsuitkering (per 1.000 inwoners van 18 jaar en ouder) Uitstroom uit de bijstand richting werk Aantal lopende re-integratie-voorzieningen (per 1.000 inwoners van 15-74 jaar)

2018 16,4

2019 14,3

2020 20,1

2021 16,3

53 5,9 (Q4)

45 4,4 (Q4)

16 3,9 (Q4)

24 4,3

Toelichting Bevorderen uitstroom De krapte op de arbeidsmarkt nam afgelopen jaar toe. Werkgevers kregen te maken met een tekort aan personeel. Dit biedt kansen aan werkzoekenden, al sluiten hun kwalificaties en competenties niet altijd aan bij wat de arbeidsmarkt vraagt. De voornaamste uitdaging voor 2022 is om bestaande samenwerkingen tussen arbeidsmarktpartners verder vorm te geven zodat mismatch kan worden verkleind en door te werken aan een optimale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt door jongeren goede arbeidsmarktvoorlichting te geven en hen te stimuleren om te kiezen voor kansrijke opleidingsrichtingen. Als onderdeel van de bevordering uitstroom is afgelopen jaar onderzocht in hoeverre vervoer een belemmering is op de uitstroom. Hieruit bleek dat dit echt maatwerk is en blijft per kandidaat. Afgelopen jaar is binnen het leerwerkbedrijf met name ingezet op de pilots Participatie-intake en Project praktijkleren. Het is nog te vroeg om resultaten hiervan te zien maar de ervaringen van participatiecoaches is positief. Ook stond afgelopen jaar in het teken van overdracht van de opdracht sociale activering naar De Driemaster waardoor de samenwerkingsafspraken tussen zowel Serviceplein als De Driemaster geïntensiveerd en aangescherpt zijn. Aanpak laaggeletterdheid 9% van de inwoners van Kaag en Braassem is laaggeletterd.

Met de betrokken partners zoals De Driemaster, bibliotheek, scholen en verenigingen is er een taalpact tot stand gekomen om een brede gezamenlijke aanpak, het zicht op verschillende initiatieven en de samenhang te bevorderen voor de aanpak van laaggeletterdheid.

Maatschappelijk doel 5: ▪ Voor iedere inwoner is op redelijke termijn een passende woning beschikbaar

Wat willen we bereiken? ▪ De sociale en betaalbare woningvoorraad is beschermd en blijft in stand ▪ Ruimte bieden voor CPO en nieuwe woonvormen ▪ Ruimte bieden voor doorstroming in de woningmarkt ▪ Passende huisvesting arbeidsmigranten Wat zouden we ervoor doen in 2021? Project Realiseren van twee woonvormen in prikkelarme omgeving Regionaal uitvoeren van onderzoek naar de systematiek van woonruimteverdeling Uitvoeren van woningmarktonderzoek Opstellen huisvestingsplan bijzondere doelgroepen

22

Wat zouden we ervoor doen in 2021? Jaarlijks maken van prestatieafspraken met woningcorporaties Campagne met partners “Langer zelfstandig wonen” Doorontwikkelen kaders om sociale en betaalbare koop sociaal te houden (doelgroepenverordening) Project Sociale Woningbouw Van Alcmaerlaan (ESW, Hoogmade) Project Sociale Woningbouw Gerardusschool (ESW, Oude Wetering) Project Sociale Woningbouw Elzenlaan (ESW, Woubrugge) Project Herontwikkeling De Kolk, Oud Ade Project Hoogmadese Wetering, realisatie max. 40 woningen, Hoogmade Project A. de Graaflaan 20, realisatie 35 woningen, Woubrugge Project Leimuiden West Project Dorpshart Leimuiden Project Planvorming Sociale woningbouw op Connexxionterrein (ESW) Project Gebiedsontwikkeling Rijnsaterwoude Project Nieuwe Wetering Noord (kavel 2, 5 en 6) Project Braassemerland, Roelofarendsveen Hoe meten/weten we dat? Demografische druk Aantal woonvormen in prikkelarme omgeving Aantal gerealiseerde crisiswoningen Gemiddelde wachttijd huurwoning Gemiddelde actieve zoektijd Gemiddelde woonlasten eenpersoonshuishouden Gemiddelde woonlasten meerpersoonshuishouden Gemiddelde WOZ-waarde woningen

2018 73,7% 0 0 5,7 jaar 1,5 jaar € 775 € 860 € 263.000

2019 73,7% 0 1 5,9 jaar 1,9 jaar € 777 € 884 € 298.000

2020 73,4% 0 2 5.9 2,5 € 887 € 954 € 329.000

2021 73,6 0 0 6,0 2,3 € 887 € 954 € 347.000

Toelichting Leimuiden West De 24 sociale woningen van Woondiensten Aarwoude zijn gerealiseerd en inmiddels bewoond. Er is gestart met de bouw van de 13 vrijstaande en 2^1-kapwoningen. Voor de zomer van 2022 wordt het zuidelijk deel volledig woonrijp gemaakt. Er is gestart met het bouwrijp maken van het noordelijk deel van het plangebied. In het noordelijk deel komen zeven betaalbare koopwoningen. Tussen ontwikkelaar en gemeente is er intensief overleg hoe deze woningen ook voor de lange termijn beschikbaar blijven voor de doelgroep. In Q1 2022 zullen deze afspraken op papier staan. Dorpshart Leimuiden Eind maart 2021 is gestart met de woningbouw en naar verwachting kunnen de eerste woningen en de haven in Q1 2022 opgeleverd worden. In het plan worden 19 eengezinswoningen en acht sociale koopappartementen gerealiseerd en 240 m2 commerciële ruimte. Braassemerland In Westend is een groot deel van de woningen inmiddels opgeleverd en bewoond. Er wordt nog steeds druk gebouwd. De planning is dat in 2022 het gehele plan is opgeleverd. In De Akkers (fase 1 en 2 GEM-gebied) zijn alle woningen opgeleverd. In De Poelen (fase 3 en 6 GEM-gebied) is gestart met de woningbouw. Naar verwachting worden de eerste woningen in Q4 2022 opgeleverd.

Voor de realisatie van sociale woningbouw in fase 3 en 6 en 11 van Braassemerland is in samenwerking met de woningcorporatie MeerWonen een subsidie aangevraagd en ook toegekend door de provincie. Deze subsidie van € 375.000 is beschikbaar gesteld om de realisatie van sociale woningbouw te kunnen versnellen.

23

Project Realiseren van prikkelarme woonvormen Afgelopen jaar zijn we druk bezig geweest met het zoeken naar een geschikte locatie voor het realiseren van prikkelarme woonvormen. Op dit moment wordt er opnieuw onderzocht waar deze woonvorm kunnen realiseren. De eerste exercitie naar een geschikte locatie is helaas op niets uitgelopen. Op dit moment is er een uitvraag gedaan onder inwoners om mee te denken over een geschikte locatie. Wij wachten momenteel op reactie uit de samenleving. Verwachting nu is dat de realisatie plaats zal vinden eind 2023. Planvorming Sociale Woningbouw Connexxionterrein Met Woondiensten Aarwoude zijn verkenningen uitgevoerd naar de mogelijkheden om het terrein te ontwikkelen t.b.v. sociale woningbouw in samenhang met een detailhandelsfunctie. Het opstellen van een definitieve ontwikkelvisie wacht op uitkomsten van een provinciale corridorstudie over toekomstige ontsluitingen op de N207. Opstellen huisvestingsplan bijzondere doelgroepen Het concept huisvestingsplan bijzondere doelgroepen is gereed, dit concept is gezamenlijk opgesteld met de woningcorporaties. De wens is uitgesproken om dit concept ook breder te delen onder de adviesraad sociaal domein. Verwacht wordt dat medio 2022 een definitief huisvestingsplan opgeleverd wordt.

Prestatieafspraken met corporaties In december 2020 zijn de prestatieafspraken 2021-2024 vastgelegd door de woningcorporaties, huurders en de gemeente. Door het vastleggen van de prestatieafspraken voor een langere termijn kunnen we gezamenlijk meer inzetten op de grote opgaven die spelen, zoals de doelen op het gebied van duurzaamheid, lokaal maatwerk, leefbaarheid en de beschikbaarheid van woningen. Campagne langer zelfstandig thuiswonen De webpagina Langer thuis staat op onze website. Daarnaast is er een publicatie geweest in Hier! in de Regio, in samenwerking met de Driemaster en eerstelijnszorgpartij. De doelgroep van deze publicatie was vooral kopers, hiermee is de eerste stap gezet. De volgende stappen zullen zich richten op huurders en zal de samenwerking met de woningbouwcorporaties verder gezocht worden. Project Wouw!, realisatie 35 woningen, Woubrugge Binnen het plan worden acht sociale koopwoningen gerealiseerd. De eerste blokken met woningen zijn in september 2021 opgeleverd en de rest zal volgen in 2022. Project Sonnebrugh Woubrugge, realisatie 14 koopwoningen Betreft een ontwikkeling van derden. Aannemer Wengerden Visser heeft de grond gekocht van de voormalige eigenaar en bouwt hier een plan met 14 appartementen met parkeer- en speelvoorzieningen. De openbare ruimte wordt na oplevering bij de gemeente in beheer gegeven.

De verwachting is dat de eerste woningen eind 2022 / begin 2023 worden opgeleverd. Project herontwikkeling Dirk van den Broek – Oude Wetering, nieuwe winkelplint met 50 appartementen Eind 2019 hebben wij met het principeverzoek ingestemd. Ontwikkelaar heeft het plan vervolgens verder uitgewerkt. Het plan voorziet in 50 appartementen categorie middenhuur. Gesprekken lopen met de ontwikkelaar inzake hoe om te gaan met het lopende beleid inzake sociale woningen. Anterieure overeenkomst moet nog gesloten worden waarbij plankosten verhaald worden.

24

Project Sociale Woningbouw Gerardusschool (ESW, Oude Wetering) De 29 sociale huurwoningen aan de Gerarduspad zijn in juni 2021 opgeleverd. In het najaar is ook het woonrijp maken van het plangebied uitgevoerd. Daarmee is dit project afgerond. Project Sociale Woningbouw Elzenlaan (ESW, Woubrugge) De Elzenlaan is tot stand gekomen naar aanleiding van het onderzoek naar locaties voor extra sociale woningbouw. Na een intensieve en goede samenwerking tussen de gemeente en Woondiensten Aarwoude zijn op 3 januari 2022 de eerste sleutels uitgereikt aan de nieuwe bewoners. Alle huurders hebben in de eerste week van 2022 de sleutel van hun nieuwe woning gekregen en de meeste bewoners wonen er inmiddels. De 20 sociale huurwoningen zijn levensloopbestendig en nulop-de-meter. In het voorjaar wordt het groen door de gemeente ingezaaid en aangeplant. Project Herontwikkeling De Kolk, Oud Ade Aan de Kolk in Oud Ade worden 20 duurzame sociale huurwoningen gerealiseerd. Het plan bestaat uit 15 appartementen met een gezamenlijke ruimte en vijf eengezinswoningen. Na afronding van alle voorbereidende werkzaamheden is de bouw in april 2021 gestart. De beroepsprocedure tegen het vaststellen van het bestemmingsplan is afgerond. De Raad van State moet de wijzigingen naar aanleiding van het beroep nog goedkeuren.

MeerWonen en de gemeente zijn in overleg om overeenstemming te bereiken betreft overname van de openbare ruimte. Project Gebiedsontwikkeling Rijnsaterwoude Onderdeel van de transformatie van het voormalig gemeentehuis in Rijnsaterwoude is naast het IKC ook de realisatie van 15 appartementen, waarvan zeven sociale huurappartementen. De woningen worden begin maart opgeleverd en overgedragen aan Woondiensten Aarwoude. Achter het voormalig gemeentehuis, wordt eind 2022 gestart met de bouw van acht twee-onder-een-kapwoningen. Project Nieuwe Wetering Noord (kavel 2, 5 en 6) Kavel 2, 5 en 6 maken onderdeel uit van de grondexploitatie Nieuwe Wetering Noord. Op kavel 2 aan de Regenboogweg worden 16 starterswoningen gerealiseerd in de vorm van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap. Hiervoor is eind 2021 een reserveringsovereenkomst gesloten met Startersvereniging De Kuil. In het voorjaar van 2022 zal gestart worden met bouwrijp maken. Het project heeft enige vertraging ondervonden door discussie met het hoogheemraadschap van Rijnland m.b.t. bouwen nabij een waterkering. Voor kavel 5 (De Bult) bestaat een wijzigingsbevoegdheid in het bestemmingsplan voor het bouwen van twaalf woningen. De gemeente is voornemens hiervoor begin 2022 een intentieovereenkomst te sluiten met MeerWonen voor de bouw van grondgebonden sociale huurwoningen.