Bijlage 4. Onderzoek lichthinder

Rapport lichthinder Nieuwbouw Karperhof Woubrugge

In opdracht van Buro SRO Uitgevoerd door QM Lighting Design Datum 6 november 2023

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave Pagina 2

Inleiding en uitgangspunten pagina 4-5

Lichtplan En toegepaste armaturen

Algemene Informatie Pagina 3

Omgeving Pagina 6-8

Lichtberekeningen Pagina 16-17

Pagina 9-15

Samenvatting Resultaat lichthinder Pagina 18

Conclusies en adviezen Pagina 19

3

Algemene informatie

Opdrachtgever Adres

: Bro SRO : Sweerts de Landasstraat 50 6814 DG Arnhem

Contactpersoon

: Thijs Oostrom

Rapport Lichthinder : QM Lighting Design Adres : Amaliaplein 1 4424 HA Wemeldinge Uitvoerende : Sander de Jonge sander@qmld.nl 06-36264139 Locatie Object

: Nieuwbouw Karperhof Woubrugge

Inleiding Op verzoek van Buro SRO betreffende de verlichting van de omliggende sportvelden is dit rapport samengesteld met als doel het beschrijven van het onderzoek, de resultaten en de conclusies die daaruit getrokken kunnen worden. Aanleiding voor deze beoordeling is om uit te sluiten dat de omwonenden van de nieuw te bouwen woningen geen ontoelaatbare hinder zullen ondervinden.

Uitgangspunten Aangezien het project zich nog in de bouwaanvraag fase bevind is dit rapport is gebaseerd op de aangeleverde informatie. • • • •

Plankaart aangeleverd door Buro SRO Positionering van de lichtmasten van de voetbal- en tennisvereniging aangeleverd door Buro SRO Website van tennisvereniging betreffende de nieuwe LED verlichting, openbare informatie Google Maps/Streetview, openbare informatie

Niet aangeleverde en/of onbekende zaken • •

Merk/type en lichtpunthoogte van de verlichting van het voetbalveld en het trapveldje Merk/type en lichtpunthoogte van de verlichting van de tennisvelden

Basis voor het lichthinderonderzoek zijn de Richtlijnen lichthinder 2020 zoals gepubliceerd door de NSVV (Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde) Dit rapport gaat uit van een ‘worst case scenario’ voor betreffende de lichthinder berekening. Dit betekent dat de lichtberekeningen zijn uitgevoerd met alle sportveld verlichting gelijktijdig aan. Om zonder specifieke informatie toch een lichthinderonderzoek te kunnen uitvoeren zijn er diverse aannames gedaan. Om de verlichting van het voetbalveld te kunnen onderzoeken is er gekeken naar de hoek van de armaturen ten opzichte van de mast en is er een equivalent armatuur gekozen. Hiermee is er een verlichtingssterkte op het voetbalveld gerealiseerd conform de gelde eisen sportverlichting van de NSVV. Aanname is dat het veld alleen wordt gebruikt voor trainingsdoeleinden. Hiervoor geldt een verlichtingssterkte van 75 lux. Toegepast armatuur voor de lichtberekening is de Philips Optiflood.

4

Om de verlichting van de tennisvelden te kunnen onderzoeken is er gekeken naar de hoek van de armaturen ten opzichte van de mast en is er een equivalent armatuur gekozen. Hiermee is er een verlichtingssterkte op het voetbalveld gerealiseerd conform de geldende eisen sportverlichting van de KNLTB. Volgens de site van de tennisverenigingen worden er ’s avonds wedstrijden georganiseerd.

Uit bovenstaande tabel is af te lezen dat de verlichtingssterkte minimaal 300 lux dient te zijn. Toegepast armatuur voor de lichtberekening is de Philips Tempo.

5

Omgeving De omgevingszones worden in vier gebieden verdeeld. : E1 : natuurgebieden Ev max. : 2 lux E2 : landelijk gebied Ev max. : 5 lux E3 : stedelijk gebied Ev max. : 10 lux E4 : stadscentrum/industriegebied Ev max. : 25 lux Voor iedere zone geldt een verschillend te hanteren grenswaarde. De omschrijving van de zones is weergegeven in onderstaande tabel. Zone E1

Omschrijving

E2

Gebieden met een lage omgevingshelderheid; in het algemeen buiten stedelijke en landelijke woongebieden

E3

Gebieden met een gemiddelde omgevingshelderheid; in het algemeen woongebieden

E4

Gebieden met een hoge omgevingshelderheid; in het algemeen stedelijke gebieden gecombineerd met woon- en industriegebieden met intensieve nachtelijke activiteiten

Natuurgebied met een zeer lage omgevingshelderheid; voor de definitie van natuurgebied wordt uitgegaan van de vastgelegde Ecologische Hoofdstructuur door de rijksoverheid

Door Buro SRO is gemeld dat de nieuwe woningen in zone E3 vallen.

6

7 Grenswaarden E1 te hanteren parameters

Omgevingszone E2 E3

E4

toepassingscondities

natuurgebied

landelijk gebied

stedelijk gebied

stadscentrum / industriegebied

dag en avond 07:00-23:00

2 lux

5 lux

10 lux

25 lux

nacht 23:00-07:00

1 lux

1 lux

2 lux

5 lux

dag en avond 07:00-23:00

2.500 cd

7.500 cd

10.000 cd

25.000 cd

nacht 23:00-07:00

0 cd

500 cd

1.000 cd

2.500 cd

0,15

0,25

10 cd/m²

25 cd/m²

Ev (Lux) op de gevel

I (cd) van elk armatuur

Upward Light Ratio (ULR)

Gemiddelde luminantie gevel of object (cd/m²)

elk tijdstip

Bepaling mogelijke gehinderde omwonenden. Volgens opgave zijn de volgende straten/woningen/objecten berekend In het rapport is de beplanting zoals bomen niet meegenomen in de berekeningen. Ook is geen rekening gehouden met geografische hoogte verschillen en objecten/gebouwen die zich in de baan van het licht bevinden omdat deze (nog) niet bekend zijn.

8

Lichtplan Het lichthinderonderzoek heeft alleen betrekking op de sportveldverlichtingsinstallaties. Details lichtplan Voetbalveld

Toegepaste verlichting : Philips Optivision BVP527 OUT T25 100K A35-WB

9

10

Bron Google Streetview

Bron Google Streetview

Trapveldje

Toegepaste verlichting : Philips ClearFlood - BVP650 T25 LED440-4S/740 PSA OFA52

11

12

Bron Google Streetview

Tennisvelden

13

Toegepaste verlichting : Philips Coreline tempo small gen2 - BVP111 T25 LED73-4S/740 PSU S

14

Bron website fonds alphen https://www.fondsalphen.nl/projecten/tennisvereniging-woubrugge-led-baanverlichting/

15

Bron website fonds alphen https://www.fondsalphen.nl/projecten/tennisvereniging-woubrugge-led-baanverlichting/

Lichtberekeningen

16

Voor het berekenen en simuleren van de verlichting is van het software pakket Relux gebruik gemaakt. De onderliggende tekening is aangeleverd door Buro SRO. Meetvlakken zijn voorzien voor het meten van de verlichtingssterkte.

Scenario’s Normaal/nacht 07:00u tot 23:00u Met alle sportveldverlichting gelijktijdig aan.

Lichtberekeningen Gemiddelde verticale verlichtingssterkte Ev op gevels op hoogte van 1,8m conform richtlijn. Resultaten van meetvlakken zijn opgenomen in de samenvatting van de resultaten

Luminantie I van elk armatuur door middel van waarnemers op de locaties van mogelijk gehinderde omwonenden. Op hoogte van 1,2m conform richtlijn. De hoogste waarde uit lijst met alle armaturen is opgenomen in de samenvatting.

17

18 Samenvatting resultaat lichthinder senario

locatie dag en avond 07:00-23:00 Ev op de gevel 1 1,29 lux 2 0,59 lux 3 0,04 lux 4 0,17 lux 5 0,03 lux 6 0,03 lux 7 0,03 lux 8 0,03 lux 9 0,04 lux 10 0,04 lux I (de) van elk armatuur max. waarde 1 8483 2 8314 3 8784 4 6055 5 8816 6 8937 7 8937 8 3066 9 5260 10 5161

grenswaarde

E3 10 lux 10 lux 10 lux 10 lux 10 lux 10 lux 10 lux 10 lux 10 lux 10 lux cd (candela) 10000 10000 10000 10000 10000 10000 10000 10000 10000 10000

19 Conclusie en adviezen Ev op de gevel

De berekende verlichtingssterktes op de gevels van de berekende woningen vallen allen binnen de norm zoals gesteld in de lichthinder richtlijnen van de NSVV voor zone E3 gedurende de dag en avond tussen 07:00 en 23:00.

Luminantie I (de) van elk armatuur max. waarde

De berekende luminanties vallen binnen de in de norm gestelde bovengrens voor zone E3 van 10000 cd gedurende de dag en avond tussen 07:00 en 23:00.

Disclaimer Alle berekeningen in dit rapport zijn gebaseerd op aannames. De toegepaste armaturen zijn mogelijke equivalenten van de huidige geïnstalleerde armaturen. Het is echter niet vast te stellen of de berekende waarden in de praktijk ook binnen de normen vallen. Hiervoor zal ter plaatse een lichthindermeting moeten worden uitgevoerd. Met name op het gebied van de toegestane luminantie. De berekende waarden vallen binnen de norm maar zitten tegen de grenswaarde aan.