Bijlage 11 - Waterbodemonderzoek

Herenweg 45, Rijnsaterwoude Milieuhygiënisch vooronderzoek Waterbodemonderzoek

Kenmerk Datum

: :

A4244/JHA/rap1 15 augustus 2023

Opdrachtgever

: : :

Condor Project Development B.V. Koningin Julianaweg 23 2264 BA, Leidschendam

Goedkeuring

Functie

Datum

Dhr. J. van Haaster (Adviseur milieu)

Opsteller, auteur

15-08-2023

Dhr. C. Manuels (Projectleider)

2e lezerschap en vrijgave

15-08-2023

Handtekening

BRL SIKB 2000 protocol 2003

INHOUDSOPGAVE

INLEIDING ........................................................................................................................................... 3 MILIEUHYGIËNISCH VOORONDERZOEK ......................................................................................... 5 2.1

INLEIDING ....................................................................................................................................... 5

2.2

BASIS MILIEUHYGIËNISCH VOORONDERZOEK ......................................................................... 5

2.3

TERREINVERKENNING ................................................................................................................. 9

2.4

CONCLUSIE EN HYPOTHESESTELLING.................................................................................... 10

VERKENNEND WATERBODEMONDERZOEK ................................................................................ 11 3.1

ONDERZOEKSSTRATEGIE ......................................................................................................... 11

3.2

UITVOERING VELDONDERZOEK................................................................................................ 12

3.3

UITVOERING LABORATORIUMONDERZOEK ............................................................................ 14

3.4

TOETSINGSKADER ...................................................................................................................... 16

3.5

TOETSING HYPOTHESE ............................................................................................................. 18

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN .............................................................................................. 19 4.1

CONCLUSIES ............................................................................................................................... 19

4.2

AANBEVELINGEN......................................................................................................................... 21

BETROUWBAARHEID ...................................................................................................................... 22

BIJLAGEN 1. 1.1 1.2

Kaarten en tekeningen Topografische kaart Situatietekeningen

2. 2.1 2.2

Vooronderzoek Rapportage omgevingsdienst West-Holland Fotoreportage

3. 3.1 3.2

Veldonderzoek Formulieren veldonderzoek Boorstaten en legenda

4. 4.1

Laboratoriumonderzoek Certificaten slib en vaste waterbodem

5. 5.1 5.2

Toetsingstabellen Toetsingstabellen slib en vaste waterbodem Toetsingstabellen PFAS

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 2 van 22

INLEIDING In opdracht van Condor Project Development B.V. is door IDDS een milieuhygiënisch vooronderzoek en een milieukundig waterbodemonderzoek uitgevoerd. De onderzoekslocatie is gelegen aan Herenweg 45 te Rijnsaterwoude (afbeelding 1).

Afbeelding 1: Onderzoeksgebied (rood omlijnd)

Aanleiding en doelstelling Het onderzoek is uitgevoerd in verband met de voorgenomen herontwikkeling en bestemmingsplanwijziging. De doelstelling van het onderzoek is het verkrijgen van inzicht in de milieuhygiënische kwaliteit en toepassingsmogelijkheden van de waterbodem. Verklaring onafhankelijkheid IDDS verklaart hierbij onafhankelijk te zijn van de opdrachtgever en geen belang te hebben bij de resultaten van het uitgevoerde onderzoek. Milieuhygiënisch vooronderzoek Voorafgaand aan een waterbodemonderzoek conform de NEN 5720;2017 dient een milieuhygiënisch vooronderzoek voor waterbodem te worden uitgevoerd conform de NEN 5717;2017. Het doel van het milieuhygiënisch vooronderzoek waterbodem is een uitspraak te doen over de verwachte milieuhygiënische kwaliteit van de waterbodem, de daaruit vrijkomende baggerspecie en eventueel overige relevante gegevens zoals de aanwezigheid van kwetsbare objecten en eventuele obstakels op de locatie en in de directe omgeving. Het vooronderzoek bestaat uit een bureauonderzoek en een terreininspectie voorafgaand aan het veldonderzoek. De resultaten van het vooronderzoek worden gebruik ter bepaling van de aanwezigheid van verontreinigingen en opstellen van een hypothese over de milieuhygiënische kwaliteit van de waterbodem, de daaruit vrijkomende baggerspecie en/of de nieuwe waterbodem na ontgraving.

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 3 van 22

Verkennend waterbodemonderzoek Ter bepaling van de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem of oever in een oppervlaktewaterlichaam en de daaruit vrijkomende baggerspecie, is de onderzoeknorm NEN 5720;2016 gehanteerd. Deze norm beschrijft de werkwijze voor onderzoek in bodem of oever van een oppervlaktewaterlichaam voor het bepalen van de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem en daaruit vrijkomende baggerspecie. Leeswijzer De resultaten van het vooronderzoek en de onderzoeksopzet zijn in de hoofdstukken 2 beschreven. De keuze van de opzet van het onderzoek is onder meer afhankelijk van de totale lengte / oppervlakte van de watergangen, het (historische) gebruik alsmede de voorgenomen toepassing dan wel verspreiding van het vrijkomende materiaal. In hoofdstuk 3 wordt het verkennend waterbodemonderzoek stapsgewijs besproken. Als eerste stap wordt, op basis van de bij het milieuhygiënisch vooronderzoek voor de locatie vastgestelde hypothese, de onderzoeksstrategie vastgesteld. Vervolgens worden de uitvoering en resultaten van het veld- en laboratoriumonderzoek apart besproken. Op basis van de onderzoekresultaten wordt de vastgestelde hypothese getoetst. In hoofdstuk 4 zijn de conclusies ten aanzien van het verrichte onderzoek weergegeven en zijn tevens aanbevelingen gedaan. In hoofdstuk 5 zijn de factoren toegelicht, die van invloed zijn op de betrouwbaarheid van het onderzoek.

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 4 van 22

MILIEUHYGIËNISCH VOORONDERZOEK 2.1

INLEIDING

Voorafgaand aan een waterbodemonderzoek conform de NEN 5720;2017 dient een milieuhygiënisch vooronderzoek voor waterbodem te worden uitgevoerd conform de NEN 5717;2017. Het doel van het milieuhygiënisch vooronderzoek waterbodem is een uitspraak te doen over de verwachte milieuhygiënische kwaliteit van de waterbodem, de daaruit vrijkomende baggerspecie en eventueel overige relevante gegevens zoals de aanwezigheid van kwetsbare objecten en eventuele obstakels op de locatie en in de directe omgeving. Het vooronderzoek bestaat uit een bureauonderzoek. De resultaten van het vooronderzoek worden gebruik ter bepaling van de aanwezigheid van verontreinigingen en opstellen van een hypothese over de milieuhygiënische kwaliteit van de waterbodem, de daaruit vrijkomende baggerspecie en/of de nieuwe waterbodem na ontgraving. 2.2

BASIS MILIEUHYGIËNISCH VOORONDERZOEK

TABEL 2.2.1: Afbakening onderzoeksgebied Opdrachtverstrekking Opdrachtverstrekking Opdrachtgever Kenmerk opdrachtverstrekking

Condor Project Development B.V. 2021007

Afbakening onderzoekslocatie Situering

Globale ligging: zie overzichtskaart in bijlage 1.1 Begrenzing onderzoekslocatie: zie situatietekeningen in bijlage 1.2

Adres

Herenweg 45

Postcode / Plaats

2465 AA Rijnsaterwoude

Gemeente

Kaag en Braassem

Provincie

Zuid-Holland

RD-coördinaten

Omschrijving

Globaal middelpunt onderzoekslocatie

X

105.771

Y

468.615

Gemeente

Rijnsaterwoude

Gemeentecode

RST00

Sectie

A

Nummers

1046, 2084, 2520, 2521, 2522, 2604, 2979

Kadastraal

Beheerder oppervlaktewater Naam

Hoogheemraadschap van Rijnland

Adres

https://www.rijnland.net/

Legger

https://rijnland.maps.arcgis.com/apps/webappviewer

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 5 van 22

TABEL 2.2.2a: Overzicht beschikbare relevante gegevens oppervlaktewater Informatie watergang Identificatienummer

446-058-00029

Categorie

Overig

Kaart watersysteem en omgeving

Afbeelding 2: Watersysteem (bron: Hoogheemraadschap van Rijnland) Gemiddelde breedte op waterlijn

7,46 m

Watertype

Lintvormig water

Lengte te onderzoeken deel

Ca. 30 meter (onderzoeksvak 01, zie situatietekening in bijlage 1.2)

Sedimentatiepatroon

Sediment omvat het slib en de ondergelegen oorspronkelijke waterbodem. Verwacht wordt dat het sedimentatiepatroon bestaat uit een laag slib met daaronder de vaste waterbodem bestaande uit zand.

Kunstwerken binnen onderzoeksgebied

Aan de oostzijde van de watergang bevindt zich een duiker.

Asbest

Er is geen informatie beschikbaar omtrent een eventuele verdenking op de aanwezigheid van asbest in de waterbodem. Opgemerkt wordt dat, indien in de waterbodem sprake is van een puinbijmenging, de locatie, ongeacht de gradatie van het puin, dient te worden aangemerkt als asbestverdacht.

Aanwezige beschoeiing

Nee

Eerder verricht milieuhygiënisch voor- en of waterbodemonderzoek

Er is (voor zover bekend) eerder geen milieuhygiënisch voor- en/of waterbodemonderzoek uitgevoerd.

Aanwijzing voor aanwezigheid overschrijding interventiewaarde

Geen gegevens beschikbaar.

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 6 van 22

TABEL 2.2.2b: Overzicht beschikbare relevante gegevens oppervlaktewater Informatie watergang Identificatienummers

Braassemermeer: 445-058-00083 Overige deel: 445-058-00034

Categorie

Braassemermeer: primair Overige deel: overig

Kaart watersysteem en omgeving

Afbeelding 2: Watersysteem (bron: Hoogheemraadschap van Rijnland) Gemiddelde breedte op waterlijn

Braassemermeer: 311,58 m Overige deel: 35,00 m

Watertypes

Haven / overig water

Oppervlakte te onderzoeken delen

Totaal ca. 30.330 m² (verdeeld over 8 onderzoeksvakken, zie situatietekening in bijlage 1.2) Haven

Overig water

ca. 4.075 m² (onderzoeksvak 02)

ca. 1.885 m² (onderzoeksvak 06)

ca. 2.715 m² (onderzoeksvak 03)

ca. 3.060 m² (onderzoeksvak 07)

ca. 5.400 m² (onderzoeksvak 04)

ca. 3.315 m² (onderzoeksvak 08)

ca. 6.615 m² (onderzoeksvak 05)

ca. 3.265 m² (onderzoeksvak 09)

Watertypes

Haven / overig water

Sedimentatiepatroon

Sediment omvat het slib en de ondergelegen oorspronkelijke waterbodem. Verwacht wordt dat het sedimentatiepatroon bestaat uit een laag slib met daaronder de vaste waterbodem bestaande uit veen.

Kunstwerken binnen onderzoeksgebied

Aan de oostzijde van de haven bevindt zich een duiker.

Asbest

Er is geen informatie beschikbaar omtrent een eventuele verdenking op de aanwezigheid van asbest in de waterbodem. Opgemerkt wordt dat, indien in de waterbodem sprake is van een puinbijmenging, de locatie, ongeacht de gradatie van het puin, dient te worden aangemerkt als asbestverdacht.

Aanwezige beschoeiing

Deels (hout en/of beton)

Eerder verricht milieuhygiënisch voor- en of waterbodemonderzoek

Er is (voor zover bekend) eerder geen milieuhygiënisch voor- en/of waterbodemonderzoek uitgevoerd.

Aanwijzing voor aanwezigheid overschrijding interventiewaarde

Geen gegevens beschikbaar.

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 7 van 22

Specifieke toetsaspecten basis milieuhygiënisch vooronderzoek Ten behoeve van het milieuhygiënisch vooronderzoek dienen de specifieke toetsaspecten te worden onderzocht om vast te stellen of sprake is van diffuse of specifieke belasting uit het verleden en heden. TABEL 2.2.3: Overzicht toetsaspecten Specifieke toetsaspecten Aspect

Uitwerking

Beïnvloeding onderzoekslocatie door puntbronnen

Ja, delen van de onderzoekslocatie zijn in gebruik als jachthaven, scheepsbouw- en scheepsreparatiebedrijf. Ter plaatse van de locatie was in het verleden een drijvend afleverstation voor benzine en superbenzine aanwezig. De exacte locatie hiervan is echter niet bekend. Tevens wordt melding gemaakt van de opslag van verontreinigde baggerspecie.

Beïnvloeding onderzoekslocatie door ongewone voorvallen

In 1991 is melding gemaakt van een brand. Op basis van een oud krantenartikel werd een deel van de loods vernield door een explosie. De politie vermoedde dat gasflessen aan boord van een schip zijn ontploft. Het jacht werd daarbij ook zeer zwaar beschadigd. In het water werd een scherm geplaatst om te voorkomen dat olie die uit het jacht lekt zich over het Braassemermeer kon verspreiden.

Beïnvloeding door regelmatige beroeps‐ of pleziermotorvaart

Ja

Onderzoekslocatie grenst aan wegen met een verkeersintensiteit van minder dan 500 voertuigen per dag

-

Onderzoekslocatie betreft berm(sloten) op een afstand van ten minste 15 meter waarin de wegriolering van wegen met een verkeersintensiteit van meer dan 500 voertuigen per dag niet loost

-

Beïnvloeding onderzoekslocatie door oeverbeschoeiingen of steigers die bestaan uit met gecreosoteerde olie behandeld hout

-

Beïnvloeding onderzoekslocatie door aanwezigheid van asbestverdachte materialen op en/of nabij de onderzoekslocatie

-

Beïnvloeding onderzoekslocatie door materialen, anders dan natuurlijke materialen, gebruikt voor kunstwerken, oeverbescherming en/of taluds (bijv. staalslakken)

-

Beïnvloeding onderzoekslocatie door overige niet genoemde diffuse bronnen

PFAS atmosferisch

Beïnvloeding onderzoekslocatie door aanwezigheid bodemvreemd materiaal in oeverbestortingen en of aanwezigheid bodemvreemd materiaal elders op/nabij de onderzoekslocatie

-

Overige aanwijzingen voor aanwezigheid bodemvreemd materiaal

-

Aandachtspunten en belasting Aandachtspunten op basis van toetsaspecten

Het slib en de vaste waterbodem ter plaatse van de jachthaven wordt als verdacht aangemerkt ten aanzien van het voorkomen van verhoogde gehalten met zware metalen (incl. chroom), PAK, PCB’s en minerale olie.

Belasting Diffuse belasting -: er is geen informatie beschikbaar en/of op basis van de beschikbare informatie zijn geen bijzonderheden / aandachtspunten voor het betreffende aspect.

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 8 van 22

TABEL 2.2.4: Conclusie milieuhygiënisch vooronderzoek Conclusie uit basis milieuhygiënisch vooronderzoek Conclusie conform NEN 5717

Van toepassing

Deel(locatie) onbelast Deel(locatie) diffuus belast (landelijkgebied) Deel(locatie) diffuus belast (stedelijk/industriegebied)

X

Deel(locatie) specifiek belast

2.3

TERREINVERKENNING

De terreinverkenning is voorafgaand aan het veldonderzoek uitgevoerd. Tijdens de terreinverkenning zijn de oevers en oevergebieden en de directe omgeving geïnspecteerd op mogelijke specifieke bronnen en is specifiek gelet op de aanwezigheid van asbestverdachte materialen. Op basis van de terreinverkenning blijkt dat de onderzoekslocatie momenteel nog in gebruik is als jachthaven, scheepsbouw- en scheepsreparatiebedrijf. Op de locatie zijn diverse aanlegsteigers en 2 overdekte botenloodsen aanwezig. De locatie maakt een nette en verzorgde indruk. Ter illustratie is in bijlage 2.2 een fotoreportage opgenomen.

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 9 van 22

2.4

CONCLUSIE EN HYPOTHESESTELLING

Op basis van de resultaten van het vooronderzoek zijn conclusies getrokken over de verwachting van de milieuhygiënische bodemkwaliteit en de aanwezige verontreinigende stoffen. Op basis van de getrokken conclusie is een hypothese geformuleerd. De hypothese betreft voor elke (deel)locatie, in zowel het horizontale als het verticale vlak, de verwachting met betrekking tot de aanwezigheid van bodemverontreiniging. Bij eventueel bodemonderzoek dient de hypothesestelling als basis voor de onderzoeksstrategieën uit de desbetreffende normdocumenten. De hypothese en strategie zijn complementair aan elkaar. TABEL 2.4.1: Conclusie en hypothese Hypothese Locatie

Gehele locatie

Watertypes en oppervlakten

Lintvormig water – ca. 30 meter (vak 01) Haven – ca. 18.805 m² (vakken 02 t/m 05) Overig water – ca. 11.525 m² (vakken 06 t/m 09)

Conclusie

Slib en vaste waterbodem

Hypothese

Diffuus belast (stedelijk/industriegebied)

Verdacht Kritische parameters: zware metalen (incl. chroom t.p.v. haven), PAK, PCB’s en minerale olie

Onbekend is of er op de onderzoekslocatie reeds baggerwerkzaamheden hebben plaatsgevonden.

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 10 van 22

VERKENNEND WATERBODEMONDERZOEK 3.1

ONDERZOEKSSTRATEGIE

De onderzoeksstrategie is gebaseerd op de hypothese zoals deze is vastgesteld op basis van het milieuhygiënisch vooronderzoek, zie hoofdstuk 2. De onderzoeksstrategie is aangegeven in tabel 3.1.1. TABEL 3.1.1: Onderzoeksstrategie (Deel)locatie Onderzoeksstrategie Onderzoeksvak 01 ca. 30 meter

NEN 5720;2017; •

Lintvormig water, normale onderzoeksinspanning (LN)

Bij deze onderzoeksstrategie dient de waterbodem per vak van maximaal 500 meter op tien plaatsen te worden bemonsterd. Het te onderzoeken deel van de watergang heeft een lengte van circa 30 m. Er is derhalve sprake van één monstervak. Per monsternamevak dient per te bemonsteren laag één analyse te worden uitgevoerd. De te bemonsteren laag heeft een dikte van maximaal gemiddeld 0,5 m gezien vanaf de bovenzijde van sedimentlaag of sliblaag. Bij niet‐geconsolideerde slappe sliblagen is opmenging tijdens baggerwerkzaamheden niet te voorkomen. Bij deze lagen mag een dikte van 1 m worden gehanteerd gezien vanaf de bovenzijde van de waterbodem. Voor sliblagen dieper dan 1 m en andere grondsoorten geldt een laagdikte van maximaal gemiddeld 0,5 m. Onderzoeksvakken 02 t/m 05 ca. 18.805 m²

NEN 5720;2017; •

Haven, normale onderzoeksinspanning (HN)

Bij deze onderzoeksstrategie dient de waterbodem per monstervak op zes plaatsen te worden bemonsterd. Het aantal monstervakken is, op basis van de te onderzoeken oppervlakte, bepaald op 4. Per monsternamevak dient per te bemonsteren laag één analyse te worden uitgevoerd. De te bemonsteren laag heeft een dikte van maximaal gemiddeld 0,5 m gezien vanaf de bovenzijde van sedimentlaag of sliblaag. Bij niet‐geconsolideerde slappe sliblagen is opmenging tijdens baggerwerkzaamheden niet te voorkomen. Bij deze lagen mag een dikte van 1 m worden gehanteerd gezien vanaf de bovenzijde van de waterbodem. Voor sliblagen dieper dan 1 m en andere grondsoorten geldt een laagdikte van maximaal gemiddeld 0,5 m. Onderzoeksvakken 06 t/m 09 ca. 11.525 m²

NEN 5720;2017; •

Overig water, normale onderzoeksinspanning (ON).

Bij deze onderzoeksstrategie dient de waterbodem per monstervak op zes plaatsen te worden bemonsterd. Het aantal monstervakken is, op basis van de te onderzoeken oppervlakte, bepaald op 4. Per monsternamevak dient per te bemonsteren laag één analyse te worden uitgevoerd. De te bemonsteren laag heeft een dikte van maximaal gemiddeld 0,5 m gezien vanaf de bovenzijde van sedimentlaag of sliblaag. Bij niet‐geconsolideerde slappe sliblagen is opmenging tijdens baggerwerkzaamheden niet te voorkomen. Bij deze lagen mag een dikte van 1 m worden gehanteerd gezien vanaf de bovenzijde van de waterbodem. Voor sliblagen dieper dan 1 m en andere grondsoorten geldt een laagdikte van maximaal gemiddeld 0,5 m.

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 11 van 22

3.2

UITVOERING VELDONDERZOEK

Een samenvatting van de tijdens het veldonderzoek uitgevoerde werkzaamheden is opgenomen in de navolgende tabel. De posities van de genoemde meetpunten zijn weergegeven op situatietekeningen die in bijlage 1.2 zijn opgenomen. TABEL 3.2.1: Samenvatting veldonderzoek Uitvoeringsperiode en overdracht monsters aan laboratorium

21-07-2023, 24-07-2023

Uitvoerende partij

IDDS Milieu

BRL SIKB protocol

BRL SIKB 2000, protocol 2003

Methode bemonstering

Zuigerboor

Bemonstering Lengte en/of oppervlakte

Met behulp van een boot Meetpunten

Matrix

Gemiddelde dikte

Globale bodemopbouw

Zintuiglijk waargenomen bijzonderheden

Asbest waargenomen

Waterkolom

0,66 m

Water

Geen

Nee

Sliblaag

0,52 m

Slib

Zwakke olie-water reactie. sporen baksteen

Nee

Vaste waterbodem

-

Zand

Zwak baksteenhoudend

Nee

Waterkolom

2,08 m

Water

Geen

Nee

Sliblaag

0,18 m

Slib

Geen

Nee

Vaste waterbodem

-

Veen

Geen

Nee

Waterkolom

1,38 m

Water

Geen

Nee

Sliblaag

0,25 m

Slib

Geen

Nee

Vaste waterbodem

-

Veen

Geen

Nee

Waterkolom

2,03 m

Water

Geen

Nee

Sliblaag

0,15 m

Slib

Geen

Nee

Vaste waterbodem

-

Veen

Geen

Nee

Waterkolom

2,19 m

Water

Geen

Nee

Sliblaag

-

-

Geen slib aangetroffen

Nee

Vaste waterbodem

-

Veen

Geen

Nee

Waterkolom

2,22 m

Water

Geen

Nee

Sliblaag

-

-

Geen slib aangetroffen

Nee

Vaste waterbodem

-

Veen

Geen

Nee

Waterkolom

2,07 m

Water

Geen

Nee

Sliblaag

-

-

Geen slib aangetroffen

Nee

Vaste waterbodem

-

Veen

Geen

Nee

Waterkolom

2,80 m

Water

Geen

Nee

Sliblaag

-

-

Geen slib aangetroffen

Nee

Vaste waterbodem

-

Veen

Geen

Nee

Waterkolom

2,40 m

Water

Geen

Nee

Sliblaag

-

-

Geen slib aangetroffen

Nee

Vaste waterbodem

-

Veen

Geen

Nee

Monstervak 01 (lintvormig water) Circa 30 meter

SL-101 t/m SL-113

Monstervak 02 (haven) Circa 4.075 m²

SL-201 t/m SL-209

Monstervak 03 (haven) Circa 2.715 m²

SL-301 t/m SL-306

Monstervak 04 (haven) Circa 5.400 m²

SL-401 t/m SL-410

Monstervak 05 (haven) Circa 6.615 m²

SL-501 t/m SL-506

Monstervak 06 (overig water) Circa 1.885 m²

SL-601 t/m SL-606

Monstervak 07 (overig water) Circa 3.060 m²

SL-701 t/m SL-706

Monstervak 08 (overig water) Circa 3.315 m²

SL-801 t/m SL-806

Monstervak 09 (overig water) Circa 3.265 m²

SL-901 t/m SL-906

Verificatie uitvoering Toelichting

Ter plaatse van onderzoeksvakken 01, 02 en 04 is in enkele boringen geen slib aangetroffen en zijn enkele aanvullende boringen bijgeplaatst om te voldoen aan de geldende norm NEN 5720. Ter plaatse van onderzoeksvakken 05 t/m 09 is geen slib waargenomen.

Afwijkingen op de onderzoeksstrategie

Geen

Belemmerende randvoorwaarden tijdens uitvoering

Geen

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 12 van 22

Uitvoeringswijze Tijdens het veldonderzoek is niet afgeweken van de beoordelingsrichtlijn. De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd door dhr. M. Voorbij van IDDS Milieu. Het veldverslag met daarin de gegevens van het veldwerkbureau en de namen van de veldwerkers is opgenomen in bijlage 3.1. Het procescertificaat en het hierbij behorende keurmerk zijn van toepassing op de activiteiten met betrekking tot het veldonderzoek en de overdracht van de monsters, inclusief de daarbij behorende veldwerkregistratie aan een erkend laboratorium of aan de opdrachtgever. Voor de bepaling van de monsternamemethode / het monsternemingstoestel voor het waterbodemonderzoek is gebruik gemaakt van de NPR 5741 Bodem - Richtlijn voor de keuze en toepassing van boortechnieken en monsternemingstoestellen voor grond, sediment, slib en grondwater bij milieuonderzoek. De voor het onderzoek gehanteerde monsternamemethode / het monsternemingstoestel is aangegeven in tabel 3.2.1. De waterbodemmonsters zijn genomen volgens de NEN 5742, Bodem - Monsterneming van grond en sediment ten behoeve van de bepaling van metalen, anorganische verbindingen, matig vluchtige organische verbindingen en fysisch‐chemische bodemkenmerken en, indien van toepassing, de NEN 5743, Bodem - Monsterneming van grond en sediment voor de bepaling van vluchtige verbindingen.

Tijdens het veldonderzoek zijn specifieke voorschriften gevolgd om contaminatie met PFAS te voorkomen. Het betreft de voorschriften zoals beschreven in “Bemonstering van PFASverbindingen in grond- en grondwater” van het Expertisecentrum PFAS. Bodemopbouw Per meetpunt is de texturele, minerale en organische samenstelling van de waterbodem beschreven. Op basis van deze beschrijving is per meetpunt een boorstaat vervaardigd. De boorstaten zijn opgesteld volgens de NEN 5104 (inclusief beschrijving slib) en NEN 5706. De boorstaten zijn opgenomen in bijlage 3.2. De globale opbouw van de onderliggende vaste waterbodem, gebaseerd op de boorstaten, bestaat uit zand (onderzoeksvak 01) of veen (onderzoeksvakken 02 t/m 09). Zintuiglijk waargenomen bijzonderheden Het bemonsterde materiaal is visueel geïnspecteerd op afwijkingen en op het voorkomen van bodemvreemde (antropogene) bijmengingen die kunnen duiden op een mogelijke verontreiniging. Het materiaal is met name beoordeeld op de aard, grootte en gradatie van voorkomen. Opgemerkt dient te worden dat in onderzoeksvakken 05 t/m 09 geen slib is aangetroffen. In het bemonsterde slib ter plaatse van onderzoeksvak 01 zijn zwakke olie-water reacties en sporen baksteen aangetroffen. In de vaste waterbodem (zand) zijn eveneens zwakke bijmengingen met baksteen aangetroffen.

In het bemonsterde slib (indien aanwezig) en de vaste waterbodem ter plaatse van de overige onderzoeksvakken (02 t/m 09) zijn geen bijzonderheden aangetroffen. Asbest Het veldonderzoek is uitgevoerd door veldwerkers welke zijn opgeleid voor het herkennen van asbestverdachte materialen. Tijdens de uitvoering van het veldonderzoek is het bemonsterde materiaal visueel beoordeeld op de aanwezigheid van asbestverdachte materialen. In het bemonsterde materiaal zijn zintuiglijk geen asbestverdachte materialen aangetroffen.

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 13 van 22

3.3

UITVOERING LABORATORIUMONDERZOEK

Voor de verrichting van het chemisch onderzoek zijn de monsters overgebracht naar een (RvA) geaccrediteerd en AS3000 erkend laboratorium. Conservering, koeling en transport van het monstermateriaal heeft volgens de NEN‐EN‐ISO 5667‐15 plaatsgevonden. De naam en contactgegevens van het betreffende laboratorium, alsmede de data waarop de monstervoorbehandeling en het analytisch onderzoek is uitgevoerd, zijn aangegeven op de analysecertificaten die in bijlage 4 zijn opgenomen. Analysestrategie De samenstelling van de mengmonsters is in het laboratorium uitgevoerd. In tabel 3.3.1 zijn per monsternamevak de geanalyseerde monsters, de monstersamenstelling en –trajecten aangegeven. Bij het samenvoegen van mengmonsters is rekening gehouden met het voorschrift dat slechts de afzonderlijke monsters mogen worden gemengd die afkomstig zijn uit dezelfde sedimentlaag of sliblaag, gezien vanaf de bovenzijde van de te bemonsteren sedimentlaag of sliblaag. Samenstelling analysepakketten De waterbodem is geanalyseerd op het standaard analysepakket voor waterbodem en baggerspecie uit regionale wateren . Het slib en de vaste waterbodem ter plaatse van de haven zijn aanvullend geanalyseerd op chroom. In het genoemde standaardpakket zijn de volgende parameters opgenomen: • • •

Sedimentkarakteristieken: organisch stof en lutum; Metalen: barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink; Organische parameters: som‐PCB's, som‐PAK's en minerale olie.

Aanvullend op het standaardpakket zijn de sliblagen en vaste waterbodem onderzocht op PFAS conform het tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie (geactualiseerde versie van december 2021). Opgemerkt wordt dat de verrichte analyses op PFAS niet door de RvA geaccrediteerd dan wel op basis van het schema AS3000 erkend zijn.

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 14 van 22

TABEL 3.3.1: Overzicht monsterselectie Monstervakken

Monstercode

Deelmonsters en monstertrajecten (in cm-mv)

Analysepakket

Monstervak 01 ca. 30 meter (lintvormig water)

SL-MM101

SL-104 (0,55 - 0,75), SL-105 (0,80 - 1,05), SL-106 (0,70 - 1,30), SL-107 (0,60 - 1,00), SL-108 (0,70 - 1,60), SL-109 (0,90 - 1,40), SL-110 (0,75 - 1,70), SL-111 (0,75 - 1,25), SL-112 (0,55 - 0,75), SL-113 (0,55 - 0,75)

Pakket waterbodem A (regionale wateren) incl. PFAS (30) Handelingskader

VB-MM102

SL-101 (0,55 - 1,05), SL-102 (0,60 - 1,10), SL-103 (0,56 - 1,06), SL-104 (0,75 - 1,25), SL-105 (1,05 - 1,55), SL-106 (1,30 - 1,80), SL-107 (1,00 - 1,50), SL-108 (1,60 - 2,10), SL-109 (1,40 - 1,90), SL-110 (1,70 - 2,20)

Pakket waterbodem A (regionale wateren) incl. PFAS (30) Handelingskader

SL-MM201

SL-201 (1,80 - 1,90), SL-202 (1,75 - 1,85), SL-203 (2,45 - 2,70), SL-207 (1,75 - 1,85), SL-208 (2,45 - 2,70), SL-209 (2,45 - 2,70)

Pakket waterbodem A (regionale wateren) incl. PFAS (30) Handelingskader, chroom

VB-MM202

SL-201 (1,90 - 2,40), SL-202 (1,85 - 2,35), SL-203 (2,70 - 3,20), SL-204 (2,00 - 2,50), SL-205 (2,10 - 2,60), SL-206 (1,95 - 2,45)

Pakket waterbodem A (regionale wateren) incl. PFAS (30) Handelingskader, chroom

SL-MM301

SL-301 (1,20 - 1,30), SL-302 (1,20 - 1,50), SL-303 (1,25 - 1,60), SL-304 (1,45 - 1,80), SL-305 (1,65 - 1,90), SL-306 (1,55 - 1,70)

Pakket waterbodem A (regionale wateren) incl. PFAS (30) Handelingskader, chroom

VB-MM302

SL-301 (1,30 - 1,80), SL-302 (1,50 - 2,00), SL-303 (1,60 - 2,10), SL-304 (1,80 - 2,30), SL-305 (1,90 - 2,40), SL-306 (1,70 - 2,20)

Pakket waterbodem A (regionale wateren) incl. PFAS (30) Handelingskader, chroom

SL-MM401

SL-401 (1,65 - 1,75), SL-404 (2,15 - 2,35), SL-407 (2,15 - 2,35), SL-408 (2,15 - 2,35), SL-409 (1,65 - 1,75), SL-410 (1,65 - 1,75)

Pakket waterbodem A (regionale wateren) incl. PFAS (30) Handelingskader, chroom

VB-MM402

SL-401 (1,75 - 2,25), SL-402 (2,30 - 2,80), SL-403 (1,50 - 2,00), SL-404 (2,35 - 2,85), SL-405 (2,35 - 2,85), SL-406 (2,70 - 3,20)

Pakket waterbodem A (regionale wateren) incl. PFAS (30) Handelingskader, chroom

Monstervak 05 ca. 6.615 m² (haven)

VB-MM501

SL-501 (1,50 - 2,00), SL-502 (2,40 - 2,90), SL-503 (2,70 - 3,20), SL-504 (2,80 - 3,30), SL-505 (2,35 - 2,85), SL-506 (1,40 - 1,90)

Pakket waterbodem A (regionale wateren) incl. PFAS (30) Handelingskader, chroom

Monstervak 06 ca. 1.885 m² (overig water)

VB-MM601

SL-601 (2,20 - 2,70), SL-602 (1,95 - 2,45), SL-603 (2,20 - 2,70), SL-604 (2,35 - 2,85), SL-605 (2,40 - 2,90), SL-606 (2,20 - 2,70)

Pakket waterbodem A (regionale wateren) incl. PFAS (30) Handelingskader

Monstervak 07 ca. 3.060 m² (overig water)

VB-MM701

SL-701 (2,20 - 2,70), SL-702 (2,20 - 2,70), SL-703 (1,80 - 2,30), SL-704 (2,25 - 2,75), SL-705 (1,95 - 2,45), SL-706 (2,00 - 2,50)

Pakket waterbodem A (regionale wateren) incl. PFAS (30) Handelingskader

Monstervak 08 ca. 3.315 m² (overig water)

VB-MM801

SL-801 (2,90 - 3,20), SL-802 (2,90 - 3,40), SL-803 (2,80 - 3,30), SL-804 (2,70 - 3,20), SL-805 (2,70 - 3,20), SL-806 (2,80 - 3,30)

Pakket waterbodem A (regionale wateren) incl. PFAS (30) Handelingskader

Monstervak 09 ca. 3.265 m² (overig water)

VB-MM901

SL-901 (2,30 - 2,80), SL-902 (2,30 - 2,80), SL-903 (2,40 - 2,90), SL-904 (2,40 - 2,90), SL-905 (2,50 - 3,00), SL-906 (2,50 - 3,00)

Pakket waterbodem A (regionale wateren) incl. PFAS (30) Handelingskader

Monstervak 02 ca. 4.075 m² (haven)

Monstervak 03 ca. 2.715 m² (haven)

Monstervak 04 ca. 5.400 m² (haven)

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 15 van 22

3.4

TOETSINGSKADER

De analyseresultaten zijn getoetst aan de normen van de Regeling bodemkwaliteit volgens het generiek toetsingskader. De resultaten zijn getoetst middels de Bodem Toets en Validatieservice (BoToVa). Dit is een instrument dat het toetsen aan bodemnormen uniformeert. De toetsingstabellen zijn opgenomen in bijlage 5. Algemene kwaliteit Om inzicht te krijgen in de toepassingsmogelijkheden zijn de in tabel 3.4.1 genoemde toetsingen uitgevoerd. Per toetsing is het toetsingsresultaat aangegeven. TABEL 3.4.1: Overzicht uitgevoerde toetsingen en toetsingsresultaten Toetsing Omschrijving toetsing T1

Beoordeling kwaliteit van grond en bagger bij toepassing op of in de bodem

T3

Beoordeling kwaliteit van bagger en ontvangende bodem bij toepassing in een oppervlaktewaterlichaam

T5

Beoordeling kwaliteit van bagger bij verspreiden op een aangrenzend perceel (landbodem)

Monstervak

Matrix

Monstercode

T1

T3

T5

Monstervak 01 ca. 30 meter (lintvormig water)

Slib

SL-MM101

Niet toepasbaar > Interventiewaarde

Klasse B

Nooit verspreidbaar

Vaste waterbodem (zand)

VB-MM102

Niet toepasbaar > Interventiewaarde

Klasse B

Nooit verspreidbaar

Monstervak 02 ca. 4.075 m² (haven)

Slib

SL-MM201

Niet toepasbaar > Interventiewaarde

Klasse B

Nooit verspreidbaar

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM202

Klasse industrie

Klasse A

Verspreidbaar

Monstervak 03 ca. 2.715 m² (haven)

Slib

SL-MM301

Niet toepasbaar > Interventiewaarde

Nooit toepasbaar

Nooit verspreidbaar

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM302

Niet toepasbaar > Industrie

Klasse A

Verspreidbaar

Monstervak 04 ca. 5.400 m² (haven)

Slib

SL-MM401

Klasse industrie

Klasse B

Verspreidbaar

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM402

Klasse industrie

Klasse A

Verspreidbaar

Monstervak 05 ca. 6.615 m² (haven)

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM501

Niet toepasbaar > Industrie

Klasse A

Verspreidbaar

Monstervak 06 ca. 1.885 m² (overig water)

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM601

Klasse industrie

Klasse B

Verspreidbaar

Monstervak 07 ca. 3.060 m² (overig water)

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM701

Klasse industrie

Klasse A

Verspreidbaar

Monstervak 08 ca. 3.315 m² (overig water)

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM801

Altijd toepasbaar

Altijd toepasbaar

Verspreidbaar

Monstervak 09 ca. 3.265 m² (overig water)

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM901

Klasse industrie

Klasse A

Verspreidbaar

Toetsingsresultaat

PFAS Voor PFAS zijn toepassingsnormen opgenomen in het “Tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie” van december 2021 (geactualiseerde versie). Voor de beoordeling van de resultaten van de analyses PFAS zijn de gemeten concentraties gecorrigeerd met het gehalte organische stof, waarna deze zijn vergeleken met de toetsingswaarden uit het Tijdelijk handelingskader. De resultaten van de uitgevoerde toetsing zijn weergegeven op de toetsingstabel, welke is opgenomen in bijlage 5.2 en in tabel 3.4.2. Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 16 van 22

TABEL 3.4.2: Toetsing PFAS Toetsing Omschrijving toetsing T1

Beoordeling kwaliteit van grond en bagger bij toepassing op of in de bodem

T3

Beoordeling kwaliteit van bagger en ontvangende bodem bij toepassing in een oppervlaktewaterlichaam

T5

Beoordeling kwaliteit van bagger bij verspreiden op een aangrenzend perceel (landbodem)

Monstervak

Matrix

Monstercode

T1

T3

T5

Monstervak 01 ca. 30 meter (lintvormig water)

Slib

SL-MM101

Landbouw en Natuur

Toepasbaar

Verspreidbaar

Vaste waterbodem (zand)

VB-MM102

Landbouw en Natuur

Toepasbaar

Verspreidbaar

Monstervak 02 ca. 4.075 m² (haven)

Slib

SL-MM201

Landbouw en Natuur

Toepasbaar

Verspreidbaar

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM202

Landbouw en Natuur

Niet toepasbaar

Verspreidbaar

Monstervak 03 ca. 2.715 m² (haven)

Slib

SL-MM301

Wonen / Industrie

Niet toepasbaar

Verspreidbaar

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM302

Landbouw en Natuur

Niet toepasbaar

Verspreidbaar

Monstervak 04 ca. 5.400 m² (haven)

Slib

SL-MM401

Landbouw en Natuur

Toepasbaar

Verspreidbaar

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM402

Landbouw en Natuur

Toepasbaar

Verspreidbaar

Monstervak 05 ca. 6.615 m² (haven)

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM501

Landbouw en Natuur

Toepasbaar

Verspreidbaar

Monstervak 06 ca. 1.885 m² (overig water)

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM601

Landbouw en Natuur

Toepasbaar

Verspreidbaar

Monstervak 07 ca. 3.060 m² (overig water)

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM701

Landbouw en Natuur

Toepasbaar

Verspreidbaar

Monstervak 08 ca. 3.315 m² (overig water)

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM801

Landbouw en Natuur

Toepasbaar

Verspreidbaar

Monstervak 09 ca. 3.265 m² (overig water)

Vaste waterbodem (veen)

VB-MM901

Landbouw en Natuur

Toepasbaar

Verspreidbaar

Toetsingsresultaat

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 17 van 22

3.5

TOETSING HYPOTHESE

De op basis van het milieuhygiënisch vooronderzoek vastgestelde onderzoekshypothese is getoetst aan de resultaten van het waterbodemonderzoek. De toetsing van de hypothese is in onderstaande tabel opgenomen. Beoordeeld is of de verkregen resultaten op basis van de hypothese uit het vooronderzoek en de uitkomsten van het waterbodemonderzoek voldoen aan de doelstelling van het onderzoek. Indien van toepassing is, bij een (gedeeltelijk) onjuiste hypothese de invloed op representativiteit van het onderzoek in relatie met de gevolgde onderzoeksstrategie aangegeven. Indien blijkt dat een intensievere of aangepaste onderzoeksstrategie gerechtvaardigd is, is dit expliciet aangeven en zijn in het volgende hoofdstuk aanbevelingen opgenomen voor verdere acties en/of onderzoek. TABEL 3.5.1: Hypothese en onderzoeksstrategie Hypothese en toetsing Locatie

Gehele locatie

Watertypes en oppervlakten

Lintvormig water – ca. 30 meter (vak 01) Haven – ca. 18.805 m² (vakken 02 t/m 05) Overig water – ca. 11.525 m² (vakken 06 t/m 09)

Hypothese

Diffuus belast (stedelijk/industriegebied) Verdacht Kritische parameters: zware metalen (incl. chroom t.p.v. haven), PAK, PCB’s en minerale olie

Toetsing

Op basis van de onderzoeksresultaten wordt de hypothese: Aangenomen Reden: in het slib en de vaste waterbodem zijn lichte tot sterke verhoogde gehalten zware metalen, PAK, PCB’s en/of minerale olie aangetroffen.

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 18 van 22

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN In opdracht van Condor Project Development B.V. is door IDDS een milieuhygiënisch vooronderzoek en een milieukundig waterbodemonderzoek uitgevoerd. De onderzoekslocatie is gelegen aan Herenweg 45 te Rijnsaterwoude. Aanleiding en doelstelling Het onderzoek is uitgevoerd in verband met de voorgenomen herontwikkeling en bestemmingsplanwijziging. De doelstelling van het onderzoek is het verkrijgen van inzicht in de milieuhygiënische kwaliteit en toepassingsmogelijkheden van de waterbodem.

4.1

CONCLUSIES

De toepassingsmogelijkheden van het vrijkomende slib en de vaste waterbodem op de locatie zijn als volgt: Vak 01 - circa 30 meter (lintvormig water) Slib - Het slib is niet toepasbaar (> interventiewaarde) op of in de bodem; - Het slib is toepasbaar in een oppervlaktewaterlichaam als zijnde ‘klasse B’; - Het slib is nooit verspreidbaar op een aangrenzend perceel (landbodem); - Op basis van de uitgevoerde PFAS-toetsing aan het landelijk beleid blijkt dat het slib is ingedeeld als zijnde ‘Landbouw en Natuur’ voor toepassing op of in de bodem, toepasbaar is in een oppervlaktewaterlichaam en verspreidbaar is op aangrenzend perceel (landbodem). Vaste waterbodem (zand) - De vaste waterbodem is niet toepasbaar (> interventiewaarde) op of in de bodem; - De vaste waterbodem is toepasbaar in een oppervlaktewaterlichaam als zijnde ‘klasse B’; - De vaste waterbodem is nooit verspreidbaar op een aangrenzend perceel (landbodem); - Op basis van de uitgevoerde PFAS-toetsing aan het landelijk beleid blijkt dat de vaste waterbodem is ingedeeld als zijnde ‘Landbouw en Natuur’ voor toepassing op of in de bodem, toepasbaar is in een oppervlaktewaterlichaam en verspreidbaar is op aangrenzend perceel (landbodem).

Vak 02 - circa 4.075 m² (haven) Slib - Het slib is niet toepasbaar (> interventiewaarde) op of in de bodem; - Het slib is toepasbaar in een oppervlaktewaterlichaam als zijnde ‘klasse B’; - Het slib is nooit verspreidbaar op een aangrenzend perceel (landbodem); - Op basis van de uitgevoerde PFAS-toetsing aan het landelijk beleid blijkt dat het slib is ingedeeld als zijnde ‘Landbouw en Natuur’ voor toepassing op of in de bodem, toepasbaar is in een oppervlaktewaterlichaam en verspreidbaar is op aangrenzend perceel (landbodem). Vaste waterbodem (veen) - De vaste waterbodem is toepasbaar op of in de bodem als zijnde ‘klasse Industrie’; - De vaste waterbodem is toepasbaar in een oppervlaktewaterlichaam als zijnde ‘klasse A’; - De vaste waterbodem is verspreidbaar op een aangrenzend perceel (landbodem); - Op basis van de uitgevoerde PFAS-toetsing aan het landelijk beleid blijkt dat de vaste waterbodem is ingedeeld als zijnde ‘Landbouw en Natuur’ voor toepassing op of in de bodem, niet toepasbaar is in een oppervlaktewaterlichaam en verspreidbaar is op aangrenzend perceel (landbodem). Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 19 van 22

Vak 03 - circa 2.715 m² (haven) Slib - Het slib is niet toepasbaar (> interventiewaarde) op of in de bodem; - Het slib is nooit toepasbaar in een oppervlaktewaterlichaam; - Het slib is nooit verspreidbaar op een aangrenzend perceel (landbodem); - Op basis van de uitgevoerde PFAS-toetsing aan het landelijk beleid blijkt dat het slib is ingedeeld als zijnde ‘Wonen / Industrie’ voor toepassing op of in de bodem, niet toepasbaar is in een oppervlaktewaterlichaam en verspreidbaar is op aangrenzend perceel (landbodem). Vaste waterbodem (veen) - De vaste waterbodem is niet toepasbaar (> industrie) op of in de bodem; - De vaste waterbodem is toepasbaar in een oppervlaktewaterlichaam als zijnde ‘klasse A’; - De vaste waterbodem is verspreidbaar op een aangrenzend perceel (landbodem); - Op basis van de uitgevoerde PFAS-toetsing aan het landelijk beleid blijkt dat de vaste waterbodem is ingedeeld als zijnde ‘Landbouw en Natuur’ voor toepassing op of in de bodem, niet toepasbaar is in een oppervlaktewaterlichaam en verspreidbaar is op aangrenzend perceel (landbodem).

Vak 04 - circa 5.400 m² (haven) Slib - Het slib is toepasbaar op of in de bodem als zijnde ‘klasse Industrie’; - Het slib is toepasbaar in een oppervlaktewaterlichaam als zijnde ‘klasse B’; - Het slib is verspreidbaar op een aangrenzend perceel (landbodem); - Op basis van de uitgevoerde PFAS-toetsing aan het landelijk beleid blijkt dat het slib is ingedeeld als zijnde ‘Landbouw en Natuur’ voor toepassing op of in de bodem, toepasbaar is in een oppervlaktewaterlichaam en verspreidbaar is op aangrenzend perceel (landbodem). Vaste waterbodem (veen) - De vaste waterbodem is toepasbaar op of in de bodem als zijnde ‘klasse Industrie’; - De vaste waterbodem is toepasbaar in een oppervlaktewaterlichaam als zijnde ‘klasse A’; - De vaste waterbodem is verspreidbaar op een aangrenzend perceel (landbodem); - Op basis van de uitgevoerde PFAS-toetsing aan het landelijk beleid blijkt dat de vaste waterbodem is ingedeeld als zijnde ‘Landbouw en Natuur’ voor toepassing op of in de bodem, toepasbaar is in een oppervlaktewaterlichaam en verspreidbaar is op aangrenzend perceel (landbodem).

Vak 05 - circa 6.615 m² (haven) Vaste waterbodem (veen) - De vaste waterbodem is niet toepasbaar (> interventiewaarde) op of in de bodem; - De vaste waterbodem is toepasbaar in een oppervlaktewaterlichaam als zijnde ‘klasse A’; - De vaste waterbodem is verspreidbaar op een aangrenzend perceel (landbodem); - Op basis van de uitgevoerde PFAS-toetsing aan het landelijk beleid blijkt dat de vaste waterbodem is ingedeeld als zijnde ‘Landbouw en Natuur’ voor toepassing op of in de bodem, toepasbaar is in een oppervlaktewaterlichaam en verspreidbaar is op aangrenzend perceel (landbodem). Vak 06 - circa 1.885 m² (overig water) Vaste waterbodem (veen) - De vaste waterbodem is toepasbaar op of in de bodem als zijnde ‘klasse Industrie’; - De vaste waterbodem is toepasbaar in een oppervlaktewaterlichaam als zijnde ‘klasse B’; - De vaste waterbodem is verspreidbaar op een aangrenzend perceel (landbodem); - Op basis van de uitgevoerde PFAS-toetsing aan het landelijk beleid blijkt dat de vaste waterbodem is ingedeeld als zijnde ‘Landbouw en Natuur’ voor toepassing op of in de bodem, toepasbaar is in een oppervlaktewaterlichaam en verspreidbaar is op aangrenzend perceel (landbodem). Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 20 van 22

Vak 07 - circa 3.060 m² (overig water) Vaste waterbodem (veen) - De vaste waterbodem is toepasbaar op of in de bodem als zijnde ‘klasse Industrie’; - De vaste waterbodem is toepasbaar in een oppervlaktewaterlichaam als zijnde ‘klasse A’; - De vaste waterbodem is verspreidbaar op een aangrenzend perceel (landbodem); - Op basis van de uitgevoerde PFAS-toetsing aan het landelijk beleid blijkt dat de vaste waterbodem is ingedeeld als zijnde ‘Landbouw en Natuur’ voor toepassing op of in de bodem, toepasbaar is in een oppervlaktewaterlichaam en verspreidbaar is op aangrenzend perceel (landbodem). Vak 08 - circa 3.315 m² (overig water) Vaste waterbodem (veen) - De vaste waterbodem is toepasbaar op of in de bodem als zijnde ‘Klasse Industrie’; - De vaste waterbodem is toepasbaar in een oppervlaktewaterlichaam als zijnde ‘Altijd toepasbaar’; - De vaste waterbodem is verspreidbaar op een aangrenzend perceel (landbodem); - Op basis van de uitgevoerde PFAS-toetsing aan het landelijk beleid blijkt dat de vaste waterbodem is ingedeeld als zijnde ‘Landbouw en Natuur’ voor toepassing op of in de bodem, toepasbaar is in een oppervlaktewaterlichaam en verspreidbaar is op aangrenzend perceel (landbodem).

Vak 09 - circa 3.265 m² (overig water) Vaste waterbodem (veen) - De vaste waterbodem is toepasbaar op of in de bodem als zijnde ‘Altijd toepasbaar’; - De vaste waterbodem is toepasbaar in een oppervlaktewaterlichaam als zijnde ‘Altijd toepasbaar’; - De vaste waterbodem is verspreidbaar op een aangrenzend perceel (landbodem); - Op basis van de uitgevoerde PFAS-toetsing aan het landelijk beleid blijkt dat de vaste waterbodem is ingedeeld als zijnde ‘Landbouw en Natuur’ voor toepassing op of in de bodem, toepasbaar is in een oppervlaktewaterlichaam en verspreidbaar is op aangrenzend perceel (landbodem).

4.2

AANBEVELINGEN

Indien werkzaamheden plaatsvinden (zoals baggeren of ontgraven) in een waterbodem die de interventiewaarde overschrijdt dient een werkplan (plan van aanpak) te worden opgesteld. Dit werkplan moet worden ingediend bij het bevoegd gezag (waterschap). Voor de verwerking van het slib kunnen mogelijk aanvullende onderzoeksgegevens benodigd zijn, dit dient o.a. afgestemd te worden met een verwerker of reiniger / stort. Rekening dient te worden gehouden dat bij het toepassen van de baggerspecie dit dient te worden voorgelegd aan de belanghebbenden zoals beheerder watergang, bevoegde gezag en/of eigenaar landbodem.

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 21 van 22

BETROUWBAARHEID Het onderhavige onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen geaccepteerde inzichten en methoden. Echter, een bodemonderzoek is gebaseerd op het nemen van een beperkt aantal monsters en chemische analyses. IDDS streeft naar een zo groot mogelijke representativiteit van het onderzoek. Toch blijft het mogelijk dat lokaal afwijkingen in de milieuhygiënische kwaliteit of opbouw van het bodemmateriaal voorkomen, ten opzichte van de in onderhavig rapport beschreven situatie. IDDS acht zich niet aansprakelijk voor eventuele schade die als gevolg van deze afwijkingen zou kunnen ontstaan. Hierbij dient tevens te worden gewezen op het feit dat het uitgevoerde onderzoek een momentopname is. Beïnvloeding van de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem (grond en grondwater) zou plaats kunnen vinden na uitvoering van dit onderzoek door, bijvoorbeeld het bouwrijp maken van de locatie, het aanvoeren van grond van elders, toevoeging van bodemvreemde materialen of het naar de onderzoekslocatie verspreiden van verontreinigingen van verder gelegen terreinen via het grondwater. Naarmate de periode tussen de uitvoering van het onderzoek en het gebruik van de resultaten langer wordt, zal meer voorzichtigheid betracht moeten worden.

In veel gevallen hanteren de beoordelende instanties termijnen (doorgaans maximaal 3 jaar voor een bedrijfslocatie en maximaal 5 jaar voor een woonlocatie) waarbinnen de onderzoeksresultaten representatief worden geacht te zijn. Bij het gebruik van de resultaten van dit onderzoek dient het doel van het onderzoek goed in ogenschouw te worden genomen. Zo zullen de resultaten van een onderzoek naar het voorkomen en/of verspreiding van één specifieke verontreinigende stof geen uitsluitsel bieden omtrent de aanwezigheid aan verhoogde concentraties van overige, niet onderzochte verontreinigende stoffen.

Milieuhygiënisch vooronderzoek en waterbodemonderzoek Locatie: Herenweg 45, Rijnsaterwoude Kenmerk rapportage: A4244/JHA/rap1

Pagina 22 van 22

Bijlage 1.1 Topografische kaart

Bijlage 1.2 Situatietekeningen

Bijlage 2.1 Rapportage Omgevingsdienst West-Holland

Herenweg 45, Rijnsaterwoude Omgevingsrapportage

Pagina 1 van 16

-

10-07-2023

Inhoudsopgave Voorblad Inhoudsopgave Inleiding Herenweg 12 Rijnsaterwoude Herenweg en Willem van der Veldenweg Herenweg 51-57 Herenweg 43 Kaarten Disclaimer Toelichting

Pagina 2 van 16

-

10-07-2023

Voor U ligt een rapportage van de Omgevingsdienst West-Holland met de beschikbare informatie over de milieu-hygiënische kwaliteit van grond van het door U opgevraagde perceel.

Dit rapport is een samenvatting van gegevens afkomstig uit het bodeminformatiesysteem van de Omgevingsdienst West-Holland. Het bodeminformatiesysteem bevat gegevens met betrekking tot uitgevoerde bodemonderzoeken, aanwezige, gesaneerde en buiten gebruik gestelde ondergrondse brandstoftanks, historische bodembedreigende activiteiten en actuele bodembedreigende activiteiten.

Met nadruk wordt gesteld dat dit rapport een geautomatiseerde samenvatting is van het bodeminformatiesysteem van de Omgevingsdienst West-Holland aanwezige gegevens. Voor nadere informatie over de in deze rapportage genoemde rapporten dienen de betreffende dossiers te worden geraadpleegd. Rapporten kunt u aanvragen bij ODWH via bip@odwh.nl. Er kan niet worden uitgesloten dat elders relevante informatie aanwezig is, die niet in de informatiesystemen van de Omgevingsdienst West-Holland en dus in deze samenvatting is opgenomen.

Dit rapport bestaat uit vier delen: 1. Deze pagina bevat een tekening van het geselecteerde gebied. 2. Informatie over het geselecteerde gebied, per locatie gegroepeerd (de in het bodeminformatiesysteem van de Omgevingsdienst West-Holland aangetroffen informatie over locaties die zich binnen het geselecteerde gebied bevinden. 3. Disclaimer 4. Toelichting op de rapportage. Hier vindt u de uitleg van de gegevens die in dit rapport zijn vermeld.

Als u vragen heeft over de in dit rapport vermelde gegevens dan kunt u contact opnemen met de Omgevingsdienst West-Holland via email bip@odwh.nl

Pagina 3 van 16

-

10-07-2023

Locatie: Herenweg 12 Rijnsaterwoude Locatie Adres

Herenweg 12 2465AB Rijnsaterwoude

Locatiecode

AA188402338

Locatienaam

Herenweg 12 Rijnsaterwoude

Plaats

Kaag en Braassem

Locatiecode bevoegd gezag WBB

Status Vervolg WBB Status rapporten

Beoordeling Historisch onderzoek

Beschikking

Status besluiten

Status asbest

Is van voor 1987

Uitgevoerde onderzoeken Datum

Type

Historisch 13-05-2020 onderzoek

Naam

Auteur Opdrachtnummer Archief Conclusie overheid

Historisch bodemonderzoek Herenweg 12 Rijnsaterwoude

20404801H

Beschikbare documenten per onderzoek Geen gegevens beschikbaar

Verontreinigende activiteiten Geen gegevens beschikbaar

Geconstateerde verontreinigingen Geen gegevens beschikbaar

Beschikbare documenten Geen gegevens beschikbaar

Besluiten Geen gegevens beschikbaar

Sanering Geen gegevens beschikbaar

Saneringscontouren Geen gegevens beschikbaar

Zorgmaatregelen Geen gegevens beschikbaar

Pagina 4 van 16

-

10-07-2023

ODWH

Locatie zelf is niet verdacht, ten oosten ligt een (voldoende onderzochte) voormalige stortlocatie.

Pagina 5 van 16

-

10-07-2023

Locatie: Herenweg en Willem van der Veldenweg Locatie Adres Locatiecode

AA188402349

Locatienaam

Herenweg en Willem van der Veldenweg

Plaats

Kaag en Braassem

Locatiecode bevoegd gezag WBB

Status Vervolg WBB

starten sanering

Beoordeling

Status rapporten

Meldingsformulier BUS saneringsplan

Beschikking

Status besluiten Is van voor 1987

Status asbest

Potentieel Ernstig

Onderzocht conform NEN 5707 en 0 - 100 mg/kg;

Ja

Uitgevoerde onderzoeken Datum

Type

Naam

Auteur

Opdrachtnummer Archief

Conclusie overheid Asfalt deels teerhoudend Funderingslaag deels herbruikbaar Bodem op enkele plaatsen sterk verontreinigd Grondwater niet verontreinigd

Verkennend 27-09-2017 onderzoek NEN 5740

Bodem- en verhardingsonderzoek Reconstructie Herenweg te Rijnsaterwoude en Willem van der Veldenweg te Leimuiden

Royal Haskoning DHV Nederland BV

D2020-094793 en ODWH D2021-030937

Verkennend 02-07-2021 onderzoek NEN 5740

Kabel- en leidingtrace ter plaatse van Willem van der Veldenweg 63A te Leimuiden

Stantec

D2022-068193

Meldingsformulier 11-02-2022 BUS saneringsplan

BUS melding TU Willem van der Veldenweg 57 Leimuiden

Stantec

D2022-019073

Meldingsformulier 04-08-2022 BUS saneringsplan

BUS melding tijdelijk uitplaatsen Willem van der Veldenweg te Leimuiden

Stantec

D2022-085207

Meldingsformulier 30-03-2023 BUS evaluatieverslag

Herenweg en Willem van Stantec der Veldenweg B.V.

D2023-039104

Meldingsformulier 17-04-2023 BUS saneringsplan

BUS melding TU Willem van der Veldenweg t.h.v. nr. 55 te Leimuiden

D2023-044609

Pagina 6 van 16

Stantec B.V.

-

10-07-2023

odwh

Beschikbare documenten per onderzoek Geen gegevens beschikbaar

Verontreinigende activiteiten Geen gegevens beschikbaar

Geconstateerde verontreinigingen Geen gegevens beschikbaar

Beschikbare documenten Geen gegevens beschikbaar

Besluiten Datum

Besluit

Kenmerk

Status

31-08-2022

BUS-melding correct aangeleverd

D2022-085209 en D2022-092989

Definitief

21-04-2023

BUS-melding correct aangeleverd

D2023-044974

Definitief

26-04-2023

beschikking BUS saneringsevaluatie

D2023-039514 en D2023-049244

Definitief

Sanering Geen gegevens beschikbaar

Saneringscontouren Geen gegevens beschikbaar

Zorgmaatregelen Geen gegevens beschikbaar

Pagina 7 van 16

-

10-07-2023

Locatie: Herenweg 51-57 Locatie Adres

Herenweg 51 -57 2465AB RIJNSATERWOUDE

Locatiecode

AA064500076

Locatienaam

Herenweg 51-57

Plaats

Kaag en Braassem

Locatiecode bevoegd gezag WBB

ZH188400012

Status Vervolg WBB

voldoende onderzocht

Beoordeling

Status rapporten

Sanerings evaluatie

Beschikking

Status besluiten Is van voor 1987

niet ernstig, plaatselijk sterk verontreinigd

Status asbest Ja

Uitgevoerde onderzoeken Datum

Type

Auteur

Opdrachtnummer Archief Conclusie overheid

Herenweg 51-57

Lexmond

DIV MDWH

resultaten zintuiglijk 11-09-1990 Saneringsplan onderzoek en saneringsvoorstel

Lexmond

DIV MDWH

Lexmond

DIV MDWH

01-06-1990

20-09-1991

Indicatief onderzoek

Naam

Sanerings evaluatie

saneringsevaluatie

og olietank + afgw olietank: gr:-. gw:-. Werkpl: bg min olie >B. og: min olie >A. gw: VAK, min olie >C. Verfvoorbereidingswekpl.: VAK >A. Werf-lier: gr:-, gw:-. Loods: bg: PAK >A. og: Hg >A, Cu, Zn, PAK >B. Pb >C.

Beschikbare documenten per onderzoek Geen gegevens beschikbaar

Verontreinigende activiteiten Activiteit

Start Einde Vervallen

afgewerkte olietank (ondergronds)

9999 9999

benzine-service-station

1969 9999 Nee

brandstoftank (ondergronds)

9999 9999

erfverharding met slakken

9999 9999

Voldoende onderzocht

Benoemd

Verontreinigd Spoed

Per definitie

Nee

Nee

Onbekend

Ja

Nee

Nee

Ja

Niet van toepassing

Per definitie

Nee

Nee

Onbekend

Niet van toepassing

Per definitie

Onbekend

Nee

Ja

Niet van toepassing

Pagina 8 van 16

-

10-07-2023

jachthaven

9999 9999 Nee

Ja

Nee

Nee

Ja

machinegroothandel

9999 9999 Nee

Nee

Nee

Nee

Onbekend

opslag van alifatische koolwaterstoffen

9999 9999

Niet van toepassing

Per definitie

Nee

Nee

Onbekend

scheepsbouw- en scheepsreparatiebedrijf

9999 9999

Niet van toepassing

Per definitie

Nee

Nee

Onbekend

verfspuitinrichting (metaal)

9999 9999

Niet van toepassing

Per definitie

Nee

Nee

Onbekend

Geconstateerde verontreinigingen Geen gegevens beschikbaar

Beschikbare documenten Geen gegevens beschikbaar

Besluiten Datum 16-12-2004

Besluit

Kenmerk

Status

Geen vervolg (geen adm Nazorg)

DGWM/2004/19934

Definitief

Sanering Geen gegevens beschikbaar

Saneringscontouren Geen gegevens beschikbaar

Zorgmaatregelen Geen gegevens beschikbaar

Pagina 9 van 16

-

10-07-2023

Locatie: Herenweg 43 Locatie Adres

Herenweg 43 2465AB RIJNSATERWOUDE

Locatiecode

AA064500131

Locatienaam

Herenweg 43

Plaats

Kaag en Braassem

Locatiecode bevoegd gezag WBB

ZH188400599

Status Vervolg WBB

voldoende onderzocht

Beoordeling

Status rapporten

Verkennend onderzoek NVN 5740

Beschikking

Status besluiten Is van voor 1987

Onverdacht/Niet verontreinigd

Status asbest Ja

Uitgevoerde onderzoeken Datum

Type

Verkennend 03-12-1998 onderzoek NVN 5740

Naam

Auteur Opdrachtnummer Archief

Conclusie overheid

Herenweg 43

Van Dijk

bg: geen verontr.; og: Hg en Zn >S; gw: geen verontr. Geen verder onderzoek noodz.

DIV MDWH

317

Beschikbare documenten per onderzoek Geen gegevens beschikbaar

Verontreinigende activiteiten Geen gegevens beschikbaar

Geconstateerde verontreinigingen Geen gegevens beschikbaar

Beschikbare documenten Geen gegevens beschikbaar

Besluiten Geen gegevens beschikbaar

Sanering Geen gegevens beschikbaar

Saneringscontouren Geen gegevens beschikbaar

Zorgmaatregelen Geen gegevens beschikbaar

Pagina 10 van 16

-

10-07-2023

Pagina 11 van 16

-

10-07-2023

Pagina 12 van 16

-

10-07-2023

Deze rapportage betreft een geautomatiseerde samenvatting van de op het moment van de aanvragen aanwezige gegevens in de informatiesystemen van de Omgevingsdienst West-Holland. De basisgegevens uit de informatiesystemen zijn in de regel door derden aangeleverd.

Er kan niet worden uitgesloten dat elders relevante informatie aanwezig is, die niet in de informatiesystemen van de Omgevingsdienst West-Holland en dus in deze samenvatting is opgenomen. Ook is het vanzelfsprekend mogelijk dat na het moment van aanvragen aanvullende gegevens door de Omgevingsdienst West-Holland worden verkregen, of dat recent verkregen informatie nog niet in het informatiesysteem is ingevoerd. Deze rapportage dient derhalve te worden gezien als een momentopname.

Vanwege het mobiele karakter van sommige bodemverontreinigingen kan ook niet worden uitgesloten dat de verontreinigingssituatie sinds het uitvoeren van een bodemonderzoek is gewijzigd. Aangezien het invoeren van gegevens mensenwerk is, kan evenmin worden uitgesloten dat bij het invoeren invoer- en/of interpretatiefouten zijn gemaakt.

De Omgevingsdienst West-Holland is niet aansprakelijk voor enige directe schade dan wel enige andere indirecte incidentele of gevolgschade als blijkt dat in de praktijk de verontreinigingssituatie anders is dan in dit rapport is vermeld. In dit geval van koop/verkoop adviseert de Omgevingsdienst om bij twijfel representativiteit van de in dit rapport vermelde gegevens alsnog bodemonderzoek op de betreffende locatie te laten uitvoeren.

Deze rapportage kan in de regel niet worden gebruikt bij meldingen of vergunningsaanvragen waarvoor een bodemonderzoek is vereist. Kopieën van de in deze rapporten kunnen hier mogelijk wel voor worden gebruikt. Dit is afhankelijk van de onderzoekeisen vanuit de melding/vergunning en de aard, ouderdom en kwaliteit van het betreffende onderzoek.

Aan de totstandkoming van deze omgeving is uiterste zorg besteed. Desondanks is het gezien de aard van het gebruikte materiaal mogelijk dat kleine fouten in de exacte ligging van objecten voorkomen of dat de kaarten anderszins foutieve informatie afbeelden. De Omgevingsdienst West-Holland aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van het gebruik van de informatie. Wel stelt de Omgevingsdienst West-Holland het op prijs dat onjuistheden aan haar worden gemeld. Dit kan door een e-mail te sturen naar bip@odwh.nl

Pagina 13 van 16

-

10-07-2023

Toelichting Samenstelling van bodeminformatie in het bodeminformatiesysteem (BIS) Verontreinigende activiteiten (HBB) Dat verontreinigende stoffen toch in de bodem terecht komen is vaak het gevolg van bedrijfsactiviteiten. Maar er kan ook sprake zijn van bodemverontreiniging door bijvoorbeeld het ophogen van terreinen voor het bouwrijp maken, het lekken van een brandstoftank of een ongeval. Op basis van (archief)onderzoek zijn potentiële verontreinigingen op basis van (voormalige)bedrijfsactiviteiten (UBI’s) en de bekende bodemverontreinigingen in beeld gebracht, het zgn. landsdekkend beeld (LDB, 2004). De potentiële verontreinigingen vormen het zgn. HistorischBodemBestand (HBB). Deze gegevens vormen de basis voor de werkvoorraad van de provincie. Afhankelijk van de score van de UBI behoort een locatie tot de werkvoorraad (potentiële)bodemverontreiniging die voor 2030 gesaneerd danwel beheerst moet zijn of de spoedeisende werkvoorraad die voor 2015 gesaneerd danwel beheerst moet zijn. Ook voor het bewaken van de voortgang van de bodemsaneringsoperatie van de locaties waar de provincie bevoegd gezag is en de eigen werkprocessen maakt de provincie gebruikt van het BIS.