Bijlage 1-Zienswijze Windpark N207 op planMER RES-regio Holland Rijnland

Vereniging Windpark N207

Zienswijze op NRD planMER RES-regio Holland Rijnland Opgesteld door het samenwerkingsverband van - Vereniging Windpark N207 (agrariërs gemeente Kaag en Braassem) - Rijnland Energie coöperatie (regionale burger-energiecoöperatie) - Coöperatie Windunie

Utrecht, 22 december 2020

Vereniging Windpark N207

Opbouw zienswijze • • • • •

Korte toelichting op initiatief windpark N207 en op samenwerkingsverband initiatiefnemers Zienswijze op de wijze waarop milieu-effectonderzoeken worden uitgevoerd en beoordeeld. Beoordeling van ons initiatief op een aantal aspecten Uitgebreidere toelichting op initiatiefnemers Eigen Analyse ruimtelijke aspecten (een onderzoek van Pondera kunnen we desgewenst nasturen)

WP N207 – Zienswijze NRD

22-12-2020

2

Vereniging Windpark N207

Initiatief Windpark N207 Windpark N207 is een initiatief van drie partijen: • Vereniging Windpark N207 (agariërs Kaag en Braassem) • Regiocoöperatie Rijnland Energie, ondersteund door de landelijke koepel Energie Samen • Coöperatie Windunie Voornemen is: Langs de N207 in de Vierambachtspolder en de Wassenaarsepolder een windpark te realiseren samen met de lokale omgeving (inwoners, bedrijven), om zo een bijdrage te leveren aan de opwekking van duurzame energie in Kaag en Braassem en de opbrengsten van het windpark lokaal te houden.

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

3

Vereniging Windpark N207

Locatiedetails • Locatie in Vierambachtspolder en Wassenaarsepolder • Deze polders maken deel uit van de droogmakerijen van het Groene Hart • Grondeigendom overwegend agrarische ondernemers • Weinig omwonenden binnen 800 meter

Bron: Buro Sant en Co Landschapsarchitectuur, en FABRICactions, juli 2019, Groene Hart

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

4

Vereniging Windpark N207

Samenwerking projectpartners: 90% lokaal eigendom • Initiatiefnemers werken gelijkwaardig met elkaar samen als ontwikkelaars en investeerders • Uitgangspunt voor de samenwerking is de volgende verhouding:

Samenwerkingsverband Windpark N207

100% aandeel

Verenging Windpark N207

Rijnland Energie Coöperatie

45% aandeel

45% aandeel

Grondovereenkomst met individuele grondeigenaren wordt ingebracht in samenwerkingsovereenkomst

Lokale coöperatie of burgerwindinitiatief is lid van bestuur van regiocoöperatie

Windunie 10% aandeel

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

5

Vereniging Windpark N207

Zienswijze op wijze waarop wordt onderzocht & beoordeeld (1) Voor windenergie wordt de focus in de effectbeoordeling terecht gelegd op aspecten voor de leefomgeving (zie NRD, pagina 19). De beoordelingscriteria-indicatoren voor die aspecten worden genoemd in paragraaf 4.2 van de NRD. Hieronder geven wij onze zienswijze op de indicatoren van een aantal aspecten. 1. Geluidsbelasting en gezondheid. a. Wij zijn het eens met de kwantitatieve beoordeling van het aantal gevoelige bestemmingen waarop de geluidsbelasting toeneemt. Zoals in dia Eigen beoordeling is aangegeven scoort ons initiatief hierop zeer goed, omdat er relatief weinig woningen in de directe omgeving (binnen 800 meter) van het beoogde windpark aanwezig zijn. b. Wij willen de RES-regio Holland Rijnland erop wijzen dat de RIVM recent een onderzoek heeft gepubliceerd aangaande de kwalitatieve beoordeling van geluidshinder (Health effect related to wind turbine sound: an update). Dat onderzoek bevestigt wat het RIVM eerder uit talloze rapportages van veldonderzoeken concludeerde: omwonenden hebben minder hinder van windturbines als ze betrokken werden bij de plaatsing ervan. Door mee te kunnen denken over de plaatsing en balans tussen kosten en baten, ervaren omwonenden minder hinder.

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

6

Vereniging Windpark N207

Zienswijze wijze waarop wordt onderzocht & beoordeeld (2) Vervolg 1. Geluidsbelasting en gezondheid 1c.Voortkomend uit de conclusie van het RIVM-rapport kan de beoordeling van het aspect geluid en gezondheid niet los gezien worden van hoe initiatiefnemer invulling geeft aan aspecten als: - betrokkenheid van omwonenden bij de totstandkoming van de uiteindelijk opstellingsvariant - balans tussen kosten en baten. Daarom willen we de RES-regio Midden Holland vragen om in de milieu-onderzoeken mee te nemen of initiatiefnemer in een gebied concreet maakt hoe omwonenden worden betrokken én op welke wijze baten lokaal ‘landen’. Zoals in dia Eigen beoordeling beschreven scoort ons initiatief zeer positief op lokaal eigendom en zal ons initiatief met een participatieplan aangeven hoe omwonenden betrokken worden bij de totstandkoming van de opstelling.

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

7

Vereniging Windpark N207

Zienswijze wijze waarop wordt onderzocht & beoordeeld (3) 2. Landschap. a. Ook de beleving van windturbines als verstorend of juist versterkend element op het landschap hangt in grote mate samen van de perceptie van mensen ten aanzien van duurzame energie: hoe nuttig en noodzakelijk zijn windturbines? Zo blijkt uit diverse onderzoeken dat de jongere generatie windturbines niet 1 op 1 als aantasting van het landschap zien. Wij vragen de RES-regio dan uitdrukkelijk de beoordeling van windturbines in het landschap gedifferentieerd te onderzoeken. b. De beleving van windturbines in het landschap blijkt ook afhankelijk te zijn van beelden die worden gecreëerd en ervaringen die mensen hebben van windturbines. De hoogte van moderne windturbines (220 meter) vertalen tegenstanders al gauw in de beleving van een Eifeltoren in de achtertuin, terwijl niemand de recent gerealiseerde turbines bij knooppunt Deil (Betuwe Wind – tiphoogte 220 meter) zal vergelijken met een serie van Eifeltorens. Wij willen daarom aan de RES-regio het belang benadrukken van het gebruik van realistische visualisaties bij de beoordeling van de verschillende varianten.

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

8

Vereniging Windpark N207

Zienswijze wijze waarop wordt onderzocht & beoordeeld (3) Vervolg 2. Landschap. c. Wij willen bij de RES-regio benadrukken om in de onderzoeken uit te gaan van de hoogste windturbines die over 3 jaar kunnen worden geleverd (tip 250), omdat initiatiefnemers door de sterk dalende SDE++ genoodzaakt zijn om de grootste windturbines bouwen. Behalve voor gebieden waar hoogtebeperkingen zijn door luchtvaart, waar een hogere SDE++ garantieprijs geldt. Wij vragen de RES-regio daarom in de beoordeling vooral ook de positieve kant van de grote moderne windturbines in het landschap te noemen: • De productie van grote windturbines stijgt veel harder dan evenredig met de hoogte en grotere diameter. Turbines die nu worden gebouwd leveren 20 keer zo veel op als turbines die 20 jaar geleden in de Flevopolder werden gebouwd. • Grotere turbines staan verder van elkaar, draaien veel rustiger dan kleine turbines en torenen ver boven het landschap uit. Daarmee worden windturbines als minder storend in het landschap ervaren.

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

9

Vereniging Windpark N207

Eigen beoordeling WP N207 op een aantal aspecten • Uitgangspunt ruimtelijke belemmeringen • Uitgangspunt onderlinge afstand tussen turbines: ~4 keer rotordiameter • In zuidelijk gebied zijn 6 turbines mogelijk • In noordelijk gebied zijn 2 tot 3 turbines mogelijk

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

10

Vereniging Windpark N207

Eigen beoordeling WP N207 op een aantal aspecten • • • • • • • • •

Locatie staat op kansenkaart RES Langs infrastructuur (zie rode ovaal) Zeer weinig woningen binnen 800 meter Waarschijnlijk geen hoogtebeperking door Schiphol Mogelijkheid om relatief veel windturbines te realiseren (concentratie), redelijk aan de rand groene Hart Ontwikkeling van 90% in lokaal eigendom -> 90% van inkomsten landt lokaal. Burgers/bedrijven mede-eigenaar, invloed in gehele proces/project en de opbrengsten blijven lokaal -> minder hinderbeleving Gesocialiseerde grondvergoeding, waarbij alle agrariërs in de gemeente Kaag en Braassem deel kunnen nemen Het projectgebied heeft agrarisch grondgebruik droogmakerijen, aantal woningen is beperkt, ruimtelijke belemmeringen voor een windpark zijn beperkt WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

11

Vereniging Windpark N207

Nadere toelichting: Vereniging Windpark N207 • De Vereniging Windpark N207 is opgericht door grondeigenaren en –gebruikers die een agrarische onderneming drijven in de gemeente Kaag en Braassem • De Vereniging heeft als doel de ontwikkeling van een windpark van een nader te bepalen aantal turbines, om zo een bijdrage te leveren aan de opwekking van duurzame energie in de gemeente Kaag en Braassem, regio Holland-Rijnland en provincie Zuid-Holland • Uitgangspunten voor de Vereniging zijn: • Grondvergoeding is gesocialiseerd, gelijke opbrengst voor alle grondeigenaren • Alle agrariërs in de gemeente Kaag en Braassem en (aangrenzend aan) het projectgebied kunnen deel nemen • Gelijkwaardige samenwerken met de omgeving (omwonenden, inwoners, bedrijven en gemeente)

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

12

Vereniging Windpark N207

Nadere toelichting Regiocoöperatie Rijnland Energie Rijnland Energie is een regionale energiecoöperatie waarin lokale bewonerscoöperaties samenwerken voor de realisatie van grootschalige zon- en windprojecten in de regio Holland Rijnland. Wij zetten ons in om bewoners zeggenschap en eigenaarschap te geven in lokale en regionale, duurzame energie-opwekking. Zo vergroten we het aandeel duurzame energie en zorgen we dat de opbrengsten daarvan ten goede komen aan de lokale gemeenschappen. Doelen zijn om door samenwerking met onze lokale coöperaties: - Regionale windprojecten en grootschalige zonprojecten te ontwikkelen. Dit gebeurt op coöperatieve basis, zodat omwonenden profiteren van de opbrengsten, het draagvlak groter is en de kans op realisatie daarmee toeneemt. - Regionale kansen te zien en te pakken - Gesprekspartner zijn van overheden om zo de regionale en lokale belangen te vertegenwoordigen - Aanspreekpunt zijn voor marktpartijen, lokale coöperaties en instanties die willen samenwerken - Regionaal één helder, coöperatief verhaal vertellen - Bijdragen aan de verduurzaming van de regionale energievoorziening https://www.rijnlandenergiecooperatie.nl WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

13

Vereniging Windpark N207

Nadere toelichting: Lokale energiecoöperatie i.o. • KB – energie, een lokale zoncoöperatie, richt zich met name op zonne-energie op daken. • Verkennig is opgestart om in afstemming met KB-energie een aparte lokale windcoöperatie op te richten • Met coöperatie als mede-ontwikkelaar/eigenaar in project is lokale omgeving direct betrokken.

Waarom omgeving betrekken? • Invloed op proces en project, meedenken en meedoen = burgerparticipatie • Grotere slagingskans project door draagvlak en vertrouwen = tevreden burgers • Lokaal eigenaarschap is streven klimaatakkoord (ook gemeentelijk beleid) • Hoe groter het aandeel eigendom bij de burgers is, hoe meer van de baten in de eigen regio blijven. • Gezamenlijk bepalen hoe omgevingsfonds lokaal wordt ingezet = versterking saamhorigheid & lokale economie • Een lokale energiecoöperatie met een stevige kasstroom kan een belangrijke bijdrage leveren aan de energietransitie in de gemeente.

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

14

Vereniging Windpark N207

Nadere toelichting: Energie Samen • • • •

Energie Samen is de landelijke koepel en belangenvereniging van energiecoöperaties en andere energie-communities van burgers, agrariërs en/of lokale bedrijven. Samen steken wij de handen uit de mouwen voor meer en sterkere (lokale) duurzame energie- en besparingsprojecten! Samen zorgen we ervoor dat iedereen kan meewerken aan en profiteren van een schone en betaalbare energievoorziening voor ons allemaal. Energiesamen blijft onafhankelijk en neemt geen belang in projecten die zij ondersteunt.

Ondersteuning van lokale initiatieven met: • Projectbegeleiding, voorfinanciering, kennisdeling, belangenbehartiging, verzekeringen en ICT

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

15

Vereniging Windpark N207

Nadere toelichting coöperatie Windunie • Windunie is een coöperatie van duurzame energieproducenten, zoals windmolenaars, zonproducenten, burgercoöperaties, eigenaren én initiatiefnemers van windparken. • Jaarlijks produceren onze leden ruim 800 GWh aan schone stroom: genoeg voor bijna 300.000 huishoudens. • Windunie ontwikkelt en realiseert duurzame energieprojecten in lokaal eigendom, samen met initiatiefnemers en de omgeving. Dit is onze coöperatieve aanpak.

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

16

Vereniging Windpark N207

Eigen ruimtelijke analyse: Beschikbare ruimte • Beschikbare ruimte voor windenergie is bepaald op basis van vuistregels en toetsafstanden. • Specifiek voor locatie N207 zijn van belang: • Leefomgeving • Natuurgebieden • Externe veiligheid • Beperkingen luchtvaart • Landschap

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

17

Vereniging Windpark N207

Eigen ruimtelijke analyse: Leefomgeving • Hinder voor de leefomgeving kan ontstaan door geluid of slagschaduw • Uitgangspunt is toets-afstand van 400m vanaf woningen of andere gevoelige objecten. • Buiten deze afstand kan (eventueel met mitigerende maatregelen) aan de wettelijke norm voor windturbinegeluid en slagschaduw worden voldaan. • Grote turbines produceren niet automatisch meer geluid dan kleine. Geluidsproductie verschilt per type. RES: Woonkernen in groen, Individuele woningen in oranje

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

18

Vereniging Windpark N207

Eigen ruimtelijke analyse: Natuurgebieden • Geen Natura 2000gebieden nabij het projectgebied • Wel Natuur Netwerk Nederland (NNN) en weidevogelgebieden in nabijheid aanwezig

• In volgende fase van het project moet specifieker worden gekeken naar de effecten van het windpark op vogels en vleermuizen.

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

19

Vereniging Windpark N207

Eigen ruimtelijke analyse: Externe veiligheid en Infrastructuur • De Handreiking Risicozonering Windturbines geeft toets-afstanden voor externe veiligheid • Voor kwetsbare objecten (woningen, scholen, grote kantoren) geldt dat het aanhouden van de 400 meter contour voor hinder voldoende is om aan de eisen uit de Handreiking te voldoen • Voor beperkt kwetsbare objecten geldt een contour van een halve rotordiameter om elk pand (kleinere kantoorgebouwen, verspreid liggende woningen, bedrijfsgebouwen, sporthallen etc.) • Wegen: rotorblad mag niet over weg draaien RES: Kwetsbare gebouwen (paars), beperkt kwetsbare gebouwen rood

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

20

Vereniging Windpark N207

Eigen ruimtelijke analyse: Luchthavenbesluit Schiphol • Het projectgebied ligt met buiten de hoogtebeperkingen voor opstijg- en aanvliegroutes van Schiphol. • Ook ligt het buiten de toetsingsvlakken van Communicatie-, Navigatie- en Surveillance (CNS)apparatuur van de Luchtverkeersleiding Nederland. • Wel ligt het projectgebied binnen de Outer Horizontal Surface van Schiphol (> 146m NAP) en toetsingsvlak voor radar. • In een volgende fase van het project moet daarom een toets worden uitgevoerd door de Inspectie Leefomgeving en Transport. Bron: Viewer Hoogtebeperkingen Luchtvaart’ van RVO WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

21

Vereniging Windpark N207

Bedankt voor uw aandacht Wij zijn bereikbaar voor uw vragen en geven graag meer informatie over het initiatief. Vereniging Windpark N207 Kees van Rijn (email) / Piet de Graaf (email)

Rijnland Energie Rob Boerée (rob.boeree@icloud.com) / Piet Melzer (penningmeester@gcnieuwkoop.nl) Energie Samen Menno van der Woude, projectleider wind/zon Zuid-Holland (menno.van.der.woude@energiesamen.nu) Windunie Willem Verhaak (willem.verhaak@windunie.nl) / Suzan Tack (suzan.tack@windunie.nl)

WP N207 - Projectpresentatie

22-12-2020

22