Bijlage 1 Reactie DB op binnengekomen zienswijze begrotingswijziging 2023

telefoon datum onze ref betreft bijlage(n) e-mail contactpersoon

088 - 3083030 4 december 2023 Reactie op zienswijzen 1e begrotingswijziging Brief WFKGR directiesecretariaat@wijzijnhecht.nl A.J. Elsendoorn-Sieben

Aan de gemeenteraden in de regio Hollands Midden

Onderwerp: reactie op zienswijzen

Geachte leden van de raad, Op 25 september jl. heeft het Dagelijks Bestuur van Hecht u uitgenodigd een zienswijze te geven op de ontwerp begrotingswijziging 2023. Onderstaand geeft het Dagelijks Bestuur een reactie op deze zienswijzen. De zienswijzen en deze reactie worden door het Algemeen Bestuur betrokken bij besluitvorming over deze begrotingswijziging. Op het moment van verzending van deze brief (1 december, na de vergadering van het Dagelijks Bestuur) waren nog niet alle zienswijzen bij ons bekend. De zienswijzen die tot en met 13 december nog binnenkomen, zullen conform toezegging wel ter kennis worden gebracht van en meegewogen worden door het AB op 13 december. Eerst geven wij een korte toelichting over de noodzakelijkheid van de begrotingswijziging. Daarna wordt ingegaan op de genoemde punten in de zienswijzen. Er wordt afgesloten met een financieel langer termijnperspectief, een punt dat ook door diverse gemeenteraden werd benadrukt.

1. Noodzaak van de begrotingswijziging De begrotingswijziging is in de visie van het Dagelijks Bestuur feitelijk onvermijdelijk, gelet op de consequenties van de cao die op 5 april 2023 formeel van kracht is geworden. De loonkostenstijging die voortvloeit uit deze cao bedraagt voor Hecht €3,2 mln. ofwel 9% van de loonsom. Dit is beduidend hoger dan de loonkostenindexering van 2% die is opgenomen in de door het Algemeen Bestuur goedgekeurde begroting 2023. In de periode direct aansluitend op de vaststelling van de cao zijn de effecten doorgerekend en is nagegaan op welke manier de kostenstijging kon worden opgevangen. Daarbij is gebruik gemaakt van de ‘drie-trap’ van de Werkgroep Financiële Kaders Gemeenschappelijke Regelingen (WFKGR): 1. Mogelijkheden zoeken binnen de eigen exploitatie; 2. Gebruik maken van reserves; 3. Indienen van een begrotingswijziging. In onze brief van 25 september jl. is aangegeven waarom stappen 1 en 2 onvoldoende soelaas bieden en er dus een begrotingswijziging moest worden opgesteld. Nu verschillende gemeenteraden in hun zienswijze alsnog zinspelen op de mogelijkheden onder punt 1 en 2, gaan wij hier eerst nader op in. Aangezien wij dit relevant achten voor een goed begrip van de langere termijn ontwikkelingen, gaan wij eerst kort in op het recente advies van de WFKGR voor de begrotingscyclus 2025.

Advies WFKGR over 2025 Uit het advies van de WFKGR van 1 november 2023 (zie bijlage) blijkt dat de gemeenschappelijke regelingen in hun begroting 2025 kunnen uitgegaan van een index van 11,1 % voor personele lasten. Hiermee wordt compensatie geboden vanaf 2025 voor de sterke stijging van de loonkosten in de afgelopen periode, onder de aanname dat de “drie-trap” zorgt voor de dekking in de tussenliggende periode. Op grond van deze brief verwacht Hecht dat vanaf 2025 de kosten en opbrengsten weer structureel in balans zijn. Het is echter voor Hecht niet mogelijk om uit eigen middelen de toegenomen loonkosten 2023 “voor te financieren”. Op grond van de kaders uit de brief heeft Hecht een financiële doorrekening gemaakt waaruit blijkt dat bij goedkeuring van de begrotingswijziging in 2023 het Hecht gaat lukken om de kostenstijging als gevolg van de cao 2023 en de inmiddels vastgestelde cao 2024

telefoon datum onze ref betreft bijlage(n) e-mail contactpersoon

088 - 3083030 4 december 2023 Reactie op zienswijzen 1e begrotingswijziging Brief WFKGR directiesecretariaat@wijzijnhecht.nl A.J. Elsendoorn-Sieben

zelf op te lossen. Dat betekent dat voor 2023 het tekort wordt aangevuld met de begrotingswijziging en het tekort in 2024 opgevangen kan worden binnen het Eigen Vermogen. De verwachting is dat Hecht in 2025 geen begrotingswijziging hoeft in te dienen omdat de FKGR hierin voorziet.

2. Reactie op de zienswijzen Een groot aantal gemeenten erkent de noodzaak van de begrotingswijziging en vertaalt dat in een zienswijze, waarin akkoord wordt gegaan met de ontwerp begrotingswijziging met daarnaast een aantal inhoudelijke bemerkingen. Andere gemeenten geven geen positieve zienswijze en geven daarvoor hun toelichtende argumenten. Die bemerkingen en argumenten en onze visie hierop treft u onderstaand aan. Proces van de begrotingswijziging In de Gemeenschappelijke Regeling staat het proces beschreven wat gevolgd dient te worden bij een begrotingswijziging: het Dagelijks Bestuur biedt een begrotingswijziging aan de raden voor zienswijzen aan. De begrotingswijziging wordt vervolgens samen met de reactie op de zienswijzen van raden door het Dagelijks Bestuur aan het Algemeen Bestuur ter vaststelling aangeboden. Dat is dus normaal gesproken het eerste moment waarop het Algemeen Bestuur de begrotingswijziging bespreekt. Vanwege de omvang van de begrotingswijziging heeft het Dagelijks Bestuur, in afwijking van de standaardprocedure, de ontwerp begrotingswijziging ook ter informatie geagendeerd voor de vergadering van het Algemeen Bestuur. Hecht heeft daartoe in samenspraak met de contactambtenaren van de gemeenten de ontwerp begrotingswijziging ambtelijk besproken. Doel was te toetsen of er draagvlak zou zijn bij gemeenten voor de argumenten voor de begrotingswijziging.

Echter, door deze extra overleggen werden de stukken door Hecht veel te laat verzonden. Daarop heeft het Algemeen Bestuur in zijn vergadering besloten om de bespreking te verplaatsen naar de septembervergadering. Het Dagelijks Bestuur erkent dat hierdoor de reactietermijn van de raden sterk werd ingeperkt. Mogelijk hebben raden gedacht dat zij door het bestuur voor het blok gezet werden. Dit is nimmer de bedoeling geweest. Hecht heeft lering getrokken uit dit proces en maatregelen getroffen hoe dit in het vervolg niet meer zal voorkomen. De reeds vastgestelde vergadercyclus en vernieuwde interne afspraken zullen bijdragen aan een verbetering van de stukkenstroom. Mogelijkheden zoeken binnen de eigen exploitatie Het Dagelijks Bestuur merkt op dat Hecht alleen de stijging van de loonsom in de begrotingswijziging heeft opgenomen. Het grootste deel van de overige kostenstijgingen in 2023 en ook de secundaire arbeidsvoorwaarden uit de cao die kostenverhogend zijn, zijn door Hecht opgevangen binnen de begroting. Hecht heeft nog geen reorganisaties in voorbereiding of plannen voor het afstoten van taken. Deze leveren immers op korte termijn vooral additionele frictiekosten op en geen directe financiële voordelen.

Dit neemt niet weg dat de organisatie serieus aan de slag is met de opdracht van het bestuur en de gemeenten om het takenpakket kritisch te bezien en mogelijke keuzes aan het Algemeen Bestuur en de colleges van B&W voor te leggen. Ook blijkt op basis van de meest recente kwartaalcijfers dat Hecht (na goedkeuring van de begrotingswijziging) een nihil resultaat zal realiseren. De door Hecht beloofde kostenbesparingen zijn dus gerealiseerd. Alle gemeenschappelijke regelingen gelijk behandelen Het gelijk behandelen van alle gemeenschappelijke regelingen is een logisch bestuurlijk uitgangspunt. Onze ervaring is dat ook de overige gemeenschappelijke regelingen de ‘drie-trap’ van de WFKGR als uitgangspunt hebben genomen en dat een aantal gemeenschappelijke regelingen hebben geconstateerd dat ze door maatregelen in de eerste twee stappen in staat zijn een begrotingswijziging

telefoon datum onze ref betreft bijlage(n) e-mail contactpersoon

088 - 3083030 4 december 2023 Reactie op zienswijzen 1e begrotingswijziging Brief WFKGR directiesecretariaat@wijzijnhecht.nl A.J. Elsendoorn-Sieben

te vermijden. De diverse gemeenschappelijke regelingen hebben echter een totaal ander type opdracht en begroting. Wij interpreteren het ‘alle gemeenschappelijke regelingen gelijk behandelen’ dan ook als ‘alle gemeenschappelijke regelingen op dezelfde manier toetsen’, waarbij logisch is dat de uitkomsten van die toetsing verschillend kan zijn. In het geval van Hecht is het volgen van stap 3 onvermijdelijk, waar andere regelingen bijv. door additionele middelen van het Rijk wel tijdelijke dekking konden vinden voor de sterk gestegen kosten. Toepassing Begrotingswijziging op schil 3 taken Het Dagelijks Bestuur erkent dat het aan gemeenten zelf is om afspraken te maken met subsidierelaties. Dat is ook niet de reden waarom wij ervoor hebben gekozen om een collectieve looncorrectie voor te stellen voor de taken in schil 3. Dit heeft juist te maken met de verantwoordelijkheid van het Algemeen Bestuur voor de zuivere uitvoering van de begrotingsafspraken uit de gemeenschappelijke regeling. Daarin is opgenomen dat taken in schil 3 en 4 alleen kostendekkend mogen worden aangeboden. Om ervoor te zorgen dat alle schil 3 taken aan deze vereiste voldoen is een collectieve correctie in de visie van het Dagelijks Bestuur cruciaal.

Zonder collectieve afspraak dreigt dat een negatief resultaat op deze taken wordt afgewenteld op alle gemeenten, terwijl niet alle gemeenten gebruik maken van de betreffende dienstverlening. Programma Hecht24 Enkele gemeenten maken opmerkingen over de realisatie van het programma Hecht24 en de relatie daarvan met de begrotingswijziging. In algemene zin kan gesteld worden dat de begrotingswijziging geen relatie heeft met de uitvoering van het programma Hecht24, omdat de autonome ontwikkeling waarvan deze begrotingswijziging het gevolg is, optreedt los van de uitvoering van het programma Hecht24. Daarnaast is een beperkt deel van de baten van financiële aard; verbetering van de dienstverlening, vermindering van inhuur, datagedreven werken, verbetering van organisatie en governance en verbetering van het werkgeverschap zijn belangrijke baten van Hecht24. Met het Algemeen Bestuur is afgesproken dat er een aparte verantwoording van Hecht24 komt in het jaar 2024. Benutten Eigen Vermogen Diverse gemeenten stellen voor de begrotingswijziging op dit moment niet goed te keuren en het Eigen Vermogen van Hecht in te zetten om het eventuele tekort op te vangen. Als de begrotingswijziging niet wordt goedgekeurd zal er een tekort van €3,5 mln. zichtbaar worden. Hecht zal bij de jaarstukken 2023 een begrotingswijziging moeten indienen vanwege de grote afwijking t.o.v.

van de vastgestelde begroting 2024 (waarin een dergelijke onttrekking niet is vermeld). Hecht zal niet in staat zijn om de doorwerking van de cao in 2023 in 2024, evenals de cao van 2024, op te vangen binnen het Eigen Vermogen. Hecht is daarmee genoodzaakt een begrotingswijziging in te dienen voor het ontstane tekort.

3. Ontwikkeling financiën Hecht Hecht verwacht (na goedkeuring van de begrotingswijziging) in 2024 zowel de structurele lasten van de cao 2023 als de loonkosten in de cao 2024 op te kunnen vangen via het Eigen Vermogen – zoals de WFKGR dat in haar drietrap voorstelt. Het indexpercentage dat de WFKGR voor 2025 heeft voorgesteld is voldoende voor een structureel begrotingsevenwicht in 2025 en 2026. Naast dat er in het voorjaar van 2024 een takendiscussie gevoerd zal worden is het ook belangrijk om in het Algemeen Bestuur het gesprek met elkaar aan te blijven gaan over een stabiele begrotingsontwikkeling. Het opstellen van een plan om het Eigen Vermogen weer duurzaam op peil te krijgen na de onttrekking in 2024, is onderdeel van dat gesprek.

telefoon datum onze ref betreft bijlage(n) e-mail contactpersoon

088 - 3083030 4 december 2023 Reactie op zienswijzen 1e begrotingswijziging Brief WFKGR directiesecretariaat@wijzijnhecht.nl A.J. Elsendoorn-Sieben

Overweging en conclusie Het Dagelijks Bestuur heeft in hoge mate begrip voor het grote beroep dat met deze begrotingswijziging op gemeenten wordt gedaan in ook voor gemeenten moeilijke tijden. Gelet op de brief van de WFKGR van 1 november 2023 delen gemeenten en Hecht de conclusie dat compensatie voor de sterk gestegen loonkosten onvermijdelijk is. Daarmee gaat de vraag vooral over het moment van compensatie. Voordeel van het nu compenseren van deze loonkosten is dat we ons de komende tijd als bestuur en organisatie met volle kracht kunnen wijden aan de opgaven die voor ons liggen op het gebied van keuzes in het takenpakket en afronding en verantwoording van het programma Hecht24. Dat schept de randvoorwaarden voor Hecht om met ons als gemeenten in gesprek te blijven over de financieel moeilijke jaren, die voor ons liggen. Het niet compenseren van de loonkosten door middel van de begrotingswijziging 2023, betekent heel veel investeren in gesprekken over bijstellingen van subsidies waarvan de werkzaamheden al zijn uitgevoerd in 2023, en in het voorkomen van onrechtmatigheid van de uitgaven van Hecht. Tenslotte is recent duidelijk geworden dat Hecht de uitwerking van de cao 2023 in 2024 en de cao voor 2024 kan opvangen binnen het Eigen Vermogen. De reeds verspreidde indexeringen van de WFKGR compenseren hiervoor in 2025.

Hierbij gaan wij wel uit van goedkeuring van het Algemeen Bestuur voor de begrotingswijziging 2023. Het Dagelijks Bestuur heeft daarbij het vertrouwen dat dubbele indexatie wordt voorkomen door de afspraak dat de nu toegekende looncompensatie wordt verrekend met de index-correctie in 2025. Daarom concludeert het Dagelijks Bestuur dat zij de begrotingswijziging met een positief advies aan het Algemeen Bestuur zal voorleggen. Het Dagelijks Bestuur is de gemeenteraden erkentelijk voor de ingebrachte zienswijzen, voor de woorden van waardering voor Hecht en uiteraard ook voor de kritische punten, die we de komende jaren met voortvarendheid zullen aanpakken. De directie van Hecht is altijd bereid om met u in gesprek te gaan.

Met vriendelijke groet,

Namens het Dagelijks Bestuur van Hecht,

D.A. de Haas Voorzitter

D.A.E. Christmas Secretaris

telefoon datum onze ref betreft bijlage(n) e-mail contactpersoon

088 - 3083030 4 december 2023 Reactie op zienswijzen 1e begrotingswijziging Brief WFKGR directiesecretariaat@wijzijnhecht.nl A.J. Elsendoorn-Sieben

Bijlage I: Brief WFKGR 1 november Zie bijgevoegd document in de mail.