Beantwoording vooraf gestelde vragen werkplan 2023 en evaluatieverslag 2022 (hoofdstuk 3 jaarverslag Boa's)
Tekst van het document
Werkplan 2023 en Evaluatieverslag 2022 VTH o.b.v. Uitvoeringsprogramma VTH 2019-2023
Kaag en Braassem
VERSIE 11 APRIL 2023
0
TER INLEIDING Voor u ligt het werkplan voor 2023 dat is opgesteld op basis van het Handhavingsbeleid en het Uitvoeringsprogramma VTH 2019-2023. Aan de hand van de kaderstelling in het Handhavingsbeleid zijn de prioritering en keuzes gemaakt in het Uitvoeringsprogramma. Een jaarlijks werkplan geeft aan welke speerpunten, keuzes en verdeling van de beschikbare capaciteit voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving er worden gemaakt. In dit werkplan wordt ook ingegaan op de evaluatie van het voorgaande jaar, het jaar 2022. LEESWIJZER Dit document bevat drie hoofdstukken en een aantal bijlagen. Hoofdstuk 1 gaat in op de prioriteiten in het werkplan 2023 en de landelijke ontwikkelingen die van invloed zijn of worden op het werk van vergunningverlening, toezicht en handhaving. In hoofdstuk 2 is de evaluatie over 2022 opgenomen. Hierin wordt in verschillende paragrafen een korte toelichting gegeven op het item aangevuld met een overzicht van de cijfers 2021, 2022 en een prognose voor 2023. Hoofdstuk 3 bevat de jaarrapportage van de BOA (Buitengewoon Opsporingsambtenaar). In de bijlagen is achtereenvolgens informatie opgenomen over de verdeling van de tijdbesteding van de BOA’s, het aantal interventies van de BOA’s en het totaaloverzicht van de meldingen openbare ruimte (MOR).
1
INHOUDSOPGAVE 1. Werkplan 2023 op basis van VTH Uitvoeringsprogramma 2019-2023 1.1 Prioriteiten in het werkplan VTH 2023 1.2 Landelijke ontwikkelingen 1.2.1 Voorbereiding Omgevingsweg 2023 1.2.2 Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen 1.2.3 Basisregistraties 1.2.4 Uitbreiding taken Boa’s Overzicht van de taakuitvoering in 2023 2. Evaluatie 2022 2.0 Ter inleiding 2.1 Vergunningverlening 2.1.1 Wabo 2.1.2 Alcoholwetvergunningen en -ontheffingen 2.1.3 Evenementenvergunning en andere APV zaken 2.2 Toezicht 2.2.1 Toezicht omgevingsvergunningen 2.2.2 Toezicht Alcoholwet 2.2.3 Toezicht APV en bijzondere wetten 2.3 Handhaving 2.4 Ondermijning 2.4.1 Ondermijningstafels 2.4.2 RIEC 2.4.3 HEIT 2.4.4 Speerpunt van woonfraude, adresfraude en zorgfraude 3. BOA Rapportage 2022 3.0 Ter inleiding 3.1 Monitoren en werkwijze bij Toezicht 3.2. Meldingen openbare ruimte 3.3 Alcoholwet 3.4 APV / Evenementen 3.5 Samenwerking Bijlagen 1 Rapport interventies per feit 2 Overzicht Meldingen openbare ruimte 2022
2
1. Werkplan 2023 op basis van VTH uitvoeringsprogramma 2019-
2023 1.1 Prioriteiten in het werkplan VTH 2023 In het meerjaren uitvoeringsprogramma VTH is helder gemaakt dat er veel onderwerpen zijn waar inzet van de organisatieonderdelen Vergunningen, de toezichthouders en de handhavers (zowel op controlerend als op juridisch niveau) nodig is. Het is daarom nodig keuzes te maken en te prioriteren. De prioritering van de werkzaamheden voor vergunningen, toezicht en handhaving worden bepaald door het wegen van risico’s en door de beschikbare capaciteit. Corona Vanaf 2020 zijn we wereldwijd geconfronteerd met de coronapandemie, die ook voor Kaag en Braassem gevolgen heeft gehad voor de uitvoering van de VTH- en BOA-taken. Ook in 2022 was in Q1 inzet nodig in verband met de coronapandemie met bijbehorende maatregelen. Voorgenomen activiteiten konden niet worden uitgevoerd of moesten anders worden uitgevoerd. De invloed was het grootst in het taakveld APV/Bijzondere wetten. Nederland kreeg wederom te maken met beperkende maatregelen en evenementen konden niet of beperkt doorgaan. Dit zorgde wederom zowel in het kader van vergunningverlening als toezicht en handhaving voor uitdagingen. Daarnaast zorgden de maatregelen ook in 2022 voor het toezicht op de naleving van de coronamaatregelen, vastgelegd in de noodverordeningen en later in de tijdelijke wet maatregelen COVID-19.
Bij de uitvoering van deze werkzaamheden werd een grote mate van flexibiliteit gevraagd doordat maatregelen steeds werden bijgesteld, versoepeld of verstrengd. Na de laatste lockdown van 2021 tot en met begin 2022 ging Nederland meer en meer open. Voor de Boa’s en toezichthouders BWT betekende dit het teruggaan naar het oppakken van de reguliere taken, waarbij ingestoken werd op het inlopen van de achterstanden die in de jaren daarvoor door het verschuiven van prioriteiten, is ontstaan. Ook in 2023 zal nog een deel van de achterstanden ingelopen moeten worden, hetgeen qua capaciteit een uitdaging is. Op dit moment is het een uitdaging binnen de schaarse arbeids- en inhuurmarkt, om ervaren medewerkers te werven (al dan niet tijdelijk) om de werkzaamheden uit te voeren. Daarnaast heeft corona in negatieve zin bijgedragen aan het feit dat de burger niet meer het gesprek aangaat in geval van ergernissen, maar direct een klacht of handhavingsverzoek indient bij de gemeente. Ook de Boa’s merken een verschil in de relatie met burgers en ondernemers. Het afgelopen jaar is ingezet op het verder verbeteren van de werkprocessen voor vergunningen, ontheffingen en meldingen voor evenementen en horeca. Een belangrijke kwalitatieve verbetering die in 2023 wordt voorgezet. Extra aandacht hebben hierbij de veiligheidsrisico’s van het evenement of de activiteit en de verkeersveiligheid. 1.2
Landelijke ontwikkelingen op het gebied van Vergunning, Toezicht en Handhaving
1.2.1 Omgevingswet 2024 De inwerkingtreding van de Omgevingswet is wederom uitgesteld en dit keer naar 1 januari 2024. Inmiddels heeft de Eerste Kamer op 14 maart 2023 bepaald dat dit ook de formele datum van inwerkingtreding wordt. De uitgangspunten zijn nog steeds dat de Omgevingswet moet zorgen voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet gaat uit van snellere besluitvorming en een meer integrale aanpak met meer
3
afwegingsruimte. Dit zorgt voor een veranderende rol; van toetser naar adviseur. Werkprocessen moeten worden aangepast. We moeten binnen 8 weken integraal gewogen besluiten kunnen nemen, ook bij complexe aanvragen. Daarnaast moeten initiatiefnemers met ‘een druk op de knop’ kunnen zien wat is toegestaan (Toepasbare Regels) in de fysieke ruimte en voor welke activiteiten vergunningen nodig zijn of meldingen gedaan moeten worden. Deze kunnen vervolgens eenvoudig worden aangevraagd via het DSO (= Digitaal Stelsel Omgevingswet). De voorbereiding op de Omgevingswet loopt nog steeds waarbij belangrijke stappen gezet worden gebaseerd op de wettelijke minimale eisen. De voorbereiding vraagt van de medewerkers tijd en inzet naast de reguliere werkzaamheden. Waar nodig wordt extra capaciteit ingehuurd. Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) Een belangrijk onderdeel van de Omgevingswet is het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Alle gemeentelijke informatiesystemen en processen moeten worden aangesloten op de DSO Landelijke voorziening. Het DSO bestaat uit lokale systemen van overheden en de onderdelen van de landelijke voorziening. Met het DSO kan de omgevingsvisie, het omgevingsplan, de omgevingsprogramma’s en besluiten publiceren, vragenbomen publiceren, vergunningaanvragen en meldingen ontvangen, begrippen en definities centraal beheren en onderling en met initiatiefnemers samenwerken.
Door het nieuwe digitale stelsel wil het Rijk de ‘afstand’ tussen inwoners, ketenpartners en bestuur zo kort en makkelijk mogelijk maken. In afstemming met Alphen aan de Rijn ligt Kaag en Braassem op schema voor wat betreft het DSO; de minimale aansluitingen zijn gerealiseerd en worden verder doorontwikkeld. Omgevingsvisie (ambities) Begin 2021 zijn we gestart aan een verdere uitwerking en verdieping van de Omgevingsvisie 1.0. Dit heeft onder andere geresulteerd in het opstellen van gebiedsgerichte programma’s. Op maandag 24 januari 2022 zijn de gebiedsgerichte programma’s en de Omgevingsvisie 2.0 vastgesteld door de gemeenteraad. In samenwerking met VTH en keten-partners zijn deze programma’s tot stand gekomen. Op dit moment wordt er gewerkt aan de bijstelling van Omgevingsvisie, hierbij wordt ook gedacht om een extra programma te creëren voor het thema water. Omgevingsplan Gemeenten moeten uiterlijk op 1 januari 2029 beschikken over een gemeente dekkend integraal omgevingsplan. Het omgevingsplan vereist de harmonisatie en integratie van de huidige bestemmingsplannen en beheers verordeningen, gemeentelijke verordeningen die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving en de rijksregels die gedecentraliseerd moeten worden (de bruidsschat). Daarnaast zijn ook beleidsuitgangspunten voortdurend in ontwikkeling.
Om ervaring op te doen met de mogelijkheden van de Omgevingswet wordt de komende tijd geoefend met het omgevingsplan Buitengebied. 1.2.2 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen De inwerkingtreding Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is net als de Omgevingswet uitgesteld naar 1 januari 2024. In 2021 nam Kaag en Braassem deel aan het Ambassadeurs Netwerk VNG Alphen aan den Rijn. Het doel van het netwerk was om met meerdere gemeenten meer aannemers, architecten en initiatiefnemers te bewegen om proefprojecten uit te voeren. De bij de gemeente Kaag en Braassem bekende aannemers en ontwikkelaars wilden niet deelnemen aan proefprojecten. Op dit moment ligt dit stil.
4
Met de invoering van de Wkb vervalt voor vergunningverlening: • De bouwplantoetsing aan het Bouwbesluit 2012 en het bouwtoezicht verschuiven van gemeente naar private partijen voor gevolgklasse CC-C1; • De toetsing aan het Bouwbesluit 2012 van nieuwbouw en verbouw bij de vergunningverlening door gemeenten vervalt hiermee voor gevolgklasse CC-C1. Met de invoering van de Wkb vervalt het toezicht tijdens de realisatiefase voor de nieuwbouw en verbouw voor die bouwwerken die in de zogenoemde gevolgklasse 1 CC-1 vallen. Het gaat samengevat om bouwactiviteiten die betrekking hebben op de volgende bouwwerken: • Grondgebonden eengezinswoningen, inclusief nevenfuncties (garage, kantoor aan huis); • Woonboten; • Vakantiewoningen; • Bedrijfspanden (industriefunctie) van maximaal 2 bouwlagen, inclusief een klein kantoor/ kantine; • Aanbouwen aan overige gebruiksfuncties van maximaal 2 bouwlagen voor opslag en dergelijke; • Kleine fiets- en voetgangersbruggen (niet over rijks- of provinciale wegen), maximaal 20 meter overspanning; • Overige bouwwerken geen gebouw zijnde tot maximaal 20 meter hoog (masten, antennes, etc.); Verbouwingen van hiervoor genoemde bouwwerken vallen (voor zover niet vergunningsvrij) vanaf 6 maanden na inwerkingtreding van de Wkb ook onder gevolgklasse 1.
Vooralsnog vallen de volgende gevallen niet onder kwaliteitsborging: • Monumenten (rijks en gemeentelijk); • Bouwactiviteiten aan bouwwerken waarbij voor het gebruik een milieuvergunning nodig is; • Bouwactiviteiten aan bouwwerken waarbij voor het gebruik een vergunning of melding brandveilig gebruik nodig is; • Bouwactiviteiten waarbij er sprake is van een gelijkwaardige oplossing voor brand- of constructieve veiligheid, inclusief de toepassing van NEN 6060 en 6079. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb zal het bouwtoezicht nog steeds doorlopen tijdens de realisatiefase op grond van de Wabo. Dit hangt samen met het feit dat de realisatie van bouwwerken in veel gevallen niet direct na de vergunningverlening start. Hiervoor zijn verschillende oorzaken zoals de drukte bij de aannemers, het rondkrijgen van de financiering en de hoge materiaalen/of bouwkosten. In de praktijk betekent dit dat de medewerkers BWT zowel onder het huidige regime van de Wabo als onder het nieuwe regime van de Omgevingswet en Wkb zullen moeten werken. Werken met nieuwe wet- en regelgeving kost in het begin altijd meer tijd en het onder twee regimes moeten werken zal extra capaciteit vragen van zowel de medewerkers BWT als van de handhavingsjuristen.
1.2.3 Basisregistraties Als gemeente zijn we bronhouder van twee basisregistraties: • De BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie) en • De BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) Beide registraties hebben wettelijke verplichtingen met wettelijke termijnen voor het opnemen van de feitelijke situatie (legaal of illegaal) in de registraties. In de BGT wordt als kaart de feitelijke situatie zoals die buiten zichtbaar is, opgenomen; de BAG volgt daarin als het gebouwen/panden betreft.
5
Daarbij maakt de overheid het voor de burger steeds makkelijker door steeds meer vergunningsvrij te maken voor wat betreft het bouwen van uitbouwen, dakkapellen of bijgebouwen. Van de andere kant wil de overheid dat de BAG / BGT wijzigingen (legaal of illegaal) in panden vastlegt binnen wettelijke termijnen. Doordat er voor wijzigingen in of aan panden niet altijd vergunningen nodig zijn moeten wij als beheerder slimme en efficiënte manieren bedenken om de feitelijke situatie vast te leggen. Mutaties in BGT en BAG moeten worden opgespoord en doorgevoerd in beide registraties. De verdergaande deregulering (meer vergunningsvrij bouwen) van de rijksoverheid en het steeds meer aan de markt overlaten staat dus haaks op de uitgangspunten van de wet BAG die voorschrijft dat een gemeente alle panden in beeld moet hebben. Het betekent dat een gemeente verplicht is de nodige inzet te plegen voor de wet BAG op toezicht en handhaving van de panden. Dit betekent dat de medewerkers BWT meer toezicht gaan houden op wijzigingen van bij de gemeente bekende feitelijke situatie. 1.2.4 Uitbreiding taken Boa’s Vanuit de overheid worden steeds meer toezichtstaken opgedragen aan gemeenten.
Zo heeft de rijksoverheid in samenspraak met de VNG een pilot gestart waarin onderzocht wordt of de politietaken inzake kleine verkeersovertredingen over kunnen gaan naar het zogenoemde Domein I van de Boa's en daarmee overgaan naar de gemeenten. Het betreft: • geen of onjuiste fietsverlichting voeren • het negeren van rood licht door fietsers en voetgangers • handheld-telefoongebruik door fietsers De pilot is in 2021 gestart in de gemeente Utrecht en naar aanleiding van de evaluatie per januari 2023 uitgebreid naar de gemeenten Breda, Harderwijk, Schouwen-Duiveland, Venlo en Zaanstad. Naar verwachting neemt de minister in de loop van 2023 een besluit. De VNG is voorstander van het overhevelen van deze taak. Indien deze taak van de politie over gaat naar de gemeenten zal dit gevolgen hebben voor de capaciteit bij de Boa’s en daarmee ook het gemeentelijke budget. In het verleden zijn eerder taken overgeheveld naar gemeenten zonder daaraan ook financiële middelen te verbinden. Het is zaak hier richting de VNG scherp op te blijven. Indien deze taak daadwerkelijk bij de gemeentelijke Boa’s wordt belegd heeft dit gevolgen voor de formatie. Dit zal in het jaarlijks op te stellen Uitvoeringsplan worden weergegeven en mogelijk leiden tot een voorstel tot uitbreiding van de formatie, dan wel het her prioriteren van de werkzaamheden.
6
Overzicht taakuitvoering 2023 Taakveld
Keuze bij taakuitvoering
Meldingen Openbare Ruimte (MOR) Meldingen openbare ruimte
type
Prognose 2023
Meldingen openbare ruimte
7000
Djuma en Fixi
De registratiewijze is uniform. Hierdoor is het mogelijk om meer te sturen op de kwaliteit van de be- en afhandeling van de meldingen. Per kwartaal worden de aantallen gemonitord en zo mogelijk de behandeltermijnen. De cijfers bieden de mogelijkheid om meer pro actief te reageren. We werken in het zaaksysteem Djuma. De meldingen openbare ruimte worden in Fixi geregistreerd en nu nog door de coördinator Toezicht en Handhaving beheerd. In 2023 onderzoeken we of het beheer van Fixi niet overgedragen moet worden aan de afdeling omdat ruim 90% van de meldingen voor deze afdeling is.
Toezicht en handhaving Controle op huishoudelijke afvalstoffen (afval scheiden, aanbieden containers, dumpen, branden, lozen e.d.) Bedrijfsafvalstoffen Bodemverontreiniging en/of opzettelijk stoffen aan brengen in oppervlakte water (lozen) Controle op parkeren zoals fout parkeren en stalling van aanhangwagens/caravans/ campers/hoge voertuigen. Hondenpoepoverlast Jeugd en/of geluidsoverlast
Vuurwerk afsteken buiten de aangewezen tijden, illegaal vuurwerk. Hinderlijke beplanting
Uitgangspunt is te streven naar ‘schoon, heel en veilig’. Bij de projectmatige aanpak van het afgelopen jaar is frequent toezicht op het scheiden van afval, afvaldumpingen e.d. uitgevoerd en zijn er diverse boetes opgelegd. De werkwijze wordt net als in 2020, 2021 en 2022 in 2023 voortgezet in het reguliere toezichtwerk. Na meldingen/ handhavingsverzoeken en constateringen wordt toezicht en handhaving (eventueel door de Omgevingsdienst) ingezet. Na meldingen/ handhavingsverzoeken en constateringen wordt toezicht en handhaving (eventueel door de Omgevingsdienst) ingezet.
Na meldingen en constateringen wordt aan de hand van het prioriteitsmodel beoordeeld of toezicht en handhaving zal plaatsvinden.
Na meldingen en constateringen wordt aan de hand van het prioriteitsmodel beoordeeld of en zo ja, wanneer toezicht en handhaving zal plaatsvinden. Na meldingen/handhavingsverzoeken en constateringen wordt aan de hand van het prioriteitsmodel beoordeeld of en zo ja, wanneer toezicht en handhaving zal plaatsvinden. We werken daarbij samen met politie en jeugdwerkers. Na meldingen/handhavingsverzoeken en constateringen (onder meer door toezichthouders) wordt aan de hand van het prioriteitsmodel beoordeeld of en zo ja, wanneer toezicht en handhaving zal plaatsvinden in samenspraak met de politie. In beginsel vindt er bij de uitvoering van de reguliere werkzaamheden geen toezicht en handhaving op hinderlijke beplanting plaats. Bij meldingen of handhavingsverzoeken wordt aan de hand van het prioriteitsmodel beoordeeld of en zo ja, wanneer toezicht en handhaving zal plaatsvinden. Primair staat in gesprek gaan van en met betrokkenen.
7
Overzicht taakuitvoering 2023 Taakveld
Keuze bij taakuitvoering
Stallingen en wrakken
In beginsel vindt er bij de uitvoering van de reguliere werkzaamheden geen toezicht en handhaving op stallingen en wrakken plaats. Bij meldingen of handhavingsverzoeken wordt aan de hand van het prioriteitsmodel beoordeeld of en zo ja, wanneer toezicht en handhaving zal plaatsvinden.
Drank- en Horeca vergunningen en toezicht
Vergunningen Alcoholwet
Kansspelautomatenvergunningen Toezicht en handhaving
type
Prognose 2023
Horeca gerelateerd Vergunning kansspelen
40 8
Op grond van de aangelegde basislijst Drank- en horeca vergunningen worden de inrichtingen bezocht. Er vindt een integrale controle van de vergunning, de rookruimte(n) en de kansspelautomaten plaats. De nieuwe en bestaande vergunningen worden geïnventariseerd en gecontroleerd. Bij een integrale controle bij horecabedrijven wordt deze controle meegenomen.
Toezicht Alcoholwet vergunningen en ontheffingen onder meer of de leidinggevenden van goed gedrag zijn
De verleende vergunningen op basis van de Alcoholwet (voorheen Dhw) worden in 2023 projectmatig opgepakt. In 2023 worden bij 100 locaties integrale controles gehouden, waarbij de achterstand in het toezicht als gevolg van de coronapandemie en het toezicht op naleving coronamaatregelen, wordt ingelopen. Tijdens de integrale controles wordt gecontroleerd op: - De voorwaarden vergunning Alcoholwet - Inrichtingseisen - Wet op de kansspelen - Exploitatievergunning
Bezit, verstrekking en consumptie van alcohol m.b.t. minderjarigen
Bij de reguliere werkzaamheden vinden er incidenteel controles plaats waarbij de nadruk ligt op de meer risicovolle (B en C) evenementen. Het toezicht vindt met name plaats bij horecabedrijven en winkels.
Evenementen/APV vergunningen en toezicht
8
Omgevingswet Evenementenvergunning
Meldingsplicht vergunning vrije evenementen Actualiseren APV
type
Prognose 2023
Markt, standplaats, venten en/of collecteren Evenementen Meldingen evenementen
8 50 20
Ontheffing Aslast & Breedte beperking Wegafsluiting/tijdelijke verkeersmaatregel
25 275
Parkeervergunning
5
Het evenementen- en standplaatsenbeleid voorbereiden op integratie met het omgevingsplan. In 2023 wordt een nieuw Evenementenbeleid opgesteld. In 2023 verwachten we weer veel meldingen en aanvragen voor evenementen. Na ruim 2 jaar Coronapandemie verwachten weer qua aantallen uit te komen op de jaren voor de Coronapandemie. Een speerpunt bij de evenementenvergunningen (bestaand en nieuwe) zijn de verkeersaspecten. Dit wordt integraal opgepakt met de beleidsmedewerkers Verkeer en Openbare Ruimte. Ook bij toezicht zal dit als aandachtpunt worden toegevoegd aan de checklist evenemententoezicht. Procesverbeteringen bij invoering meldingsplicht voor vergunningsvrije evenementen. Op een eenvoudige wijze kan elke organisatie melding maken van de activiteit. In 2023 wordt de Algemeen Plaatselijke Verordening geactualiseerd. Daarbij wordt onderzocht welke aanhakend beleid verder geactualiseerd moet worden.
Toezicht en handhaving
Toezicht op verleende vergunning o.g.v. APV Toezicht bij evenementen
Geluidsoverlast horeca, evenementen en installatiegeluid Stap 1 proces
Voor vergunningen op grond van de APV geldt dat deze steekproefsgewijs worden gecontroleerd. Bij het controleren van vergunningen en/of meldingen worden de controles zoveel mogelijk integraal uitgevoerd. Toezichtcontroles worden ingepland aan de hand van de jaarlijkse evenementenkalender. Toezicht kan worden uitgevoerd bij de opbouw en tijdens een evenement. Bij grootschalige evenementen controles op de voorschriften en geluidmetingen (door de Omgevingsdienst) uitgevoerd. Bij kleinschalige evenementen wordt incidenteel gecontroleerd en incidenteel geluid gemeten. Om de veiligheid van de evenementen te borgen is in 2019 het proces rondom het toezicht op evenementenvergunningen geïnventariseerd en geactualiseerd. Er zullen in 2023 in overleg met de Omgevingsdienst controles ingepland worden. Voor de stap 1 brief (constatering van overtreding en basis voor een evt. op te starten handhaving) wordt een proces ingericht zodat deze opgepakt wordt door de toezichthouder en pas bij vervolg van het handhavingstraject door de handhavingsjuristen worden overgenomen.
WABO vergunningen en toezicht type
Resultaat 2022
Prognose 2023
9
Omgevingswet
Wet kwaliteitsborging
Digitaal werken in het vergunningenproces Toezicht en handhaving
Omgevingsvergunning bouwen Omgevingsvergunning monumenten Omgevingsvergunning aanleggen Omgevingsvergunning vellen van houtopstand Omgevingsvergunning uitweg maken Omgevingsvergunning afwijken Omgevingsvergunning brandveilig gebruik Omgevingsvergunning milieu
294 7 20 6 20 158 2 6
350 5 25 8 20 200 5 10
Melding brandveilig gebruik
2
14
500
637
Binnen het cluster Vergunningen en Toezicht is capaciteit (16 uur per week) vrijgemaakt om deel te nemen aan de projectgroep voor de implementatie van de Omgevingswet. De geplande datum inwerkingtreding is op dit moment vastgesteld op 1 januari 2024. De geplande datum van inwerkingtreding is op dit moment vastgesteld op 1 januari 2024. Voor de vergunningverlening en het toezicht heeft deze wet gevolgen voor de werkwijze. Dit wordt in 2023 uitgewerkt in een nieuw werkproces. De invoering van de Wkb laat onverlet dat ook vanaf 2024 tot circa 3 jaar na inwerkingtreding Omgevingswet en Wkb ook nog onder het regime van de Wabo toezicht gehouden moet worden. Dit is de gemiddelde looptijd voor grotere projecten qua realisatiefase en oplevering. Dit vraagt extra capaciteit van zowel toezicht als handhaving (juristen), hetgeen we in 2023 in beeld brengen. Het team Vergunningen heeft het werkproces rondom het behandelen en versturen van vergunningen zo veel mogelijk digitaal ingericht.
Werkvoorraad toezicht omgevingsvergunningen 2020 2021 2022 totaal openstaand toezicht Intrekken van openstaande/ niet gerealiseerde vergunde situaties
Proces stap 1
Prognose 2023 20 45 100 165
Regulier kan een vergunning worden ingetrokken indien niet binnen een half jaar gestart wordt met de realisatie. Er wordt in 2023 aan de openstaande omgevingsvergunningen uit 2021 & 2022 een voornemen tot intrekking verzonden. Vergunningen van voor 2020 worden in overleg met de juristen aangeschreven. In beginsel hanteren we een termijn van 52 weken als moment dat de voornemenbrief tot intrekking wordt verzonden. De dagelijkse praktijk leert dat 26 weken niet realistisch is in de huidige markt omdat aannemers vol zitten en bij de huidige bouwkosten. Voor de stap 1-brief (constatering van overtreding en basis voor een evt. op te starten handhaving) wordt een proces ingericht zodat deze opgepakt wordt door de toezichthouder en pas bij vervolg van het handhavingstraject door de handhavingsjuristen worden overgenomen. Handhaving
Prognose 2023
Bouwwerken zonder vergunning
10
10
Bouwwerken in afwijking van de vergunning
Toezicht op te verlenen /verleende omgevingsvergunningen en meldingen met betrekking tot het gebruik van een object (bouwfase)
Toezicht op asbestsloop
Constructieve (en brand-) veiligheid van gebouwen
Brandveiligheid gebruiksfuncties met prioriteit 1 en 2 volgens de Handleiding PREVAP 2009
Strijdig bouwen en gebruik bestemmingsplannen Reclame-uitingen
Permanente bewoning recreatiewoningen buitengebied
15
Bij de reguliere werkzaamheden worden tijdens en na gereed melding van de activiteit controlemomenten ingepland. Hierbij geldt dat tijdens de bouw steekproefsgewijs toezicht plaatsvindt om eventuele gebreken in een vroegtijdig stadium te constateren en op te lossen. Met de beschikbare capaciteit van 2 fte is het niet mogelijk om alle bouwwerken tijdens de bouwfase te controleren. We houden risico-gestuurd toezicht. Aan de hand van een jaarlijks overzicht van openstaande zaken van vergunningen verleend in de 2 voorgaande jaren wordt een eindcontrole gedaan. Deze eindcontrole vindt ofwel op locatie plaats ofwel via streetview. Het betreft in 99% van de gevallen bouwwerken die net niet vergunningsvrij zijn, zoals dakkapellen, erfafscheidingen en aanbouwen. Na de fysieke dan wel administratieve controle wordt het dossier gesloten. Voor de gebruiksmeldingen geldt dat de controle plaatsvindt kort voor of na ingebruikneming van het object. We starten in 2023 met het in kaart brengen van de mantelzorgwoningen binnen de gemeente. Dit zijn tijdelijke situaties, welke we gaan monitoren en waar nodig gaan handhaven. We werken hierin samen met de collega’s van de BAG. Dit wordt een doorlopend project. Het toezicht op slopen m.b.t. asbest is sinds oktober 2018 uitbesteed aan de Omgevingsdienst.
Bij toezicht op uitvoering van vergunningen vindt controle plaats op de constructieve en brandveiligheid van gebouwen, waarbij we risicogestuurd werken en iet elk bouwwerk controleren. Zo controleren we wel op de bouw van een nieuwe woning en niet op individueel vergunde dakkapellen. De brandveiligheidscontroles bij inrichtingen (locatiedossier) worden cyclusmatig in overleg met de brandweer afgestemd en uitgevoerd.
Sancties
Prognose 2023
Handhavingsverzoeken afgewezen en/of termijn verlengd Beroep of hoger beroep afgehandeld Vovos afgehandeld Bezwaarschriften afgehandeld Nog lopende zaken Opgestarte handhavingszaken
10 6 10 40 40 60
Na meldingen/handhavingsverzoeken en constateringen (onder meer door toezichthouders) wordt aan de hand van het prioriteitsmodel beoordeeld of en zo ja, wanneer toezicht en handhaving zal plaatsvinden. In beginsel vindt er bij de uitvoering van de reguliere werkzaamheden geen toezicht en handhaving op reclame-uitingen plaats. Bij meldingen of handhavingsverzoeken wordt aan de hand van het prioriteitsmodel beoordeeld of en zo ja, wanneer toezicht en handhaving zal plaatsvinden. In de afgelopen jaren zijn handhavingstrajecten ingezet op een tweetal parken om de permanente bewoning van een deel van de recreatiewoningen te stoppen. In juli 2022 is besloten om deze handhaving voorlopig te beëindigen en dit thema eerst in een breder perspectief te bekijken.
11
Illegaal gebruik/ bebouwing van schuren, bedrijfswoningen en loodsen in het buitengebied
Illegaal gebruik/bouwen op de bedrijventerreinen
Illegaal gebruik kassen/loodsen Glastuinbouwgebieden Illegale huisvesting van arbeidsmigranten/vestigers in Glastuinbouwgebieden Verloedering als gevolg van leegstaande panden
Hennepkwekerijen in woningen en bedrijfsgebouwen Aanpak van woonfraude/adresfraude
In de komende periode werken we aan een toekomstvisie over het gebruik van de recreatieparken en recreatiewoningen in onze gemeente. Daarin werken we samen met adviesbureau Ginder. Zij gaan in opdracht van de gemeente aan de slag met verschillende toekomstscenario’s. Dat leidt uiteindelijk tot een toekomstvisie. In deze visie worden alle recreatieparken meegenomen. In de gemeente Kaag en Braassem gaat het om 17 locaties. In het kader van woon- en identiteitsfraude vindt bij onregelmatigheden bij de inschrijving eerst een (bureau)onderzoek plaats. Indien hiertoe aanleiding bestaat wordt vervolgens op grond van de BRP een controle uitgevoerd. Indien hiertoe aanleiding bestaat, wordt vervolgens handhavend opgetreden. Onderdeel van het handhavingstraject is een legalisatieonderzoek. De feitelijke inzet is afhankelijk van de beschikbaarheid van de desbetreffende medewerkers. Dossiers met wettelijke afhandelingstermijnen gaan in de uitvoering voor. Behoudens de projectmatige aanpak vindt er bij de reguliere werkzaamheden geen toezicht en handhaving plaats. Na meldingen/handhavings-verzoeken en constateringen wordt aan de hand van het prioriteitsmodel beoordeeld of en zo ja, wanneer toezicht en handhaving zal plaatsvinden. In 2021 zal beoordeeld worden of een plan van aanpak moet worden opgesteld om projectmatig te gaan handhaven.
In 2023 wordt een inventarisatie opgesteld en vervolgens een voorstel tot een plan van aanpak uitgewerkt. Op dit moment acteren wij alleen naar aanleiding van klachten en/of handhavingsverzoeken. De beschikbare capaciteit van 2 fte Boa’s en 2 fte toezichthouders BWT is onvoldoende – om naast de overige wettelijke uitvoeringstaken – gericht toezicht en handhaving te houden. Behoudens de projectmatige aanpak vindt er bij de reguliere werkzaamheden geen toezicht en handhaving plaats. Na meldingen/handhavings-verzoeken en constateringen wordt aan de hand van het prioriteitsmodel beoordeeld of en zo ja, wanneer toezicht en handhaving zal plaatsvinden. Door de coronapandemie is dit vanwege andere prioriteiten niet gestart, In 2023 zal beoordeeld worden of een plan van aanpak moet worden opgesteld om projectmatig te gaan handhaven. De standaard werkwijze is dat Toezicht en Handhaving wordt ingezet na de ontvangst van meldingen/handhavingsverzoeken. Het vervolgtraject (formele handhavingstraject) loopt via OOV. Inschrijvingen in de basisadministratie op adressen waar bewoning niet is toegestaan worden met voorrang opgepakt. De werkinstructie bij gevraagde inschrijvingen is bijgesteld met dien verstande dat op basis van (bureau)onderzoek bij inschrijving direct een eerste constatering wordt gedaan. Dit is een doorlopend proces.
12
2. Evaluatie VTH 2022 2.0
Ter inleiding
In deze paragraaf beschouwen we 2022. Dat doen we zo veel mogelijk door cijfers weer te geven over de resultaten 2022 en de prognose 2023. Daar waar het een toegevoegde waarde heeft worden ook de resultaten uit voorgaande jaren (nogmaals) opgenomen. Achtereenvolgens gaan we in op de vergunningverlening en het toezicht. Aan het slot van dit hoofdstuk wordt in paragraaf 2.4 ingegaan op de woon- en adresfraude en ondermijning. 2.1 2.1.1
Vergunningenverlening WABO
Het uitgangspunt is dat omgevingsvergunningen en -meldingen binnen de gestelde wettelijke termijnen worden verleend. In 2022 zijn 4 vergunningen van rechtswege ontstaan, waarvan 1 naar aanleiding van een bezwaarprocedure. De laatste jaren worden steeds meer verguningsplichtige activiteiten onder algemene regels geplaatst. Deze trend is door de rijksoverheid ingezet om de regels te uniformeren en de administratieve lasten te verlagen. Sloopmeldingen met asbest zijn vanaf 2018 qua bevestiging en toezicht ondergebracht bij de omgevingsdienst West Holland.
Type WABO aanvraag
Resultaat 2022
Prognose 2023
Omgevingsvergunning bouwen Omgevingsvergunning monumenten Omgevingsvergunning aanleggen Omgevingsvergunning vellen van houtopstand Omgevingsvergunning uitweg maken Omgevingsvergunning afwijken Omgevingsvergunning brandveilig gebruik Omgevingsvergunning milieu
294 7 20 6 20 158 2 6
350 5 25 8 20 200 5 10
Melding brandveilig gebruik
2
14
TOTAAL
500
637
2.1.2
Vergunningen en – ontheffingen op grond van de Alcoholwet
In 2022 kwam het normale leven weer langzaam op gang na de coronapandemie. In 2022 zijn er 6 commerciële en is er 1 para commerciële Alcoholwetvergunning verleend. Tevens hebben er 15 wijzigingen van Alcoholwetvergunningen plaatsgevonden, waaronder wijziging van leidinggevenden en wijziging van inrichting. Bij een viertal aanvragen voor een Alcoholwetvergunning is een Bibobtoets uitgevoerd. Hiervan heeft één een vergunning gekregen, een tweetal heeft de aanvraag ingetrokken en van de vierde loopt de vergunningaanvraag nog. Exploitatievergunningen In 2020 is de exploitatievergunningplicht ingevoerd. Dit in het kader van ondermijning. De bedrijven die in het bezit zijn van een Alcoholwetvergunning1 zijn van die vergunningplicht vrijgesteld. Bedrijven die wel horeca exploiteren, maar niet in het bezit zijn van een Alcoholwetvergunning dienen wel een
1
Voorheen vergunning op grond van de Drank- en Alcoholwet
13
dergelijke vergunning aan te vragen waarbij een Bibob-toets plaatsvindt. Alle horecabedrijven met een Alcoholwetvergunning hebben een ambtshalve vrijstelling ontvangen en de overige bedrijven zijn aangeschreven een vergunning aan te vragen. Het gaat hierbij om 7 horecabedrijven . type Alcoholwet
2.1.3
Horeca gerelateerd Vergunning kansspelen
Resultaat 2020 22
Resultaat 2021 28 7
Resultaat 2022 30 11
Prognose 2023 40 15
Evenementenvergunning en andere APV-zaken
Voor het jaar 2022 stonden er 126 evenementen op de kalender aangemeld (meldingen, A-, B-, en Cevenementen). In 2020 is het meldingsformulier vergunningsvrije evenementen in het leven geroepen. Dit om een goed beeld te krijgen van alle evenementen en werkt goed. Overige APV en Bijzondere Wetten producten Wat betreft de overige APV en Bijzondere Wetten producten zijn de nodige vergunningen of ontheffingen verleend en diverse meldingen binnengekomen.
type
Resultaat 2022
Prognose 2023
Markt, standplaats, venten en/of collecteren
9
9
Evenementen
80
80
Meldingen evenementen vanaf 2021
50
50
2.2 Toezicht Rekening houdend met het aantal te verwachten vergunningen, ontheffingen en meldingen en het daaruit voortvloeien van op te leggen sancties, kan indicatief worden gesteld dat de beschikbare formatie voor toezicht en handhaving in 2023 voor 70% wordt ingezet voor regulier werk en voor 30% voor projecten. Daarbij werken we risicogestuurd, gelet op de beschikbare formatie van 2 fte. Niet alle bouwwerken zijn en worden gecontroleerd. In de omgevingsanalyse (bijlage 2a van het Bijlagenboek Nota VTH) is per deelgebied (Woonkernen, Glastuinbouwgebieden, Bedrijventerreinen en Buitengebied) uiteengezet wat de speerpunten met betrekking tot toezicht en handhaving zijn. Op reguliere basis vindt toezicht plaats binnen de kernen en worden meldingen (ook de meldingen openbare ruimte waaraan geen hoge prioriteit is gegeven) in de route meegenomen. Het ‘meenemen’ van meldingen in de surveillancerondes binnen de kernen wordt in de tabel niet per activiteit expliciet vermeld maar vindt wel plaats. In alle deelgebieden wordt – waar de capaciteit het toelaat – ingezet op projectmatige handhaving ter versterking van de in het deelgebied benoemde doelen/speerpunten conform het vigerende Uitvoeringsprogramma 2019-2023.
14
2.2.1
Toezicht omgevingsvergunningen
Op het moment dat een vergunning onherroepelijk is dan wel een melding volledig is, vindt een digitale overdracht van het dossier plaats van vergunningverlening naar toezicht en handhaving. Uitgangspunt hierbij is dat niet alle afgegeven Wabo-vergunningen (bouwfase) en ingediende meldingen activiteitenbesluit door de toezichthouders van de gemeente worden gecontroleerd. Dit is gelet op de beschikbare capaciteit van 2 fte ten opzichte van het aantal vergunningen en meldingen niet realistisch. Prioriteit ligt bij de constructieve – en/of brandveiligheid. In het komende VTH-beleid wordt dit scherper geformuleerd. De omgevingsvergunningen activiteit milieu en een aantal meldingen activiteitenbesluit worden door de omgevingsdienst gecontroleerd. Daarnaast worden sloopmeldingen en meldingen toepassing van grond/bouwstoffen door de omgevingsdienst gecontroleerd op basis van een risicoklasse. Het aantal te verwachten bouwwerken zonder of in afwijking van de verleende omgevingsvergunning voor bouwen is opgenomen in onderstaande tabel. Als gevolg van verdergaande deregulering en verruiming van het vergunningsvrij bouwen kunnen steeds meer bouwactiviteiten vergunningsvrij worden uitgevoerd. Dergelijke activiteiten zijn veelal niet bij de gemeente bekend waardoor geen toezicht plaatsvindt.
Het is echter de vraag of dergelijke activiteiten daadwerkelijk onder het vergunningsvrije regime vallen. Regelmatig wordt aan de hand van meldingen vastgesteld dat bouwwerken zonder vereiste omgevingsvergunning zijn gerealiseerd. Dit betekent dat toetsing achteraf gebeurt in plaats voorafgaand of tijdens de bouwfase. Dit vergt meer inzet van bouwtoezicht. De verwachting is dat meer van dergelijke situaties zich gaan voordoen als de markt aantrekt en zorgt voor groei in de bouwsector. De komende jaren zal nog meer dan nu een verschuiving plaatsvinden van toezicht in de bouwfase naar toezicht in de gebruiksfase, mede door de Wet kwaliteitsborging die per 1 januari 2024 van kracht wordt. Door de toetsing achteraf zullen er meer constateringen (voornemen handhaving) opgepakt worden. De samenwerkingspartners voor de uitvoering van de werkzaamheden toezicht en handhaving zijn: politie, brandweer, omgevingsdienst, hoogheemraadschap van Rijnland en de provincie Zuid-Holland. Er is in 2019 een start gemaakt met het proces voor het intrekken van oude vergunningen, in overleg met toezicht en handhaving. Dit traject loopt door.
Werkvoorraad toezicht omgevingsvergunningen 2020
Prognose 2023 20
2021
45
2022
100
totaal openstaand toezicht 2023
165
Aantal te verwachten bouwwerken in afwijking of zonder vergunning Prognose 2023 bouwwerken zonder vergunning 10 bouwwerken in afwijking van de vergunning 15
Resultaat 2022 6 12
15
2.2.2
Toezicht Alcoholwet
In 2019 heeft een administratieve controle op basis van de lijst vergunningen horecabedrijven plaatsgevonden, waardoor de basislijst op orde is. De medewerkers Handhaving APV en bijzondere wetten zijn tevens aangesteld als toezichthouder DHW conform artikel 41 van de wet, inmiddels de Alcoholwet. Het toezicht op de naleving van de wet en de vergunningen richt zich voornamelijk op de leeftijdsgrenzen bij verkopen en verstrekken van alcohol bij para commerciële en commerciële inrichtingen. De controle vindt plaats op basis van de vergunningsvoorwaarden (jonger dan 18 jaar in combinatie met een meerderjarige). De controle op jongeren onder de 18 jaar die alcoholhoudende drank nuttigen (bij zich hebben), geschiedt door het verifiëren van de leeftijd en het vaststellen van het in bezit hebben van de alcoholhoudende drank. Er volgt dan een strafrechtelijke vervolging. In 2023 gaan we projectmatig de horecalocaties controleren, naast de paracommercie. Het gaat om respectievelijk 100 en 40 locaties. 2.2.3
Toezicht APV en bijzondere wetten
In 2023 wordt gestart met de actualisatie van de verschillende verordeningen en beleidsnota’s zoals de APV en het Evenementenbeleid. Toezicht en handhaving in het kader van de APV en bijzondere wetten betreft vooral het toezien op de verleende evenementenvergunningen (APV) en bijvoorbeeld verkeersmaatregelen, standplaatsen en markten, venten, spandoeken, speelautomaten en het afmeren van vaartuigen. De Boa’s controleren een evenement op de vergunningsvoorwaarden. Voorafgaand aan het evenement wordt een controle uitgevoerd in het gebouw of op het terrein waar een evenement plaatsvindt. Toezicht tijdens het evenement wordt uitgevoerd door de beveiliging in samenwerking met Boa’s en de politie. 2.3 Handhaving Bij de uitvoering van de activiteiten wordt de eigen verantwoordelijkheid en betrokkenheid van inwoners en bedrijven gestimuleerd bij het oplossen van vraagstukken. Als dit niet leidt tot het gewenste resultaat kan in voorkomende gevallen handhaving volgen. Het prioriteitsmodel bepaalt de mate van prioriteit en of besloten wordt om tot daadwerkelijke handhaving over te gaan. In zaken waarbij sprake is van een lage prioriteit, wordt ervoor gekozen om de betrokkenen op de eigen verantwoordelijkheid aan te spreken en wordt daarmee de problematiek teruggelegd bij de veroorzaker.
Zo worden bijvoorbeeld bij burengeschillen mogelijkheden van een gesprek of mediation voorgehouden en kan men zelf initiatief nemen dit te organiseren. Voor woonoverlast is een werkgroep opgericht en hebben medewerkers een opleiding gevolgd. We werken hierin samen met de woningcorporaties, de politie, Tom in de Buurt en GGZ. De samenwerking loopt steeds beter. Als in het geval van verguningsplichtige activiteiten tijdens controle wordt geconstateerd dat niet conform de verleende vergunning dan wel zonder omgevingsvergunning wordt gebouwd, proberen de toezichthouders zoveel mogelijk afwijkingen van de vergunningen direct met de vergunninghouder c.q. overtreder op te lossen. Lukt dit niet, dan volgt vaak eerst een waarschuwing in de vorm van een waarschuwingsbrief. Als dit niet tot een oplossing leidt wordt op grond van het prioriteringsmodel bepaald of overgegaan wordt tot bestuursrechtelijke handhaving. Daarnaast vindt handhaving plaats aan de hand van geplande toezichtacties of de afhandeling van klachten en meldingen. Afhankelijk van de aard en ernst van de overtredingssituatie wordt de overtreder gewaarschuwd of wordt er direct bestuursrechtelijk en/of strafrechtelijk opgetreden. De bestuursrechtelijke handhaving vindt plaats conform de handhavingsstrategie van de Nota VTH (Bijlage 4 Bijlagenboek).
16
Op het gebied van afvaldumpingen wordt civielrechtelijke handhaving toegepast. Dit betekent dat alle kosten die gemaakt worden om de overtredingssituatie ongedaan te maken worden verhaald op de overtreder. Strafrechtelijke handhaving vindt plaats bij overtredingen in het kader van APV, Alcoholwet en overige bijzondere wetten. Op het gebied van sanctionering zijn in 2022 de volgende aantallen behaald.
Sancties
Prognose 2021
Resultaat 2021
Prognose 2022
Resultaat 2022
Handhavingsverzoeken afgewezen en/of termijn verlengd Beroep of hoger beroep afgehandeld Vovos afgehandeld Bezwaarschriften afgehandeld Nog lopende zaken* Opgestarte handhavingszaken
10 6 10 40 40 60
13 5 4 15 66 36
13 20 5 40 40 60
9 13 3 56 72 50
*In lopende zaken wordt geen onderscheid gemaakt tussen de stand van het dossier. Dit zijn o.a. lopende bezwaar en (hoger) beroepszaken, maar ook handhavingsdossiers die nog gestart moeten worden of al gestarte handhavingsdossiers waarin een (her)controle moet worden uitgevoerd.
De kwaliteit van constateringen en rapportages is verbeterd en leidt nu tot opvolging indien sprake is van een prioriteit op grond van het prioriteitsmodel. In 2023 zetten we in op regulier overleg tussen de handhavingsjuristen en toezichthouders en handhavers. In 2023 wordt vanuit de verschillende disciplines een omgevingsanalyse en risicoanalyse opgesteld in het kader van het nieuwe VTH-beleid (2024-2027). 2.4 Ondermijning Binnen de gemeente zal de komende jaren meer inzet worden gepleegd op het onderwerp ondermijning. In de aanpak van ondermijning pakken wij als gemeente ook steeds meer onze regierol voor het uitvoeren van integrale controles met o.a. politie, brandweer, omgevingsdienst, hoogheemraadschap van Rijnland, BRP, Liander en Belastingdienst. De integrale acties worden gecoördineerd door de medewerkers OOV. Bij de aanpak van ondermijning speelt, naast de strafrechtelijke en fiscaalrechtelijke aanpak, de bestuursrechtelijke aanpak een steeds belangrijkere rol. Bestuurlijke interventies zoals sluiten van panden, intrekken van vergunningen, stopzetten van uitkeringen/toeslagen, Bibob-toets, etc. zijn erg effectief in de aanpak van ondermijning. 2.4.1
Ondermijningstafels
Om de integrale aanpak van ondermijning te bevorderen zijn er in 2018 ondermijningstafels opgericht, op zowel lokaal als op districtsniveau. Op lokaal niveau zijn de gemeente (Kaag en Braassem), politie, districtsrecherche, RIEC en HEIT vaste deelnemers. Bij de districtelijke ondermijningstafel schuiven de Belastingdienst en het OM ook aan. De districtelijke ondermijningstafel valt onder de regie van het districtscollege. Gemeente Kaag en Braassem heeft één casus lopen bij de districtelijke ondermijningstafel.
17
Doel van deze overleggen zijn om o.a. casuïstiek te bespreken en interventies af te stemmen. Het kan dus zijn dat bepaalde bestuurlijke interventies acuut aandacht vragen.
2.4.2
RIEC
Het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag ondersteunt de gemeente bij de aanpak van georganiseerde criminaliteit. Het RIEC focust zich op het aanpakken van bepaalde gebieden of sleutelplaatsen die als zogenoemde knooppunten voor criminaliteit fungeren of daar kwetsbaar voor zijn. Daarnaast ligt de nadruk op gebieden die kenmerken voor vrijplaatsen vertonen. In dit kader heeft het RIEC zich op verschillende gebieden gericht, zoals bijvoorbeeld: bedrijventerreinen, vakantieparken/recreatieterreinen, (kleine) jachthavens en woonwagencentra. Deze gebieden blijken kwetsbaar voor diverse vormen van ondermijnende criminaliteit. Er is gestart met onderzoek bij o.a. de bedrijventerreinen (met name De Lasso en De Waaier). In dit uitvoeringsprogramma zijn deze onderwerpen en locaties geprioriteerd.
2.4.3
HEIT
In het Haags Economisch Interventie Team (HEIT) werken gemeenten, politie, Belastingdienst, Douane, Inspectie SZW (ISZW) en het UWV samen. Kerntaak van het HEIT is het voorkomen en terugdringen van malafide bedrijvigheid en de aanpak van misstanden binnen de prostitutie. Het HEIT pakt honderden zaken per jaar op en werkt voor de hele politie-eenheid Den Haag, dus ook voor de gemeente Kaag en Braassem. Toezichthouders van het HEIT zijn in 2018 door zowel het college als de burgemeester aangewezen om als toezichthouder in de gemeente Kaag en Braassem controles te mogen uitvoeren. 2.4.4
Speerpunt aanpak van woonfraude, adresfraude en zorgfraude
Deze vormen van fraude vormen een omvangrijk probleem waarvan de gevolgen door diverse activiteiten steeds duidelijker worden. Een onjuiste inschrijving in de Basisregistratie Personen kan gebruikt worden voor het onterecht aanvragen van sociale voorzieningen. Daarnaast vormt woonfraude een voedingsbodem voor allerlei vormen van overlast die de leefbaarheid aantasten. Ook biedt woonfraude de mogelijkheid om anoniem te blijven en zodoende onder te duiken (op bijvoorbeeld vakantie- en recreatieparken). In dit kader wordt onder andere de aandacht gericht op het aanpakken van misstanden die betrekking hebben op spookburgers en de illegale en (brand)onveilige verhuur van woonruimte (in bijvoorbeeld bedrijfspanden). Wij maken hiervoor gebruik van de toezichthouders BRP van (het Serviceplein van) de gemeente Alphen aan den Rijn. Zij controleren ook als er vermoedens zijn van uitkeringsfraude (Participatiewet)
18
3. Boa-rapportage 2022 3.0 Ter inleiding Deze paragraaf bevat het jaarlijks overzicht van gemeentelijk toezicht / BOA in de openbare ruimte. Vanaf 2021 is gekozen voor een integraal document in plaats van een separaat document. Met de Nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (nota VTH) en het uitvoeringsprogramma 2019-2023 wordt invulling gegeven aan de wettelijke verplichtingen van het Besluit omgevingsrecht (Bor) en de ministeriële Regeling omgevingsrecht (Mor). Het uitvoeringsprogramma geeft aan welke activiteiten de gemeente op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving in de periode 2019-2023 zal uitvoeren. In 2020 is er bij het team Dienstverlening, waartoe het cluster Vergunningen, Toezicht en Handhaving behoort, gewerkt aan verbetering van de werkprocessen teneinde meer inzicht te krijgen op onderwerpen en capaciteit bij toezicht en handhaving op straat. Sinds 2016 zijn bij de gemeente Kaag en Braassem twee formatieplaatsen ‘medewerker Handhaving APV en bijzondere wetten’ ingevuld. De werkzaamheden richten zich de volgende onderdelen: 1. Meldingen openbare ruimte; 2. Alcoholwet; 3. Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetten De handhaver, die toezichthouder en tevens opsporingsambtenaar is, moet zich bij de keuze in zijn bevoegdheden afvragen met welk doel die bevoegdheid dient.
Afhankelijk van het doel (bestuurlijk doel of strafvorderlijk doel) past hij daarvoor bevoegdheden toe, als volgt: • De bestuursrechtelijke handhaving als toezichthouder artikel 5:11 Algemene wet bestuursrecht. Dit gebeurt door het bestuursorgaan van de gemeente met als doel het ongedaan maken van overtredingen door toepassing van last onder dwangsom of last bestuursdwang. De toezichthouder houdt toezicht op naleving van wettelijke regels. • Strafrechtelijke handhaving als buitengewoon opsporingsambtenaar artikel 142 van het wetboek Strafverordening. Strafrechtelijke handhaving richt zich op de opsporing en bestraffing van strafbare feiten. Opsporing gebeurt door de buitengewone opsporingsambtenaar (hierna BOA) en vindt plaats onder gezag van de van de officier van justitie die onderdeel is van het Openbare Ministerie. Strafrecht richt zich slechts op het bestraffen van de betrokkene/verdachte. Dit betekent dat de overtreding in beginsel gewoon blijft (niet beëindigd wordt). 3.1 Monitoren en werkwijze bij Toezicht De werkwijze, de wijze van registreren van de tijdbesteding en het stellen van prioriteiten in de onderwerpen zijn door Toezicht en Handhaving nader onder de loep genomen. In 2022 is het registreren van meldingen, klachten en tips in een zaaksysteem verder verbeterd. We werken met Djuma en Fixi. Er is meer aandacht voor registratie en de kwaliteit van de registratie.
Dat betreft vooral het centraal registreren (kennis delen en raadpleegbaarheid) en de kwaliteit van de behandeling. Omissies worden daardoor zichtbaar en met elkaar besproken om zo bij te dragen de kwaliteitsverbetering. De processen worden ook met de andere afdelingen afgestemd.
3.2 Meldingen openbare ruimte Meldingen, tips en klachten komen over uiteenlopende onderwerpen binnen. In het uitvoeringsplan 2019-2023 is opgenomen dat er voor behandeling van meldingen openbare ruimte (MOR) meer
19
ingezet wordt op wijksurveillance, waarbij de behandeling van de meldingen worden meegenomen. In onderstaand overzicht een scan van onderwerpen van meldingen die door BOA’s zijn opgepakt. Toezicht aan de hand van meldingen Burgers, bedrijven en instellingen dienen jaarlijks meldingen bij de gemeente in met betrekking tot een breed scala aan onderwerpen. In 2022 zijn 5892 meldingen ontvangen en in 2023 verwachten we circa 7000 meldingen. Cluster VTH besteedt jaarlijks veel tijd aan het onderzoeken en afhandelen van deze meldingen. Tot op heden blijkt dat circa 90% van de meldingen niet het VTH-domein raken. In 2023 onderzoeken we of het beheer van het meldsysteem, Fixi, overgedragen wordt naar het taakveld waarop de meeste meldingen betrekking hebben. Meldingen worden binnen 10 werkdagen in behandeling genomen. De VTH-onderwerpen zijn: • Overlast, huisdieren/woonoverlast • Afvaldumpingen • meldingen ingediend met betrekking tot de APV; bijvoorbeeld voorwerpen op de openbare weg, hinder, hondenpoep, aanhangwagens, fietswrakken etc. • meldingen ingediend met betrekking tot parkeren • Geluidsoverlast horeca
Meldingen
Rommel op straat
Overlast van hangjongeren Overlast door hondenoverlast en hondenpoep Foutparkeren
Meldingen openbare ruimte worden ook door BOA's behandeld, In 2022 waren dat 753 meldingen. Voorbeelden hiervan zijn: meldingen over parkeren, overlast dieren, hinderlijke beplanting over de openbare weg, verkeersafzettingen, autowrakken, bootwrakken, weekmarkten, standplaatsen, spandoeken, illegaal aanleggen vaartuigen. Er zijn 86 meldingen van rommel op straat (afvaldumping) binnengekomen. Er is daar waar mogelijk bestuursrechtelijke handhaving d.m.v. spoedeisende bestuursdwang toegepast. De potentiële locaties van hangjongeren zijn in beeld. Er zijn 32 meldingen van overlast van hangjongeren binnengekomen. Door de meldingen worden de wijkcontroles steeds aangepast, in samenwerking met politie en Jeugdwerkers. In 2022 zijn er 39 meldingen over hondenoverlast binnengekomen. Die zijn meegenomen in het wijkbezoek. De meeste hondenbezitters hebben het opruimmiddel aan de hondenriem bij zich. Er zijn 347 meldingen van fout parkeren binnengekomen. Er zijn op basis van de wijkcontroles en de binnengekomen meldingen 287 bekeuringen uitgeschreven en 69 waarschuwingen gegeven. Door de meldingen worden de routes van de wijkcontroles steeds aangepast.
3.3 Alcoholwet De medewerkers Handhaving APV en bijzondere wetten zijn tevens aangesteld als toezichthouder Alcoholwet. Het toezicht op de naleving van de wet en de vergunningen richt zich voornamelijk op de leeftijdsgrenzen bij verkopen en verstrekken van alcohol bij para commerciële en commerciële inrichtingen.
20
3.4 APV/ Evenementen Toezicht en handhaving in het kader van de APV en bijzondere wetten betreft vooral het toezien op de verleende evenementenvergunningen (APV) en bijvoorbeeld verkeersmaatregelen, standplaatsen en markten, venten, spandoeken, speelautomaten en het afmeren van vaartuigen. Evenementenvergunningen
Tijdelijke verkeersmaatregelen Standplaatsen en markten Spandoeken Afmeren van vaartuigen
Voorafgaand aan het evenement wordt een controle uitgevoerd in het gebouw of op het terrein waar een evenement plaatsvindt. Toezicht tijdens het evenement wordt uitgevoerd door de beveiliging in samenwerking met BOA’s en de politie. De handhavers hebben 19 controles uitgevoerd op evenementen-vergunningen. Er vindt controle plaats als het een onderdeel van een evenement is. Tijdens de wijkbezoeken is de markt/standplaats structureel onderdeel Tijdens de wijkbezoeken wordt dit opgepakt of na een melding In 10 situaties is na melding of wijkbezoek gestickerd of gewaarschuwd. Er waren geen vervolgacties, de overtreding werd vroegtijdig beëindigd
3.5 Samenwerking De samenwerkingspartners voor de uitvoering van de werkzaamheden toezicht en handhaving zijn: politie, brandweer, Omgevingsdienst West Holland, hoogheemraadschap van Rijnland, de provincie Zuid-Holland en de handhavers van de gemeenten Bodegraven–Reeuwijk en Nieuwkoop. Kaag en Braassem werkt samen met de BOA’s van de gemeente Nieuwkoop en de gemeente Bodegraven-Reeuwijk. De samenwerking verloopt goed en heeft als meerwaarde o.a. wederzijds inzetten van capaciteit. Tijdens de coronapandemie stond de samenwerking op een laag pitje. In 2022 hebben we alweer wat meer de samenwerking gezocht en dit willen we in 2023 intensiveren. Bijvoorbeeld ten behoeve van parkeercontroles in Nieuwkoop en de feestweek in BodegravenReeuwijk. Voor de feestweek -Veense Kermis in Roelofarendsveen is capaciteit ingezet vanuit de andere gemeenten. Met MBO Rijnland hebben wij een overeenkomst om stageplekken aan te bieden. In 2022 hebben we twee stagiaires gehad.
21
Bijlage 1 Rapport interventies per feit Feitcode Omschrijving F145f
R312b
R315a
R315b
R395
R396a R397d
R397e R397ea
R397h
R397i
R397j
R398 R400ae
Er niet voor zorgen de uitwerpselen van een hond onmiddellijk te verwijderen van een openbare plaats Als snorfietser met ingeschakelde verbrandingsmotor het onverplichte fietspad (G13) gebruiken Rijden op het trottoir, voetpad, fietspad, fiets/bromfietspad of het ruiterpad (niet de rijbaan gebruiken) Als bestuurder van een stilstaand motorvoertuig niet de rijbaan gebruiken. Voertuig zodanig op de weg laten staan dat gevaar wordt/kan worden veroorzaakt of verkeer wordt/kan worden gehinderd Een voertuig op een kruispunt laten stilstaan Parkeren op parkeergelegenheid, terwijl voertuig niet tot aangegeven categorie of groep voertuigen behoorde Parkeren op parkeergelegenheid op andere dan aangegeven wijze Parkeren op parkeergelegenheid met ander doel dan aangegeven wijze Een voertuig parkeren op een plaats bestemd voor onmiddellijk laden en lossen van goederen Parkeren op parkeerplaats vergunninghouders (bord E9) zonder vergunning voor dat voertuig Parkeren buiten parkeervak bij één van de borden E4 tot en met E9, E12 of E13 v/d bijlage I van het RVV 1990 Een voertuig dubbel parkeren Motorvtg op meer dan twee wielen parkeren bij blw. streep
Sancties
Waarschuwingen
Aantal
1
1
1
1
15
1
16
25
4
29
2
2
1
1
9
9
1
1
5
5
1
1
2
2
7
7
1 9
1 9
22
R402b
R406
R414a
R478
R495
R550a R584
R585
Totaal 2022
terw niet is voorzien v/e duidelijke geplaatste parkeerschijf Parkeren op gehandicaptenparkeerplaats zonder duidelijk zichtbare geldige gehand. parkeerkaart Voertuig laten staan in park, plantsoen, openbare beplantingen of groenstroken Zonder ontheffing parkeren van een voertuig langer dan 6 m / hoger dan 2,4 m op een plaats waar dit verboden is Binnen een erf parkeren anders dan op een daarvoor bestemde parkeerplaats Op een aangewezen weg een caravan kampeer/aanhangwagen e.d. plaatsen of hebben langerdan de vastgestelde termijn Handelen ism geslotenverklaring in beide richtingen (C1) Een voertuig parkeren waar dat niet mag (bord E1, parkeerverbod(szone)) Een voertuig stil laten staan waar dat niet mag (bord E2, verbod stilstaan)
6
2
8
2
2
4
1
1
2
2
2
4
29
29
2
2
16
1
17
1
1
2
137
16
153
23
24
Bijlage 2
FIXI Meldingen Openbare Ruimte 2021 & 2022
In het uitvoeringsprogramma is gesteld dat er ongeveer 5000 meldingen werden verwacht in 2021, Het resultaat is 4196. De doelstelling 2021 was dat 85% van alle meldingen met betrekking tot de openbare buitenruimte binnen tien werkdagen in behandeling wordt genomen. In samenspraak met partijen wordt gezocht naar een passende oplossing waarbij de eigen verantwoordelijkheid van een ieder wordt gestimuleerd. 95% van alle meldingen is binnen tien werkdagen in behandeling genomen.
FIXI Meldingen Kaag en Braassem 2021 & 2022 Totaal 2021 Hoofdcategorie Totaal 2021 Afval 719 Bruggen 59 Dieren 162 Groen 449 Openbare verlichting 511 Overlast 597 Riolering 198 Water 90 Wegen en trottoirs 1319 Speeltoestellen & Recreatieterreinen 92 Totaal gemeente Kaag en Braassem 4196 De doorgestuurde meldingen naar regiepartners Cyclus (Afval) En van Vuuren (Lichtmasten) zijn in bovengenoemde cijfers opgenomen.
2022 Totaal 2022 1148 78 249 765 638 652 164 175 1847 176 5892
25
26
27