Beantwoording vooraf gestelde vragen (Raad) inzake Lokale energiestrategie Kaag en Braassem

Vooraf gestelde vragen Vergadering d.d. Soort vergadering Nummer agendapunt Titel agendapunt

Datu m: 11 juni 2024

Fracti e: Mooi K&B

: maandag 17 juni 2024 : Gemeenteraad : 12 : Lokale energiestrategie Kaag en Braassem.

Vraag 1: Ik ontvang graag het duurzaamheidsprogramma van Alphen ad Rijn daar zij ook voor energieneutraal gaan maar niet voor windturbines Antwoord: https://www.alphenaandenrijn.nl/Website_duurzaamheid/Of_zocht_u/Duurzaa mheidsprogramma

Datum: Fractie: Vraag 2: Ik ontvang graag het duurzaamheidsprogramma van gemeente 11 juni Mooi Nieuwkoop. 2024 K&B Antwoord: https://nieuwkoop.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/d67ba3c10e56-47ca-974d-f7084329181b?documentId=a513bb5e-bb00-4f77-9623d65a17c814c9&agendaItemId=41eed6f2-d295-49ea-ad82-e70b4d59063b Datum: Fractie: Vraag 3: Klopt het dat de gemeente Nieuwkoop ook niet voor windturbines 11 juni Mooi kiest? 2024 K&B Antwoord: Volgens het beleidskader duurzaamheid (d.d. 12 februari 2020) zet de gemeente Nieuwkoop op korte termijn in op zon op dak en zonnevelden. Datum: Fractie: Vraag 4: Hoe hoog zijn de windturbines? 11 juni Mooi 2024 K&B Antwoord: In de Lokale energiestrategie Kaag en Braassem gaan we uit van 5,6 MWturbines met een ashoogte van ongeveer 165 meter en een rotordiameter van ongeveer 150 meter. Datum: Fractie: Vraag 5: Wanneer heeft de nulmeting plaatsgevonden omtrent reductie CO2? 11 juni Mooi 2024 K&B Antwoord: 1990 (bron: https://klimaatmonitor.databank.nl/faq)

1

Datum: Fractie: Vraag 6: Hoe denkt het college 11% te gaan besparen mobiliteit, graag 11 juni Mooi toelichten? 2024 K&B Antwoord: De gemeente wil bewustwording vergroten en gedragsverandering stimuleren. Datum: Fractie: Vraag 7: Op welke gronden zouden de windturbines moeten komen langs de N 207? 11 mei Mooi 2024 K&B Antwoord: Dat is nog niet duidelijk. In de Lokale energiestrategie worden 3 zoekgebieden voor wind voorgesteld op basis van het voorkeursscenario. Voor exacte locaties, opstellingen, randvoorwaarden enz. is nadere uitwerking van de LES nodig. Datum: Fractie: Vraag 8: Wat zijn de kosten geweest van het bureau Over Morgen? 11 juni Mooi 2024 K&B Antwoord: € 149.780,- excl.BTW Datum: Fractie: Vraag 9: 11 juni Mooi a. Hoe is het participatietraject verlopen? 2024 K&B b. Ik ontvang graag de stellingen/vragen die gesteld zijn aan de inwoners c. Wanneer en waar? d. Waarom is bij zo belangrijk dossier niet iedereen per adres uitgenodigd om te reageren? Antwoord: a. Zie bijlage 1; b.

De volgende vragen zijn gesteld tijdens de inwonersavonden en straatgesprekken: - Startvraag aan groep: Waar bent u trots op in Kaag en Braassem? - Welke duurzame energie opwekvorm heeft uw voorkeur? - Na toelichting op het landschap in Kaag en Braassem: Welke vorm heeft uw voorkeur bij de zojuist genoemde locaties? - Onder welke (landschaps-)voorwaarden zou u deze opwekvormen toelaten? - Waar in Kaag en Braassem zie je kansen? Welke bouwstenen passen daar? - Wat zijn je zorgen? Waarom? - Vindt u het belangrijk dat inwoners of de samenleving profiteren van de opbrengsten van dit soort ontwikkelingen? Op welke manier?

2

- Dienen inwoners (deels) eigenaar te kunnen worden van dit soort projecten? - Op welke manier dienen inwoners mee te kunnen praten in de energietransitie? In bijlage 2 zit de vragenlijst van Moventem die gebruikt is tijdens de consultatieperiode van de concept LES. c. Zie bijlage 1; d. Bij de start van het proces hebben alle adressen een uitnodiging gekregen en verder is via alle online mediakanalen ruim aandacht besteed aan de mogelijkheid om te reageren op het concept van de LES. Datum: Fractie: Vraag 10: Bij wie bestaat de interesse om collectieve duurzame 11 juni Mooi warmteprojecten in de gemeente op te starten? 2024 K&B Antwoord: Een aantal ondernemers uit de glastuinbouw die we hebben gesproken tijdens de stakeholders-gesprekken (blz. 36 Lokale energiestrategie). Datum: Fractie: Vraag 11: Ik ontvang graag de informatie omtrent de subsidie die mogelijk 11 juni Mooi beschikbaar wordt gesteld door provincie, rijnland etc. 2024 K&B Antwoord: Niet duidelijk is wat vraagsteller met “de subsidie” bedoeld. Via Rijksdienst voor Ondernemend Nederland is een subsidie- en financieringswijzer te vinden (https://www.rvo.nl/subsidies-financiering).

3

Bijlage 1 (beantwoording van vraag 9): Overzicht participatietraject Lokale Energiestrategie Kaag en Braassem

4

Bijlage 2 (beantwoording van vraag 9) Vragenlijst Moventem consultatie concept Lokale Energiestrategie

Onderzoek ‘Lokaal Energie Strategie’, gemeente Kaag en Braassem Voor het opstellen van de Lokale Energie Strategie, sprak gemeente Kaag en Braassem met inwoners over kansen, voorkeuren en zorgen over duurzame energie opwek. Vooral door zon en wind. Dat deden ze met inwoneravonden en interviews op straat. In dit onderzoek vertellen we eerst per thema wat uit deze gesprekken is gekomen en vragen u dan of u zich hierin kunt vinden. Daarna heeft u de mogelijkheid om aanvullingen te doen op de overige onderdelen van de strategie.

Thema: Algemeen beeld over en voorwaarden voor duurzame energie opwek Het algemene beeld over duurzame energie opwek is: - Niet alleen de gemeente Kaag en Braassem moet duurzame energie opwekken. Ook andere gemeenten moeten hun verantwoordelijkheid nemen; - Er is veel duurzame energie nodig. Sommige inwoners vragen zich daarom af of er ook naar andere manieren van energie opwek wordt gekeken, zoals kernenergie, geothermie en waterstof. De gemeente vertelde dat ze daarnaar kijken, maar dat ook zon en wind nodig zijn om de doelen van 2030 te halen; - Veel inwoners noemen dat het lastig is om de doelen van 2030 te halen, door bijvoorbeeld overbelasting van het elektriciteitsnet (netcongestie) en wettelijke problemen. Het grootste deel van de gesproken inwoners staat achter de doelen en ambities over duurzame energie opwek. Ze vinden dat de gemeente Kaag en Braassem ook mee moet doen en willen meedenken over randvoorwaarden. Inwoners hebben ook gevraagd of de gemeente nog hogere doelen wil stellen. Misschien is er wel méér nodig om voorbereid te zijn op de toekomst. 1. Kunt u zich vinden in het algemene beeld?

o Ja, helemaal o Deels o Nee, niet of nauwelijks o Weet ik niet/ geen mening  ga door naar vraag 2 1A. Wilt u uw antwoord uitleggen?

2. Heeft u aanvullingen op dit algemene beeld?

o Ja, namelijk:

5

o Nee Thema: Kansen en zorgen voor opwek van duurzame energie door wind De inwoners noemden tijdens de gesprekken kansen en zorgen over de opwek van windenergie:

-

-

-

Inwoners vinden dat het open landschap hoort bij Kaag en Braassem en uniek is voor het gebied. Een deel zegt: áls er windturbines komen, plaats dit dan het liefst binnen of naast bestaande infrastructuren (zoals de N207, de snelweg of HSL). Een ander deel wil zo ver mogelijk weg blijven van bestaande gebouwen; Inwoners noemen vaak dat ze willen samenwerken met bijvoorbeeld de gemeente Haarlemmermeer (of andere gemeenten); Minimale voorwaarden die inwoners noemen: windmolens op veilige plekken en het liefst zo groot mogelijke afstand van woningen, zo min mogelijk in het zicht en zonder geluidsoverlast voor omwonenden. Een groot deel van de inwoners heeft liever windmolens bij elkaar geplaatst (midden in een gebied) dan verspreid over de gemeente; Bijna niemand wil windmolens plaatsen in de Braassem.

3. Kunt u zich vinden in deze kansen en zorgen over de opwek van windenergie?

o Ja, helemaal o Deels o Nee, niet of nauwelijks o Weet ik niet/ geen mening  ga door naar vraag 4 3A. Wilt u uw antwoord uitleggen?

4. Heeft u aanvullingen op de genoemde kansen en zorgen voor de opwek van duurzame energie door wind?

o Ja, namelijk:

o Nee Thema: Kansen en zorgen voor opwek van duurzame energie door zon De inwoners noemden tijdens de gesprekken kansen en zorgen over de opwek van zonne-energie:

-

Een wens van veel inwoners: gebruik voor de opwek van zonne-energie vooral álle daken die nog leeg zijn in Kaag en Braassem; Denk creatief na, gebruik bijvoorbeeld de geluidsschermen langs de A4 voor zonnepanelen; Weinig inwoners willen dat er zonnepanelen op de plassengebieden komen; Er zijn veel zorgen over het plaatsen van zonnepanelen op (vruchtbare) landbouwgrond. 6

5. Kunt u zich vinden in deze kansen en zorgen over de opwek van zonne-energie?

o Ja, helemaal o Deels o Nee, niet of nauwelijks o Weet ik niet/ geen mening  ga door naar vraag 6 5A. Wilt u uw antwoord uitleggen?

6. Heeft u aanvullingen op de genoemde kansen en zorgen voor de opwek van duurzame energie door de zon?

o Ja, namelijk:

o Nee Thema: Kansen en zorgen voor financiële participatie Met financiële participatie bedoelen we dat inwoners bijvoorbeeld voordeel hebben van de opbrengsten van duurzame energie of mede-eigenaar worden van zonnepanelen of windturbines in de gemeente. Inwoners zeiden over financiële participatie:

-

-

In het algemeen is er veel steun voor het idee dat inwoners van Kaag en Braassem een vergoeding krijgen als duurzame energie opwek zorgt voor aanpassingen in de openbare ruimte; Verschillende vormen van vergoeding zijn besproken, zoals het opzetten van een omgevingsfonds of inwoners (deels) eigenaar laten worden van een opwekinstallatie.

7. Kunt u zich vinden in deze kansen en zorgen voor financiële participatie?

o Ja, helemaal o Deels o Nee, niet of nauwelijks o Weet ik niet/ geen mening  ga door naar vraag 9 7A. Wilt u uw antwoord uitleggen?

7

8. Heeft u aanvullingen op de genoemde kansen en zorgen over financiële participatie?

o Ja, namelijk:

o Nee

Afsluitende vragen

9. U heeft zojuist alle vragen beantwoord over het onderzoek kansen wind en zon. Heeft u nog aanvullingen op éé of meerdere andere onderdelen van de Lokale Energie Strategie?

o Ja, namelijk:

o Nee

10. Wilt u op de hoogte blijven van de Lokale Energie Strategie?

o Ja, mijn e-mailadres is:………………………………………………………………………………………………………………………………….. o Nee 11. In welk jaar bent u geboren?

Graag alleen vier cijfers invullen, bijvoorbeeld ‘1957’

12. Wat zijn de vier cijfers van uw postcode? Graag alleen vier cijfers invullen, bijvoorbeeld ‘2371’

Dit is het einde van de vragenlijst. Hartelijk dank voor uw antwoorden!

8

Inleiding CDA: Na de RES 1.0 en 2.0, de Warmtetransitie visie en de Omgevingsvisie is er nu de lokale energie strategie( LES). De omgevingsvisie wordt hier genoemd omdat daarvoor al uitgebreid is nagedacht over de plaatsing van zon en wind energie opwekkingsprojecten. De LES zou duidelijk richting gaan geven aan de transitie specifiek voor Kaag en Braassem. De participatie zou op een hoger niveau gebracht worden dan tijdens de uitwerking van de RES. Het zou het noodzakelijke rapport worden met duidelijke aanbevelingen voor de stappen die gezet moeten worden om de 2030 doelen te halen. (49% CO2 reductie t.o.v 1990) Wij missen die beloofde duidelijkheid en stellen daarom de volgende vragen: Datum: Fractie: Vraag 12: Welke stappen gaat de gemeente het komende jaar zetten als 12 juni CDA regisseur grootschalige opwek. Wat is hiervoor het beschikbare budget en 2024 welke resources heeft de gemeente voor de uitvoering. Antwoord: Na het vaststellen van de LES en de daarin genoemde zoekgebieden, willen we verder met de uitvoering zoals het opstellen van een beleidskader /randvoorwaarden voor duurzame opwek. Dit doen we via een intensief participatie traject. Via de taskforces van RES Holland Rijnland kan de gemeente ondersteuning aanvragen in de uitvoering. Daarnaast haken we aan bij Herziening Omgevingsbeleid 2025 van de provincie.

De provincie wil de partners in de RES-regio maximaal faciliteren door locaties voor windenergie vast te leggen in de Omgevingsverordening. Wij kunnen de zoekgebieden uit de LES (volgens het voorkeurscenario) aandragen. Tot slot onderzoekt Rijkswaterstaat de opwek van energie op rijksgronden (OER-traject) langs de A4. Met het zoekgebied A4 uit de LES zouden we hierop aan kunnen sluiten. Datum: Fractie: Vraag 13: Wanneer en hoe wordt de eerste wijk gekozen voor een wijkgericht 12 juni CDA isolatie programma? 2024 Antwoord: We willen vooral aansluiten bij de verduurzamingsprogramma’s van de corporaties die op korte termijn op de planning staan. Hiermee worden binnen een gebied al flink wat woningen mee genomen. Daarnaast is het bij de keuze van een wijk belangrijk dit af te stemmen met Liander en lokale energiecorporaties. Het is lastig gebleken om een bottom-up proces in gang te krijgen. Daarom gaat er nu meer gestuurd worden vanuit de sedoc-gelden. Het isolatie Programma Kaag en Braassem is afgelopen dinsdag goedgekeurd door het college. Dit doelgroep-gerichte programma helpt ons al bij het starten van wijkgericht isoleren, ondanks dat het programma voor de hele gemeente geldt. Datum: Fractie: Vraag 14: Hoe gaat de gemeente energie coöperaties stimuleren? CDA 9

12 juni 2024

Antwoord: Naast de bestaande twee energiecorporaties, Leimuiden Duurzaam en KB Energie, wordt gewerkt aan het opzetten van een gebied coöperatie voor heel Kaag en Braassem. Bij het oprichten helpt de gemeente door verschillende partijen bij elkaar te brengen, gesprekken te begeleiden en ondersteuning te bieden waar dat nodig is. Na de oprichting wordt de uitvoering aan de gebied coöperatie gelaten.

Datum: Fractie: Vraag 15: Wat wordt er beoogd met de steun van de gemeente voor een pilot project duurzame warmte? Is er voldoende zicht op de tientallen door het rijk 12 juni CDA 2024 gesubsidieerde pilot projecten die elders in het land gedaan worden, om niet opnieuw een wiel uit te vinden? Antwoord: Via de stakeholdergesprekken weten we dat hier interesse voor is, met name vanuit de glastuinbouw. We zijn bekend met het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie en met de proeftuinen. We gebruiken deze voorbeelden voor onze aanpak en hebben nauw contact met de buurgemeenten. Datum: Fractie: Vraag 16: De gemeente heeft haar best gedaan om inwoners te bereiken voor 12 juni CDA de LES, maar dit is uiteindelijk alleen maar gedeeltelijk gelukt(300-400). Hoe 2024 gaan we de rest van onze inwoners bij het vervolgtraject bereiken(27500) ? Antwoord: We zijn het niet eens dat het bereiken van de inwoners maar gedeeltelijk is gelukt. De participatie hebben we zo optimaal mogelijk proberen vorm te geven. Iedereen die wilde mee praten en denken heeft de kans gehad. De reacties op de concept LES is wel degelijk representatief te noemen.

Moventem geeft de volgende uitleg over de betrouwbaarheid en nauwkeurigheid wat betreft de resultaten uit de consultatie-periode van de concept LES: Betrouwbaarheid Elke steekproef geeft afwijkingen ten opzichte van de werkelijkheid, maar de uitkomsten moeten een zo goed mogelijk beeld geven van de populatie. In kwantitatief onderzoek is het gebruikelijk om te spreken van een statistisch betrouwbaar verschil, als de afwijking zo groot is dat deze niet door toeval wordt veroorzaakt. Het betrouwbaarheidsniveau is gedefinieerd als 1 (100%) minus het significantieniveau. Het is gangbaar uit te gaan van een significantieniveau van 5%. Dan is er sprake van een betrouwbaarheidsniveau van 95%. Dat wil zeggen dat, als het onderzoek op dezelfde wijze en op hetzelfde moment zou worden herhaald, de uitkomsten in 95% van de gevallen hetzelfde beeld zouden geven. Nauwkeurigheid De nauwkeurigheid (uitgedrukt in foutmarge) geeft het gebied van waarden aan, waarbinnen de werkelijke waarde in de populatie ligt. Een foutmarge van bijvoorbeeld 5%, betekent dat de werkelijke waarde van de totale populatie 10

5% hoger of lager kan liggen dan de waarde van de steekproef. Concreet: indien een onderzoeksuitkomst van de steekproef aangeeft dat 50% van de respondenten een rapportcijfer 8 geeft voor een bepaald aspect, dan ligt dit percentage in werkelijkheid maximaal 5% boven of 5% onder deze 50%, ofwel tussen de 45% en 55%. Een foutmarge van 5% is gangbaar en algemeen geaccepteerd bij (statistisch) kwantitatief onderzoek. Met het omvangrijke aantal respondenten dat heeft deelgenomen (387) aan de consultatie van de concept LES, kunnen met 95% betrouwbaarheid en 4,93% nauwkeurigheid uitspraken worden gedaan op een algemeen niveau. Datum: Fractie: Vraag 17: In het besluit staat dat er geen grootschalige wind of zon op 12 juni CDA landbouwgrond behalve langs de N207. Volgens ons zou dat moeten zijn: Tot 2024 2030 komen er GEEN grootschalige zonneparken op landbouwgrond, ook niet langs de N207. Windmolens mogen uiteraard wel op landbouwgrond komen. Kan dit aangepast worden in het besluit? Antwoord: Het is aan de fractie van het CDA om een voorstel daarin te doen en dit voor te leggen aan de gemeenteraad.

Datum: Fractie: Vraag 18: Klopt het dat diverse gemeenten in Holland Rijnland nog geen plan 12 juni CDA (geen LES) hebben en hoe wordt hier in de regio mee omgegaan? 2024 Antwoord: Na vaststelling van de RES 1.0, heeft RES Holland Rijnland de gemeenten de vrijheid gegeven om dit te vertalen naar een lokaal plan. Naast onze gemeente, hebben Nieuwkoop, HLTSamen en Zoeterwoude gekozen om een lokale energiestrategie te maken via een bottom-up aanpak. Ook andere gemeenten hebben beleidskaders/uitgangspunten opgesteld hoe de RESambities te behalen. Niet elke gemeente kiest ervoor om die te behalen via grootschalige duurzame opwek door zon en/of wind op land. Binnen de regio heeft de provincie aan geboden om gemeenten, die niet tot zoekgebieden voor grootschalige duurzame opwek zijn gekomen, te helpen hierbij. Dit doet de provincie via het traject Herziening Omgevingsbeleid 2025 (bron https://www.zuid-holland.nl/onderwerpen/omgevingsbeleid/voortgangwijzigingen-omgevingsbeleid/herziening-2025/)

11