b7_Quickscan Wet natuurbescherming
Tekst van het document
QuickScan Wet natuurbescherming Herenweg 136 Woubrugge
Rapport: FS20230213 Datum: 13 februari 2023 Versie:
1.0
QuickScan Wet natuurbescherming Herenweg 136 Woubrugge Colofon © 2023
Tekst, samenstelling: Foto kaft:
Fauna Service Fauna Service
Opdrachtgever:
Wijze van citeren:
Fauna Service 2023. QuickScan Wet natuurbescherming voor locatie aan de Herenweg 136 te Woubrugge; Fauna Service rapport FS20230213, Zeewolde
Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van scanning, internet, druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aangegeven en Fauna Service. Ook mag het zonder een dergelijke toestemming niet worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Fauna Service is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Fauna Service. De opdrachtgever vrijwaart Fauna Service voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. De Algemene Voorwaarden van Fauna Service zijn onverminderd van toepassing. De informatie in dit rapport is deels afkomstig uit de NDFF en mag niet zonder toestemming van BIJ12 worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze openbaar gemaakt worden. 2
Inhoudsopgave 1 Inleiding ....................................................................................................................................................... 5 1.1
Achtergrond .................................................................................................................................................5
1.2 Aanleiding ....................................................................................................................................................8 1.2.1 Soortbescherming ...................................................................................................................................8 1.2.2 NatuurNetwerk Nederland .....................................................................................................................8 1.2.3 Gebiedsbescherming ..............................................................................................................................8 1.3 2
3
Onderzoeksvragen .......................................................................................................................................8
Soortbescherming – Wet natuurbescherming ........................................................................................... 9 2.1
Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn ................................................................................................9
2.2
Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn .............................................................................................9
2.3
Beschermingsregime andere soorten ..........................................................................................................9
2.4
Zorgplicht .....................................................................................................................................................9
2.5
Omgevingsverordening Zuid-Holland ........................................................................................................10
Ligging onderzoeksgebied en onderzoeksopzet ...................................................................................... 11 3.1
Ligging onderzoeksgebied .........................................................................................................................11
3.2 Onderzoeksmethode ..................................................................................................................................11 3.2.1 Bronnenonderzoek ...............................................................................................................................11 3.2.2 Veldbezoek ...........................................................................................................................................11 4
Inventarisatie natuurwaarden ............................................................................................................... 12 4.1 Vogels (Wnb § 3.1).....................................................................................................................................12 4.1.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen .................................................................................................12 4.1.2 Gegevens uit veldbezoek (vogels) ........................................................................................................13 4.2 Vleermuizen (Wnb § 3.2) ...........................................................................................................................14 4.2.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen .................................................................................................14 4.2.2 Gegevens uit veldbezoek (vleermuizen)...............................................................................................14 4.3 Overige grondgebonden zoogdieren .........................................................................................................14 4.3.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen .................................................................................................14 4.3.2 Gegevens uit veldbezoeken (overige zoogdieren)
...............................................................................15 4.4 Amfibieën, vissen en reptielen ...................................................................................................................15 4.4.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen .................................................................................................15 4.4.2 Gegevens uit veldbezoek (amfibieën, vissen en reptielen) ..................................................................15 4.5 Vlinders, libellen, juffers en insecten .........................................................................................................16 4.5.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen .................................................................................................16 4.5.2 Gegevens uit veldbezoek (vlinders, libellen, juffers en insecten) ........................................................16 4.6 Vaatplanten ...............................................................................................................................................17 4.6.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen .................................................................................................17 4.6.2 Gegevens uit veldbezoek (vaatplanten) ...............................................................................................17 4.7 Overige beschermde
soorten .....................................................................................................................17 4.7.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen .................................................................................................17 4.7.2 Gegevens uit veldbezoek ......................................................................................................................17
5
Beoordeling Wet natuurbescherming (soorten) ...................................................................................... 18 5.1
Vogels ........................................................................................................................................................18 3
5.1.1
Vogels algemeen ...................................................................................................................................18
5.2
Vleermuizen ...............................................................................................................................................19
5.3
Overige grondgebonden zoogdieren .........................................................................................................19
5.4
Reptielen, amfibieën en vissen ..................................................................................................................19
5.5
Vlinders, libellen en juffers.........................................................................................................................20
5.6
Vaatplanten ...............................................................................................................................................20
5.7
Overige doorsoorten ..................................................................................................................................20
6
NatuurNetwerk Nederland .................................................................................................................... 21
7
Natura 2000 gebieden – (Voortoets) ...................................................................................................... 22
8
Conclusies............................................................................................................................................. 23
9
8.1
Conclusie Wet natuurbescherming (Soorten) ............................................................................................23
8.2
Conclusie NatuurNetwerk Nederland ........................................................................................................23
8.3
Conclusie Wet natuurbescherming (gebieden) .........................................................................................23
Bronnen ............................................................................................................................................... 24 9.1
Literatuur ...................................................................................................................................................24
9.2
Geraadpleegde websites ...........................................................................................................................24
BIJLAGE 1
Algemene verbodsbepalingen Wnb .......................................................................................... 25
BIJLAGE 2
Proces beoordeling ontheffing Wnb .......................................................................................... 27
BIJLAGE 3
Jaarrond beschermde vogels .................................................................................................... 28
4
1 Inleiding 1.1
Achtergrond
De opdrachtgever begeleidt de bedrijfsbeëindiging van een veehouderij aan de Herenweg 136 te Woubrugge. Hierbij worden de huidige ligboxstal (LS), jongveestal (JS) en de loods (L) gesloopt en vervangen door drie woonhuizen. De huidige bedrijfswoning (W) zal intact blijven en een woonbestemming krijgen. In figuur 2 wordt een weergave van de gewenste situatie gegeven. In deze QuickScan wordt gekeken of er voor de realisering van de plannen nog een ontheffing (soorten) op grond van de Wet natuurbescherming noodzakelijk is. Ook kan uitsluitsel gegeven worden of de gemeente bij een Omgevingsvergunning een verklaring van geen bedenkingen moet aanvragen. Het rapport kan ook gebruikt worden bij een bestemmingsplanprocedure. In hoofdstuk 8 staan de conclusies van de QuickScan. De te toetsen activiteit betreft het verwijderen van de bebouwing, met uitzondering van het woonhuis. Stikstofberekeningen maken geen onderdeel uit van dit rapport.
Figuur 1a.
Huidige situatie met aanduiding gebouwen.
5
Figuur 1b.
Luchtfoto met ligging onderzoeksgebied (zwarte kader) en plangebied (blauwe pijl) (Bron: NDFF).
Figuur 2.
Landschappelijke inpassing nieuwbouw (Bron: Agra-Matic/ Oostzee ontwerp).
6
De ligboxenstal (LS) is opgetrokken uit bakstenen en heeft een dak van (asbest) golfplaten. De stal is deels geïsoleerd. Deze isolatie is in slechte staat en op een aantal plaatsen er zelfs helemaal vanaf gevallen. De wind heeft vrij spel tussen de golfplaten en de isolatie, die daardoor bij enige wind kan bewegen. De stal lijkt een spouwmuur te hebben, die nergens toegankelijk is. Er zijn geen stootvoegen of andere openingen aangetroffen.
3.a Noordzijde stal LS
3.b loshangende isolatie
3.c Doorgang tussen stal LS en loods L
Loods L is opgetrokken uit bakstenen en (asbest) golfplaten. Hier is geen spouw aanwezig en er is nergens enige isolatie.
3.d Zuidzijde Loods L
3.d Aansluiting golfplaten
3.e Binnenzijde loods L
De jongveestal betreft een oud bakhuisje, opgetrokken uit bakstenen en dakpannen. Er is geen spouw of dakbeschot aanwezig. De stal verkeert in sterk vervallen staat en het dak is zwaar beschadigd.
3.f Jongveestal (JS) noordzijde
3.g Dak jongveestal (JS) 7
1.2
Aanleiding
De aanleiding voor het maken van een QuickScan is de noodzaak en de wens om vooraf uit te sluiten dat door het project natuurwaarden aangetast kunnen worden.
1.2.1 Soortbescherming Realisatie van de voorgenomen plannen kan invloed hebben op de bepalingen in de Wet natuurbescherming. Deze wet regelt de bescherming van planten- en diersoorten in Nederland. Overtreding van de verbodsbepalingen (bijlage 1) ten aanzien van beschermde soorten vereist mogelijk een ontheffing (zie hoofdstukken 2 t/m 5 en 8).
1.2.2 NatuurNetwerk Nederland In hoofdstuk 6 en 8 van deze QuickScan wordt gekeken of er door de activiteit negatieve effecten zijn op de realisering van het NatuurNetwerk Nederland (NNN).
1.2.3 Gebiedsbescherming In deze QuickScan is ook gekeken of er door de uitvoering van het voorgenomen plan sprake kan zijn van externe werking op nabijgelegen Natura 2000-gebieden. De Natura 2000-gebieden vallen eveneens onder de Wet natuurbescherming. Bij effecten op Natura 2000-instandhoudingsdoelen is mogelijk een vergunning vereist (zie hoofdstuk 7 en 8).
1.3
Onderzoeksvragen
De QuickScan geeft antwoord op onderstaande vragen: 1. Komen er natuurwaarden voor, waarvoor het noodzakelijk is om een soort specifiek onderzoek eventueel met mitigatieplan te laten uitvoeren om te beoordelen in hoeverre het project handelingen bevat die in strijd zijn met de verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming (soortbescherming)? 2. Zijn er effecten op het NNN? 3. Zijn er mogelijke effecten op de Natura 2000-instandhoudingsdoelen waardoor er een passende beoordeling gemaakt moet worden (gebiedsbescherming/ Wet natuurbescherming)?
8
2
Soortbescherming – Wet natuurbescherming
Op 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming in werking getreden. Voor het soortenbeleid deelt de Wet natuurbescherming de soorten in drie beschermingsregimes, namelijk vogels (EUVogelrichtlijn), soorten beschermd op grond van de Habitatrichtlijn en nationaal beschermde soorten.
2.1
Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn
Dit zijn alle van nature in Nederland in het wild levende vogels (zoals bedoelt in artikel 1 van de Vogelrichtlijn). De lijst met jaarrond beschermde vogels staat in bijlage 3.
2.2
Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn
Dit zijn soorten die genoemd zijn in Bijlage IV van de Habitatrichtlijn, Bijlage I en II van het Verdrag van Bern en Bijlage II van het Verdrag van Bonn. Het Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn is ten aanzien van verstoren strikter dan het Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn.
2.3
Beschermingsregime andere soorten
Dit zijn de in de bijlage van Wet natuurbescherming genoemde soorten. Het gaat hier om de bescherming van niet onder de bovenstaande twee categorieën vallende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten voorkomend in Nederland, vermeld in de bijlage van de Wet natuurbescherming (art. 3.10 – 3.11 Wet natuurbescherming). Voor de soorten opgenomen in deze bijlage geldt geen Europese verplichting tot bescherming. Deze soorten worden beschermd vanwege de breed in de maatschappij levende overtuiging dat deze dieren een bescherming behoeven. De andere in de bijlage opgenomen soorten worden om ecologische redenen beschermd. Hiermee geeft Nederland uitvoering aan de algemene verplichting van het Biodiversiteitsverdrag om de staat van instandhouding van dier- en plantsoorten te beschermen. Omdat er ook veel algemene soorten in staan genoemd is de verwachting dat er weer een verdeling komt van meer en minder strikt beschermde soorten. Deze kan echter per provincie verschillen.
2.4
Zorgplicht
Onder de Wet natuurbescherming geldt een zorgplicht voor alle in het wild levende dieren. De zorgplicht houdt in dat de initiatiefnemer werkzaamheden, die nadelig kunnen zijn voor dieren en planten, in redelijkheid zo veel mogelijk nalaat of maatregelen neemt om onnodige schade aan dieren en planten te voorkomen.
9
2.5
Omgevingsverordening Zuid-Holland
De provincie heeft een Omgevingsverordening opgesteld met daarin opgenomen hoe om te gaan met soortenbescherming. Artikel 3.63 behandelt de soortenvrijstelling bij ruimtelijke inrichting en ontwikkeling van gebieden. Artikel 3.63 Vrijstelling vergunningplicht andere soorten 1.
2.
De verboden, bedoeld in artikel 3.10, eerste lid, van de Wet natuurbescherming, gelden niet bij de uitvoering van handelingen in het kader van: a. De ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daarop volgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied; b. Bestendig beheer of onderhoud in de land- of bosbouw; c. Bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer; d. Bestendig beheer of onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De vrijstellingen, bedoeld in het eerste lid, gelden ten aanzien van de in bijlage III genoemde andere beschermde soorten.
De soorten, zoals genoemd in Bijlage III (F)van de Omgevingsverordening Zuid-Holland: Aardmuis Bastaardkikker of middelste groene kikker Bosmuis Bruine kikker Bunzing Dwergmuis Dwergspitsmuis Egel Gewone bosspitsmuis Gewone pad Haas Hermelijn Huisspitsmuis Kleine watersalamander Konijn Meerkikker Ree Rosse woelmuis Veldmuis Vos Wezel Woelrat
Microtus agrestis Pelophylax klepton esculenta Apodemus sylvaticus Rana temporaria Mustela putorius Micromys minutus Sorex minutus Erinaceus europeus Sorex araneus Bufo bufo Lepus europeus Mustela erminea Crocidura russula Lissotriton vulgaris Oryctolagus cuniculus Pelophylax ridibundus Capreolus capreolus Clethrionomys glareolus Microtus arvalis Vulpes vulpes Mustela nivalis Arvicola terrestris
10
3
Ligging onderzoeksgebied en onderzoeksopzet
3.1
Ligging onderzoeksgebied
Het onderzoeksgebied voor de Wet natuurbescherming beperkt zich tot de percelen waarop de ingreep plaatsvindt en de directe omgeving (zie figuur 1b). Voor de effecten op Natura 2000gebieden is in hoofdstuk 7 ook gekeken naar het aspect externe werking.
3.2
Onderzoeksmethode
Deze QuickScan is gebaseerd op bronnenonderzoek in combinatie met een veldbezoek. Aan de hand van expert judgement door J.L.G. Houtveen van Fauna Service is ingeschat wat de beschermde natuurwaarden zijn en de te verwachten effecten daarop.
3.2.1 Bronnenonderzoek Gekeken is naar de volgende bronnen: • Het bronnenonderzoek betreft een bureaustudie van data uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF, Periode vanaf 1 februari 2018 tot 1 februari 2023) •
Literatuur (zie hoofdstuk 8).
3.2.2 Veldbezoek Er heeft 1 veldbezoek op de planlocatie en de naaste omgeving plaatsgevonden. Datum: Tijdstip: Weersbeeld: Temperatuur:
1 februari 2023 Middag Bewolkt, windkracht 6 8o Celsius
Tijdens het veldbezoek is gekeken naar de potenties van het plangebied voor beschermde diersoorten en de mogelijke functies. Op basis van expert judgement is een inschatting gemaakt wat de mogelijke effecten zijn van de geplande ingreep op beschermde soorten.
11
4
Inventarisatie natuurwaarden
4.1
Vogels (Wnb § 3.1)
4.1.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Waargenomen soorten in onderzoeksgebied in de periode 1-2-2018 tot 1-2-2023 in het NDFF. Vetgedrukt zijn soorten met jaarrond beschermde nesten uit categorie 1 t/m 4 (zie bijlage 3) Vogelsoorten
Aalscholver Aziatische steenpatrijs Bergeend Blauwborst Blauwe kiekendief Blauwe reiger Boerenzwaluw Bontbekplevier Bonte strandloper Boomklever Boomkruiper Bosrietzanger Bosuil Brilduiker Bruine kiekendief Buizerd Dodaars Ekster Fitis Fuut Gaai Gekraagde roodstaart Gele kwikstaart Gierzwaluw Goudhaan Goudplevier Graspieper Grauwe gans Groene specht Groenling
Grote bonte specht Grote gele kwikstaart Grote zaagbek Grote zilverreiger Grutto Halsbandparkiet Havik Heggenmus Helmparelhoen Holenduif Houtduif Houtsnip Huismus Huiszwaluw IJsvogel Kauw Kerkuil Kievit Kip Kleine karekiet Kleine zwaan Knobbelzwaan Koekoek Kokmeeuw Kolgans Koolmees Koperwiek Kraanvogel Krakeend Kramsvogel
Kuifeend Kwartel Lepelaar Meerkoet Merel Nijlgans Nonnetje Oeverzwaluw Paapje Pijlstaart Pimpelmees Putter Ransuil Regenwulp Rietgors Rietzanger Ringmus Roerdomp Roodborst Scholekster Smient Soepeend Sperwer Spotvogel Spreeuw Staartmees Stadsduif Steppekiekendief Stormmeeuw Tapuit
Tjiftjaf Toendrarietgans Torenvalk Tuinfluiter Tureluur Turkse tortel Vale gier Veldleeuwerik Vink Visdief Waterhoen Waterral Watersnip Wespendief Wilde eend Winterkoning Wintertaling Witgat Witte kwikstaart Wulp Zanglijster Zeearend Zilvermeeuw Zomertaling Zomertortel Zwarte kraai Zwarte wouw Zwarte zwaan Zwartkop
12
Waarnemingen jaarrond beschermde vogelsoorten met broedindicatie t.o.v. plangebied. #Wrn = totaal aantal waarnemingen laatste 5 jaar (Bron: NDFF) Soort Buizerd
#Wrn 25
Jaren 2018 t/m 2021
Locatie t.o.v. plangebied Meerdere waarnemingen verdeeld over het onderzoeksgebied, waaronder diverse baltsende exemplaren
Gierzwaluw
5
Enkele foeragerende groepen op >500 meter van de planlocatie
Havik
15
2018, 2019 en 2021 2018 t/m 2021
Huismus
4
2019, 2021 en 2023
Diverse waarnemingen verspreid over het onderzoeksgebied. Dichtstbijzijnde in de woonwijk grenzend aan de planlocatie
Kerkuil
3
2020 en 2022
4 stuks op een boerderij 800 m ten oosten van planlocatie
Baltsend waargenomen in natuurgebied 1,5 km ten westen van planlocatie
4.1.2 Gegevens uit veldbezoek (vogels) Aangetroffen soorten Tijdens het veldbezoek werden diverse vogels waargenomen die normaliter op en rond een boerderij zijn te verwachten. Dit betrof voornamelijk overvliegende soorten, want in de stallen werden geen vogels waargenomen. De soorten die vliegend gezien waren houtduif, aalscholver, grote bonte specht, kauw en merel. De gebouwen zijn geïnspecteerd op mogelijke nestlocaties, van bijvoorbeeld duiven of andere soorten die graag in stallen nestelen. In de loods werden twee oude nesten aangetroffen, vermoedelijk van de Turkse tortel. Ook in de jongveestal zijn door de vervallen staat diverse nestlocaties voor zangvogels mogelijk. Nesten werden echter niet aangetroffen. Op en rondom de planlocatie staan diverse bomen die in potentie nesten of horsten zouden kunnen herbergen. Deze bomen waren goed te inspecteren, maar horsten zijn niet aangetroffen. Omdat in de woonwijk grenzend aan de planlocatie huismussen en gierzwaluwen zijn waargenomen en vooral huismussen normaliter graag gebruik maken van boerderijen, is specifiek naar (sporen van) deze soorten gezocht. De te verwijderen gebouwen en daken herbergen geen potentiële nestlocaties voor deze soorten. Er zijn geen toegankelijke ruimtes onder de daken, omdat er nergens dakbeschot aanwezig is.
De enige uitzondering daarop betreft het woonhuis, maar daar is vogelschroot onder de onderste rij dakpannen geplaatst. Ook rondom de dakkapel waren geen openingen zichtbaar die door huismussen of gierzwaluwen gebruikt konden worden. Overigens blijft het woonhuis onaangeroerd. De open loods en de jongveestal bieden potentiële verblijfplaatsen voor uilensoorten zoals bijvoorbeeld de kerkuil of steenuil. Daarom is gericht gezocht naar sporen zoals uitwerpselen, poepstrepen of braakballen. Deze zijn nergens aangetroffen. In de omliggende weilanden werden nog een paar kraaien waargenomen.
13
4.2
Vleermuizen (Wnb § 3.2)
4.2.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen In het onderzoeksgebied is 1 waarneming van vleermuizen geregistreerd in de periode van 1-22018 t/m 1-2-2023 (bron: NDFF) Dit betrof een waarneming uit 2021 van 7 gewone dwergvleermuizen in de woonwijk grenzend aan de planlocatie.
4.2.2 Gegevens uit veldbezoek (vleermuizen) Tijdens het eerste veldbezoek is gekeken naar potentiële verblijfplaatsen en vliegroutes op basis van expert judgement. Verblijfplaatsen Verblijfplaatsen zijn niet aangetroffen. De te slopen gebouwen zijn op geen enkele manier bruikbaar voor vleermuizen. De gebouwen zijn geïnspecteerd op mogelijke verblijfplaatsen, bijvoorbeeld onder de daken of in een toegankelijke spouwmuur. Hierbij zijn de bouwkundige aspecten bekeken en is specifiek gezocht naar vlekken bij openingen, uitwerpselen of prooiresten. Aanwijzingen dat vleermuizen de te slopen gebouwen gebruiken zijn niet aangetroffen. Vliegroutes Er zijn enkele lijnvormige elementen aanwezig. Rondom de planlocatie staan bomenrijen/ singels die deel uit zouden kunnen maken van een vliegroute. Dit geldt ook voor de Leidsche Vaart, die ten noorden van de planlocatie loopt.
4.3
Overige grondgebonden zoogdieren
4.3.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen In onderstaand tabel staan de in het onderzoeksgebied waargenomen soorten. Het betrof in totaal 131 waarnemingen van 8 verschillende soorten. Het leeuwendeel betrof muskusratten (104). Er zijn 2 bunzingen waargenomen, beide ten oosten van de provinciale weg, op meer dan 1 km van de planlocatie. Beschikbare data van de periode 1-2-2018 tot 1-2-2023. (Bron: NDFF) Soort
Status
Bruine rat Bunzing Egel
Onbeschermd
Haas Huisspitsmuis*
Wnb § 3.31
Mol Muskusrat Woelrat * Aanvullende vrijstelling voor gebouwen en erven
Onbeschermd
Wnb § 3.31 Wnb § 3.31 Wnb § 3.31 Onbeschermd Wnb § 3.31
Wnb § 3.31: Vrijgesteld op basis van artikel 3.63 van de Omgevingsverordening Zuid-Holland. 14
4.3.2 Gegevens uit veldbezoeken (overige zoogdieren) Tijdens het veldbezoek werd in het onderzoeksgebied geen enkel zoogdier waargenomen. Rondom de stallen ligt de boerderij er netjes bij, waardoor er nagenoeg geen rommelhoekjes aanwezig zijn. Dit maakt de locatie oninteressant voor kleine marterachtigen en egels. De omliggende weilanden zijn nu in gebruik als grasland en vormen daarmee een geschikt leefgebied voor bijvoorbeeld hazen en muizen.
4.4
Amfibieën, vissen en reptielen
4.4.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen In het onderzoeksgebied zijn in de periode 1-2-2018 tot 1-2-2023 de volgende soorten vastgelegd. (Bron: NDFF) Amfibieën
Gewone pad Groene kikker (onb) Vissen Baars Diamantsteur Karper Kolblei Kroeskarper Tiendoornige stekelbaars Zwartbekgrondel Reptielen Lettersierschildpad
Status Wnb § 3.31 Wnb § 3.31 Status Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd
Wnb § 3.3 : Vrijgesteld op basis van artikel 3.63 Omgevingsverordening Zuid-Holland 1
4.4.2 Gegevens uit veldbezoek (amfibieën, vissen en reptielen) Er zijn tijdens het veldbezoek geen amfibieën, vissen of reptielen waargenomen. Dat was gezien de tijd van het jaar ook niet te verwachten. Op de planlocatie zijn geen potentiële leefgebieden voor amfibieën, vissen of reptielen aanwezig.
15
4.5
Vlinders, libellen, juffers en insecten
4.5.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen In de tabel staat een overzicht van de in het onderzoeksgebied waargenomen soorten. Er werden in deze periode geen beschermde soorten geregistreerd. Beschikbare data van de periode 1-2-2018 t/m 1-2-2023. (Bron: NDFF) Dagvlinders Status Libellen Onbeschermd Argusvlinder Blauwe glazdenmaker Onbeschermd Atalanta Bruinrode heidelibel Onbeschermd Bont zandoogje Gewone oeverlibel Onbeschermd Boomblauwtje Heidelibel (soort onbekend) Onbeschermd Bruin blauwtje Lantaarntje Onbeschermd Citroenvlinder Onbeschermd Dagpauwoog Onbeschermd Distelvlinder Onbeschermd Gehakkelde aurelia Onbeschermd Groot koolwitje Onbeschermd Icarusblauwtje Onbeschermd Klein geaderd witje Onbeschermd Klein koolwitje Onbeschermd Kleine vos Onbeschermd Koninginnenpage Onbeschermd Koolwitje (soort onbepaald) Onbeschermd Oranje luzernevlinder Onbeschermd Scheefbloemwitje
Status Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd
4.5.2 Gegevens uit veldbezoek (vlinders, libellen, juffers en insecten) Er zijn tijdens het veldbezoek geen beschermde vlinders, libellen, of juffers waargenomen. Dit was gezien het jaargetijde ook niet te verwachten. Er is binnen de planlocatie geen vegetatie aangetroffen die een geschikte biotoop voor beschermde vlinders, libellen of juffers kan bieden.
16
4.6
Vaatplanten
4.6.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen NDFF : In het onderzoeksgebied zijn in de periode 1-2-2018 tot 1-2-2023 688 waarnemingen van 325 onbeschermde soorten geregistreerd.
4.6.2 Gegevens uit veldbezoek (vaatplanten) Er zijn geen beschermde soorten aangetroffen.
4.7
Overige beschermde soorten
(Sprinkhanen, krekels, geleedpotigen, nachtvlinders, mossen, korstmossen, algen, wieren etc.)
4.7.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen In het onderzoeksgebied zijn geen andere beschermde soorten op grond van de Wnb geregistreerd.
4.7.2 Gegevens uit veldbezoek Er zijn geen andere beschermde soorten aangetroffen.
17
5
Beoordeling Wet natuurbescherming (soorten)
5.1
Vogels
5.1.1 Vogels algemeen De te slopen gebouwen bieden voor soorten als de gierzwaluw en de huismus geen geschikte nestgelegenheid. Vooral door het ontbreken van dakbeschot is er geen geschikte ruimte onder de daken. Alleen in de stal is sprake van isolatie, maar die hangt los en kan bewegen door de wind. Het dak van het woonhuis is dusdanig afgewerkt dat bewoning door deze soorten onwaarschijnlijk is. Daarnaast zal de woning niet verbouwd worden en is het daarmee uitgesloten dat eventueel aanwezige soorten daar negatieve effecten ondervinden. De bomen die op en rond de planlocatie staan zullen blijven staan. Er zijn geen nesten of horsten aangetroffen, waardoor voor vogels negatieve effecten door de geplande ingreep niet te verwachten zijn. Op de planlocatie zijn verder geen jaarrond beschermde nesten aangetroffen. Dit geldt voor zowel de gebouwen als de omliggende beplanting. Effecten op jaarrond beschermde nesten (Cat. 1 t/m 4) zijn daarmee uit te sluiten.
In het voorjaar zouden vogels kunnen gaan broeden in de loods of de jongveestal (of in de directe omgeving daarvan.) Dit hoeft niet het geval te zijn, daarom geldt het voorzorgbeginsel. Omdat geen ontheffingen worden verleend voor het verstoren van vogels en/of het vernielen van nesten wordt geadviseerd om de werkzaamheden voor het broedseizoen (globale richtlijn1 15 maart - 15 juli) uit te voeren of te beginnen na 15 juli. Op deze wijze zijn effecten op vogels uitgesloten.
1 Broedseizoen: Vaak wordt gesteld dat het broedseizoen duurt van 15 maart tot en met 15 juli. Inderdaad
broeden vogels met name in deze periode. De bescherming van vogels is echter niet gebaseerd op een datum, maar op het daadwerkelijke broedseizoen. Dat kan ook al voor 15 maart of na 15 juli zijn. Het broedseizoen begint niet pas wanneer de eieren gelegd zijn. Het broedseizoen gaat al van start met de paarvorming, territorium afbakenen en het bouwen van nesten. In deze tijdsspan worden vogels, hun nesten en eieren beschermd door de Wet natuurbescherming. Het nest mag niet verwijderd, verstoord of leeggehaald worden (Bron: Vogelbescherming Nederland). 18
5.2
Vleermuizen
Effectenbeoordeling De te slopen gebouwen zijn nergens toegankelijk voor vleermuizen. Hoewel niet waarschijnlijk, is het mogelijk dat vleermuizen rond de stallen en het woonhuis foerageren. De geplande ingrepen hebben hier naar verwachting geen invloed op. De locatie maakt mogelijk deel uit van een vliegroute. De bomenrijen en de Leidsche Vaart zouden daarvoor gebruikt kunnen worden door vleermuizen. De geplande ingreep beïnvloedt deze structuren op geen enkele wijze. Ook als het project gerealiseerd is, zal de gewijzigde bebouwing niet leiden tot een verstoring van deze lijnvormige elementen. Negatieve effecten op vleermuizen zijn uitgesloten.
5.3
Overige grondgebonden zoogdieren
Effectenbeoordeling Op en rond de boerderij werden geen zoogdieren waargenomen. Ook zijn er in en rond de gebouwen geen (sporen van) verblijfplaatsen gevonden. Doordat het erf schoon en opgeruimd is, zijn er geen noemenswaardige rommelhoekjes die door bijvoorbeeld kleine marterachtigen of egels gebruikt kunnen worden. Voor hazen en muizen zal het omliggende grasland dezelfde functie behouden als voorheen. Negatieve effecten op zoogdieren zijn uitgesloten.
5.4
Reptielen, amfibieën en vissen
Effectenbeoordeling Reptielen Het erf rondom de boerderij (de planlocatie) biedt geen geschikt leefgebied voor ringslangen of andere reptielen. De enige waargenomen soort binnen het onderzoeksgebied betrof een exoot, de lettersierschildpad. Dit was op meer dan een kilometer van de planlocatie. Negatieve effecten op reptielen zijn uitgesloten. Effectenbeoordeling Amfibieën Mede door het ontbreken van geschikt water is er geen geschikt leefgebied voor amfibieën op de planlocatie aanwezig. In de te slopen gebouwen zijn geen mogelijke verblijfplaatsen voor amfibieën aanwezig. Negatieve effecten op amfibieën zijn uitgesloten. Effectenbeoordeling Vissen Er is geen water binnen de planlocatie aanwezig. De sloten rondom de planlocatie maken geen deel uit van de plannen. Negatieve effecten op vissen zijn daardoor uitgesloten. 19
5.5
Vlinders, libellen en juffers
Effectenbeoordeling Dagvlinders Negatieve effecten op beschermde vlindersoorten zijn vanwege het ontbreken van geschikt habitat op de planlocatie uitgesloten. Effectenbeoordeling Libellen en juffers Negatieve effecten zijn vanwege het ontbreken van geschikt habitat in het gebied uitgesloten.
5.6
Vaatplanten
Effectenbeoordeling In het gebied is geen geschikt habitat aanwezig voor beschermde soorten. Negatieve effecten op beschermde soorten kunnen op voorhand worden uitgesloten.
5.7
Overige doorsoorten
Effectenbeoordeling In het gebied zijn geen andere beschermde diersoorten aangetroffen.
20
6
NatuurNetwerk Nederland
Het Natuurnetwerk Zuid-Holland verbindt door middel van Natuurschakels: Bestaande natuurgebieden (o.a. Natura 2000 gebieden), nieuwe natuur en gebieden waar natuur wordt gecombineerd met (natuur inclusieve) landbouw. De provincie, natuurorganisaties en particuliere grondeigenaren beheren bestaande natuurgebieden. Daarnaast kunnen gebieden waar de grond nog geworven moet worden, natuur wordt aangelegd of waar natuur nog tot ontwikkeling moet komen, deel uitmaken van het Natuurnetwerk. Zoals uit onderstaande figuur blijkt ligt het plangebied niet in het NNN. Wel ligt het er dicht tegenaan, de Leidsche Vaart maakt namelijk wel deel uit van het NNN. Bij de geplande activiteiten is geen sprake van externe werking. Het plangebied zelf maakt geen deel uit van een verbindingszone tussen deze gebieden. Effecten op het NNN zijn uitgesloten.
Figuur 4.
Overzicht van de gebieden (grijs) die opgenomen zijn in het Natuurnetwerk Nederland. Bron: NDFF)
21
7
Natura 2000 gebieden – (Voortoets)
Natura 2000 is een netwerk van Europese natuurgebieden. Het vormt de basis van het Europese natuurbeleid. Natura 2000 is gericht op de instandhouding en ontwikkeling van soorten en ecosystemen die voor Europa belangrijk zijn. Zoals uit onderstaande figuur blijkt ligt het plangebied ongeveer 8 kilometer verwijderd van het dichtstbijzijnde N2000 gebied, in dit geval de Nieuwkoopse Plassen en De Haeck. Door de afstand tot deze gebieden en de aard van de voorgenomen ingreep is uitgesloten dat deze enig direct effect kunnen hebben op de aangewezen Natura-2000-instandhoudingsdoelen.
Figuur 5. Ligging van het plangebied (zwarte kader) t.o.v. Natura 2000-gebieden. (Bron: NDFF)
Mogelijke indirecte effecten i.v.m. de uitstoot van NH3 uit de veehouderij en de aanleg worden door Agra-Matic zelf berekend en beoordeeld.
Effecten op Natura 2000 instandhoudingsdoelen zijn uitgesloten.
22
8
Conclusies
8.1
Conclusie Wet natuurbescherming (Soorten)
Voor de conclusies aangaande soorten verwijzen wij naar onderstaande tabel. Voor de activiteit is geen ontheffing nodig mits men rekening houdt met het broedseizoen (zie paragraaf 5.1). Wij adviseren wel om deze conclusie (het rapport) door het bevoegd gezag voor de Omgevingsvergunning te laten bevestigen. Eventueel kunt u het ook nog ter beoordeling aan de provincie Zuid-Holland voorleggen. Tabel 8.
Overzicht conclusies aangaande verstoring en de eventueel te nemen vervolgstappen.
Soortgroep
Ingreep verstorend
Nader onderzoek noodzakelijk
Wnbontheffing noodzakelijk
Bijzonderheden/ opmerkingen
Nee,mits
Nee
Nee
Zie paragraaf 5.1 (werk starten buiten broedseizoen)
Jaarrond beschermd
Nee
Nee
Nee
Zie paragraaf 5.1
Verblijfplaatsen
Nee
Nee
Nee
Zie paragraaf 5.2
Vliegroutes
Nee
Nee
Nee
Zie paragraaf 5.2
Overige zoogdieren
Nee
Nee
Nee
Zie paragraaf 5.3
Amfibieën
Nee
Nee
Nee
Zie paragraaf 5.4
Reptielen
Nee
Nee
Nee
Zie paragraaf 5.4
Vissen
Nee
Nee
Nee
Zie paragraaf 5.4
Libellen en vlinders
Nee
Nee
Nee
Zie paragraaf 5.5
Vaatplanten
Nee
Nee
Nee
Zie paragraaf 5.6
Overige soortgroepen
Nee
Nee
Nee
Zie paragraaf 5.7
Vogels
Broedvogels
Vleermuizen
8.2
Conclusie NatuurNetwerk Nederland
Er zijn geen effecten op de NNN-gebieden te verwachten.
8.3
Conclusie Wet natuurbescherming (gebieden)
Er zijn geen effecten op de Natura 2000-gebieden te verwachten. De effecten van stikstof zijn in deze toets niet meegenomen. Deze beoordeling wordt door Agra-Matic gedaan.
23
9
Bronnen
9.1
Literatuur • • • • • • • • •
9.2
Bijlsma, R.G. (et al) 2001, Algemene en schaarse vogels van Nederland (Avifauna van Nederland 2) GMB uitgeverij/KNNV Uitgeverij, Haarlem/Utrecht. Dietz, C. (et al.) 2009, Vleermuizen; Alle soorten van Europa en Noordwest-Afrika, Tirion Natuur. Janssen A.M. & Schaminée H.J. 2003. Europese Natuur in Nederland; Habitattypen, KNNV Uitgeverij, Utrecht. Janssen A.M. & Schaminée H.J. 2008. Europese Natuur in Nederland; Soorten van de Habitatrichtlijn, KNNV Uitgeverij, Utrecht. Krijgsveld, K.L., Smits, R.R. & Winden J. van der 2008. Verstoringsgevoeligheid van vogels, Update literatuurstudie naar de reacties van vogels op recreatie, Bureau Waardenburg Rapport 08-173, Culemborg. Lange R. (et al.) 1994. Zoogdieren van West-Europa, KNNV Uitgeverij, Utrecht. SOVON 1987, Atlas van de Nederlandse Vogels. SOVON Vogelonderzoek Nederland, 2002 Atlas van de Nederlandse Broedvogels 19982000, Nederlandse fauna 5, Naturalis, KNNV-uitgeverij Leiden. SOVON & CBS 2005, Trends van vogels in het Nederlandse Natura 2000 netwerk, SOVONinformatierapport 2005/09. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen.
Geraadpleegde websites • • • • • • •
www.rijksoverheid.nl www.overheid.nl www.waarneming.nl www.zoogdiervereniging.nl www.zuid-holland.nl www.ndff.nl www.bij12.nl
24
BIJLAGE 1 Algemene verbodsbepalingen Wnb § 3.1. Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn Artikel 3.1 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. 5. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. § 3.2. Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn Artikel 3.5 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. 3. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4.
Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. § 3.3. Beschermingsregime andere soorten Artikel 3.10 1. Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: a) in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b) de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of c) vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. 2. Artikel 3.8, met uitzondering van het derde en vierde lid, is van overeenkomstige toepassing op de verboden, bedoeld in het eerste lid, met dien verstande dat, in aanvulling op de 25
redenen, genoemd in het vijfde lid, onderdeel b, de noodzaak voor de ontheffing of vrijstelling ook verband kan houden met handelingen: a) in het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daaropvolgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied; b) ter voorkoming van schade of overlast, met inbegrip van schade aan sportvelden, schietterreinen, industrieterreinen, kazernes, of begraafplaatsen; c) ter beperking van de omvang van de populatie van dieren, in verband met door deze dieren ter plaatse en in het omringende gebied veelvuldig veroorzaakte schade of in verband met de maximale draagkracht van het gebied waarin de dieren zich bevinden; d) ter voorkoming of bestrijding van onnodig lijden van zieke of gebrekkige dieren; e) in het kader van bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw; f) in het kader van bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer; g) in het kader van bestendig beheer of onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied, of h. in het algemeen belang. 3.
De verboden, bedoeld in het eerste lid, onderdelen a, en b, zijn niet van toepassing op de bosmuis, de huisspitsmuis en de veldmuis voor zover deze dieren zich in of op gebouwen of daarbij behorende erven of roerende zaken bevinden.
26
BIJLAGE 2 Proces beoordeling ontheffing Wnb
Verdere uitwerking van het schema op: http://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/routeplanner.aspx?subj=routeplanner#initiatiefne mer
27
BIJLAGE 3 Jaarrond beschermde vogels Categorieën: 1. Nesten die, behalve gedurende het broedseizoen als nest, buiten het broedseizoen in gebruik zijn als vaste rust- en verblijfplaats. 2. Nesten van koloniebroeders die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing of biotoop. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar. 3. Nesten van vogels, zijnde geen koloniebroeders, die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar. 4. Vogels die jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest en die zelf niet of nauwelijks in staat zijn een nest te bouwen. 5. Nesten van vogels die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats waar zij het jaar daarvoor hebben gebroed of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen. Nesten van vogelsoorten van categorie 1 t/m 4 zijn jaarrond beschermd, de nesten van soorten in categorie 5 zijn beschermd als er onvoldoende alternatieven zijn.
Nederlandse naam Blauwe reiger Boerenzwaluw Bonte vliegenvanger Boomklever Boomkruiper Bosuil Brilduiker Draaihals Eidereend Ekster Gekraagde roodstaart Glanskop Grauwe vliegenvanger Groene specht Grote bonte specht Hop Huiszwaluw IJsvogel Kleine bonte specht Kleine vliegenvanger Koolmees Kortsnavelboomkruiper Oeverzwaluw Pimpelmees Raaf
Categorie
Nederlandse naam
Categorie
5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
Ruigpootuil Spreeuw Tapuit Torenvalk Zeearend Zwarte kraai Zwarte mees Zwarte roodstaart Zwarte specht Huismus Kerkuil Oehoe Ooievaar Ransuil Roek Slechtvalk Sperwer Steenuil Wespendief Zwarte wouw Boomvalk Buizerd Gierzwaluw Grote gele kwikstaart Havik
5 5 5 5 5 5 5 5 5 2 3 3 3 4 2 3 4 1 4 4 4 4 2 3 4
28