Aanvulling bij vraag 5 van de vooraf gestelde vragen van D66

Vooraf gestelde vragen door fractie D’66 - aangevulde beantwoording Vergadering d.d. Soort vergadering Nummer agendapunt Titel agendapunt

: 4 september 2023 : V&A :6 : Regionale bodemfunctieklassenkaart, bodemkwaliteitskaart en nota bodembeheer

Vraag 1. In het raadsakkoord sprak de gemeenteraad uit dat iedere inwoner van Kaag en Braassem recht heeft op een veilige, groene en gezonde leefomgeving. De Nota Bodembeheer bevat geen doelstellingen tot verbetering van de bodemkwaliteit: standstill en passieve verbetering lijken het doel. Op welke wijze is het college voornemens in andere kaders invulling te geven van een veilige en gezonde leefomgeving in relatie tot bodemkwaliteit?

Antwoord: Een invulling aan een veilige en gezonde leefomgeving is opgenomen in de concept Omgevingsvisie van de gemeente. In hoofdstuk 3 is kwalitatief beschreven hoe de gemeente de kwaliteit van de bodem wil waarborgen. Ook in het Omgevingsplan worden hiervoor regels opgenomen. Zowel de Omgevingsvisie als het Omgevingsplan worden met de raad besproken. Overigens zitten er in de nota bodembeheer ook strengere eisen qua toepassing van grond opgenomen. Bijvoorbeeld de eis dat er op onverharde kinderspeelplaatsen en moes-/volkstuin(complex)en schooltuinen alleen nog maar schone grond mag worden toegepast. Vraag 2. Welke samenhang ziet het college tussen de nota bodembeheer, de te behalen KRW-doelstellingen en de opgave in relatie tot het NPLG, de Veenweidestrategie en de stikstofproblematiek? Antwoord: In de nota bodembeheer staan regels over het toepassen van en hergebruik van grond en baggerspecie. Er wordt gestreefd naar zoveel mogelijk hergebruik van grond en baggerspecie, zodat minder materiaal hoeft te worden gestort en minder primaire grondstoffen nodig zijn. De nota behandelt een specifiek onderwerp en is hierdoor aanvullend op de hierboven genoemde documenten.

Vraag 3. De Regionale bodemkwaliteitskaart (bijlage 3) is volgens de autorisatiegegevens op 2 mei 2023 opgesteld door een adviseur van WSP en diezelfde dag na collegiale toets door een senior adviseur vrijgegeven. Wat voor toets kan in zo’n kort tijdsbestek plaatsvinden? Welke borgingsfunctie kent die toets? Antwoord: Voor het opstellen van het document zijn er meerdere conceptversies door de Omgevingsdienst en WSP beoordeeld. Na de laatste beoordeling zijn minimale aanpassingen doorgevoerd. Vandaar dat de collegiale toets van de definitieve versie (RAP003) op één dag heeft plaatsgevonden. Vraag 4. De historische woonbebouwing in Kaag en Braassem is als industrie aangemerkt als ontgravingsklasse en voor de toepassingseis als wonen, dit ter voorkoming van verdere vervuiling. Afgaande op par. 4.3.6 wordt echter een vrijstelling voorgesteld om grond uit dezelfde bodemkwaliteitszone onder wegverhardingen, in wegbermen en in extensief gebruikte groenstroken her te gebruiken om het grondverzet ‘niet onnodig’ te frustreren. Dit roept enkele vragen op: a. Welke hinder ondervindt het grondverzet (c.q. welke kosten maken de gemeente of aannemers) als deze uitzondering niet gemaakt wordt? b. Welke mate van uitspoeling is vanuit (relatief hoog gelegen) wegverhardingen en bermen op oppervlaktewater en naastgelegen percelen mogelijk? Wat acht het college hierin acceptabel? c.

Gegeven de sterke heterogeniteit van meerdere onderzochte stoffen in de zones B3 en B11, hoe voorkomt het college dat vervuiling zich verspreidt door middel van het hergebruik of leidt tot toename van vervuiling in de lagere ongrondzones (T3/11) bij uitzakking na herplaatsing van grond met een toevallig hoge concentratie? d. Hoe definieert het college ‘extensief gebruikte groenzones’? Antwoord: 4a) Benadrukt wordt dat deze vrijstelling voornamelijk is opgenomen om bij graafwerkzaamheden voor diverse civiele werken (zoals de aanleg van kabels en leidingen en de werkzaamheden aan divers straatmeubilair) te voorkomen dat tijdelijk ontgraven grond niet meer terug mag worden gebracht in het profiel. Als deze uitzondering niet wordt gemaakt moet grond die vrijkomt bij graafwerkzaamheden altijd worden afgevoerd (circa € 30,-/m3) en nieuwe grond (circa €10/m3) worden aangevoerd. Naast deze extra

kosten wordt het gebied ook extra belast door meer transportbewegingen. 4b) Opgemerkt wordt dat deze grond al aanwezig is in het gebied, dus er is geen sprake van een toename van verontreinigingen in het gebied. Verder wordt de indeling in klasse industrie veroorzaakt door de aanwezigheid van zware metalen en PAK’s in de grond. Deze stoffen zijn over het algemeen immobiel (gebonden aan de bodem) en spoelen dus ook niet uit. 4c) Zie antwoord 4b. Daarbij wordt ook verwezen naar antwoord 4a – het gaat hier voornamelijk om grond die tijdelijk vrij komt bij graafwerkzaamheden en weer in hetzelfde profiel wordt teruggebracht. Verder wordt benadrukt dat er altijd een historisch onderzoek moet worden uitgevoerd voordat gebruik mag worden gemaakt van de bodemkwaliteitskaart en de nota bodembeheer. Dit historisch onderzoek moet worden uitgevoerd volgens de NEN 5725 (Aanleiding F: Toetsing gebruik bodemkwaliteitskaarten bij te ontgraven grond en het toepassen van grond). Alleen als uit het historisch onderzoek blijkt dat sprake is van een voor bodemverontreiniging onverdachte locatie mag op basis van de bodemkwaliteitskaart en de nota bodembeheer gewerkt worden. Indien geen sprake is van een onverdachte locatie is, dient men eerst een bodemonderzoek en/of AP04 keuring uit te voeren om vast te stellen wat de kwaliteit van de bodem op de ontgravings- en toepassingslocatie is.

Pas als daarmee de kwaliteit voldoende duidelijk is én er geen sprake is van sterke verontreinigingen mag grondverzet plaatsvinden. 4d) Dit zijn groenstroken langs wegen die bijna niet toegankelijk zijn voor mensen. Vraag 5. Een kwart tot de helft van de analyseresultaten voor zone B3 (Historische woonbebouwing Kaag en Braassem, Nieuwkoop en Zoeterwoude) kent voor koper, lood, zink en PAK (som 10) een overschrijding de maximale waarde voor Wonen op basis van de Regeling bodemkwaliteit en in enkele gevallen zelfs voor de maximale industriewaarde. Betreft dit mede locaties in onze gemeente? Zo ja, welk functies kent de bovengrond nu en zijn gebruikers bekend met de verontreiniging van hun ondergrond? Antwoord: Voor beantwoording van deze vraag is navraag gedaan bij adviesbureau WSP, dat de berekeningen voor de bodemkwaliteitskaart heeft uitgevoerd. Op dit moment kan deze vraag nog niet beantwoord worden. Wat betreft de vraag qua bekendheid van gebruikers met eventuele verontreinigingen:

Indien op de locatie een bodemonderzoek is uitgevoerd en deze gegevens zijn aangeleverd bij de Omgevingsdienst dan worden die verwerkt in ons bodeminformatiesysteem. Op de site www.bodemloket.nl kan een inwoner kijken of er een bodemonderzoek is uitgevoerd op de locatie. De gegevens zijn bij de Omgevingsdienst op te vragen. Meer informatie https://www.odwh.nl/themas/bodem/bodem-informatie-punt/ Aanvulling na de V&A: De aanvullende gegevens van WSP zijn inmiddels ontvangen. Analyse hiervan is echter tijdrovend, omdat de gegevens geen geo-data maar exceldata betreffen. De oproep van de raad is om alle gegevens over de bodemgesteldheid als open data beschikbaar te hebben. Dit is ook het streven van zowel de gemeente als de omgevingsdienst. De wethouder zal hiertoe een oproep doen in het bestuurlijk overleg van de omgevingsdienst. Op dit moment zijn de bodemdata echter niet op dergelijke wijze aanwezig bij de omgevingsdienst, omdat bodemonderzoeken (zeker in het verleden) merendeels enkel in standaard rapportvorm zijn aangeleverd. Vraag 6 De humaan toxologische waarde voor de som drins bedraagt 0,2 mg/kg ds in het scenario ‘Wonen met tuin en 10% consumptie van zelf geteelde gewassen’. Het maximaal gemeten gehalte van drins in gebied B.11 ((voormalig) glastuinbouw- en akkerbouwpercelen Kaag & Braassem en enkele andere plaatsen) is 0,3806 met een 95P van 0,1454.

Klopt het dat dus een of meerdere plekken in dat scenario overschrijding van de humaan toxologische waarde plaatsvindt? Betreft dit mede locaties in onze gemeente? Zo ja, welk functies kent de bovengrond nu en zijn gebruikers bekend met de verontreiniging van hun ondergrond? Antwoord: Zie antwoord vraag 5. Vraag 7. Een kwart tot de helft van de analyseresultaten voor zone B11 kent voor chloordaan een overschrijding van de maximale waarde voor Wonen op basis van de Regeling bodemkwaliteit. Betreft dit mede locaties in onze gemeente? Zo ja, welk functies kent de bovengrond nu en zijn gebruikers bekend met de verontreiniging van hun ondergrond? Antwoord: Zie antwoord vraag 5. Vraag 8.

Wie in de ATLAS-applicatie van Omgevingsdienst MH conform instructie een bodeminformatierapport maakt, krijgt een leeg rapport terug. Hoe kan dit gegeven de inhoud die blijkens de bijlagen bij het raadsvoorstel wel degelijk bestaat? Antwoord: De ATLAS-applicatie waar naar verwezen wordt, is van een andere Omgevingsdienst – namelijk Omgevingsdienst Midden-Holland. Voor het opvragen van bodemdata voor de gemeente Kaag en Braassem dient men te kijken op de website van de Omgevingsdienst West-Holland via https://www.odwh.nl/themas/bodem/bodeminformatie-punt/. Vraag 9. Is het college voornemens de in het onderzoeksrapport (bijlage 3) opgenomen gegevens als open data te publiceren? Zo nee, waarom niet? Antwoord: De complete nota bodembeheer is terug te vinden op de site van de Omgevingsdienst https://www.odwh.nl/themas/bodem/hergebruikgrond-en-bouwstoffen/ Voor data van specifieke bodemonderzoeken kan men gaan naar https://www.odwh.nl/themas/bodem/bodem-informatie-punt/. Vraag 10.

Is het college voornemens inwoners proactief inzicht te geven in de mogelijk in hun (moes)tuin of ondergrond aanwezige verontreiniging door de onderzoeksresultaten per onderzochte stof te plotten op een gemeentekaart inclusief de statistisch meest waarschijnlijke overloop van waarden? Zo ja, op welke termijn kunnen onze inwoners dit inzicht in de schoonheid van hun omgeving verwachten? Zo nee, op welke wijze raad u inwoners aan inzicht te krijgen in de mate waarin hun ondergrond schoon of verontreinigd is? Antwoord: Het plotten van bodemonderzoeksgegevens op kaart was niet opgenomen in de huidige opdracht richting de Omgevingsdienst voor het opstellen van de regionale bodemkwaliteitskaart en nota bodembeheer. De informatie is echter digitaal wel beschikbaar. De bodemkwaliteitskaarten zijn openbaar en zijn in te zien via https://www.odwh.nl/themas/bodem/hergebruik-grond-en-bouwstoffen/. Een inwoner kan daar zelf kijken wat de te verwachten kwaliteit is in hun gebied. Indien op de locatie een bodemonderzoek is uitgevoerd en deze gegevens zijn aangeleverd bij de Omgevingsdienst dan worden die

verwerkt in ons bodeminformatiesysteem. Op de site www.bodemloket.nl kan een inwoner kijken of er een bodemonderzoek is uitgevoerd op de locatie. De gegevens zijn bij de Omgevingsdienst op te vragen. Meer informatie https://www.odwh.nl/themas/bodem/bodem-informatie-punt/