20230720 Advies Maatschappelijke Agenda 3.0 Adviesraad Sociaal Domein (1)

Secretariaat: Liset van Steenbrugge secretariaat@asd-kaagenbraassem.nl www.adviesraadkaagenbraassem.nl

Aan: College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Kaag en Braassem Betreft: Advies op de conceptversie MAG 3.0 Datum: 20 juli 2023

Geacht College,

Allereerst willen wij u bedanken dat wij in een vroeg stadium betrokken zijn bij de ontwikkeling van de MAG 3.0. Wij zien deze conceptversie van de MAG als een gedegen document, waarin u antwoord wilt geven op de vele vraagstukken vanuit het sociaal domein in Kaag en Braassem. Wij geven u graag onze opmerkingen en aanbevelingen mee.

Algemeen Wij missen de paginanummering en het document bevat hier en daar nog een taal/tikfoutje. 1. Wij constateren een eerste aanzet tot concretisering van de uitwerking van de Maatschappelijke Agenda. Wij vragen ons af of deze concretisering voldoende SMART is geformuleerd. Bij het onderwerp Bestaanszekerheid is deze concretisering gedeeltelijk beschreven in de paragraaf Ondersteuning. Waarom ontbreekt deze paragraaf bij de volgende onderwerpen: Sociale Basis, Gezond en veilig leven en Kansengelijkheid? 2. Er is sprake van een beweging naar een nieuwe toekomst van het Sociaal Domein. In dit kader vragen wij ons af of onder andere meer aandacht nodig is voor de randvoorwaarden waaraan moet worden voldaan om deze beweging succesvol door te maken. Wij missen een overzicht van relevante randvoorwaarden, zoals een mogelijke en noodzakelijke cultuurwijziging bij de betreffende organisaties. Immers, je gaat afscheid nemen van een “oude manier van werken”. Je gaat naar een nieuwe manier, die o.a. is gebaseerd op vertrouwen in mensen en in organisaties. Een nieuwe manier waarin o.a. samenwerken en kennisdelen centraal staan. Hoe gaat dit zich verhouden met de eisen op het gebied van rechtmatigheid van de besteding van gelden? Kunnen alle betrokkenen deze transitie doormaken? Wat hebben zij nodig om hierin te slagen? 3. Het betreft een uitdagend veranderingsproces.

Wij missen aandacht voor het goed managen van de verwachtingen, o.a. om teleurstellingen achteraf te voorkomen. Denk hierbij bijv. aan de oplossing van het woningtekort. Is dit haalbaar voor starters in K&B?

Advies MAG 3.0 1

Inhoudelijk Uitgangspunt 1 ‘Vertrouwen en verantwoording’ In de tekst staat bij het stukje over het wat en het hoe … ‘met beperkte controle en bureaucratie’… Dit roept een vraag op. Want uit de evaluatie is naar voren gekomen dat door de knip in het wat en hoe de gemeente toch te veel op afstand is komen te staan. Dus volgens ons vraagt dit juist een andere benadering dan in de afgelopen jaren. Hoe gaat de gemeente ervoor zorgen dat zij nu toch dichter bij de uitvoering zit en weet wat er gebeurt? In het laatste deel van de MAG staat onder de noemer ‘Sturing en verantwoording’ geschetst hoe dit gaat plaatsvinden. Ook hier de vraag wat de gemeente anders gaat doen dan voorheen om te voorkomen dat de gemeente te veel op afstand komt te staan. Uitgangspunt 2 ‘Samenwerken en verbinden: integrale aanpak’ Positief is het streven en expliciet benoemen van het loslaten van grenzen en durven voorbij te gaan aan wet- en regelgeving, maar streven naar inclusieve en doelgerichte oplossingen. Dit vraagt wel een noodzakelijke cultuurwijziging bij de betreffende organisaties. Uitgangspunt 3 ‘Kennis is macht’ De tekst richt zich met name op het delen van informatie. Aan het einde van de alinea staat: ‘Het delen van persoonsgegevens kan inwoners verder helpen, terwijl het niet delen van informatie inwoners juist soms kan schaden.

Op die momenten maken we, samen met de inwoner, de afweging welke informatie te delen.’ Hier staat dat als vastgesteld wordt dat het niet delen van info de inwoner kan schaden, de afweging met de inwoner wordt gemaakt welke info te delen. In onze optiek kan het zijn dat dit moment in sommige situaties te laat is. En wat als de inwoner niet wil? Wij kunnen ons voorstellen dat het wenselijk is dat in bepaalde situaties en samenwerking - juist ook vanuit een integrale aanpak gefaciliteerd wordt dat informatie wordt gedeeld zodat proactief kan worden opgetreden. Tenslotte wil de gemeente toe naar preventie. Kan de gemeente niet bepalen voor welke taken en daaraan verbonden organisaties zij het juridisch, dus binnen de AVG mogelijk gaat maken dat gegevens kan worden gedeeld? ‘Samenwerken in het sociaal domein’ Wij missen bij de rol van gemeente als opdrachtgever de kernwaarde ‘faciliteren’. Het mogelijk maken voor opdrachtnemers om hun taak goed te kunnen uitvoeren. ‘Sociale cohesie/ inclusieve samenleving’ Hier mist de integratie en een goede/zachte landing van nieuwkomers/statushouders. Er zijn weleens signalen dat mensen in bepaalde wijken (sociale woningbouw) zich niet conformeren aan zaken zoals het bijhouden van de tuin, daarin bijv. afval opslaan en het veroorzaken van geluid tot laat in de avond.

Volgens ons kan het de leefbaarheid en acceptatie van meer diversiteit in een wijk (o.a. door de toename van migratie en kans op polarisatie) ondersteunen als nadrukkelijk als doel ook wordt meegenomen dat een goede inburgering en begeleiding plaatsvindt van statushouders door de gemeente en dat deze taak niet eenzijdig bij de inwoners van de wijk wordt neergelegd. Ook de woningbouw kan hierin een expliciete taak krijgen. Hoe gaat worden vastgesteld of de sociale cohesie is toegenomen? En dat mantelzorgers/vrijwilligers zich gewaardeerd voelen? Volgens ons kan het helpen deze gewenste beweging en beoogde resultaat iets concreter uit te werken. Advies MAG 3.0 2

‘Gezond en veilig leven’ Klein punt: een tikfout in 4e alinea, daar staat ‘slachter’ i.p.v. ‘slechter’. ‘Bestaanszekerheid’ Er is een toename van het aantal openstaande vacatures en er is een mismatch tussen vraag en aanbod. Toevoegen bij ‘Maatschappelijke opgaven”: Samen met de plaatselijke werkgeversorganisatie meer evenwicht brengen in vraag en aanbod. Bij wonen 4e aandachtsstreepje: tikfout, daar staat ‘gezamenilijk’ i.p.v. ‘gezamenlijk’. Bij ‘beweging’ staat omschreven dat het gewenst is een ontwikkeling te zien van individuele voorzieningen naar een collectief aanbod. Van specifieke trajecten naar ondersteuning in en door de samenleving. Eerder in het document staat dat er een passend antwoord komt op elke vraag. Daar staat ook wel vermeld dat activiteiten algemeen en collectief worden aangeboden. Echter staat daar ook dat niet aanbodgericht, maar vraag/behoeftegericht wordt gewerkt. Dit roept de vraag op in hoeverre algemeen/collectief aanbod tegemoetkomt aan de vraag en behoeften van inwoners. Is er dan nog maatwerk of een PGB mogelijk? Want dat lezen we in beginsel wel bij passend antwoord op elke vraag. Kan de gemeente uitleggen hoe zij algemeen collectief aanbod ziet versus werken op basis van vraag en behoeften, i.c. maatwerk.? Het moge duidelijk zijn: wij pleiten voor maatwerk.

Bij ‘beweging’ missen we de doelstelling dat in 2027 het betaalbare woningaanbod is verbeterd. In de eerdere alinea onder ‘wat willen we bereiken’ staat o.a. dat er wordt ingezet op het uitbreiden van de betaalbare woningvoorraad. Hier missen wij ‘toegankelijkheid’. Mooi om te lezen dat wordt ingezet op het verhogen van taal -en leesvaardigheid en digivaardigheid. Wij zouden hieraan dus toegankelijkheid willen toevoegen, zodat mensen ongeacht een eventuele handicap of andersoortige beperking autonoom en zelfstandig mee kunnen doen. ‘Sturing en verantwoording’ Wij stellen een aanpassing voor aan de 1e zin: Sturen op doelen en resultaten, niet op hoe, wel dat deze bereikt worden. Tenslotte Tot zover onze input en adviezen. Wij hopen hiermee een bijdrage te leveren aan het aanscherpen van de MAG 3.0 en vernemen graag van u hoe u deze verwerkt in de definitieve versie van de MAG 3.0.

Namens de Adviesraad Sociaal Domein Kaag en Braassem,

Danielle van Scheppingen, waarnemend voorzitter

Liset van Steenbrugge, secretaris

Advies MAG 3.0 3