2. Samenvatting - 11 april 2024

Lokale Energie Strategie Kaag en Braassem Anders omgaan met energie

Samenvatting

Samenvatting De gemeente Kaag en Braassem wil in 2050 een regio worden waar alle energie op een duurzame manier wordt opgewekt. Dit betekent dat we alle elektriciteit, warmte en brandstoffen die in de regio worden gebruikt, lokaal en duurzaam gaan opwekken. Een flinke opgave dus. Kaag en Braassem wil in 2030 ook veel minder CO2 uitstoten. Dit kan worden gedaan door energieverbruik in huizen, bedrijven en het verkeer te verminderen. Ook wil de gemeente zelf duurzame elektriciteit opwekken (0,09 TWh in 2030), wat ongeveer 40% van het totale elektriciteitsverbruik in 2030 is. Dit staat ook in het Raadsakkoord van de gemeente. De gemeente wil deze doelen bereiken om te voldoen aan de afspraken die zijn gemaakt in de regio, in de Regionale Energie Strategie (RES). Om ervoor te zorgen dat de overgang naar duurzame energie goed verloopt, heeft de Raad gevraagd om een plan te maken tot 2030. Dit plan wordt de Lokale Energie Strategie (LES) genoemd. De LES is het belangrijkste document voor de gemeente Kaag en Braassem om de energieovergang tot 2030 te leiden. Hoewel het plan niet het probleem voor 2050 volledig oplost, zet het wel een stap in de goede richting. De LES is een compleet plan voor de hele energieovergang en gaat verder na eerdere stappen die zijn genomen in de Transitievisie Warmte (TVW) en de RES.

Samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en experts is er onderzoek gedaan naar wat er wel en niet mogelijk is in energiebesparing en duurzame energieopwek in de gemeente Kaag en Braassem. Uit dit onderzoek zijn vijf initiatieven gekozen die prioriteit hebben tot 2030. Deze initiatieven zijn de basis voor de uitvoering van de energieplannen in de komende jaren. Om deze initiatieven goed uit te voeren, is het nodig om de uitvoering te organiseren en de middelen hiervoor toe te wijzen. Naar energieneutraal In de toekomst zal elektriciteit de belangrijkste vorm van energie in onze gemeente worden. Dit komt doordat we steeds meer elektriciteit gebruiken, voor bijvoorbeeld elektrisch verwarmen en elektrisch rijden. De netbeheerders verwachten dat de vraag naar elektriciteit tot 2030 met 20% zal toenemen en in 2050 zelfs is verdubbeld. Om ons doel te halen om in 2030 voldoende duurzame elektriciteit beschikbaar te hebben, moeten we ongeveer 5 keer zoveel elektriciteit duurzaam produceren als we nu al in de gemeente doen. Het verduurzamen van warmte en mobiliteit zal tot 2030 beperkt zijn, omdat techniek nog niet ver genoeg ontwikkeld is. Het gebruik van duurzame brandstoffen in het verkeer zal pas na 2030 sterk groeien. In Kaag en Braassem is het gebruik van duurzame warmtebronnen beperkt, zoals beschreven in de Transitievisie Warmte (TVW).

De goedkoopste manier om te verduurzamen is door oplossingen per huishouden te gebruiken, zoals elektrisch verwarmen, wat uiteindelijk weer leidt tot een toename in de vraag naar elektriciteit. Gezamenlijke warmtesystemen op kleine schaal kunnen wel werken in Kaag en Braassem, maar zijn waarschijnlijk duurder dan opties per huishouden. Dus is steun van de lokale gemeenschap en de gemeente nodig. Bovendien zijn technieken zoals geothermie en aquathermie nog in ontwikkeling. Dus het duurt langer voordat mensen deze technieken gaan gebruiken. Ook is besparen belangrijk, dit verlaagt de vraag naar energie. Besparen kan door bijvoorbeeld isoleren. De LES uitvoeren De gemeenteraad heeft aan het college gevraagd om nieuwe gebieden te vinden voor duurzame energieopwek. Dit was nadat de oorspronkelijke gebieden uit het regionale plan waren gehaald. De LES doet dit en stelt een voorkeursscenario voor waarin zonne- en windenergie worden gebruikt. Dit scenario is gebaseerd op onderzoek en gesprekken met inwoners en belanghebbenden, en past goed bij het landschap en de cultuur van de gemeente. Het scenario stimuleert lokale initiatieven, zoals het plaatsen van zonnepanelen op daken en parkeerplaatsen. En het ontwikkelen van kleine zonneparken langs wegen en lege gronden bij bedrijventerreinen.

Omdat de opwek van zonne-energie op daken en parkeerplaatsen niet genoeg is, blijft een grotere vorm van opwek met zonneparken en windturbines nodig. Daarom zijn er drie gebieden genoemd langs de A4 en N207 voor windturbines, gebaseerd op het onderzoek en de gesprekken met inwoners en belanghebbenden. Niet alle gebieden hoeven te worden gebruikt om de doelen te halen. Het is niet toegestaan om zonne- en windenergie op te wekken op landbouwgrond, en in open landschap voor deze doelen.

Figuur 1: Voorkeursscenario en zoekgebieden voor Kaag en Braassem

Het is niet alleen de gemeente die bepaalt waar duurzame energie kan worden opgewekt. Het Rijk, de provincie en Schiphol hebben ook invloed en maken beleid dat eisen kan opleggen. Alle plannen in de LES worden zoveel mogelijk getoetst aan het bestaande beleid van het Rijk en de provincie, maar dit beleid kan veranderen. Daarnaast zet de gemeente in op energiebesparing door huizen goed te isoleren en mensen aan te moedigen om duurzame keuzes te maken, zoals het kopen van een warmtepomp of een elektrische auto. De gemeente wil zelf ook het goede voorbeeld geven. Er worden ook voorbereidingen getroffen om in 2030 te kunnen uitbreiden, wanneer het duidelijker is welke stappen er moeten worden genomen op het gebied van verwarming. Zo wilt de gemeente een proefproject starten voor gezamenlijk gebruik van warmte op kleine schaal, in samenwerking met lokale belanghebbenden. Tot slot houdt de gemeente rekening met de energie-infrastructuur in Kaag en Braassem, die onder druk staat door overbelasting. Het is belangrijk om het energienet geschikt te maken voor de toekomst, wat kan door gebruik te maken van energieopslag. Dit is essentieel om de energietransitie mogelijk te maken.