Uitvoeringsnotitie IJsselstein Gezond en Vitaal

Nota Volksgezondheidsbeleid en Seniorenbeleid 2021-2025

Uitvoeringsno voor inwoners

titie

1. Inleiding

2

2. Monitoring en evaluatie

2

Uitvoering per beleidsdoelstellingen 3. Gezonde leefstijl 4. Vitale stad 5. Mentale gezondheid 6. Vitaal van jong tot oud 7. Betrokken partners 8. Bijlage 1

IJsselstein gezond en vitaal 3 6 9 12 15 16

1

1. Inleiding:

Inhoud

Voor u ligt het uitvoeringsprogramma van de nota “IJsselstein gezond en vitaal 2021-2025”. Hiermee bouwen wij voort op de doelstellingen zoals beschreven in de nota die in het voorjaar van 2021 door de raad is vastgesteld. In dit uitvoeringsprogramma worden de doelstellingen vanuit het beleid omgezet naar 1.concrete acties omwethouder deze doelstellingen te kunnen bereiken. 3 Voorwoord van de Uitgangspunten nota “IJsselstein gezond en vitaal” 5 2. Over deze nota Onze missie is om samen met inwoners en samenwerkingspartners ervoor te zorgen dat iedereen 5 2.1 Inleiding in IJsselstein de mogelijkheid heeft om gezonde en vitale keuzes te maken. Het maken van gezonde 8 2.2 Terugkijken om vooruit te komen en vitale keuzes is niet voor iedereen even makkelijk en vanzelfsprekend. 2.3 Positieve Gezondheid

10

Als gemeente zetten we daarom, samen met onze partners, in op gezondheidsbevordering en pro3. Gezonde leefstijl beren een omgeving te creëren die inwoners stimuleert gezonde en vitale keuzes te maken.11 3.1 Gezond gewicht

12

12 3.2 Bewegen Net als in het beleid zijn de uitgangspunten in dit uitvoeringsprogramma: 3.3 Genotmiddelen Preventie: Vroegtijdige signalering en inzet om de gevolgen van gezondheidsrisico’s13te ver 13 3.3.1 Roken minderen en te voorkomen. 13 met 3.3.2 Alcohol en drugs Verantwoordelijkheid: Inwoners zijn zelf verantwoordelijk voor de keuzes die zij maken betrekking tot hun gezondheid en vitaliteit. 14 en 4. Vitale Iedereen stad Normaliseren: krijgt in het leven te maken met tegenslagen die de gezondheid 15 4.1 beïnvloeden. Zorg en wonen Dit hoort bij het leven. Hierbij willen we niet onnodig etiketten vitaliteit kunnen 15 4.2 Openbare ruimte of labels te plakken. 16 en Faciliteren: De gemeente en haar partners maken het mogelijk dat inwoners gezonde 4.2.1 Toegankelijkheid en mobiliteit vitale keuzes kunnen maken. Stimuleren: Gezamenlijke inzet van gemeente, professionals en inwoners om inwoners 17 te 5. Mentale gezondheid stimuleren meer gezonde en vitale keuzes te maken. 17 5.1 Mentale weerbaarheid Ondersteunen: Wanneer het op eigen kracht niet (meer) gaat kunnen inwoners op 17 5.1.1 Stress ondersteuning of hulp5.1.2 rekenen. 18 Eenzaamheid 5.2 Dementie

18

5.3 Geestelijke gezondheid

19

2. Monitoring en evaluatie 6. Vitaal van jong tot oud

20

6.1 Jong en vitaal

21

Om de effecten en de uitvoering van het 21 keer. 6.1.1 Eerste 1000beleid dagen zo goed mogelijk te meten, evalueren we twee Het eerste moment vindt plaats na 2 jaar tweede moment is aan het einde van de21beleid6.1.2 Gezond en (2023), vitaal op het school speriode (2025). 22 6.2 Vitaal volwassen 6.2.1 Eigen regie

Bij de evaluaties gebruiken we als leidraad: 6.2.2 Meedoen, ondersteuning en zorg de gegevens uit de diverse epidemiologische onderzoeken van de GGDrU 6.2.2.1 Vrijwilligerswerk de gegevens van waarstaatjegemeente.nl 6.2.2.2 Voorliggende voorzieningen input vanuit ketenpartners 6.2.2.3 Mantelzorg lokale enquêtes zoals het inwonerspanel 6.2.2.4 (Medische) zorg en welzijn Aantoonbare inzet op activiteiten uit het uitvoeringsbeleid. 7. Uitvoering, monitoring en evaluatie 7.1 Financiën

2

22 23 23 24 24 25 26 27

3. Gezonde leefstijl

Voorwoord

Een gezonde leefstijl is belangrijk om gezondheidsrisico’s te voorkomen. In dit beleid richten wij ons op gezond gewicht, bewegen en genotmiddelen ( roken, alcohol en drugs). Samen met onze partners zullen wij inwoners in de komende beleidsperiode faciliteren, ondersteunen en stimuleren om gezonde keuzes te maken. IJsselstein is een mooie en levendige stad met een sterke sociale binding. Een stad

2021 2022 2023 2024 2025 Uitvoering Gezond gewicht die vele initiatieven kent die de gezondheid en vitaliteit van onze inwoners bevorderen. Ik vind het mooi te zien hoe betrokken onze (zorg)professionals, en Het aantal volwassenen 1. om Uitvoering geven aan de x vrijwilligers x en senioren met projecten uit het lokaal mantelzorgers zijn. Door de samenwerking tussen deze partijen is er een basis voor overgewicht iseen in gezond 2025 enpreventieakkoord die bijdragen vitaal IJsselstein. Op deze basis kunnen wij verder bouwen. gedaald ten opzichte aan een gezonde leefstijl. Hiervoor van de huidige cijfers: zijn voor 2 jaar middelen vanuit het In het sociaal domein van IJsselstein draait het om meedoen naar eigen vermogen. 51% (volwassenen) en Rijk beschikbaar gesteld. Gezondheid en vitaliteit hebben invloed hierop. Het is daarom een gedeelde verantwoorde56% (senioren) lijkheid zijn of haar rolJOGG bij te dragen aan de gezondheid van 1. vanuit De programma’s x en vitaliteit x x de x Blijvend inzetten vanom ieder programma’s die (Gezonde Jeugd,om Gezonde IJsselsteiners. Het draait namelijk onze inwoners! Toekomst) en De Gezonde inwoners stimuleert gezond te eten, School-aanpak voortzetten. Bij gezondheid denk ik al snel aan de veelgebruikte zin “voorkomen is beter dan genezen”. te bewegen en op een 2.

Deelnemer en gesprekspartner x x x x Preventie is een goed uitgangspunt, maar helaas valt niet alles te voorkomen. Iedereen kent gezond gewicht te in het netwerk Beweegsaam om zo gelukkige momenten, maar ook tegenslagen. Tegenslagen kunnen van invloed zijn op de komen en te blijven. onder andere bij te dragen aan de gezondheid en Gecombineerde vitaliteit. Dan staanLeefstijl onze inwoners er niet alleen voor en kunnen zij rekenen op ondersteuning, begeleiding, zorg en hulp. Eigen regie en eigen kracht staan hierbij Interventie (GLI) x Opstellen van centraal. een lokaal 1. Organiseren van digitale preventieakkoord bijeenkomsten waar met partners gezamenlijk ambities Alle partners die hebben meegewerkt aanen deprojecten totstandkoming van deze nota wil ik worden vastgelegd voor het bedanken voor hun bijdrage. Samen zullen wij ons de komende periode inzetten om de preventieakkoord gezondheid en vitaliteit van onze inwoners in stand te houden en te bevorderen. Zodat x 2. Opstellen van het iedereen gezond en vitaal kan leven in ons prachtige stadje. Vitaliteitsakkoord door het sporten preventieakkoord samen te voegen Vriendelijke groeten,

Bewegen

Uitvoering

In 2025 is het aantal 1. De gemeente organiseert Eveline Schell samen met sportoverstijgende inwoners uit IJsselstein dat aan de Beweegnorm partners de inzet van de voldoet gelijk aan of combinatiefunctionarissen op een hoger dan het landelijk zodanige manier, dat zij een gemiddelde. (Sportnota passend sport- en bewegingsaan2020-2024.) bod voor alle IJsselsteiners kunnen realiseren. Zorginstellingen, sportaanbieders en mensen met een beperking worden gevraagd om een netwerk op te zetten om de vraag en het aanbod van aangepast sporten op één lijn te brengen. *bron: sportnota 2020-2024

2021 2022 2023 2024 2025 x

x

x

x

3

Het aantal kinderen dat minimaal drie keer per week buiten speelt, ligt in 2025 boven de huidige 71% .

Genotmiddelen

2. Sportaanbieders en de gemeen- x te promoten de sportregelingen voor minima onder hun leden en de doelgroep. (bron: sportnota 2020-2024) x 3. Sportaanbieders zetten in samenwerking met de gemeente voor junioren van 12-18 jaar een aanbod op dat inspeelt op hun belevingswereld, wensen en behoeften. (Bron: sportnota 2020-2024) 1. Organiseren van ten minste 1 buitenspeeldag per jaar om buitenspelen te stimuleren.

Uitvoering

x

x

x

x

x

x

x

x

x

2021 2022 2023 2024 2025

Roken In 2023 zijn alle speeltui- 1. Rookvrij borden/stoeptegels nen en accommodaties plaatsen bij speeltuinen voor verenigingen waar 2. Afspraken maken met kinderen aan deelnemen beheerders van accommodaties rookvrij en verenigingen waar kinderen aan deelnemen om de locaties rookvrij te maken. 3. Inwoners, scholen en leerlingen betrekken bij de inventarisatie van toekomstige rookvrij (gemeentelijke) locaties d.m.v. van een enquête Alcohol en drugs In 2025 is het percentage jongeren dat onder de 18 jaar alcohol gebruikt ≤ 15% en dat drugs gebruikt ≤10%

4

1. Voortzetten van de trainingen aan docenten op middelbaar onderwijs om voorlichting te geven aan leerlingen over alcohol en drugsgebruik 2. Voorlichting en training over alcohol en drugsgebruik aan professionals (zoals jongerenwerkers). 3. Via de werkgroep Jeugd van Zorgsaam inzicht verkrijgen welk percentage van de jongeren die alcohol en drug gebruiken ook verslaafd zijn aan deze middelen.

x x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Blijvend aanbieden van voorlichting en activiteiten die inwoners informeert en bewust maakt van de nadelen van alcohol- en drugsgebruik.

1. Organiseren van een kroegenx x en sportverenigingentocht met ouders om bewustzijn over de risico’s van alcohol en drugsgebruik te vergroten x x 2. Voorlichting en advies geven op en aan sportverenigingen om IJsselstein is een mooie en levendige stad met een sterke sociale binding. Een stad bewustwording over de die vele initiatieven kent die de gezondheid en vitaliteit van onze inwoners bevorderen. gezondheidsrisico’s van alcoholIk vind hetgezond mooi zien–hoe vrijwilligers IJsselstein ente vitaal wiebetrokken wil dat nouonze niet?(zorg)professionals, Het is onze missie om samen meten enom drugsgebruik te vergroten. mantelzorgers Door de samenwerking tussen deze eenxbasisde voor inwoners en samenwerkingspartners ervoor te zorgen dat partijen iedereenxis iner IJsselstein 3.zijn. Door middel van ambassadeursx x een gezond en vitaal deze basistekunnen verder bouwen. mogelijkheid heeft omIJsselstein. gezonde enOp vitale keuzes maken.wij Gezondheid en vitaliteit is schap landelijke campagnes zoals IkPas en DryJanuary namelijk van onschatbare waarde. ondersteunen. In het sociaal domein van IJsselstein draait het om meedoen naar eigen vermogen.

Voorwoord 2. Over deze nota 2.1

Inleiding

Gezondheid vitaliteit hebben invloed hierop. is daarom een gedeelde verantwoordeDit blijkt desen te meer uit de coronapandemie dieHet op het moment van schrijven heerst. lijkheid om ieder om vanuit zijn ofte haar rol bijmet te dragen aanhiervan. de gezondheid en vitaliteit Het is belangrijk rekening houden de impact De pandemie zorgtvan voorde IJsselsteiners. Het draait namelijk om onze en inwoners! meer focus op gezondheid in het algemeen op het bestrijden van een infectieziekte in het bijzonder. Tegelijkertijd draait gezondheid en vitaliteit om veel meer dan wel of niet Bij gezondheid denk ik alwe snel veelgebruikte zin “voorkomen is beter ziek zijn. Daarom kijken inaan dezede nota naar gezondheid in de breedste zindan vangenezen”. het woord. Preventie is een goed uitgangspunt, maar helaas valt niet alles te voorkomen. Iedereen kent gelukkige momenten, maar ook tegenslagen.samengevoegd Tegenslagen kunnen invloed zijn op de In deze nota is het lokale gezondheidsbeleid met hetvan seniorenbeleid. gezondheid eneen vitaliteit. Dan staanvan onze niet alleen voor enWe kunnen zij rekenen Zo krijgen we beter overzicht de inwoners behoeftenervan onze inwoners. bouwen op ondersteuning, begeleiding, zorg hulp. Eigen regie eigen staan hierbij voort op het koersdocument van heten sociaal domein. Omen goed in kracht te kunnen spelen op centraal.

de (gezondheids)ontwikkelingen van de komende jaren, focust dit beleid op: Alle die hebben meegewerkt aan deentotstandkoming van deze • partners Preventie Vroegtijdige signalering inzet om de gevolgen vannota wil ik bedanken voor hun bijdrage. zullenen wijteons de komende periode inzetten om de gezondheidsrisico’s te Samen verminderen voorkomen. gezondheid en vitaliteit van onze inwoners stand houden en te bevorderen. Zodat • Verantwoordelijkheid Inwonersin zijn zelfte verantwoordelijk voor de keuzes iedereen en vitaal kan leven tot in ons stadje. diegezond zij maken met betrekking hunprachtige gezondheid en vitaliteit.

•

Normaliseren Iedereen krijgt in het leven te maken met tegenslagen die de

Vriendelijke groeten, gezondheid en vitaliteit kunnen beïnvloeden. Dit hoort bij het leven. Hierbij willen we niet onnodig etiketten of labels te plakken.

•

Faciliteren De gemeente en haar partners maken het mogelijk dat inwoners gezonde en vitale keuzes kunnen maken.

Eveline Schell • Stimuleren Gezamenlijke inzet van gemeente, professionals en inwoners om inwoners te stimuleren meer gezonde en vitale keuzes te maken.

•

Ondersteunen Wanneer het op eigen kracht niet (meer) gaat kunnen inwoners op ondersteuning of hulp rekenen.

In dit document zetten we de beleidsdoelstellingen voor de komende vier jaar uit. Hoe wij deze doelstellingen willen bereiken wordt uitgewerkt in een aparte uitvoeringsnotitie.

3 5

4. Vitale stad Binnen de gemeente werken we samen op verschillende beleidsterreinen. Met de samenwerking tussen Publieke Gezondheid en Ruimtelijke Ordening willen wij een gezonde leefomgeving creëren die een gezonde leefstijl en het algemeen welzijn van inwoners stimuleert. De regie van de uitvoering ligt bij Ruimtelijke Ordening. Samen zorgen we voor een leefomgeving die uitnodigt tot bewegen, sporten en recreëren.

Zorg en wonen:

Uitvoering

Ondersteunen van woonzorginitiatieven, conform het afwegingskader uit de Woonvisie.

Deelname aan de regionale x overleggen Gezonde woon en leefomgeving (GWL) en de Gezonde en inclusieve regio (GIR). Betrokkenheid vanuit het sociaal x domein bij woonzorginitiatieven d.m.v. kennis en expertise uitwisseling 3. Uitvoering van de woonzorg x initiatieven vindt plaats vanuit de Woonvisie 2019-2030 rekening houdend met het afwegingskader uit bijlage 1.

Openbare ruimte:

Uitvoering

1. Plaatsen van beweegtoestellen Faciliteren van een in de openbare ruimte openbare ruimte die stimuleert tot 2. Renoveren van bestaande gezonde leefstijl en speelplekken keuzes. Bijvoorbeeld door meer ruimte te maken voor recreatie- en speelplekken met bewegingsmogelijkheden in het groen (voor jong) en meer ruimte en voorzieningen voor bewegen in de openbare ruimte, met name voor wandelaars, fietsers en hardlopers.

6

2021 2022 2023 2024 2025 x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

2021 2022 2023 2024 2025 x x

x

x

x

x

Faciliteren van een 1. Creëren van rust- en openbare ruimte die ontmoetingspunten zoals picknickstimuleert tot plekken en bankjes onderlinge ontmoeting 2. Stimuleren van initiatieven die van inwoners van uitnodigen voor ontmoeting in de IJsselstein in de openbare ruimte door het buitenlucht. initiatievenbudget meer onder de Bijvoorbeeld door het aandacht te brengen bij inwoners. plaatsen van verschillende soorten meubilair in de openbare ruimte die mensen uitnodigen om met elkaar in contact te komen.

x

x

x

x

x

x

x

x

Toegankelijkheid en Uitvoering mobiliteit

2021 2022 2023 2024 2025

Bij de inrichting van de openbare ruimte moet de gemeente rekening houden met toegankelijkheid voor mensen met een beperking.

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Vervoersservice voor inwoners die niet over een auto beschikken of niet zelfstandig gebruik kunnen maken van de auto of de fiets

1. We richten een goede werkwijze in waarbij we bij de inrichting van de openbare ruimte kijken naar de gebruikerscontext. 2. Per project houden we rekening met de voorwaarde om de openbare ruimte gebruiksvriendelijk in te richten voor mensen met een beperking, zoals toiletten in de openbare ruimte. Hierbij vragen we input en advies van onder andere het KBO en POG. 3. Inwoners met een beperking betrekken en input vragen bij de inrichting van de openbare ruimte. Bijvoorbeeld door met rolstoelafhankelijke, audio- of visueel beperkte inwoners door IJsselstein te gaan om knelpunten in kaart te brengen. 1. Blijvend aanbieden van wmo-vervoer bij een indicatie.

7

2. Bekendheid vergroten onder x x x x inwoners van vervoersservices die 2.2 toegankelijk zijn zonder indicatie zoals de Pulse Pendel, de Gouden koets, de Buurtbus en de Zender De afgelopen beleidsperiode zijn er mooie stappen gezet op het gebied van gezondheid Express en vitaliteit voor de inwoners van IJsselstein. Per inwoner wordt er naar de (onderliggende) 3. Mogelijkheden verkennen voor x x hulpvraag gekeken, zodat de meest passende hulp en ondersteuning kan worden geboden. 3 1. Voorwoord van de wethouder duurzame vervoersservice, zoals De inwoner staat centraal! het inzetten van elektrische golf5 2. Over deze nota karren 5 2.1 Inleiding e Zo heeft alcoholdrugspreventie eraan bijgedragen jongeren voor 4.en Lokaal uitvoering geven aan hetdat minder x x x hunx18 x 8 2.2 Terugkijken om vooruit te komen alcohol drinkentoegankelijkheidsproject of drugs gebruiken. Ook het percentage van de jongeren dat begint met roken is 10 2.3 Positieve Gezondheid provincie waarbij coaches worden gedaald. Dankzij het JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht) worden beweging en gezonde ingezet gestimuleerd om mensenendie nog nietwatertappunten in IJsselstein voeding onder jongeren zijn er drie 11 3. Gezonde leefstijl zelfstandig reizen vertrouwd te geplaatst. 12 3.1 Gezond gewicht maken met het Openbaar Vervoer 12 3.2 Bewegen De tevredenheid over 1.

Bij het inrichting van de x x x x x 3.3 Genotmiddelen De bekendheid van de beschikbare voorzieningen is licht gestegen. Meer mensen weten 13 het aanbod en de nabij- leefomgeving / openbare ruimte 3.3.1 Roken voorzieningen rekening zoals de aanschuiftafel, en ontmoetingscursussen en de buurt- 13 heid van voorzieningen houden metbewegingshet aanbod 13 3.3.2 Alcohol en drugs en De demeeste nabijheid van voorzieningen. is gelijk aan ofkamers hogerte vinden. gebruikers zijn tevreden over het Steunpunt mantelzorg. dan de huidigeVoor 85%. senioren is er ingezet op de aanpak voor langer zelfstandig wonen. Ook is IJsselstein 14 4. Vitale stad Inrichting van dankzij de 1. Implementeren van het x gemeente x geworden. x x x voorlichting en trainingen een dementievriendelijke 15 4.1 Zorg en wonen openbare ruimte STOP-principe bij de inrichting van 15 4.2 Openbare ruimte volgens het de openbare ruimte. Door onder Op 1 december 2020 er een digitale bijeenkomst 4.2.1 is Toegankelijkheid en mobiliteitmet ketenpartners en collega’s geweest. 16 STOP-principe* andere te zorgen voor Hier zijn de cijfers van de GGD Gezondheidsmonitors bewustwording van het STOP- Jeugd (2019), Volwassenen en 5.

Mentale gezondheid Ouderen (2016) principe besproken.onder Aan deambtenaren deelnemers isen input gevraagd voor de bijeenkomst en 17 *Het STOP-principe 17 weerbaarheid ingenieurswordt gebruiktdebij de5.1 Mentale projectbureau’s, beleidsnota. Het concept Positieve Gezondheid is toegelicht en staat beschreven in de 17 5.1.1 Stress planning van mobilibureau’s en stedenbouwkundig volgende paragraaf. 18 5.1.2 Eenzaamheid teitsbeleid, waarbij de bureau’s. 18 5.2 Dementie prioriteit 2. Instellen van verkeerslichten x x x x Vóór de5.3 digitale bijeenkomst van de ketenpartners is er een enquête gehouden over het 19 gezondheid eerst naar Stappen, danGeestelijke zodat voetgangers en fietsers huidige beleid. Hieruit blijkt dat een groot deel van de ketenpartners zeer tevreden is over Trappen (fiets), vervolmeer voorrang krijgen op auto’s. 6. Vitaal van jong tothet oudbeleid degelijk, met heldere prioriteiten. Wel is er nog winst te 20 het beleid. Men vindt gens Openbaar vervoer 3. Fietsenstallingen die worden x x x x en dan pas naar Perso6.1 Jong en vitaal behalen voor degeplaatst bekendheid hetprominente beleid en de samenwerking bij de uitvoering ervan. 21 opvan een plek nenwagens gaat. 21 6.1.1 Eersteis1000 dagenin te zetten op preventie. Daarnaast zijn ook de Een veelgehoord verzoek om meer neerzetten Bron: https://www.

21 6.1.2 Gezond en vitaal op school resultaten van inwonersenquêtes en het 75+ huisbezoek) gebruikt bijx 4. Meedoen aan(inwonerspanel campagnes vanuit x x x fietsersbond.nl/ons-6.2 Vitaal volwassen 22 hetde rijk en de provincie om mensen de uitwerking van nota. werk/fietsvisie-2040/ 22 6.2.1 Eigen regie meer te laten lopen en op de fiets onze-ambitie-in-2040/ 23 6.2.2 Meedoen, ondersteuning en zorg te krijgen.

Terugkijken om vooruit te komen Inhoud

6.2.2.1 Vrijwilligerswerk

23

6.2.2.2 Voorliggende voorzieningen

24

6.2.2.3 Mantelzorg

24

6.2.2.4 (Medische) zorg en welzijn

25

7. Uitvoering, monitoring en evaluatie 7.1 Financiën

8 2

26 27

5. Mentale gezondheid Het wettelijke kader onderdeel van de algehele gezondheid. Psychisch gezonde Mentale gezondheid is een belangrijk personen voelen zich over het algemeen goed, zijn in staat om te genieten, denken positief, kunnen omgaan met zijngezondheidsbeleid tevreden met hun Samen met onze Hettegenslagen ontwikkelen vanen lokaal is eensociale wettelijkerelaties. taak van gemeenten vanuit de partners zullen wij inwoners de komende beleidsperiode ondersteunen en stimuleren op het gebied Wetin Publieke Gezondheid (hierna: WPG). De faciliteren, publieke gezondheid is een gezamenlijke verantwoorvan mentale gezondheid. delijkheid van het rijk en de gemeenten. De wederzijdse verantwoordelijkheden op het gebied van

de publieke gezondheid zijn vastgelegd in de Wpg. Deze wet is sinds 1 december 2008 van kracht

Uitvoering 2021 2022 2023 2024 2025 Mentaleen vervangt de Wet Collectieve Preventie Volksgezondheid en de Quarantainewet. Op grond van de weerbaarheid Wpg is de gemeente wettelijk verantwoordelijk voor de volgende taken: Stress

•

Algemene bevorderingstaken (artikel 2 Wpg), onder andere de afstemming van

de publieke1. gezondheidszorg metactiviteiten de curatieve gezondheidszorg, epidemiologie, Het aantal jongeren Aanbieden van x x x gezondheidsbevordering en medische milieukunde; in IJsselstein dat zich waarbij beweging wordt ingezet • Jeugdgezondheidszorg totals 19 jaar en prenatale voorlichting (artikel 5 Wpg); (zeer) vaak gestrest om thema’s zelfvertrouwen, voelt is minder• Ouderengezondheidszorg vitaliteit en contact met(artikel anderen te vanaf 65 jaar 5a Wpg); dan de huidige• 42%. bevorderen(artikel 6 Wpg). Infectieziektebestrijding 2. Lesmateriaal van de GGDrU “Je x x x brein volgens de baas” aanbieden Tot slot hebben gemeenten, artikel 15 Wpg, deaan taak een Gemeentelijke Gezondheidsdienst middelbare scholen (GGD) in stand te houden voor de uitvoering van de taken op het gebied van publieke gezond3. Extra ondersteuning van gezondheidsdienst regio x Utrecht x x heidszorg. In de provincie Utrecht is dat de Gemeentelijke scholen vanuit het Nationaal (hierna: GGDrU). Programma Onderwijs (NPO) met onder andere: a) Een medewerker van Zien in de Landelijk beleid Klas, die expertise heeft en bekend is bij de methode van het Elke vier jaar worden op basis van de wettelijke thema’s ambities Thuiszittersteam (TZT) voor twee en prioriteiten vastgelegd in dagdelen per week ingezet de lokale Nota Gezondheidsbeleid. In IJsselstein doen weop dit in samenwerking met de GGDrU.

Ook sluiten we aan opscholen het Nationaal Preventieakkoord en Nationaal Sportakkoord. Met de landelijke b) Extra schoolnota van VWS richt het Rijk zich capaciteit op vier thema’s om de komende vier jaar samen te werken aan een maatschappelijk werk op de Baannog gezonder Nederland: breker en op andere scholen; 1. Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving c) Extra capaciteit praktijkonder2. Gezondheidsachterstanden verkleinen steuner jeugd bij huisartsen 3. Druk op het(poh-er) dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen om laagdrempelig lichte 4. Vitaal ouderondersteuning worden te bieden en overbruggingszorg voor jeugdigen die terug op de wachtlijst staan voor Daarbij willen we als IJsselstein Deze thema’s komen ook in deze nota voor IJsselstein. onze bijdrage leveren GGZ om dehulp. ambities in het Nationaal Preventieakkoord tot succes te maken.

x

x x

Deze ambities voor 2040 zijn1: •

Roken: Een rookvrije generatie.

•

Overgewicht: Minder mensen met overgewicht, obesitas en een gezondere omgeving.

•

Problematisch alcoholgebruik: Jongeren onder de 18 jaar drinken geen alcohol. De groep overmatige en zware drinkers is fors afgenomen. Drinken tijdens de zwangerschap komt niet meer voor.

1

Uit: https://www.loketgezondleven.nl/integraal-werken/wettelijk-en-beleidskader-publieke-gezondheid/ aan-slag-met-lokaal-preventieakkoord/wegwijzer-overgewicht

9

Eenzaamheid

Uitvoering

1. Waarborgen van een breed Positieve Gezondheid aanbod aan activiteiten die zich

Het aantal 2.3 inwoners dat zich eenzaam voelt is minder dan de huidige 9%.

2021 2022 2023 2024 2025 x

x

x

x

x

richten op de vermindering van eenzaamheid voor verschillende leeftijden. Zoals koffiemiddagen, “Gezondheid is het vermogen van mensen om zich aan te passen buurtkamers, spellenmiddagen en creatieve sportieve en een eigen regie teenvoeren in activiteiten. het licht van fysieke, emotionele 2. Voortzetten signalerend x x x x x en sociale uitdagingen van het leven.” huisbezoeken aan mensen van (Machteld Huber75+ / Definitie van gezondheid) Maatschappelijke 1. Bekendheid vergroten van de x x x x betrokkenheid van vrijwilligerscentrale door middel inwoners vergroten, ook van promotie In deOm volgende 2. hoofdstukken naar de pijlers van Positieve Gezondheid. op latere leeftijd. Stimulerenwordt van verwezen inwonersx x x x onder andere Bij deze pijlers wordt verder gekeken alleen initiatieven door zedan actief te de af- of aanwezigheid van ziekte. Daarmee eenzaamheid gaat te Positieve Gezondheid benaderenover en de meer bekendheid kwaliteit van leventeen de veerkracht van mensen om voorkomen. geven aan het initiatievenbudget. zich aan te passen. Er wordt gekeken naar mogelijkheden (wat kun je nog wel?) in plaats

Dementie

van belemmeringen (wat kun je niet meer?).

IJsselstein blijft zich profileren als een dementievriendelijke Met de pijlers van Positieve gemeente. Gezondheid in gedachten

Uitvoering

2021 2022 2023 2024 2025

1. Uitvoeren van een dementiescan x

2. Deelnemen aan Netwerk demen- x tie 3. Dementiewaaier verspreiden x kunnen we het gesprek onder vrijwilligers en professionals aangaan over het welzijn en die te maken hebben met mensen de gezondheid van met dementie inwoners. Blijvende voorlichting en 1. Trainingen aanbieden aan e Health professionals en vrijwilligers om Institute for Positiv laagdrempelige ondersteuning biedenwww.i aanph.nl dementie te herkennen en mee om inwoners op het gebied te gaan van dementie. 2. Blijvend aanbod van voorzienin- x gen als het Alzheimer Café, mantelzorgondersteuning en respijtzorg.

10

x x

x

x

x x

x

x

x

x

x

x

x

x

Geestelijke gezondheidszorg

Uitvoering

2021 2022 2023 2024 2025

Het wettelijke1.kader IJsselstein organiseert Ondersteunen van zorg dichtbij x x x in samenwerking met de huis, door structurele samenHet ontwikkelen van lokaal gezondheidsbeleid is eentussen wettelijke taak van gemeenten vanuit de werking te organiseren zorgverzekeraar zorg en Wet Publieke Gezondheid (hierna: WPG). De publieke gezondheid ondersteuning, dichtbij Wmoen GGZ-zorgaanbieders in is een gezamenlijke verantwooren vindbaar. gebiedsteams GGZ. delijkheid van het rijk en de gemeenten. De wederzijdse verantwoordelijkheden op het gebied van Speerpunten hierbijgezondheid zijn vastgelegd in de Wpg. Deze wet is sinds 1 december 2008 van kracht de publieke zijn opvang, wonen enWet Collectieve 2. Deelname aan de gemeenteen vervangt de Preventie Volksgezondheid en de Quarantainewet. Op grond van de herstel. Wpg is de gemeente wettelijk zorgspiegel, een monitorsysteem verantwoordelijk voor de volgende taken: voor zorgdata, zodat inzicht • Algemene bevorderingstaken (artikel we 2 Wpg), onder andere de afstemming van krijgen in het zorggebruik en de de publieke gezondheidszorg met de curatieve gezondheidszorg, epidemiologie, zorgkosten. gezondheidsbevordering en medische milieukunde; x x x Inwoners met een 1.

Jaarlijks worden twee Mental • Jeugdgezondheidszorg tot 19 jaar en prenatale voorlichting (artikel 5 Wpg); geestelijk gezondheids- Health First Aid trainingen • Ouderengezondheidszorg vanaf 65 jaar (artikel 5a Wpg); probleem betrokken uitgevoerd voor professionals en vrijwilligers.(artikel 6 Wpg). laten blijven in• deInfectieziektebestrijding gemeenschap en de x x x 2. Bekendheid vergroten van Enik slot hebben gemeenten, volgens artikel 15 Wpg, de taak een Gemeentelijke Gezondheidsdienst acceptatieTotvergroten. Recovery College (locatie: (GGD) in stand te houden voor de uitvoering van de taken op het gebied van publieke gezondIJsselstein). Aanbod: o.a. korte heidszorg. In de provincie Utrecht is dat Gemeentelijke gezondheidsdienst regio Utrecht workshops en de activiteiten, wekelijkse trainingen & (hierna: GGDrU). werkgroepen en midweek Retreats voor persoonlijk herstel.

x

x

x

x

Landelijk beleid

Elke vier jaar worden op basis van de wettelijke thema’s ambities en prioriteiten vastgelegd in de lokale Nota Gezondheidsbeleid. In IJsselstein doen we dit in samenwerking met de GGDrU. Ook sluiten we aan op het Nationaal Preventieakkoord en Nationaal Sportakkoord. Met de landelijke nota van VWS richt het Rijk zich op vier thema’s om de komende vier jaar samen te werken aan een nog gezonder Nederland: 1.

Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving

2.

Gezondheidsachterstanden verkleinen

3.

Druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen

4.

Vitaal ouder worden

Deze thema’s komen ook terug in deze nota voor IJsselstein. Daarbij willen we als IJsselstein onze bijdrage leveren om de ambities in het Nationaal Preventieakkoord tot succes te maken. Deze ambities voor 2040 zijn1: •

Roken: Een rookvrije generatie.

•

Overgewicht: Minder mensen met overgewicht, obesitas en een gezondere omgeving.

•

Problematisch alcoholgebruik: Jongeren onder de 18 jaar drinken geen alcohol. De groep overmatige en zware drinkers is fors afgenomen. Drinken tijdens de zwangerschap komt niet meer voor.

1

Uit: https://www.loketgezondleven.nl/integraal-werken/wettelijk-en-beleidskader-publieke-gezondheid/ aan-slag-met-lokaal-preventieakkoord/wegwijzer-overgewicht

11 9

6. Vitaal van jong tot oud

Positieve Gezondheid

2.3 en vitaal leven begint al vroeg. In de eerste 1000 dagen vanaf de conceptie wordt daarEen gezond voor de basis gelegd. Door in deze periode gezonde keuzes te stimuleren en aandacht te besteden aan preventie kunnen we zo veel mogelijk inwoners een kansrijke start bieden. Ook op latere leeftijd speelt preventie een belangrijke rol. Senioren zeer “Gezondheid is het vermogen van mensen om zijn zicheen aan te diverse passen groep mensen die steeds langer gezond en vitaal blijft. Toch gaat ouder worden vaak samen en een regie te voerenOnze in het licht van fysieke, met minder vitaliteit eneigen meer kwetsbaarheid. uitdaging is om ervoor emotionele te zorgen dat senioren zo lang mogelijk mee kunnen blijven doen. Het is daarbij essentieel om de regie te en sociale uitdagingen van het leven.” houden over het eigen leven en ondersteuning te krijgen wanneer zelfstandig meedoen niet (meer) gaat. (Machteld Huber / Definitie van gezondheid)

Jong en Vitaal

Uitvoering

2021 2022 2023 2024 2025

In de volgende hoofdstukken wordt verwezen naar de pijlers van Positieve Gezondheid. De eerste 1000 dagen Bij deze pijlers wordt verder gekeken dan alleen de af- of aanwezigheid van ziekte. Daarmee

Borgen van het lande1. Lokale coalitie starten met de x x gaat Positieve Gezondheid over de kwaliteit van leven en de veerkracht van mensen om lijke actieprogramma verschillende partners die bij kunaan te passen. wordt gekeken mogelijkheden (wat kun je nog wel?) in plaats Kansrijke Startzich in de nen Er dragen aan hetnaar actieprogramgemeente IJsselstein. ma Kansrijke van belemmeringen (wat kun jeStart niet meer?). x x x Aanbieden van Prenata- 1. Inkopen van programma’s voor x le Zorg en Stevig Ouder- Prenatale Zorg en Stevig Ouderschap aan (aanstaande) schap aan (aanstaande) kwetsbakwetsbare ouders. re ouders. Met de pijlers van Positieve x x x De vaccinatiegraad bijten 1. Voorlichting door GGDrU om het Gezondheid in gedach kinderen in de leeftijd verspreiden van onjuiste informakunnen we het gesprek vanaangaa 2 jaar omhoog bren- tie tegen te gaan. Hierbij volgen we n over het welzijn en gen van 92% naarheid 95%. de landelijke actielijn voor vaccinavan de gezond tiebereidheid ‘Verder met vaccineinwoners. ren’ van het Rijk. Health e Positivop school e for Institut Gezond en vitaal www.iph.nl

1. Scholen informeren over de Gezonde School-aanpak. 2. Inzet van de Gezonde school adviseur verhogen met 2 uur extra per week ten opzicht van 2021. In 2025 geven alle scho- 1. Stimuleren van scholen om uitlen invulling aan een voering te geven aan gezondheidsgezonde school aanpak, bevorderende programma’s zoals bijvoorbeeld met een de gezonde schoolaanpak via het programma zoals de Ge- DBIJ en de buurtsportcoaches. zonde School-aanpak. 2. Belang van de aandacht voor gezonde leefstijl agenderen op de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) In 2025 zijn alle scholen bekend met de Gezonde School-aanpak en de Gezonde School-adviseur.

12 10

x

x

x

x

x x

x

x

x

x

x

x

x

Vitaal volwassen

Uitvoering

2021 2022 2023 2024 2025

Eigen regie

Het wettelijke kader

x x x x Meer dan 80% van de in- 1. Bij de werkwijze van het lokaal woners heeft het gevoel teamgezondheidsbeleid wordt samen met inwoner Het ontwikkelen van lokaal is eende wettelijke taak van gemeenten vanuit de van eigenWet regie wanneer gekeken passende Publieke Gezondheid (hierna:naar WPG).de Debest publieke gezondheid is een gezamenlijke verantwoorer hulp ofdelijkheid ondersteuning hulp of ondersteuning. Het aanvan het rijk en de gemeenten. De wederzijdse verantwoordelijkheden op het gebied van nodig is. de publieke gezondheid passen van de eigen mogelijkhezijn vastgelegd in de Wpg. Deze wet is sinds 1 december 2008 van kracht den en persoonskenmerken staan en vervangt de Wet Collectieve Preventie Volksgezondheid en de Quarantainewet. Op grond van de hierbij centraal. Wpg is de gemeente wettelijk verantwoordelijk voor de volgende taken: Meedoen en ondersteuning •

x

Algemene bevorderingstaken (artikel 2 Wpg), onder andere de afstemming van

Vrijwilligerswerk de publieke gezondheidszorg met de curatieve gezondheidszorg, epidemiologie, gezondheidsbevordering en medische milieukunde;

x x x Het totaal aantal vrijwil- 1. Organiseren van 2 momenten • Jeugdgezondheidszorg tot 19 jaar en prenatale voorlichting (artikel 5 Wpg); ligers is gestegen boven per jaar waarbij de vrijwilligers• Hierbij Ouderengezondheidszorg vanaf jaar (artikelwordt 5a Wpg); de huidige 42%. centrale onder de65aandacht (artikel 6 Wpg).bij de vrijgebracht. Bijvoorbeeld wordt extra • Infectieziektebestrijding focus gelegd om willigersmarkt. 65-plussers Tot te slotstimulehebben gemeenten, volgens artikel 15in Wpg, taak een Gemeentelijke 2. Inloopspreekuur dede bibliox x Gezondheidsdienst x x ren tot vrijwilligerswerk theek geïnteresseerde (GGD) in stand te houden voorvoor de uitvoering van de takentoeop het gebied van publieke gezonden zo het heidszorg. percentage komstige vrijwilligers In de provincie Utrecht is dat de Gemeentelijke gezondheidsdienst regio Utrecht binnen deze leeftijdsca3. Promoten van vrijwilligerswerk x x x x (hierna: GGDrU). tegorie boven de huidige (met onder andere partners die 31% te krijgen zich op ouderen richten) door aan te sluiten bij landelijke campagnes Landelijk beleid zoals Mensen Maken Nederland, door een wervingsactie te doen en Elke vier jaar worden op basis van de wettelijke thema’s ambities en prioriteiten vastgelegd in vrijwilligers te waarderen voor hun de lokale Nota Gezondheidsbeleid. In IJsselstein doen we dit in samenwerking met de GGDrU. inzet.

Ook sluiten we aan op het Nationaal Preventieakkoord en Nationaal Sportakkoord. Met de landelijke Voorliggende voorzieningen

x

Samen met sociale 1. Vergroten van de bekendheid x x x x nogonze gezonder Nederland: partners meer1.bekendvan voorliggende voorzieningen Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving heid geven aan voorlig- met behulp van onze sociale part2. Gezondheidsachterstanden verkleinen gende voorzieningen, ners. 3. Druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen zodat meer inwoners, 2. Door samenwerking met stichx x x x Vitaal ouder worden waaronder de4.75-plusting ZorgSaam de verbinding tussers, hier gebruik van sen zorg en het voorliggend veld terug in deze nota voor IJsselstein. Daarbij willen we als IJsselstein maken. Deze thema’s komen ook verbeteren. onze bijdrage leveren 3. omBorgen de ambities het Nationaalvan Preventieakkoord en inversterken het x tot succes x te maken. x x 1 Deze ambities voor 2040 zijn : bestaande aanbod. Zoals de ver• Roken: Een voersservices, rookvrije generatie. de ouderenadviseur enMinder openmensen eettafels. • Overgewicht: met overgewicht, obesitas en een gezondere omgeving.

x

nota van VWS richt het Rijk zich op vier thema’s om de komende vier jaar samen te werken aan een

•

x x

x

x

Problematisch alcoholgebruik: Jongeren onder de 18 jaar drinken geen alcohol. De groep overmatige en zware drinkers is fors afgenomen. Drinken tijdens de zwangerschap komt niet meer voor.

1

Uit: https://www.loketgezondleven.nl/integraal-werken/wettelijk-en-beleidskader-publieke-gezondheid/ aan-slag-met-lokaal-preventieakkoord/wegwijzer-overgewicht

13 9

Mantelzorg

Positieve Gezondheid

Meer dan Via het lokaal team en de eerstex x x x 2.3 50% van de mantelzorgers in en tweedelijnszorg de IJsselstein is bekend mogelijkheden voor mantelzorgmet het Steunpunt ondersteuning onder de aandacht mantelzorg en de brengen, hierbij speciale aandacht “Gezondheid is het vermogen van mensen om zich aan te passen mogelijkheden voor besteden aan respijtzorg en ondersteuning. ondersteuning van jonge en een eigen regie te voeren in het licht van fysieke, emotionele mantelzorgers. en sociale uitdagingen van het leven.” x x x Het steunpunt mantelzorg ten keer per jaar onder de (Machteld Huberminste / Definitietwee van gezondheid) aandacht brengen in lokale bladen en via sociale media. (Medische)zorg en welzijn

In de volgende hoofdstukken wordt verwezen naar de pijlers van Positieve Gezondheid.

x

x

x x Een sterkere verbinding 1. Opzetten van een Bij deze pijlers wordt verder gekeken dan alleen de af- of aanwezigheid van ziekte. Daarmee tussen gemeente, overlegstructuur met gaat Positieve Gezondheid over de kwaliteit van leven en de veerkracht van mensen om welzijnsorganisaties, welzijnsorganisaties, eerste- en zich aan te passen. Er wordt gekeken mogelijkheden (wat kun je nog wel?) in plaats eerste- en tweedelijnstweedelijnszorg en naar de gemeente belemmeringen (wat kun je nietde meer?). zorg door het van opzetten 2. Deelname aan jaarlijkse x x x x x van een Verbindingsdag van stichting overlegstructuur. Zorgsaam x x x x x Blijvend aanbieden van 1. Jaarlijks aanbieden van gemeentelijke zorgverzekering een collectieve Met de pijlers van Positieve voor minima zorgverzekering voor Gezondheid in gedachten inwoners met een laag kunnen we het gesprek inkomen. aangaan over het welzijn en de gezondheid van inwoners.

Institute for Positive Health www.iph.nl

14 10

7. Betrokken partners Het wettelijke kader • • • • • • • • • • • • • • • • •

GGDrU Het ontwikkelen van lokaal gezondheidsbeleid is een wettelijke taak van gemeenten vanuit de Stichting PulseGezondheid (hierna: WPG). De publieke gezondheid is een gezamenlijke verantwoorWet Publieke Gezondheidszorg (huisartsen, diëtisten, fysiotherapeuten, psychologen) delijkheid van het rijk en de gemeenten. De wederzijdse verantwoordelijkheden op het gebied van Jellinek de publieke gezondheid zijn vastgelegd in de Wpg. Deze wet is sinds 1 december 2008 van kracht Lister en vervangt de Wet Collectieve Preventie Volksgezondheid en de Quarantainewet. Op grond van de Stichting Zorgsaam Wpg is de gemeente wettelijk verantwoordelijk voor de volgende taken: Stichting Beweegsaam • Algemene bevorderingstaken (artikel 2 Wpg), onder andere de afstemming van Vitaal IJsselstein de publieke gezondheidszorg met de curatieve gezondheidszorg, epidemiologie, KBO (Katholieke Bond van en voor Ouderen IJsselstein, Lopik en omstreken) PCOB (Protestants Christelijke en Ouderenbond) gezondheidsbevordering medische milieukunde; PSIJ (Platform SamenlevingIJsselstein) • Jeugdgezondheidszorg tot 19 jaar en prenatale voorlichting (artikel 5 Wpg); POG (Plaatselijk Overleg Gehandicapten) • Ouderengezondheidszorg vanaf 65 jaar (artikel 5a Wpg); Bibliotheek • Infectieziektebestrijding (artikel 6 Wpg).

Politie Provides Tot slot hebben gemeenten, volgens artikel 15 Wpg, de taak een Gemeentelijke Gezondheidsdienst Santé Partners/Vitras (GGD) in stand te houden voor de uitvoering van de taken op het gebied van publieke gezondWoonzorginstellingen heidszorg. In de provincie Utrecht is dat de Gemeentelijke gezondheidsdienst regio Utrecht (hierna: GGDrU).

Landelijk beleid Elke vier jaar worden op basis van de wettelijke thema’s ambities en prioriteiten vastgelegd in de lokale Nota Gezondheidsbeleid. In IJsselstein doen we dit in samenwerking met de GGDrU. Ook sluiten we aan op het Nationaal Preventieakkoord en Nationaal Sportakkoord. Met de landelijke nota van VWS richt het Rijk zich op vier thema’s om de komende vier jaar samen te werken aan een nog gezonder Nederland: 1.

Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving

2.

Gezondheidsachterstanden verkleinen

3.

Druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen

4.

Vitaal ouder worden

Deze thema’s komen ook terug in deze nota voor IJsselstein. Daarbij willen we als IJsselstein onze bijdrage leveren om de ambities in het Nationaal Preventieakkoord tot succes te maken. Deze ambities voor 2040 zijn1: •

Roken: Een rookvrije generatie.

•

Overgewicht: Minder mensen met overgewicht, obesitas en een gezondere omgeving.

•

Problematisch alcoholgebruik: Jongeren onder de 18 jaar drinken geen alcohol. De groep overmatige en zware drinkers is fors afgenomen. Drinken tijdens de zwangerschap komt niet meer voor.

1

Uit: https://www.loketgezondleven.nl/integraal-werken/wettelijk-en-beleidskader-publieke-gezondheid/ aan-slag-met-lokaal-preventieakkoord/wegwijzer-overgewicht

15 9

8. Bijlage 1 Positieve Gezondheid 2.3

Wonen en zorg afwegingskader: -

Initiatiefnemers zijn bereid omvermogen samen te werken met andere woonzorginitiatieven, “Gezondheid is het van mensen om zich aan te passen zodat voldoende (economisch) draagvlak en professionele zorg gegarandeerd kunnen worden een doelgroep. eigen regie te voeren in het licht van fysieke, emotionele voor eenen brede Er is sprake is van een gegarandeerde voor minimaal 10 jaar, blijkend uit aan en sociale uitdagingen vanexploitatie het leven.” toonbaar (risicodragende) investeringsmogelijkheden voor het betreffende initiatief. (Machteldgericht Huber / Definitie van gezondheid) Het is initiatief op de lokale behoefte, of wel een regionale functie heeft maar hier voor afstemming is geweest met andere regiogemeenten. De beoogde locatie ligt op korte afstand van winkelvoorzieningen voor dagelijkse boodschappen en ontmoetingsfuncties (binnen de 500-meter cirkel). Zo moet het voor deze de volgende wordtomgeving verwezen naar de pijlers van Positieve Gezondheid. mensenInmogelijk zijnhoofdstukken om in de eigen te wonen, binnen het eigen sociale netwerk. Bij deze pijlers wordt verder gekeken dan alleen de af- of aanwezigheid van ziekte. Daarmee

*bron: Woonvisie gaat2019-2030 Positieve Gezondheid over de kwaliteit van leven en de veerkracht van mensen om

zich aan te passen. Er wordt gekeken naar mogelijkheden (wat kun je nog wel?) in plaats van belemmeringen (wat kun je niet meer?).

Met de pijlers van Positieve Gezondheid in gedachten

kunnen we het gesprek aangaan over het welzijn en de gezondheid van inwoners. Institute for Positive Health www.iph.nl

16 10