Toelichting AVOI IJsselstein

TOELICHTING op de Algemene verordening ondergrondse infrastructuren gemeente IJsselstein

Algemeen De AVOI heeft als doel de regie en coördinatie uniform te regelen met betrekking tot werkzaamheden voor de aanleg, instandhouding en opruiming van alle kabels of leidingen in openbare gronden binnen de gemeentegrenzen. De AVOI reguleert de werkzaamheden in de openbare ruimte, waarbij onder andere de (weg)verharding, maar ook bermen en andere groenvoorzieningen worden opgebroken. De AVOI is ook gericht op minimalisatie van overlast en maatschappelijke kosten ten gevolge van werkzaamheden in de openbare ruimte: proactieve regie1, meer grip en sturing op werkzaamheden, het waarborgen van bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie tijdens werkzaamheden; uniforme regels en sanctiemogelijkheden en een efficiënt gebruik van de openbare ruimte. Volgens de AVOI worden aanvragen van netbeheerders eenduidig behandeld. Het verschil in wettelijke grondslag voor de diverse kabel- en leidingeigenaren (Telecommunicatiewet e.a.) is geen reden om de aanvragen verschillend te behandelen. Immers, in de praktijk gaat het om dezelfde werkzaamheden. Belangrijk uitgangspunt is dat werkzaamheden alleen in en op de openbare ondergrond mogen worden uitgevoerd na voorafgaande instemming of vergunning dan wel goedgekeurde melding van de gemeente.

Voor de aanvraag van een instemmingsbesluit of vergunning zijn aan de gemeente leges verschuldigd, aangezien ze als een dienst van de gemeente aan de netbeheerder te beschouwen zijn. Leges kunnen ook worden geheven voor de melding van werkzaamheden. Denk bijvoorbeeld aan meldingen voor het in en uit gebruik nemen van kabels en aan nietingrijpende of spoedeisende werkzaamheden. Ook in deze situaties (meldingen) wordt een dienst door de gemeente geleverd, maar geldt een lichtere procedure en heeft dit invloed op de hoogte van de legestarieven. . Via beleidsregels en/of nadere regels kan het college aanvullende voorwaarden, eisen en regels stellen voor de werkzaamheden van de netbeheerder. Denk aan het (technisch) Handboek Kabels en Leidingen, de Schaderegeling voor ingravingen (voor de tarieven voor herstel-, onderhouds-, beheer- en degeneratiekosten) en Nadeelcompensatieregels.

Kaders voor de gemeentelijke bevoegdheden en rollen De gemeentelijke bevoegdheden vloeien voort uit de Gemeentewet, de Algemene wet bestuursrecht (hierna: ‘Awb’), de Algemene plaatselijke verordening, de Wet informatieuitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken (hierna: WIBON), de Telecommunicatiewet (hierna: ‘Tw’) en uit contractuele afspraken met netbeheerders.

Op initiatief van de gemeente wordt proactieve regie gevoerd. Dit heeft als doel om de overlast en maatschappelijke kosten ten gevolge van werkzaamheden in de openbare ruimte te minimaliseren. Het voeren van proactieve regie in de ondergrond door de gemeente bevordert de graafrust en bespaart kosten, een win-win situatie. 1

Rode draad van proactieve regie is informatie-uitwisseling tussen alle belanghebbenden. Partijen (gemeenten, netbeheerders en uitvoerende partijen) betrekken elkaar vroegtijdig en in de juiste fase bij projecten. De plannen van de gemeente én van de netbeheerders worden vanuit een lange termijn planning (tot vijf jaar vooruit) zoveel als mogelijk inzichtelijk gemaakt en gemonitord teneinde werkzaamheden zoveel als mogelijk op elkaar af te stemmen of te combineren. 1 van 13

TOELICHTING op de Algemene verordening ondergrondse infrastructuren gemeente IJsselstein

De gemeente is in vele rollen betrokken bij werkzaamheden in de openbare ruimte, onder andere als grondeigenaar, ruimtelijk planner, aanlegger van infrastructuur, verkeersregelaar, bodembeschermer, enzovoorts. In het belang van de gemeente, burgers, bedrijven en netbeheerders moet een zorgvuldig, uniform en integraal beleid gevoerd worden bij voorbereiding, uitvoering en nazorg van werkzaamheden in openbare gronden. De gemeente heeft hierin een coördinerende rol voor een goed verloop van het integrale proces met betrekking tot de werkzaamheden van alle netbeheerders. Mede doordat de fysieke ondergrond steeds voller raakt met vele kabels en leidingen, is goede afstemming van werkzaamheden en belangen noodzakelijk. De coördinerende rol van de gemeente is onder andere terug te vinden in de artikelen 4, 5 en 6 van de AVOI. Ondanks de verschillende uitgangsposities van partijen wordt door de gemeente efficiëntie, harmonisering en uniformering van de uitvoering van werkzaamheden nagestreefd. Het opbreken van de openbare ruimte moet tot zo min mogelijk overlast leiden, met waarborging van veiligheid en bereikbaarheid en voorkoming van verstoring van openbare orde en ondergrondse ordening.

Ten aanzien van het ontwerp, de voorbereiding, de uitvoering en het beheer van de werkzaamheden moet voldaan worden aan de uniforme (uitvoerings-)eisen die door de gemeente zijn vastgelegd in het Handboek kabels en leidingen. Ook voor de te hanteren tarieven voor onder andere herstel-, onderhouds-, beheer- en degeneratiekosten kunnen burgemeester en wethouders nadere regels vaststellen.

Twee regimes voor kabels en leidingen Onderscheid is er tussen werkzaamheden in verband met de aanleg, instandhouding en opruiming van kabels ten dienste van een openbaar elektronisch communicatienetwerk en werkzaamheden in verband met de aanleg, instandhouding en opruiming van overige kabels en leidingen (zoals die van de nutsbedrijven). Voor de werkzaamheden ten dienste van een openbaar elektronisch communicatienetwerk bepaalt de Tw, dat de aanbieder van een dergelijk netwerk die het voornemen heeft werkzaamheden uit te voeren, slechts overgaat tot het verrichten van deze werkzaamheden indien het voornemen daartoe schriftelijk of digitaal is gemeld aan burgemeester en wethouders èn de aanbieder van burgemeester en wethouders instemming heeft verkregen voor de uitvoering van de werkzaamheden (artikel 5.4, eerste lid, van de Tw). De Tw bepaalt eveneens dat burgemeester en wethouders in het instemmingsbesluit bijzondere voorschriften kunnen opnemen (artikel 5.4, tweede en derde lid, van de Tw) en dat de raad met betrekking tot het verrichten van de werkzaamheden bij verordening regels vaststelt (artikel 5.4, vierde lid, van de Tw).

Voor de werkzaamheden in verband met de aanleg, instandhouding en opruiming van de overige kabels en leidingen ontbreekt een dergelijke vorm van wetgeving, en is dit terug te vinden in de APV. De gemeente heeft besloten om zowel de instemmingsplicht uit de Tw als de vergunningplicht uit de APV op te nemen in de AVOI. De gemeente voldoet hiermee aan de eis uit de Tw om een Telecommunicatieverordening op te stellen en de gemeentelijke wens om uniformering te realiseren in het kabel- en leidingbeleid van de gemeente met betrekking tot alle netbeheerders (dus zowel telecommunicatie als overige kabels en leidingen). 2 van 13

TOELICHTING op de Algemene verordening ondergrondse infrastructuren gemeente IJsselstein

Publiekrechtelijke vergunning of instemming en privaatrechtelijke toestemming De vergunning, het instemmingsbesluit of de goedkeuring op een melding is publiekrechtelijk van aard en geldt voor alle openbare gronden. Dat wil zeggen dat de verkrijger van de vergunning, het instemmingsbesluit of de goedgekeurde melding het recht krijgt om (tijdelijk en onder bepaalde voorwaarden) de openbare orde te mogen verstoren, om de gewenste werkzaamheden te kunnen uitvoeren. Als het werkzaamheden betreft voor kabels ten dienste van een openbaar elektronisch communicatienetwerk op openbare gronden die in eigendom zijn van de gemeente, ontstaat, nadat de werkzaamheden zijn uitgevoerd, op grond van artikel 5.2 van de Tw de gedoogsituatie (ligrecht). Als het werkzaamheden betreft voor kabels of leidingen niet ten dienste van een openbaar elektronisch communicatienetwerk op openbare gronden die in eigendom zijn van de gemeente dan verleent de gemeente bij het verstrekken van de vergunning of goedkeuring op een melding zowel een publiekrechtelijke beschikking als privaatrechtelijke toestemming (ligrecht), tenzij de gemeente andere belangen wil behartigen dan die in het kader van de vergunning-, en toestemmingsverlening zijn toegestaan. In het laatste geval wordt een afzonderlijke privaatrechtelijke toestemming afgegeven.

Als het werkzaamheden betreft die uitgevoerd worden op openbare gronden die niet in eigendom zijn van de gemeente maar van een derde (bijvoorbeeld de provincie), moet de verkrijger van de vergunning, het instemmingsbesluit of de goedkeuring op een melding eveneens privaatrechtelijke toestemming verkrijgen van de eigenaar van de openbare gronden. Het college kan in die gevallen de aanvrager erop wijzen dat hij niet eerder met de werkzaamheden kan aanvangen alvorens hij ook privaatrechtelijke toestemming heeft verkregen van deze derde.

3 van 13

TOELICHTING op de Algemene verordening ondergrondse infrastructuren gemeente IJsselstein

Hoofdstuk 1. Inleidende bepalingen

Artikel 1. Definities Breekverbod In de verordening zijn bepalingen over het breekverbod opgenomen die het college de bevoegdheid geven een verbod op te leggen tot uitvoering van werkzaamheden bij bepaalde weersomstandigheden (bijvoorbeeld wateroverlast, zware sneeuwval of ijzel, strenge vorst) of tijdens evenementen of feest- en gedenkdagen. Dat wil zeggen dat er niet in de grond gegraven mag worden zolang het breekverbod geldt. Een nadere omschrijving van het breekverbod staat in het Handboek kabels en leidingen. Gedoogplichtige De gemeente is voornamelijk betrokken in haar rol als beheerder van de openbare gronden. In de hoedanigheid van grondeigenaar is de gemeente in het kader van de Tw ook gedoogplichtige als het gaat om openbare elektronische communicatienetwerken. Het begrip gedoogplichtige ziet in deze verordening ook op de gemeente indien zij anderszins leidingen (impliciet) moet gedogen. Te denken valt aan privaatrechtelijke afspraken tussen gemeente en een kabel- of leidingeigenaar of indien een aansluitplicht geldt. Gedoogplichtigen moeten de aanleg, instandhouding en opruiming van kabels of leidingen toestaan in en op hun gronden. Onder instandhouding van de kabels of leidingen wordt verstaan het hebben, houden en onderhouden van de kabels of leidingen. Het gaat dus niet alleen om het verrichten van onderhouds- en exploitatiewerkzaamheden.

Instemmingsbesluit Werkzaamheden als bedoeld in artikel 5.4 lid 1 sub a van de Tw, voor kabels ten dienste van een openbaar elektronisch communicatienetwerk moeten vooraf gemeld worden, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen werkzaamheden, werkzaamheden van niet-ingrijpende aard en spoedeisende werkzaamheden ten gevolge van een ernstige belemmering of storing. Voor de werkzaamheden geldt dat pas gestart mag worden als op basis van een aanvraag een instemmingsbesluit is verleend. De gemeente hanteert een doorlooptijd van acht weken voor het nemen van een besluit op aanvragen voor werkzaamheden. Voor werkzaamheden van niet-ingrijpende aard is geen instemmingsbesluit noodzakelijk maar kan worden volstaan met een melding minstens drie werkdagen vooraf. Na goedkeuring van de melding kan met de werkzaamheden gestart worden binnen het in de melding bepaalde tijdvak. Voor spoedeisende werkzaamheden kan het praktisch zo zijn dat vooraf melden onmogelijk is. Bijvoorbeeld als bij nachtelijke werkzaamheden telecommunicatiekabels kapotgetrokken zijn. Alleen in dergelijke uitzonderingsgevallen is het toegestaan het werk achteraf te melden en goedkeuring volgt dan ook achteraf, mits de omvang van de werkzaamheden binnen de kaders van werkzaamheden van niet-ingrijpende aard valt.

Indien blijkt dat de uitgevoerde werkzaamheden omvangrijk zijn geweest of bijvoorbeeld een waterweg hebben gekruist, moet alsnog een instemmingsbesluit worden aangevraagd volgens de gebruikelijke procedure. Zo kan de gemeente alsnog de aan haar verstrekte relevante informatie verwerken.

4 van 13

TOELICHTING op de Algemene verordening ondergrondse infrastructuren gemeente IJsselstein

Kabels of leidingen Kabels of leidingen zijn onderdeel van een netwerk, daaronder ook begrepen de daarmee verbonden transformator-, schakel-, verdeel- en onderstations (zijnde de bovengrondse voorzieningen), distributie- of mutatiepunten. Voorbeelden van kabels en leidingen zijn telecommunicatie- en omroepkabels, elektriciteitskabels (koppel-, transport- en distributiekabels), leidingen voor gasvormige stoffen (bijvoorbeeld aardgas, waterstof, biogas), waterleidingen, leidingen ten behoeve van een warmtenet (transport-, distributie- en dienstleidingen) en kabels en leidingen voor industriële netwerken. Voorbeelden van distributieof mutatiepunten zijn handholes, afsluiters, brandkranen, lassen, enzovoort. Het begrip kabels of leidingen omvat ook lege buizen, ondergrondse ondersteuningswerken (zoals mantelbuizen, kabelgoten, duikers) en beschermingswerken. Met lege buizen worden onder andere bedoeld de buizen die worden aangelegd met het oogmerk deel uit te gaan maken van een elektronisch communicatienetwerk of buizen die worden aangelegd als een voorziening voor medegebruik. Marktconforme kosten De gemeente streeft ernaar om het medegebruik van bestaande voorzieningen (van de gemeente zelf of van andere betrokken partijen) te stimuleren. Partijen kunnen worden verplicht daarvan gebruik te maken, op voorwaarde dat de te betalen vergoeding marktconform is.

Hierbij is aansluiting gezocht bij de definitie zoals die in de Tw wordt gebruikt. Netbeheerder Netbeheerders zijn de beheerders van al dan niet openbare netwerken, bestemd voor bijvoorbeeld het transport van water, vloeibare of gasvormige stoffen, energie of informatie (deze laatste categorie omvat de aanbieders van elektronische communicatienetwerken zoals bedoeld in de Tw). Vaak neemt de netbeheerder in het geval van voorgenomen werkzaamheden de rol van opdrachtgever op zich. Netwerk De omschrijving maakt duidelijk dat het gaat om het geheel van kabels of leidingen die bestemd zijn voor transport van vaste, vloeibare of gasvormige stoffen, energie of informatie, bijvoorbeeld de distributie- en transportnetten voor energie en water (gas, water(stof), elektriciteit) en de elektronische communicatienetwerken (zoals geregeld in en krachtens de Tw, artikel 1.1). Niet-openbaar netwerk Een netwerk dat geen openbaar elektronisch communicatienetwerk is, zoals in de Tw, artikel 1.1 is beschreven of geen openbaar netwerk is van netbeheerders die krachtens een wet zijn aangewezen (bijvoorbeeld drinkwaternetbeheerders, vanuit de Drinkwaterwet, energienetbeheerders vanuit de Elektriciteitswet 1998 en Gaswet).

Openbare gronden Hiertoe worden, conform het in de begripsbepalingen genoemde wetsartikel, gerekend: - openbare wegen met inbegrip van de daartoe behorende stoepen, glooiingen, bermen, sloten, bruggen, viaducten, tunnels, duikers, beschoeiingen en andere werken - wateren met de daartoe behorende bruggen, plantsoenen, pleinen en andere plaatsen die voor eenieder toegankelijk zijn (ook wel openbare ruimte genoemd). 5 van 13

TOELICHTING op de Algemene verordening ondergrondse infrastructuren gemeente IJsselstein

Spoedeisende werkzaamheden Hiervoor geldt een lichter procedureel regime. De netbeheerder moet duidelijk maken dat dit werk redelijkerwijs geen uitstel kan dulden op grond van de aangegeven belangen. Vergunning Werkzaamheden als bedoeld in deze verordening, voor kabels of leidingen uitgezonderd kabels ten dienste van een openbaar elektronisch communicatienetwerk moeten vooraf gemeld worden, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen werkzaamheden, werkzaamheden van nietingrijpende aard en spoedeisende werkzaamheden ten gevolge van een ernstige belemmering of storing. Voor de werkzaamheden geldt dat pas gestart mag worden met die werkzaamheden als op basis van een aanvraag een vergunning is verleend. De gemeente hanteert een doorlooptijd van acht weken voor het nemen van een besluit op aanvragen voor werkzaamheden. Voor werkzaamheden van niet-ingrijpende aard is geen vergunning noodzakelijk maar kan worden volstaan met een melding minstens drie werkdagen vooraf. Na goedkeuring van de melding kan met de werkzaamheden gestart worden. Voor spoedeisende werkzaamheden kan het praktisch zo zijn dat vooraf melden onmogelijk is. Bijvoorbeeld bij een kapot gesprongen waterleiding.

Alleen in dergelijke uitzonderingsgevallen is het toegestaan het werk achteraf te melden en goedkeuring volgt dan ook achteraf, mits de omvang van de werkzaamheden binnen de kaders van werkzaamheden van niet-ingrijpende aard valt. Indien blijkt dat de uitgevoerde werkzaamheden omvangrijk zijn geweest of bijvoorbeeld een waterweg hebben gekruist, moet alsnog een vergunning worden aangevraagd volgens de gebruikelijke procedure. Zo kan de gemeente alsnog de aan haar verstrekte relevante informatie verwerken. Het college kan de vergunning weigeren, wijzigen of intrekken, zoals benoemd in artikel 5. Als de werkzaamheden uitgevoerd worden op openbare gronden die niet in eigendom zijn van de gemeente dan behelst de gemeentelijke vergunning enkel de publiekrechtelijke toestemming voor het uitvoeren van de werkzaamheden. Werkzaamheden (Graaf)werkzaamheden in de openbare grond, inclusief het opbreken en herstel van de sleufverharding en sleufloze technieken in verband met de aanleg, instandhouding en opruiming van kabels of leidingen. Onder instandhouding in de zin van deze verordening wordt mede begrepen het nemen van maatregelen, waaronder het verplaatsen van de kabels of leidingen zoals bedoeld in artikel 8 van de AVOI en in de Tw.

Onder sleufloze technieken wordt verstaan het maken van een holle ruimte in de grond, met behulp van een (gestuurde) boring of persing, zonder daarbij de omringende grondslag te verwijderen. De regels van de AVOI hebben betrekking op mechanische èn handmatige werkzaamheden. Deze laatste zijn vooral van toepassing op werken nabij bomen en andere groenvoorzieningen en bij spoedeisende werkzaamheden of niet-ingrijpende werkzaamheden. De AVOI ziet voorts op werkzaamheden in verband met het bevorderen van medegebruik van voorzieningen, zoals mantelbuizen, kabelgoten of geleidingen.

6 van 13

TOELICHTING op de Algemene verordening ondergrondse infrastructuren gemeente IJsselstein

Werkzaamheden van niet-ingrijpende aard Het onderscheid tussen werkzaamheden van al dan niet-ingrijpende aard vloeit voort uit artikel 5.4, vijfde lid, van de Tw. De definitie geeft op hoofdlijnen aan voor welke situaties de lichtere procedure van toepassing is. Vaak gaat het om werkzaamheden aan reeds bestaande kabels of leidingen en betreft het een beperkte lengte of oppervlakte die niet of nauwelijks het normale gebruik van de openbare gronden beperkt. Daarbij wordt ook mede in de beoordeling betrokken of er rijbanen en andere verhardingen, wateren of groenvoorzieningen gekruist worden of dat boringen noodzakelijk zijn. Werkzaamheden (tot de in de AVOI bepaalde lengte) worden door de relatief beperkte omvang van de werkzaamheden uitgezonderd van een aantal algemene regels van de AVOI. Ook andere niet-ingrijpende werkzaamheden, zoals werkzaamheden die slechts gedurende korte tijd in een beperkt gedeelte van het netwerk worden verricht en waarvan de impact op de openbare ruimte beperkt en kortstondig is, worden aan een lichter regime onderworpen. Onder deze werkzaamheden vallen ook: - het aanbrengen of verwijderen van kabels of leidingen in reeds aangebrachte voorzieningen, zoals buizen ten behoeve van glasvezelkabels (bijvoorbeeld HDPE-buizen) en mantelbuizen; - het maken van maximaal twee opbrekingen met elk een afmeting van maximaal 2 m².

Een opbreking kan zijn het maken van een montagegat c.q. lasgat ten behoeve van de toegang tot een distributie- of mutatiepunt, het plaatsen van afsluiters, het opgraven van een kabelrol ten behoeve van aansluitingen, het herstellen van kabel- c.q. leidingstoringen of voor inspectiedoeleinden. Het maken van twee montagegaten c.q. lasgaten tegelijkertijd kan onder andere aan de orde zijn bij het inblazen van glasvezelkabels in bestaande HDPE-buizen.

Artikel 2. Reikwijdte De AVOI geeft invulling aan de wettelijke plicht van de gemeente om een verordening op te stellen voor werkzaamheden aan kabels ten dienste van een openbaar elektronisch communicatienetwerk. Vooralsnog is er geen vergelijkbare wettelijke regeling voor andere kabels en leidingen, zoals elektriciteitskabels en waterleidingen. Regels en afspraken met betrekking tot deze netbeheerders werden steeds opgenomen in de APV of privaatrechtelijke overeenkomsten. Met deze verordening wordt voorzien in, zoveel mogelijk uniforme, regelgeving voor alle netbeheerders die binnen de gemeente werken. De AVOI geldt dus voor alle netbeheerders en hun eventuele rechtsopvolger(s). De gemeente heeft geen wettelijke gedoogplicht ten aanzien van niet-openbare netwerken. Met een niet-openbaar netwerk worden kabels of leidingen bedoeld die niet gebruikt worden om openbare diensten aan te bieden. Voorbeelden hiervan zijn warmtenetten of een point-to-point (glasvezel)verbinding tussen twee gebouwen als deze (gedeeltelijk) in openbare grond is aangelegd door de gebouweneigenaar zelf. De gemeente kan wel aanvragen krijgen van partijen die kabels of leidingen wensen aan te leggen voor een niet-openbaar netwerk.

Vanwege het intensieve gebruik van de ondergrondse ruimte en de veiligheidsrisico’s is de tendens dat de gemeente terughoudend omgaat met het verlenen van toestemming voor de aanleg van niet-openbare netwerken van particulieren of bedrijven. Particulieren die een eigen verbinding wensen, moeten bij voorkeur gebruik maken van openbare netstructuren.

7 van 13

TOELICHTING op de Algemene verordening ondergrondse infrastructuren gemeente IJsselstein

Toch zijn er uitzonderingssituaties en indien de beschikbare (ondergrondse) ruimte het toestaat kan de gemeente onder strikte voorwaarden toestemming geven en de aanleg toch gedogen. Bij werkzaamheden in verband met de aanleg, instandhouding en opruiming van niet-openbare netwerken in openbare wegen en wateren is het bepaalde in de AVOI van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat waar wordt bedoeld openbare netwerken daar moet worden gelezen niet-openbaar netwerk. Formeel heeft de gemeente echter géén gedoogplicht hiervoor. Voor werkzaamheden rond de kabels of leidingen van de gemeente zelf, zoals de riolering, netten voor openbare verlichting, is om praktische redenen de verordening (en het daarin opgenomen breekverbod) niet van toepassing. Om redenen van effectiviteit en kwaliteit is het wel zeer wenselijk dat waar mogelijk binnen de gemeente afspraken en procedures worden gemaakt om de doelen van deze verordening ook intern zoveel mogelijk na te leven. Onder instandhouding in de zin van deze verordening wordt mede begrepen het nemen van maatregelen, waaronder het verplaatsen van de kabels of leidingen zoals bedoeld in artikel 8 van de AVOI en in artikel 5.8 van de Telecommunicatiewet.

Artikel 3. Nadere regels Het college krijgt via dit artikel door de raad de mogelijkheid toegekend om nadere regels ter uitvoering van deze verordening vast te stellen. Los daarvan heeft het college ook de mogelijkheid om beleidsregels of standaard-voorschriften vast te stellen, bijvoorbeeld voor nadeelcompensatie, schadevergoedingen voor de gemeente en technische voorschriften.

8 van 13

TOELICHTING op de Algemene verordening ondergrondse infrastructuren gemeente IJsselstein

Hoofdstuk 2. Aanvragen en melden van werkzaamheden

Artikel 4. Aanvraag- en meldingsprocedure Uitgangspunt is dat werkzaamheden in de openbare ruimte verboden zijn, tenzij men beschikt over een instemmingsbesluit, vergunning of goedkeuring op een melding. De in de Tw neergelegde verplichting dat instemming van het college is vereist, staat in de AVOI en is van toepassing op de werkzaamheden van netbeheerders van openbare elektronische communicatienetwerken. Het vergunningsvereiste in de AVOI is in lijn met de verplichting uit de Tw en de toestemming of vergunning die andere kabel- en leidingeigenaren voorheen dienden te hebben voor voorgenomen werkzaamheden in gemeentegrond. Conform de Tw geldt dat de instemming of goedkeuring op een aanvraag of melding voor een openbaar elektronisch communicatienetwerk slechts betrekking heeft op plaats, tijdstip en wijze van uitvoering. Dit principe is overgenomen voor de aanvragen voor overige netwerken. Indien nodig ter voorbereiding op de aanvraag, kan vooroverleg tussen gemeente en aanvrager plaatsvinden. Omdat de gemeente een coördinerende rol heeft over alle openbare gronden binnen de gemeentelijke grenzen moet voor alle voorgenomen werkzaamheden in openbare grond een aanvraag voor een instemmingsbesluit of vergunning worden gedaan of een melding ingediend worden ter goedkeuring.

Dit geldt dus ook in het geval dat voorgenomen werkzaamheden zich beperken tot bijvoorbeeld openbare gronden van de Provincie of het Waterschap. In het geval dat naast een instemmingsbesluit, een vergunning of een goedgekeurde melding ook een andere vergunning van een al dan niet ander bestuursorgaan dan de gemeente nodig is, heeft de gemeente hierin een coördinerende rol om afstemming te bevorderen en stelt de aanvrager gemeente hiervan op de hoogte. De aanvrager blijft echter zelf verantwoordelijk voor de afstemming en toestemming van alle betrokken gedoogplichtigen of grondeigenaren en het aanvragen en verkrijgen van de benodigde vergunningen. Dit kan onnodige vertraging voorkomen bij het afgeven van het instemmingsbesluit, de vergunning of de goedgekeurde melding voordat deze op grond van de AVOI kan worden verleend, omdat het verlenen van een andere benodigde vergunning eerst afgewacht moet worden. Als de aanvrager daar om verzoekt kan de gemeente trachten een inhoudelijke afstemming te bevorderen met betrekking tot de beoordeling van de aanvragen door andere bestuursorganen. In dit artikel wordt voor de instemmings-, vergunnings- en meldingsprocedure onderscheid gemaakt tussen werkzaamheden, werkzaamheden van niet-ingrijpende aard en spoedeisende werkzaamheden.

Instemmings- en vergunningplichtige werkzaamheden worden tenminste 8 weken voor aanvang van de werkzaamheden voorgelegd aan de gemeente ter beoordeling. Tevens wordt minstens vrij werkdagen voor de daadwerkelijke start van de ingestemde of vergunde werkzaamheden nog een melding hiervan ter goedkeuring voorgelegd bij de gemeente. Bij die melding vindt een laatste beoordeling plaats door de gemeente die zich vooral richt op het tijdstip van aanvang van de werkzaamheden. Niet-ingrijpende werkzaamheden zijn werkzaamheden waarvoor gedurende niet meer dan een korte tijd in een beperkt gedeelte van het netwerk werkzaamheden worden verricht en waarvan de impact voor de omgeving relatief beperkt en kortstondig is. De norm is de in de AVOI bepaalde lengte van de kabels of leidingen, en daarbij mogen bijvoorbeeld geen verhardingen of groenvoorzieningen worden gekruist. De melding voor deze werkzaamheden wordt minstens drie werkdagen voor aanvang ter beoordeling voorgelegd bij de gemeente. 9 van 13

TOELICHTING op de Algemene verordening ondergrondse infrastructuren gemeente IJsselstein

Spoedeisende werkzaamheden moeten bij de burgemeester en wethouders van de gemeente worden gemeld dan wel bij een daartoe door hen gemachtigd ambtenaar. In de praktijk kan buiten kantooruren de melding veelal plaatsvinden bij de piketdienst. Het kan voorkomen dat, juist vanwege de urgentie, vooraf melden onmogelijk is. In die gevallen wordt de melding uiterlijk binnen een werkdag na de aanvang van de uitvoering gemotiveerd gedaan. De burgemeester kan besluiten dat de werkzaamheden op een ander dan het voorgenomen tijdstip plaatsvinden als de openbare orde zich verzet tegen de uitvoering van bovengenoemde werkzaamheden. Dit geldt ook als er gevaar dan wel de vrees voor het ontstaan van gevaar is. Deze uitzonderingsbepaling voor spoedeisende werkzaamheden geldt niet als werkzaamheden moeten worden verricht in gebieden die door de gemeenteraad op een vooraf bekendgemaakte kaart zijn aangegeven. Dit betekent dat in gebieden die op deze kaart staan geen spoedeisende werkzaamheden uitgevoerd mogen worden zonder voorafgaand instemmingsbesluit of vergunning.

Voorbeelden van dergelijke gebieden die op de kaart kunnen staan zijn: - Risicogebieden/industriegebieden met buisleidingen voor transport van gevaarlijke stoffen; - Historische stadskernen of historische straten of natuurgebieden; - Toegangswegen van en naar gebouwen van hulpdiensten, brandweerkazernes, politie, en gemeentelijke gebouwen. De gemeente kan voor deze toegangswegen doorgang vereisen. In deze gevallen is het niet aanvaardbaar dat zonder specifiek toezicht van de gemeente wordt gegraven. Vaststelling van gebieden kan ook plaatsvinden na het vaststellen van de AVOI. Indien achteraf blijkt dat voor de spoedeisende werkzaamheden toch een instemming of vergunning vereist was, wordt deze alsnog bij de gemeente aangevraagd. Bij via het voorgeschreven digitale systeem in te dienen de aanvraag voor een instemmingsbesluit, vergunning of melding, moeten bepaalde gegevens worden verstrekt die de gemeente nodig heeft voor een juiste beoordeling en verwerking. Het college stelt via het handboek Kabels en Leidingen vast welke gegevens vereist zijn.

Artikel 5. Weigeringsgronden en breekverbod Op grond van de AVOI gelden verplichtingen voor degene die werkzaamheden gaat verrichten. Daarnaast kan het college aan het instemmingsbesluit, de vergunning of goedkeuring op de melding aanvullende voorschriften verbinden. In de verordening is geregeld onder welke voorwaarden dit kan en welke soort voorschriften dit zijn. De voorschriften hebben vooral te maken met de wijze van uitvoering en zijn gericht op de (deels wettelijk vastgelegde) belangen die de gemeente geacht wordt te behartigen. Voorts zijn er weigeringsgronden voor het verlenen van een vergunning of goedkeuren van een melding inzake kabels of leidingen niet ten dienste van een openbaar elektronisch communicatienetwerk. Deze gronden zijn gelijkluidend aan de belangen volgens artikel 5.4, tweede lid, van de Tw. Daarnaast kunnen door het college lokale regels van toepassing worden verklaard. In het kader van ondergrondse ordening kan gedacht worden aan bescherming van reeds in de grond aanwezige netwerken van de riolering en de levering of het transport van elektronische informatie, gas, water, elektriciteit of vaste stoffen. Bescherming van deze netwerken betekent het niet in gevaar brengen of zonder noodzaak bemoeilijken ervan. Voorts kan dit (indirect) met zich meebrengen dat deze netwerken zo min mogelijk worden gehinderd in hun ligging.

10 van 13

TOELICHTING op de Algemene verordening ondergrondse infrastructuren gemeente IJsselstein

Ondanks een verstrekt instemmingsbesluit, vergunning of goedkeuring, is het college bevoegd een breekverbod in te stellen tijdens door de gemeente vergunde evenementen of als naar haar oordeel sprake is van weersomstandigheden, waarbij de uitvoering van de werkzaamheden tot overlast of gevaar voor de bewoners of schade voor de gemeente kan leiden. Een afweging is de kans op, en omvang van, de schade als wel gegraven wordt. Het breekverbod wordt op de dag dat dit ingaat, gecommuniceerd naar de uitvoerende partijen. In ieder geval een dag voor het beëindigen van het breekverbod wordt dit meegedeeld. Gedurende het breekverbod mogen er op geen enkele wijze werkzaamheden plaatsvinden in de openbare grond of bestrating. In het geval van spoedeisende werkzaamheden is het breekverbod niet van toepassing. Een nadere omschrijving van het breekverbod is opgenomen in het Handboek kabels en leidingen. De geldigheidsduur van het instemmingsbesluit, de vergunning of goedgekeurde melding wordt automatisch verlengd met de periode van het breekverbod.

Artikel 6. Gebruik en medegebruik van voorzieningen Op verzoek van het college moet zoveel mogelijk gebruik gemaakt worden van reeds aanwezige voorzieningen, mits deze tegen een marktconforme prijs worden aangeboden. Het doel is te voorkomen dat onnodig gegraven wordt in gemeentegrond en dat er zo effectief mogelijk gebruik wordt gemaakt van de openbare ruimte bijvoorbeeld door middel van het delen van voorzieningen. Voorzieningen zijn bijvoorbeeld kabelgoten en geleidingen.

Artikel 7. Termijnen De beslistermijn van het college is maximaal acht weken en is afgeleid uit de Tw en de Awb. Op grond van de Tw, de Awb en deze verordening deelt het college, indien een instemmingsbesluit of vergunning niet binnen die termijn kan worden genomen of verstrekt, dit aan de aanvrager mede en noemt een zo kort mogelijke termijn waarbinnen dat wel zal gebeuren. Conform de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen is het college zich bewust van het belang van de voortgang van de activiteiten en zal zich inspannen om de termijn tot besluitvorming zo kort mogelijk te houden. De goedkeuring op een melding kan de gemeente, mits aan alle voorwaarden is voldaan door de netbeheerder, binnen het in de AVOI bepaalde aantal dagen verstrekken. De Lex Silencio Positivo is de rechtsfiguur waarbij er automatisch sprake is van een positieve beschikking (lees: vergunning, instemmingsbesluit of goedgekeurde melding) als een bestuursorgaan niet binnen de voorgeschreven beslistermijn een besluit op een aanvraag heeft genomen, de zogenaamde van rechtswege verleende beschikking (zie paragraaf 4.1.3.3. Awb). De Lex Silencio Positivo wordt in de AVOI uitgesloten, gerechtvaardigd door dwingende redenen van algemeen belang. Dit na grondige afweging, waarbij onderdelen van openbare veiligheid en verkeersveiligheid een grote rol spelen.

De Lex Silencio Positivo is hier niet wenselijk om dwingende redenen van algemeen belang met name openbare orde, openbare veiligheid, verkeersveiligheid en volksgezondheid. Derhalve is paragraaf 4.1.3.3. van de Awb in de AVOI niet van toepassing verklaard. Werkzaamheden waarvoor een instemmingsbesluit of vergunning is verstrekt worden geacht binnen een jaar afgerond te zijn. Werkzaamheden van niet-ingrijpende aard worden geacht afgerond te zijn binnen de termijn die in de melding is bepaald.

11 van 13

TOELICHTING op de Algemene verordening ondergrondse infrastructuren gemeente IJsselstein

Hoofdstuk 3. Overige bepalingen

Artikel 8. Het nemen van maatregelen Op het nemen van maatregelen, waaronder het verplaatsen, ten aanzien van kabels of leidingen in of op openbare gronden gelden de geformuleerde bepalingen, in samenhang met de Tw of eventuele geldende privaatrechtelijke overeenkomsten met de netbeheerder(s). Een netbeheerder is verplicht maatregelen te nemen, waaronder het verplaatsen, als dat noodzakelijk is voor werken door of vanwege de gemeente. De gemeente moet de noodzaak aantonen. De eventuele compensatie van kosten van het nemen van maatregelen, waaronder het verplaatsen, wordt berekend aan de hand van de Nadeelcompensatieregeling of de Tw. Alle hierboven bedoelde kosten van het nemen van maatregelen, waaronder het verplaatsen, ten aanzien van kabels of leidingen, op verzoek van de gemeente zijn onvermijdelijke maatschappelijke kosten die zo laag mogelijk gehouden moeten worden. Dat is een van de redenen waarom op initiatief van de gemeente proactieve regie wordt gevoerd. Hierbij worden de plannen van de gemeente én van de netbeheerders vanuit een langetermijnplanning (tot vijf jaar vooruit) zoveel als mogelijk inzichtelijk gemaakt en gemonitord teneinde werkzaamheden zoveel als mogelijk op elkaar af te stemmen of te combineren. In het uiteindelijk verstuurde verzoek tot het nemen van maatregelen wordt de termijn benoemd waarbinnen de te nemen maatregelen uitgevoerd moeten zijn.

Een reeds verstrekte vergunning wordt voor de kabels of leidingen waarvoor een verzoek door de gemeente is gedaan op dat moment ingetrokken. Ter afstemming wordt (lange termijn-) overleg nagestreefd tussen de gemeente en netbeheerders. De gemeente overlegt met de netbeheerders indien de gemeente plannen heeft tot het verkopen, verpachten of verhuren van gronden waarin (mogelijk) kabels en leidingen liggen. In overleg tussen de gemeente en de netbeheerder worden indien nodig nadere afspraken gemaakt.

Artikel 9. Informatieplicht Ten aanzien van kabels (en bijbehorende voorzieningen) ten dienste van openbare elektronische communicatienetwerken is wettelijk voorzien in regels voor de duur van de gedoogplicht. Het is mede daarom van belang om inzichtelijk te hebben of kabels of leidingen nog deel uitmaken van een netwerk. Netbeheerders moeten het college informeren over het al dan niet in gebruik zijn van bepaalde voorzieningen. Op verzoek van het college moeten zij gegevens kunnen overleggen van alle al dan niet in gebruik zijnde kabels of leidingen. Het gaat om gegevens over de status van de kabels of leidingen, bijvoorbeeld dat deze (tijdelijk) niet in gebruik zijn, maar op enig moment weer in gebruik kunnen worden genomen, of dat deze verlaten worden en naderhand kunnen worden opgeruimd. De bewijslast van ingebruikname en het in gebruik hebben, ligt bij de netbeheerder. Wijzigingen kunnen ook optreden door het vervallen van het openbare karakter van gronden. Indien eigendom, exploitatie of beheer van de kabel of leiding wordt overgedragen aan een andere netbeheerder, gaan de rechten en plichten volgens deze verordening die betrekking hebben op de kabel of leiding van rechtswege over op de nieuwe netbeheerder. Ook moet het college van deze overgang op de hoogte worden gesteld.

12 van 13

TOELICHTING op de Algemene verordening ondergrondse infrastructuren gemeente IJsselstein

Hoofdstuk 4. Toezicht en handhaving

Artikel 10. Toezicht en handhaving De gemeente is belast met de handhaving van hetgeen in de verordening is opgenomen en ten aanzien van het instemmingsbesluit, de vergunning of de melding. Dit artikel geeft aan dat het college ambtenaren kan aanwijzen die belast zijn met toezicht op de naleving van het bepaalde krachtens deze AVOI. Als een of meer partijen zich niet houden aan de voorschriften van deze AVOI behoudt het college zich het recht voor gebruik te maken van de bestuursrechtelijke, civielrechtelijke en strafrechtelijke bevoegdheden. Bestuursrechtelijk zijn de Awb en de Gemeentewet van belang: bestuursdwang, last onder dwangsom en bestuurlijke boete. Civielrechtelijk is de onrechtmatige daad relevant. Strafrechtelijk geldt naast het Wetboek van Strafrecht ook de Wet op de economische delicten. Het college kan in voorkomende gevallen ingrijpen in lopende proces werkzaamheden en deze tijdelijk stilleggen, bijvoorbeeld bij overtreding van het breekverbod of het vaker niet naleven van voorschriften.

Hoofdstuk 5. Overgangs- en slotbepalingen

Artikel 12. Intrekking geldende regels De gemeente IJsselstein had bij de inwerkingtreding van de Telecommunicatiewet de verplichte Telecommunicatieverordening vastgesteld, conform het landelijke model. Diverse wetswijzigingen, nieuwe jurisprudentie en maatschappelijke ontwikkelingen leidden al tot de wenselijkheid van een update van deze lokale verordening. Met de vaststelling van deze AVOI wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt niet alleen die updates door te voeren, maar ook gewenste integratie en uniformering van beleid met ook niet-elektronische netwerken te bewerkstelligen. De Telecommunicatieverordening gaat daarmee op in de nieuwe AVOI en moet worden ingetrokken, hetgeen via dit artikel geregeld wordt.

13 van 13