Document · PDF

Strategische aanpak energiebesparing 2025-2029

Commissie Ruimte 16 september 2025, gemeente IJsselsteinBij agendapunt: 20:10 uur Raadsvoorstel Visie en Uitvoeringsagenda duurzaamheid en energie8.967 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bijlage bij de “Visie en Uitvoeringsagenda duurzaamheid en energie” Programma energie en duurzaamheid

Inhoudsopgave MANAGEMENTSAMENVATTING ............................................................................................................................................ 3 Inleiding ....................................................................................................................................................................................... 3 Samenvatting van doelen..................................................................................................................................................... 4 Benodigde middelen............................................................................................................................................................... 5 Actielijnen ................................................................................................................................................................................... 5 1. Inleiding ......................................................................................................................................................................................... 7 1.1 Inleiding...................................................................................................................................................................................

7 1.2 Doel van dit document ..................................................................................................................................................... 7 1.3 Beleidskaders, doelen en leidende principes ......................................................................................................... 8 2. Huidige situatie gemeente IJsselstein .......................................................................................................................... 10 2.1 Kenmerken Gemeente IJsselstein ........................................................................................................................... 10 2.2 Terugblik energiebesparingsaanpak 2022-2024 .............................................................................................15 3.

Aanpak energiebesparing woningen ..............................................................................................................................18 3.1 Informatievoorziening, advies en materiele ingrepen ......................................................................................18 3.2 Doelen, instrumenten en actielijnen wonen .........................................................................................................18 3.2.1 Gedragsverandering en kleine laagdrempelige ingrepen....................................................................... 19 3.2.2 Energielabelverbetering ................................................................................................................................... 20 3.2.3 Verduurzamen warmtevoorziening .............................................................................................................. 22 3.2.4 Communicatie en betrokkenheid inwoners bij energiebesparing .....................................................23 4. Aanpak energiebesparing bedrijven, gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed .................................... 24 4.1 Verduurzaming langs twee sporen .........................................................................................................................

24 4.2 Doelen, instrumenten en actielijnen bedrijven ................................................................................................. 24 4.2.1 Energiebesparing bedrijven en andere organisaties .............................................................................. 25 4.2.2 Communicatie en betrokkenheid bedrijven bij energiebesparing ....................................................26 5. Communicatie en betrokkenheid stad .......................................................................................................................... 27 5.1 Informeren en betrekken ............................................................................................................................................. 27 5.2 Doel, instrumenten en actielijnen communicatie en betrokkenheid ........................................................ 27 6. Samenwerking: lokaal en in de regio ............................................................................................................................ 30 6.1 Lokale samenwerking................................................................................................................................................... 30 6.2 Regionale samenwerking.............................................................................................................................................31 7.

Data en monitoring ................................................................................................................................................................33 8. Samenvatting activiteiten en middelen........................................................................................................................34 8.1 Samenvatting van activiteiten en planning ..........................................................................................................34 8.2 Overzicht van benodigde middelen ....................................................................................................................... 35

MANAGEMENTSAMENVATTING Inleiding Klimaatverandering en stijgende energiekosten maken energiebesparing als pijler van de energietransitie een urgente opgave. Gemeente IJsselstein streeft naar een duurzame toekomst en onderschrijft de doelstellingen van het Klimaatakkoord. Hoe we dit in de komende jaren vormgeven, wordt in de ‘Visie en Uitvoeringsagenda Duurzaamheid en Energie’ beschreven. Deze strategische aanpak energiebesparing is onderdeel daarvan en biedt een integrale werkwijze voor de komende 4 jaar (met evaluatie na 2 jaar) met doelen voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving in IJsselstein. We bouwen daarbij voort op de ervaringen die we hebben opgedaan bij de uitvoering van het ‘Plan van aanpak energiebesparing IJsselstein 2022-2023’. De geleerde lessen uit die aanpak hebben we vertaald in het aanbrengen van focus op doelgroepen en thema’s voor de komende 4 jaar. Andere belangrijke uitgangspunten voor de onderhavige aanpak zijn nationaal – provinciaal – en gemeentelijk beleid, zoals: het Programma versnelling verduurzaming gebouwde omgeving, het Nationaal Isolatieprogramma, de Transitievisie Warmte (TVW) 1.0 IJsselstein uit 2021 en de Regeling aanpak energiearmoede.

Bij het opstellen van de aanpak zijn de volgende principes leidend: Integraliteit: De opgave is gemeente breed en vergt samenwerking van alle domeinen Inclusiviteit: Energiebesparing moet betaalbaar zijn voor iedereen, met ondersteuning waar nodig Samenwerking: Het succes van de energietransitie staat met de samenwerking tussen de gemeente, inwoners, bedrijven, woningcorporaties en andere partners Toekomstbestendig: Met deze aanpak zetten we gezamenlijk de stappen naar duurzamere oplossingen voor nu en voor de toekomst Onderbouwd: Om zicht te houden op de effecten van wat we doen zijn onze data en monitoring op orde Het totale energieverbruik in de gebouwde omgeving IJsselstein is in de afgelopen jaren relatief stabiel, met een door de jaren heen afnemend gasverbruik en toenemend elektriciteit verbruik en opwek. Er is potentie voor meer energiebesparing, zowel op het aardgasverbruik als op het elektriciteitsverbruik. Beiden zijn noodzakelijk met het oog op de CO2 reductiedoelstellingen en vanwege de netcongestie op het elektriciteitsnet die zich in de komende jaren nog voor zal doen. Met deze strategische aanpak energiebesparing streven we ernaar de gewenste reductie in het energieverbruik in de gebouwde omgeving te realiseren.

De aanpak is opgebouwd uit meerdere activiteiten of actielijnen en ondergebracht bij de volgende focusthema’s: Woningen Bedrijven, gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed Communicatie en betrokkenheid Samenwerking, lokaal en in de regio Data en monitoring

Samenvatting van doelen De belangrijkste doelen waar we ons met onze aanpak op richten zijn: In 2030 een reductie van 35% van het totale aardgasverbruik ten opzichte van 2017. In de gebouwde omgeving: In 2030 20% minder aardgas gebruiken dan in 2019. Energie-labels: Alle woningen met een energielabel E, F, of G zijn uit gefaseerd. Het tussendoel voor 2030 is: 1.150 E/F/G woningen te isoleren. 840 particuliere woningeigenaren een subsidie verstrekken in het kader van de lokale isolatieaanpak. 22 VvE’s die 125 koopwoningen vertegenwoordigen ondersteunen bij de uitvoering van isolatiemaatregelen. We gaan er van uit dat 40 van deze woningen daadwerkelijk gebruik zullen maken van de subsidie. In totaal zo’n 1.500 eigenaar-bewoners van advies voorzien over het verduurzamen van hun woningen in het kader van onze lokale isolatie aanpak. Tot 2027 helpen we in het kader van ondersteuning aan onze inwoners met risico op energiearmoede zo’n 500 huishoudens met kleine, niet-bouwkundige maatregelen die bewoners kunnen (laten) installeren zonder tussenkomst van de eigenaar. Voortzetten van opleiden van vrijwillige energiecoaches en energieklussers tot 2028 in samenwerking met NMU (tot nu toe was dat via U-Thuis). Woningen met C/D labels verbeteren om vervolgens (hybride) warmtepompen in te kunnen zetten.

Moderne wijken en woningen met label A of B: All electric en hybride warmtepompen stimuleren In 2050 zijn alle gebouwen op IJsselsteins grondgebied klimaatneutraal . In 2040 zijn alle (50) gemeentelijke gebouwen aardgasvrij. Uiterlijk in 2028 zijn alle bedrijven en organisaties die wettelijke verplichtingen hebben rondom energiebesparing, minimaal 1x gecontroleerd (zodat in 2030 alle ondernemers voldoen aan de energiebesparingsplicht). Tot minimaal 2029 bieden wij online en fysiek, actief informatievoorziening aan al onze inwoners om hen daarmee te stimuleren en in staat te stellen om maximale energiebesparing te realiseren door middel van gedragsverandering en laagdrempelige materiele ingrepen. De online informatievoorziening wordt in de periode 2025-2029 voortgezet (de samenwerking met Jouw Huis Slimmer wordt tot ongeveer medio 2025 in stand gehouden. Daarna zal het online energie loket onder de vlag van het provinciale Energie Diensten Centrum (EDC) worden voortgezet. Het fysieke informatieloket (thans in de bibliotheek) voor persoonlijk advies aan particulieren, MKB en bedrijven wordt voortgezet tot 2029.

In aanvulling op het fysieke informatieloket wordt regionaal gewerkt aan de totstandkoming van een Demonstratieplaats: Een fysieke locatie waar allerlei verschillende oplossingen voor energiebesparing kunnen worden gedemonstreerd: Isolatiemaatregelen, duurzame warmtetechnieken en energiebesparende producten.

Benodigde middelen Het benodigde budget voor de uitvoering van de aanpak energiebesparing in de periode 2025-2029 bedraagt in totaal €715.000. Daarnaast vergt het een jaarlijkse personele inzet van 2 fte. In 2027 wordt de “Visie en uitvoeringsagenda duurzaamheid en energie 2025-2029” geëvalueerd. Als onderdeel hiervan, zal ook deze Strategische aanpak energiebesparing worden geëvalueerd en herijkt.

Actielijnen In de tabel op de volgende bladzijde is een overzicht opgenomen van de in de aanpak beschouwde thema’s en actielijnen.

Thema

Actielijnen

WONINGEN Doel A: Stimuleren en realiseren van maximale energiebesparing door gedragsverandering en laagdrempelige materiele ingrepen Tegengaan van energiearmoede Doel B): De energetische kwaliteit van de bestaande woningvoorraad naar energielabel A of B brengen.

Doel C:

A) Gedragsverandering en kleine laagdrempelige ingrepen Actielijn 1: Informatievoorziening online en fysiek Actielijn 2: Advies op maat Actielijn 3: Kleine materiele ingrepen in woningen Actielijn 4: Ondersteunen met (Rijks-)subsidies 1

B) Energielabel verbeteren (naast actielijnen 1-4) Actielijn 5: Koopwoningen label (C,)D,E,F,G isoleren2 Actielijn 6: Huurwoningen Cazas E,F,G isoleren Actielijn 7: Particuliere isolatieinitiatieven stimuleren Noot 1: Middelen specifieke uitkering energiearmoede Noot 2: Middelen NIP voor lokale isolatieaanpak

C: Verduurzamen warmtevoorziening De warmtevraag in de gebouwde omgeving reduceren en verduurzamen Actielijn 8: Implementeren duurzame warmteopties3 Noot 3: Onderdeel TVW 2021 en Warmteprogramma 2025

BEDRIJVEN (incl. gem. en maats. vastgoed) Doel A: Stimuleren en realiseren van energiebesparing door naleving wettelijke energiebesparingsplicht en verduurzamen bedrijfsvoering.

A: Energiebesparing door bedrijven en andere organisaties Actielijn 9: Toepassen van stimulerend energietoezicht Actielijn 10: Aanpak verduurzaming bedrijven 4 Actielijn 11: Aanpak gemeentelijk + maatschappelijk vastgoed Noot 4: Economische Visie, uitvoeringsagenda 2024-2030

Doel B: Bedrijven en andere organisaties effectief bereiken en betrekken bij de opgave energiebesparing

B: Kennis, inzicht en betrokkenheid vergroten Actielijn: Zie communicatie en betrokkenheid

COMMUNICATIE EN BETROKKENHEID Doel A: Vergroten van het kennisniveau over energiebesparing en inzicht in handelingsperspectief. Versterken van betrokkenheid van de samenleving bij de energiebesparingopgave als onderdeel van de energietransitie.

A) INFORMEREN EN BETREKKEN Actielijn 12: Energieloketten online en fysiek Actielijn 13: Bewustwordings- en publiekscampagnes Actielijn 14: Informatiesessies, trainingen, workshops Actielijn 15: Energieadviseurs Actielijn 16: Deelname energie initiatieven ondersteunen

SAMENWERKING, LOKAAL EN IN DE REGIO Doel A: Versterken van interne en externe samenwerking voor het ontsluiten van kennis en middelen voor energiebesparing en innovatieve oplossingen.

A: LOKALE EN REGIONALE SAMENWERKING Actielijn 17: Integrale gemeentebrede aanpak energie Actielijn 18: Lokale partnerschappen en energienetwerken Actielijn 19: Samenwerking en kennisdeling in U10/U16 Actielijn 20: Gezamenlijk benutten (Rijks-) middelen

DATA EN MONITORING Doel A: Beschikbaarheid van juiste data om het inzicht in de opgave en het effect van de maatregelen te vergroten.

A) Energiedata op orde Actielijn 21: Ontsluiten van energiedata Actielijn 22: Gebruik van slimme tools voor monitoring

2025 2026 2027 2028 2029

1. Inleiding 1.1 Inleiding Klimaatverandering en stijgende energiekosten maken energiebesparing als pijler van de energietransitie een urgente opgave. Gemeente IJsselstein streeft naar een duurzame toekomst en onderschrijft de doelstellingen van het Klimaatakkoord. Hoe we dit in de komende jaren vormgeven wordt in de ‘Visie en Uitvoeringsagenda Duurzaamheid en Energie’ beschreven. Daarin staat de ambitie opgenomen om in IJsselstein in 2030 35% minder aardgas ten opzichte van 2017 te gebruiken, net als de ambitie richting een CO2neutrale en een aardgasvrije samenleving te ontwikkelen. De strategische aanpak energiebesparing IJsselstein richt zich volledig op het realiseren en versnellen van energiebesparing in de gebouwde omgeving. Om in 2050 een CO2-neutraal gebouwde omgeving te realiseren en ervoor te zorgen dat woningen en gebouwen geschikt zijn voor een toekomst zonder aardgas is het noodzakelijk om het energieverbruik voor zowel warmte als elektriciteit te verminderen. Door meer inzicht in het energieverbruik en gedragsverandering, door kleine maatregelen te nemen, door woningen en gebouwen te isoleren en efficiëntere apparaten te gebruiken, is minder energie nodig. Woningen en gebouwen die energiezuinig zijn bieden over het algemeen meer comfort voor bewoners en gebruikers en leiden bovendien tot lagere kosten.

Inwoners en bedrijven die investeren in energiebesparing en duurzame energieopwekking kunnen niet alleen hun kosten verlagen, maar dragen ook bij aan een klimaatneutraal IJsselstein. Daarom moedigen we eigenaren van alle gebouwen in de stad aan—of het nu om woningen, maatschappelijke voorzieningen of zakelijke panden gaat—om maatregelen te nemen die energieverspilling tegengaan. De onderhavige energiebesparingsaanpak, een onderdeel van de ‘Visie en Uitvoeringsagenda Duurzaamheid, Klimaat en Energie’, biedt een integrale werkwijze voor de komende 4 jaar met realistische doelen voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving in de gemeente IJsselstein. We bouwen daarbij voort op de ervaringen die we hebben opgedaan bij de uitvoering van het ‘Plan van aanpak energiebesparing IJsselstein 2022-2023’.

1.2 Doel van dit document Het doel van dit document is om de maatregelen te beschrijven voor de periode tussen 2025 en 2029, gericht op het verminderen van het energieverbruik in IJsselstein. Een aanzienlijk deel van de energieconsumptie vindt plaats in de gebouwde omgeving. De strategische aanpak energiebesparing IJsselstein beschrijft en prioriteert voor de periode 2025-2029 de concrete energiebesparende maatregelen in de vorm van (het ondersteunen van) fysieke verduurzamingsmaatregelen, informatievoorziening en gedragsverandering. Bij het opstellen van deze aanpak is uitgegaan van nationaal – provinciaal – en gemeentelijk beleid zoals het Programma versnelling verduurzaming gebouwde omgeving, het Nationaal Isolatieprogramma, de Transitievisie Warmte (TVW) 1.0 IJsselstein uit 2021 en de Regeling aanpak energiearmoede.

We bouwen voort op het ‘Plan van aanpak energiebesparing IJsselstein 2022-2023’ en het sociaal programma energiebesparing. Dit laatste wordt uitgevoerd om energiearmoede tegen te gaan en richt zich specifiek op kwetsbare huishoudens: de ondersteuning van huiseigenaren en huurders in die doelgroep bij energiebesparing.

1.3 Beleidskaders, doelen en leidende principes De doelen voor 2030-2050 zijn gebaseerd op bestaand landelijk en lokaal beleid en richten zich op een integrale aanpak van energiebesparing, inclusief de samenwerking met verschillende belanghebbenden: Inwoners, woningcorporatie, maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven, buurgemeenten en provincie. •

•

Kaders: De belangrijkste bouwstenen voor de onderhavige aanpak zijn in lijn met huidig nationaal – provinciaal – gemeentelijk beleid: o Programma versnelling verduurzaming gebouwde omgeving o Nationaal Isolatieprogramma o Transitievisie Warmte (TVW) 1.0 IJsselstein uit 2021 o SPUK ‘Regeling aanpak energiearmoede’ o Plan van Aanpak energiebesparing IJsselstein 2022-2023 o Aanpak energiearmoede IJsselstein o ‘Beleidsplan armoede, schulden, minimabeleid Gemeente IJsselstein 20242028’ o Economische visie 2024-2030 Doelen 2030-2050: (Zie Visie en uitvoeringsagenda duurzaamheid en energie) o Energiebesparing: Een reductie van 35% van het totale aardgasverbruik ten opzichte van 2017. o Energie-labels: Alle woningen met een energielabel E, F, of G zijn uitgefaseerd. o Verduurzaming: Voorbereiding van gebouwen op alternatieve warmtebronnen, zoals warmtenetten of all-electric oplossingen. o Sociale inclusiviteit: Tegengaan van energiearmoede en ondersteuning van kwetsbare doelgroepen. o Gemeentelijke voorbeeldrol: Energie-neutrale vastgoedportefeuille in 2040. Leidende principes: In lijn met en aanvullend op de leidende motieven in de Visie en Uitvoeringsagenda, hanteren we in de energiebesparingsaanpak de volgende uitgangspunten.

o Integraliteit: De opgave is ‘gemeente breed’ en vergt samenwerking van alle domeinen o Inclusiviteit: Energiebesparing moet betaalbaar zijn voor iedereen, met ondersteuning waar nodig o Samenwerking: Het succes van de energietransitie staat met de samenwerking tussen de gemeente, inwoners, bedrijven, woningcorporaties en andere partners o Toekomstbestendig: Met deze aanpak zetten we gezamenlijk de stappen naar duurzamere oplossingen voor nu en voor de toekomst o Onderbouwd: Om zicht te houden op de effecten van wat we doen zijn onze data en monitoring op orde

De rol van Gemeente IJsselstein We ondersteunen onze inwoners en organisaties actief. Daarvoor geven we de nodige toegang tot informatie, faciliteren we bij het treffen van maatregelen zoals kleine ingrepen thuis en woningisolatie en stimuleren we de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed en bedrijfspanden. Waar we als gemeente zelf eigenaar van zijn, zijn we zelf aan zet. Bij gebouwen in eigendom van anderen vervullen we een ondersteunende en regulerende rol. Uiteindelijk zijn eigenaren zelf verantwoordelijk voor het verduurzamen van hun gebouwen.

2. Huidige situatie gemeente IJsselstein 2.1 Kenmerken Gemeente IJsselstein Dit hoofdstuk geeft globaal inzicht in de kenmerken van de gemeente IJsselstein, zoals de woningvoorraad, bedrijvigheid, en het energieverbruik per type bebouwing1. In deze context bepalen we immers welke energiebesparende acties het meest passend en effectief zijn in onze gemeente. In onderstaande beschrijving van de gebouwde omgeving wordt onderscheid gemaakt in de verschillende doelgroepen: Wonen, bedrijven, gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed. Ook wordt er in het geval van woningen waar relevant verder onderscheid gemaakt in eengezinswoningen, appartementen, historische gebouwen en koop- of huurwoningen en specifieke wijken in de gemeente. In Bijlage 1 zijn meer tabellen en figuren opgenomen voor meer specifieke achtergrondinformatie. Algemene gemeente kenmerken:

Woningvoorraad: In IJsselstein hadden eind 2024 in totaal 8.670 woningen een geldig energielabel:

Data en figuren uit klimaatmonitor.databank.nl en data TNO, CBS 2023/2024

Overzicht alle gebruiksdoelen gebouwen2:

Bedrijven, gemeentelijke en andere (maatschappelijke) organisaties: In IJsselstein zijn er ongeveer 15.000 banen, verdeeld over ruim 3.500 vestigingen, waarvan ruim 700 bedrijven met personeel en bijna 2.800 zzp-bedrijven (parttime en fulltime). De helft van het aantal banen is gevestigd op één van de zes bestaande bedrijventerreinen (Over Oudland, Lage Dijk, Paardenveld, De Corridor, IJsseloevers en Panoven). Een zevende bedrijventerrein, De Kroon, wordt ontwikkeld. Verder is een groot deel van de werkgelegenheid gevestigd in de binnenstad. De resterende werkgelegenheid is te vinden in de wijken en het buitengebied3. De gemeente is eigenaar van 50 gebouwen en objecten en 2 sportparken4. Het is van belang dat de gemeente haar vastgoed op een verantwoorde en professionele manier exploiteert, onderhoudt en beheert. Per gebouw heeft de gemeente een maatwerkadvies opgesteld met maatregelen die nodig zijn om het gebouw te verduurzamen. De doelstelling is om de eigen gebouwen die daarvoor in aanmerking komen energieneutraal en gasloos in het jaar 2040 te laten zijn. Onder het maatschappelijk vastgoed (sommige in eigendom van de gemeente), zijn er gebouwen voor kunst en cultuur, zorg, scholen, religieuze gebouwen, buurthuizen en

Bron: https://allecijfers.nl/gemeente/ijsselstein/#gebruiksdoelen Bron: Gemeente IJsselstein, Economische visie 2024-2030 4 Bron: Gemeente IJsselstein, Meerjaren onderhoudsplan (MJOP) vastgoed/sportparken 2024-2029 3

sportverenigingen. Voor al deze objecten geldt ook de ambitie om deze energieneutraal en gasloos in het jaar 2040 te laten zijn. Energieverbruik5: Onderstaande grafieken laten het huidige energieverbruik zien van zowel huishoudens als bedrijven en andere organisaties in IJsselstein.

Bron: https://klimaatmonitor.databank.nl/

Kernboodschap Het totale energieverbruik in de gebouwde omgeving van IJsselstein is in de afgelopen jaren relatief stabiel, met een door de jaren heen afnemend gasverbruik en toenemend elektriciteit verbruik en opwek. Er is potentieel voor verdere energiebesparing zowel op het aardgas verbruik als op het elektriciteitsverbruik. Dit is noodzakelijk zowel om de doelen voor CO2 reductie te realiseren als om de netcongestie6 die zich in de komende jaren voor zal doen op het elektriciteitsnet het hoofd te bieden.

2.2 Terugblik energiebesparingsaanpak 2022-2024 Voor de aanpak in de komende jaren bouwen we als gemeente voort op de bereikte resultaten en opgedane ervaringen bij de uitvoering van het ‘Plan van aanpak energiebesparing IJsselstein 2022-2024’. Hieronder volgen, samengevat, de belangrijkste behaalde resultaten vanuit de vorige aanpak: ONDERWERP UIT AANPAK 2022-2024 Sociaal programma energiebesparing / Aanpak energiearmoede

BELANGRIJKSTE RESULTATEN -

Aantal huisbezoeken: In totaal zijn 188 huishoudens bezocht om hen te ondersteunen bij het verminderen van hun energiegebruik en energierekening. Deze huisbezoeken zijn uitgevoerd door onze eigen vrijwillige energiecoaches en energieklussers, in combinatie met de inzet van de FIXbrigade. Het gaat zowel om huur- als koopwoningen. Tijdens of naar aanleiding van het huisbezoek zijn kleine energiebesparende maatregelen verstrekt en, waar nodig, met hulp aangebracht. Daarnaast is direct toepasbaar advies gegeven om het energiegebruik en de energierekening te verlagen.

Aantal uitgevoerde energiebesparende maatregelen: Er zijn 811 kleine energiebesparende maatregelen aangebracht, zoals radiatorfolie, tochtstrips, waterbesparende douchekoppen en ledlampen. Ook deze maatregelen zijn gerealiseerd met inzet van onze eigen vrijwilligers en in samenwerking met de FIXbrigade.

Aantal gegeven bespaaradviezen met direct effect Er zijn 2.652 adviezen gegeven die direct effect hadden op de verlaging van het energiegebruik en de energierekening. Dit aantal omvat alle adviezen die zijn

Netcongestie betekent dat het stroomnet vol is, Er is te weinig capaciteit (zeg maar “filevorming”) op het stroomnet. Hierdoor is op veel plaatsen levering en terug levering van extra stroom niet mogelijk. Ook in IJsselstein. Dit betekent dat het langer kan duren om nieuwe aansluitingen aan te leggen of bestaande aansluitingen te verzwaren. Dat geldt voor bedrijven, woningen en ook voor zonnevelden of windturbines. 6

ONDERWERP UIT AANPAK 2022-2024

BELANGRIJKSTE RESULTATEN verstrekt tijdens huisbezoeken én via energiebesparingscampagnes, aan zowel huurders als eigenaar-bewoners.

Lokale isolatieaanpak

Aantal geïsoleerde woningen: In 2024, het startjaar, zijn bij 25 koopwoningen isolatiemaatregelen uitgevoerd. De daadwerkelijke uitvoering volgt hoofdzakelijk in de komende jaren in het kader van de "Meerjarige Collectieve Ontzorging" (MCO), een samenwerking met provincie en gemeenten, gericht op maatregelen aan de schil van de woning.

Communicatie energietransitie

Fysieke en online communicatie: Meerdere fysieke en online bijeenkomsten georganiseerd en aan deelgenomen, perscommunicatie verzorgd zoals artikelen via Het Kontakt en het AD, onder andere.

Energieloket bibliotheek

Verstrekte adviezen door het energieloket in de bibliotheek: Er zijn 170 adviezen op maat verstrekt in het kader van het wekelijkse inloopspreekuur in de bibliotheek.

Regionaal digitaal energieloket JouwHuisSlimmer (Provincie Utrecht en tiental gemeenten) met telefonische vraagbaak, sinds 2018 Faciliteren inwoners initiatieven

Online en telefonisch verstrekt energieadvies: In de afgelopen jaren hebben enkele duizenden website bezoekers en enkele tientallen bellers energieadvies ingewonnen. Deze dienstverlening gaat per 1-10 2025 anders worden ingericht.

Ondersteuning aan inwoners initiatieven: In dit kader zijn noemenswaardig de Kierenbrigade van AchterveldActief, en de warmtescanners, die beiden enkele tientallen woningen hebben bezocht. Ook is er in samenwerking met KNIJ een energieuitleenbibliotheek ingericht. Er zijn 3 acties om buurtinitiatieven van de grond te krijgen ondernomen in samenwerking met Buurkracht, FIXbrigade en Achterveld actief. Dit heeft helaas niet geleid tot nieuwe initiatieven.

Starten gesprek met het bedrijfsleven over handhaving regelgeving energiebesparing

Energiebesparingsplicht en verduurzaming: In de afgelopen jaren is er gewerkt aan energiebesparing door het bedrijfsleven in het bredere kader van de verduurzaming bedrijventerreinen en de handhaving van milieuwetgeving (EML).

Wnb / Soortenmanagamentplan

SMP als randvoorwaarde voor mogen isoleren: In 2024 is de uitvoering van een pre SMP opgestart en inmiddels loopt de uitvoering van het SMP. De afronding ervan wordt in 2025 verwacht. Uitvoering en onderhoud loopt tot 2035.

Over het algemeen is de conclusie dat de doelen uit het Plan van aanpak 2022-2024 (grotendeels) zijn behaald. Tegelijkertijd trekken we waardevolle lessen uit die aanpak. We hebben geconstateerd dat we als gemeente op verschillende manieren onze inwoners en organisaties energieadvies moeten blijven bieden. Daarbij is samenhang en focus noodzakelijk. Vandaar dat we in de energiebesparingsaanpak voor de komende 5 jaar ervoor kiezen om meer focus aan te brengen op doelgroepen en thema’s. In de komende hoofdstukken wordt die nieuwe aanpak uitgewerkt en door vertaald naar activiteiten of actielijnen die worden ondergebracht bij de volgende focusthema’s: Woningen Bedrijven, gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed Communicatie en betrokkenheid Samenwerking, lokaal en in de regio Data en monitoring.

3. Aanpak energiebesparing woningen 3.1 Informatievoorziening, advies en materiele ingrepen In dit hoofdstuk komen de actielijnen voor het verlagen van het energieverbruik in woningen aan bod. Deze bestaan voornamelijk uit gedragsinterventies en uit materiele ingrepen in en aan de woningen. Het verbeteren van de energetische kwaliteit van de woningvoorraad is een omvangrijke opgave. Isoleren is voorwaardelijk voor het verbeteren van de energie labels en de verduurzaming van de warmtevoorziening van woningen. De totale isolatie-opgave bestaat uit nog ongeveer 6.050 woningen, waarvan 1.150 woningen met een EFG-label en 2.500 met een CD-label zijn geprioriteerd. Sinds 2024 ondersteunen we gericht huiseigenaren van slecht geïsoleerde woningen met de lokale isolatieaanpak. In de Transitievisie warmte (TVW) en in het aanstaande Warmteprogramma wordt in detail ingegaan op de wijze en planning van de overgang naar duurzame warmteopties. Daarbij wordt gekeken naar de mogelijkheden en randvoorwaarden voor zowel collectieve warmteinfrastructuur als individuele oplossingen zoals hybride en all-electric warmtepompen. Een voorwaarde hiervoor is dat woningen tot minimaal label B zijn geïsoleerd. Goede informatievoorziening richting onze inwoners is essentieel.

Dit kan gaan over algemene energie gerelateerde informatie, maar ook over specifieke subsidies, gerichte communicatie, campagnes en advies om woningeigenaren en woningcorporaties te ondersteunen met het realiseren van energiebesparing. Deze informatievoorziening kan betrekking hebben op zowel laagdrempelige ingrepen als op het uitvoeren van omvangrijkere maatregelen. Bij de grotere maatregelen valt te denken aan gevel-, dak-, raam en vloerisolatie. Het stimuleren en realiseren van relatief eenvoudige ingrepen, zoals het aanbrengen van tochtstrips en radiatorfolie, gebeurt in het kader van het sociaal programma energiebesparing en wordt in de looptijd van deze aanpak gecontinueerd.

3.2 Doelen, instrumenten en actielijnen wonen In de periode tussen 2025-2029 willen we verdere stappen zetten richting het behalen van de volgende doelen: • • • • •

In 2030 willen we in IJsselstein 1.150 E/F/G woningen geïsoleerd hebben naar een beter energielabel, minimaal label D. We gaan ons als gemeente extra inzetten voor woningeigenaren met lagere inkomens. Met de woningcorporatie zijn afspraken gemaakt over de isolatie van hun gehele woningvoorraad. In 2030 zijn alle verhuurde woningen met een E, F of G label verduurzaamd naar een beter energie label. Tot en met 2027 helpen we zo’n 500 huishoudens met kleine, niet-bouwkundige maatregelen die bewoners kunnen (laten) installeren zonder tussenkomst van de eigenaar.

19 •

•

Met al deze maatregelen willen wij ook bereiken dat er in 2030 geen slecht geïsoleerde of tochtige huizen meer zijn als gevolg van of die energiearmoede mede veroorzaken. Tot en met minimaal 2029 bieden wij online en fysiek actief informatievoorziening aan al onze inwoners om hen daarmee te stimuleren en in staat te stellen om maximale energiebesparing te realiseren door middel van gedragsverandering en laagdrempelige materiele ingrepen.

3.2.1 Gedragsverandering en kleine laagdrempelige ingrepen De eerste stap is het realiseren van energiebesparing door gedragsverandering. Actieve, gerichte en laagdrempelige informatievoorziening is daarvoor onmisbaar. Tegelijkertijd is het effectief om het energieverbruik in woningen te verlagen door het aanbrengen van eenvoudige energiebesparende maatregelen in zowel koop- en huurwoningen. Voor de inwoners in de doelgroep met (kans op) energiearmoede zetten we specifiek in met extra ondersteuning. Hiervoor voorzien we de volgende activiteiten, met de daarbij geschatte tijdsplanning:

Thema: WONINGEN

Actielijnen en activiteiten

Doel A:

A) Gedragsverandering en kleine laagdrempelige ingrepen

Stimuleren en realiseren van maximale energiebesparing door gedragsverandering en laagdrempelige materiele ingrepen

Actielijn 1: Informatievoorziening online en fysiek Actielijn 2: Advies op maat Actielijn 3: Kleine materiele ingrepen in woningen

Tegengaan van energiearmoede

Actielijn 4: Ondersteunen met (Rijks-)subsidies 1 Noot 1: Middelen specifieke uitkering energiearmoede

Actielijn 1 Informatievoorziening online en fysiek: Bestendigen informatievoorziening om inwoners effectief toegang te geven tot achtergrondinformatie, campagnes, subsidies, projecten in de gemeente en in de wijk. In stand houden van online energie-informatie loket via Jouw Huis Slimmer tot medio 2025 Overgang naar gezamenlijk energieloket onder EDC Eigen gemeentelijke (sociale-) media kanalen en van samenwerkingspartners voeden met actuele informatie. Nieuwsbrieven en pers content blijvend voorzien van actuele informatie vanuit de gemeente, de provincie, de samenwerkingspartners extern en intern. Actielijn 2 Advies op maat: Inzetten van (vrijwillige) energiecoaches Fysiek informatieloket/inloopspreekuur op centrale plek, bijv. de openbare bibliotheek en interactieve informatiebijeenkomsten Organiseren en/of bijwonen van interactieve informatiebijeenkomsten voor inwoners en samenwerkingspartners in de gemeente

Actielijn 3 Kleine materiele ingrepen in woningen

2025 2026 2027 2028 2029

Thema: WONINGEN

Actielijnen en activiteiten

2025 2026 2027 2028 2029

Naast energiecoaches aanbieden van energieklussers om laagdrempelige maatregelen te treffen, zoals tochtstrips, radiatorfolie, raamfolie, enz Actielijn 4 Energiezuinig witgoed stimuleren Opzetten en uitrollen van een witgoed (subsidie-) regeling aan de doelgroep energiearmoede, in combinatie met actielijn 3

Nadere toelichting op actielijnen: Actielijn 1: De informatievoorziening online én op fysieke locaties wordt als zeer waardevol ervaren door de gebruikers. De informatievoorziening is gericht op alle bewoners en gebouweigenaren in de gemeente. De wijze waarop de invulling van onze informatievoorziening gebeurt verandert in de komende periode. Voor de online dienstverlening gaan we inzetten op het regionale energieloket dat in een samenwerkingsverband tussen Provincie Utrecht en 16 Utrechtse gemeenten in de loop van 2025 onder de vlag van het EDC wordt vormgegeven. Voor de invulling van het inloopspreekuur voorzien we een uitbreiding van de mogelijkheden voor inwoners, MKB’ers en bedrijven om advies op een fysieke locatie in te winnen. Hiervoor is een (nieuwe) aanbesteding nodig die in de loop van 2025 uitgezet en gegund dient te worden. Actielijn 2: Alle inwoners kunnen in aanmerking komen voor energieadvies door de energiecoaches. De activiteiten in het kader van het sociaal programma energiebesparing lopen door tot eind 2027 en zijn gericht op ongeveer 500 huishoudens. Indien mogelijk zetten we de coaches langer in, tot 2029. Actielijn 3: De activiteiten in het kader van het sociaal programma energiebesparing lopen door tot eind 2027 en zijn gericht op ongeveer 500 huishoudens.

Actielijn 4: De subsidieregeling voor energiezuinig witgoed is gericht op inwoners met kans op energiearmoede: huishoudens met een laag inkomen in een slecht geïsoleerde woning. De regeling loopt sinds Q2 van 2025 in en loopt tot eind 2026 of tot het daarvoor beschikbare budget uitgeput is (€90.750). Met deze regeling verwachten we ongeveer 130 huishoudens te kunnen ondersteunen met een energiezuinig witgoedapparaat.

3.2.2 Energielabelverbetering Gemeente IJsselstein werkt in het kader van de isolatie aanpak samen met andere partners om woningeigenaren in de verschillende doelgroepen te faciliteren in het verbeteren van slechtere energie labels en het isolatietempo te verhogen. In het plan van de isolatieaanpak en in het Warmteprogramma* kunt u hier meer over lezen. Daarin voorzien we verdere stappen zetten richting het behalen van de volgende doelen: • • • •

In 2030 20% minder aardgas gebruiken in de gebouwde omgeving ten opzichte van 2019. E/F/G labels uit faseren door deze zo snel mogelijk te isoleren. C/D labels verbeteren om vervolgens hybride warmtepompen in te zetten. Aardgasvrij ready: wijken met potentie voor warmtenetten voorbereiden met isolatie en ventilatie (afgifte).

21 •

Moderne wijken: All electric en hybride warmtepompen stimuleren.

Daarom willen we in de periode tussen 2025-2029: •

•

840 particuliere woningeigenaren een subsidie verstrekken in het kader van de lokale isolatieaanpak. Deze aanpak voeren we samen met “Winst Uit je Woning” met gelden vanuit het NIP (Nationaal Isolatie Programma). 22 VVE’s die 125 koopwoningen vertegenwoordigen ondersteunen bij de uitvoering van isolatiemaatregelen. We gaan er van uit dat 40 van deze woningen daadwerkelijk gebruik zullen maken van de subsidie. In totaal zo’n 1.500 eigenaar-bewoners van advies voorzien over het verduurzamen van hun woningen in het kader van onze lokale isolatie aanpak.

Voor het verbeteren van de energetische kwaliteit van de oude(re) en slecht(st) geïsoleerde woningen d.m.v. aanpassingen aan de woningen voorzien we de volgende activiteiten, met de daarbij geschatte tijdsplanning: Thema: WONINGEN

Actielijnen en activiteiten

Doel B):

B) Energielabel verbeteren (naast actielijnen 1-4)

De energetische kwaliteit van de bestaande woningvoorraad naar energielabel A of B (C) brengen.

2025 2026 2027 2028 2029

Actielijn 5: Koopwoningen label (C,)D,E,F,G isoleren2 Actielijn 6: Huurwoningen Cazas E,F,G isoleren Actielijn 7: Particuliere isolatie initiatieven stimuleren Noot 2: Middelen NIP voor lokale isolatieaanpak

Actielijn 5 Koopwoningen label (C,)D,E,F,G isoleren Uitvoeren Lokale Isolatie Aanpak voor koopwoningen met energielabel (C,)D,E, F, G. Actieve begeleiding van inwoners door energiecoaches/ adviseurs en ondersteunen toegang tot subsidies en collectieve inkoopacties

Actielijn 6

Huurwoningen (D)E,F,G isoleren Samenwerking met Cazas en particuliere verhuurders bestendigen Doel: Alle sociale huurwoningen voldoen aan de isolatiestandaard in 2028, d.w.z. alle woningen hebben label A,B,C of D

Actielijn 7

Isolatie bij particulieren stimuleren Campagnes en (digitaal) energieloket inzetten om inwoners te activeren zelf actie te ondernemen Collectieve acties zoals buurtgerichte isolatieprojecten ondersteunen

Nadere toelichting op actielijnen: Algemeen: In een in 2024 doorlopen adviestraject met adviesbureau DWTM zijn in regionaal verband verschillende opties voor de aanpak van energiebesparing in de gebouwde omgeving en in het bijzonder de aanpak van woningisolatie als onderdeel van de warmtetransitie overwogen. De conclusies daaruit nemen we in deze aanpak binnen de mogelijkheden rondom capaciteit en middelen over, en zijn als volgt: •

We gaan voor de meeste impact en daarom kiezen we voornamelijk voor gemeente brede campagnes waarbij wij enerzijds inzetten op isolatie van woningen met slechte labels en anderzijds op warmtepompen.

22 •

•

Daarmee zetten we maximaal in op energiebesparing: We kunnen stappen zetten met isolatie bij labels CD – EFG en grote stappen maken met opwek door inzet van hybride warmtepompen (60% besparing) en bij inwoners die al all-electric ready zijn (veel moderne woningbouw in onze gemeente). We richten ons op het stadscentrum: Daar zijn relatief veel woningen met slechte labels, en aangezien het een uitdagend gebied is met monumentale panden en beschermde stadsgezichten, vergt dat extra aandacht. Het stadscentrum is een gebied met grote zichtbaarheid en waar wij ervaring moeten opdoen hoe een wijkgerichte aanpak werkt.

Actielijn 5: De focus van de lokale aanpak ligt op het isoleren koopwoningen met label (C,)D,E,F,G. Hierbij worden woningeigenaren actief in ondersteund vanuit een regionaal samenwerkingsverband. Actielijn 6: Om alle sociale huurwoningen in de gemeente in 2028 te laten voldoen aan de isolatiestandaard (label D of hoger), wordt de samenwerking met Cazas bestendigd. Actielijn 7: Alle woningeigenaren, ook die niet vanuit de NIP worden ondersteund, worden geactiveerd om zelf actie te ondernemen en aan de slag te gaan met isolatie.

3.2.3 Verduurzamen warmtevoorziening Om de warmtevraag in de gebouwde omgeving te reduceren en verduurzamen voorzien we de volgende activiteiten, die in de komende periode gerelateerd worden aan het op te stellen Warmteprogramma (opvolger van de Transitievisie Warmte uit 2021. Thema: WONINGEN

Actielijnen en activiteiten

Doel C:

C: Verduurzamen warmtevoorziening (naast actielijnen 17)

De warmtevraag in de gebouwde omgeving reduceren en verduurzamen

Actielijn 8: Implementeren duurzame warmteopties3 Noot 3: Onderdeel TVW 2021 en Warmteprogramma 2026

Actielijn 8 Implementeren duurzame warmteopties Opstellen Warmteprogramma Uitvoering Warmteprogramma In aanloop naar de uitvoering van het Warmteprogramma en tijdens uitvoering ondersteunen van energiebesparende maatregelen (zie 3.2.1. en 3.2.2. in woningen en 4.2.1 in bedrijven en organisaties) (Noot: Het gaat hier niet alleen om warmte maar ook over koeling, waarover meer in het Warmteprogramma)

2025 2026 2027 2028 2029

Nadere toelichting op actielijnen: Actielijn 8: Het Warmteprogramma is de actualisatie van de Transitievisie Warmte en dient uiterlijk eind 2026 door het College van B&W en de Gemeenteraad te worden vastgesteld. Het is onderdeel van de uitvoeringsagenda Duurzaamheid en Energie. Het opstellen van het Warmteprogramma is inmiddels gestart. Hoewel het buiten de scope van deze aanpak valt is het een van de meest relevante trajecten met onderlinge afhankelijkheden gedurende de gehele looptijd van de uitvoering van de energiebesparingsaanpak.

3.2.4 Communicatie en betrokkenheid inwoners bij energiebesparing We willen inwoners effectief bereiken en betrekken zodat zij goed kunnen meekomen bij het realiseren van de energiebesparingsopgave. Dit doen we d.m.v. het vergroten van het kennisniveau over energiebesparing, door inzicht te geven in handelingsperspectief voor energiebesparing, actief deel te nemen aan initiatieven van inwoners en hen daarmee in staat te stellen hun steentje bij te dragen aan en voordeel te halen uit de energietransitie. Dit wordt in Hoofdstuk 5 verder uitgewerkt.

4. Aanpak energiebesparing bedrijven, gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed 4.1 Verduurzaming langs twee sporen In dit hoofdstuk ligt de nadruk op het (doen) naleven van de energiebesparingsplicht en tegelijkertijd op het stimuleren van duurzame bedrijfsvoering. De beschreven actielijnen zijn gericht op: -

verscherpte handhaving van de wettelijke verplichtingen, zoals de EML (Erkende Maatregelenlijst) en het stimuleren van investeringen in duurzame bedrijfsvoering.

In beide gevallen is inzicht nodig in het energieverbruik en kunnen data en hulpmiddelen als energie-scans worden ingezet om inefficiënt energiegebruik te identificeren en verduurzamingsmaatregelen door te voeren. Er is tegelijk ook aandacht nodig voor het verduurzamen van gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed, waaronder scholen en zorginstellingen. Daarom nemen we de doelgroepen die over de gebouwen van bedrijven en andere organisaties gaan gezamenlijk in de aanpak op.

Energiebesparing bedrijven en maatschappelijke organisaties Energie die onze gebouwen en bedrijfspanden niet nodig hebben, hoeft niet opgewekt, getransporteerd of opgeslagen te worden. Door simpele maatregelen, zoals de verwarming beter in te stellen, voorkomen we dat bedrijven tijdens en buiten werktijden, in avonden, weekenden en vakanties onnodig energie gebruiken.

4.2 Doelen, instrumenten en actielijnen bedrijven In de periode tussen 2025-2029 willen we stappen zetten richting het behalen van de volgende doelen: • • •

In 2050 alle gebouwen op IJsselsteins grondgebied klimaatneutraal. In 2040 alle gemeentelijke gebouwen aardgasvrij. Onze bedrijfsvoering is in 2040 CO2-neutraal is. Dat wil zeggen, dat onze CO2 uitstoot door energiegebruik tot nul is gereduceerd.

Bedrijven Om energiebesparing bij bedrijven te realiseren zetten we sterker in op het (doen) naleven van de wettelijke energiebesparingsplicht. De Omgevingsdienst houdt toezicht op de naleving hiervan. Wanneer bedrijven niet voldoen, kan gehandhaafd worden en boetes worden uitgeschreven.

Ook bieden we bedrijven zelf of via andere kanalen actief toegang tot informatie over wettelijke verplichtingen, verduurzamingsmogelijkheden en financiering (subsidies, leningen, enz). Maatschappelijk vastgoed De rol die we als gemeente vervullen in het energiezuinig maken van maatschappelijke gebouwen verschilt: soms als eigenaar of subsidieverstrekker (zoals bij scholen, sportvoorzieningen, culturele- en wijkinstellingen), maar er zijn ook maatschappelijke gebouwen die in eigendom zijn van andere partijen. Waar de gemeente eigenaar is van een gebouw, zijn we zelf aan zet. Hiervoor heeft de gemeente reeds een MJOP/DMJOP voor opgesteld voor de periode 2024-2029. Daar zullen wij in de aanpak dan ook rekening mee houden en zullen de interne afdelingen gezamenlijk optrekken. We zorgen er hiernaast voor dat andere eigenaren en gebruikers maatregelen (kunnen) treffen om energieverspilling aan te pakken.

4.2.1 Energiebesparing bedrijven en andere organisaties Voor het realiseren van energiebesparing door (betere) naleving van de wettelijke plicht en het stimuleren van duurzame bedrijfsvoering voorzien we de volgende activiteiten en planning: Thema: BEDRIJVEN

Actielijnen en activiteiten

Doel A:

A: Energiebesparing door bedrijven en andere organisaties

Stimuleren en realiseren van energiebesparing door naleving wettelijke energiebesparingsplicht en verduurzamen bedrijfsvoering.

2025 2026 2027 2028 2029

Actielijn 9: Toepassen van stimulerend energietoezicht Actielijn 10: Aanpak verduurzaming bedrijven 4 Actielijn 11: Aanpak gemeentelijk+maatschap vastgoed Noot 4: Economische Visie, uitvoeringsagenda 2024-2030

B: Kennis, inzicht en betrokkenheid vergroten

Doel B: Bedrijven en andere organisaties effectief bereiken en betrekken bij de opgave energiebesparing

Actielijn: Zie Hoofdstuk 5 Communicatie en betrokkenheid

Actielijn 9 Toepassen van stimulerend energietoezicht Handhavingsspoor: Betere controle op naleving van wetgeving, in het bijzonder de energiebesparingsplicht en de verplichting voor kantoren om minimaal een energielabel C te hebben vanaf 2023 Stimuleringsspoor: Ondersteuning van bedrijven met duurzaamheidsadviezen, subsidies en branchespecifieke programma’s Actielijn 10

7 8

Aanpak verduurzaming bedrijven/werklocaties7 Versterken van de samenwerking8 met / ondersteuning aan ondernemers om bedrijventerreinen te verduurzamen. Gebruik van innovatieve tools stimuleren om energieneutrale oplossingen te realiseren

Rol gemeente regie. Zie Economische Visie, Uitvoeringsagenda 2024-2030.

Samenwerking voor PvA verduurzaming werklocaties met Achterveld Ondernemersvereniging, Bedrijveninvesteringszone Binnenstad IJsselstein (BIZ BIJ), Bedrijveninvesteringszone Pandeigenaren IJsselstein, Ondernemersvereniging Clinckhoeff, Vereniging voor Industrie en Handel IJsselstein – VIHIJ.

Thema: BEDRIJVEN

Actielijnen en activiteiten

2025 2026 2027 2028 2029

Aanpak gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed Actielijn 11

Verduurzaming van gemeentelijke gebouwen en ander maatschappelijk vastgoed door implementatie van energiebesparende maatregelen en duurzame energieopwek

Nadere toelichting op actielijnen: Actielijn 9: -

Wij willen dat uiterlijk in 2028 alle bedrijven en organisaties die wettelijke verplichtingen hebben rondom energiebesparing, minimaal 1x gecontroleerd zijn. Het doel is dat in 2030 ondernemers voldoen aan de energiebesparingsplicht.

Actielijn 10: Vanuit de Uitvoeringsagenda Economische Visie zetten wij in op de verduurzaming van bedrijventerreinen en bedrijven. Dit hangt samen met de organisatiegraad op de bedrijventerreinen en dit wordt vanuit de provincie ook ondersteund met aangestelde aanjagers op de verschillende thema’s. Zo maken wij gebruik van de programma’s: ▪ ▪ ▪ ▪

Verhogen organisatiegraad (aanjagers vanuit provincie) (best practice voorbeeld) Ontzorgingsprogramma MKB (O-MKB) Programma verduurzaming bedrijventerreinen (PVB) (aanjager vanuit provincie) Netcongestie

Dit vindt plaats als onderdeel van de uitwerking van het Plan van aanpak werklocaties, zoals voorzien in de Economische Visie, Uitvoeringsagenda 2024-2030. Actielijn 11: We voeren het DMJOP uit voor gemeentelijk vastgoed. In 2030 hebben we tevens een plan voor een toekomstbestendige gemeentewerf en gemeentehuis.

4.2.2 Communicatie en betrokkenheid bedrijven bij energiebesparing We willen bedrijven, MKB en maatschappelijke organisaties effectief bereiken en betrekken opdat zij goed kunnen meekomen bij het realiseren van de energiebesparingsopgave. Dit doen we d.m.v. het vergroten van het kennisniveau over energiebesparing, door inzicht te geven in handelingsperspectief voor energiebesparing, actief deel te nemen aan initiatieven en hen daarmee in staat te stellen hun steentje bij te dragen aan en voordeel te halen uit de energietransitie. Dit wordt in Hoofdstuk 5 verder uitgewerkt.

5. Communicatie en betrokkenheid stad 5.1 Informeren en betrekken Dit hoofdstuk gaat in op de actielijnen gericht op informatievoorziening, bewustwording, deelname en gedragsverandering om energiebesparing te stimuleren en te verankeren in de energietransitie opgave. We gaan in op de ondersteuning die we Deelname heeft in dit hoofdstuk uitsluitend betrekking op het voor ogen hebben in de vorm van bereiken en betrekken van belanghebbenden bij de invulling fysieke en online energieloketten, en uitvoering van de actielijnen en niet op de formele overige informatiekanalen en het vaststelling van de aanpak in de zin van de omgevingswet. beschikbaar stellen van energieadviseurs om maatwerkadvies te bieden aan huishoudens en bedrijven. Publiekscampagnes worden breed en gericht ingezet om meer bewustzijn te blijven creëren rondom energiebesparing, met speciale aandacht voor kwetsbare gemeenschappen. Daarnaast worden energie-voorlichtingsactiviteiten en workshops georganiseerd voor huishoudens en ondernemers. Energieloketten bieden advies aan particulieren en bedrijven, zowel fysiek als online, om hen te ondersteunen bij het kiezen van geschikte energiebesparende maatregelen. Energiecoaches en andere energieadviseurs spelen een cruciale rol in het geven van persoonlijk advies en het begeleiden van huishoudens in de uitvoering van maatregelen.

5.2 Doel, instrumenten en actielijnen communicatie en betrokkenheid Het actief toegang geven tot informatie over energiebesparing en het bevorderen van actieve deelname daaraan door onze inwoners staat centraal in onze aanpak. Dit doen we door gebruik te maken van bestaande kanalen of waar nodig op te zetten van nieuwe kanalen en samenwerkingen om de verschillende doelgroepen bij de energiebesparingsopgave te bereiken en betrekken. De actielijnen in het kader van communicatie en betrokkenheid zijn gericht op alle belanghebbenden: Inwoners, bedrijven, partners in het sociale domein, provinciale samenwerking en met buurgemeenten op het gebied van communicatie over en deelname aan energiebesparing. Voor het realiseren van de doelstellingen op informatievoorziening, bewustwording, betrokkenheid en gedragsverandering voorzien we de volgende activiteiten en planning:

Thema: COMMUNICATIE EN BETROKKENHEID

Actielijnen en activiteiten

Doel A:

A) INFORMEREN EN BETREKKEN

Vergroten van het kennisniveau over energiebesparing en inzicht in handelingsperspectief. Versterken van betrokkenheid van de samenleving bij de energiebesparingopgave als onderdeel van de energietransitie.

2025 2026 2027 2028 2029

Actielijn 12: Energieloketten online en fysiek Actielijn 13: Bewustwordings- en publiekscampagnes Actielijn 14: Informatiesessies, trainingen, workshops Actielijn 15: Energieadviseurs Actielijn 16: Deelname energie initiatieven ondersteunen

Actielijn 12 Beschikbaar stellen van energieloketten online en fysiek Informatie, advies en ondersteuning voor particulieren en bedrijven faciliteren Actielijn 13 Opzetten van bewustwordings- en publiekscampagnes Noodzaak en mogelijkheden voor energiebesparing propageren, met focus op gedragsverandering en materiele aanpassingen Gerichte aandacht geven aan inwoners met risico op energiearmoede Actielijn 14 Houden van informatiesessies, trainingen, workshops Organiseren en/of bijwonen van interactieve informatiebijeenkomsten voor inwoners en samenwerkingspartners in de gemeente Organiseren energie-trainingen en workshops voor inwoners en bedrijven, gericht op praktische energiebesparende maatregelen en technologie Actielijn 15 Faciliteren van toegang tot energieadviseurs Professionele en vrijwillige energie adviseurs inzetten Actielijn 16 Deelname in energie initiatieven opzetten / ondersteunen Faciliteren van bestaande en nieuwe burger- en bedrijven energie-initiatieven Organiseren en/of deelnemen aan evenementen van en voor inwoners en samenwerkingspartners in de gemeente

Nadere toelichting op actielijnen: Actielijn 12: Online informatievoorziening: tot oktober 2025 via Jouw Huis Slimmer. Daarna wordt het onder de vlag van het EDC voortgezet. Het fysieke informatieloket blijven wij beschikbaar stellen: Tot december 2025 blijft het inloopspreekuur in de bibliotheek zoals dat in de afgelopen jaren al het geval is geweest. Voor de periode 2026-2028 wordt er een nieuwe uitvraag in de markt gezet. Daarbij zal er speciale aandacht worden gegeven aan positionering/promotie van het fysieke loket / inloopspreekuur. We nemen zoveel mogelijk doelgroepen mee in de dienstverlening; inwoners en deels ook bedrijven / MKB. In alle gevallen zorgen we ervoor dat daarbij heldere communicatie plaatsvindt over de aard en scope van het aanbod vanuit de diverse loketten. Tenslotte is in Zeist een demonstratielocatie (‘Mijn groene huis’) opgezet die wellicht ook een regionale rol krijgt. Hiervoor zal worden bekeken hoe deze locatie kan worden ingezet in samenhang met de hierboven beschreven onderdelen.

Actielijn 13: Deze campagnes zijn gericht op het creëren/vergroten van bewustzijn over energiebesparingsnoodzaak en -mogelijkheden voor energiebesparing in het algemeen. Deze campagnes focussen op gedragsverandering, zoals het verlagen van de thermostaat en bewuster omgaan met verlichting en apparaten, maar ook laagdrempelige aanpassingen in de woning. Voor de doelgroep met risico op energiearmoede wordt de sociale aanpak energiebesparing met ondersteuning door (vrijwillige) energiecoaches en energieklussers gecontinueerd. Actielijn 14: Op regelmatige basis organiseren en/of bijwonen van interactieve informatiebijeenkomsten voor inwoners en samenwerkingspartners in de gemeente. Organiseren energie-educatieprogramma's en workshops voor inwoners en bedrijven, gericht op praktische energiebesparende maatregelen en technologie Actielijn 15: We blijven de toegang tot (vrijwillige en waar mogelijk ook professionele) adviseurs faciliteren: Daarvoor blijven we de huidige adviesmogelijkheid via de samenwerking met Winst Uit je Woning (of vergelijkbaar) in het kader van het NIP aanbieden, vrijwillige energiecoaches en energieklussers werven en inzetten, en waar nodig ook eigen en ingehuurde energieprofessionals. Actielijn 16: Creëren/vergroten van samenwerking in de gemeente met burger- en bedrijven initiatieven voor energiebesparing en duurzame opwek.

6. Samenwerking: lokaal en in de regio Een van de leidende principes bij de aanpak energiebesparing is dat het succes van de energietransitie afhankelijk is van goede samenwerking tussen de gemeente, inwoners, bedrijven, woningcorporaties en andere partners. In dit deel gaan we verder in op de actielijnen gericht op de samenwerking met zowel lokale belanghebbenden als met regionale partners in provinciaal U10/U16 verband en met andere gemeenten en organisaties. De focus ligt op het versterken van interne en externe samenwerking bij het ontsluiten en beschikbaar stellen van kennis, informatie en middelen voor energiebesparing. Dit gaat zowel over het opzetten en door ontwikkelen van informatieplatforms over het samenwerken in energienetwerken en energiecoöperaties, met burgers de private sector, en non-profitorganisaties. Innovatie wordt gestimuleerd door samenwerking met bedrijven en onderzoeksinstellingen, gericht op het implementeren van slimme energiebesparende technologieën en energiemanagementsystemen. Er wordt gebruikgemaakt van subsidies en financieringsprogramma's van provinciale en nationale overheden om verduurzaming te realiseren. •

•

• •

•

Partnerschappen: Ondersteunen van een lokaal energienetwerk met energiecoöperaties, private sector, brancheorganisaties, bedrijventerreinen, inwoners en andere non-profitorganisaties versterken om samenwerking, investeringen en innovaties in energie-efficiëntie en hernieuwbare energieoplossingen te stimuleren. Gemeenschapsgerichte initiatieven en lokale netwerken: Stimuleren van lokale gemeenschappen om deel te nemen aan energiebesparings- en hernieuwbare energieprojecten, met een focus op inclusiviteit voor huishoudens met lage inkomens. Regionale samenwerking: Samenwerking en kennisuitwisseling in U10/U16 en VNG verband voortzetten / versterken. Innovatie: Samenwerking met bedrijven, onderzoeksinstellingen en andere gemeenten om kennis en middelen te delen. Bijvoorbeeld voor het implementeren van innovatieve energiebesparende aanpakken/technologieën of het gebruik van slimme tools, technologieën, energiemanagementsystemen om actueel/real-time inzicht in energieverbruik te krijgen en het verbruik te optimaliseren. Benutten van middelen: Samenwerking met provinciale en nationale overheden om gebruik te maken van bestaande subsidies en financieringsprogramma’s voor verduurzaming.

6.1 Lokale samenwerking •

Intern Gemeente IJsselstein: Alle gemeentelijke domeinen werken samen om de integraliteit van de opgave ook gemeente breed te verankeren. Dit wordt in de ‘Visie en Uitvoeringsagenda Duurzaamheid en Energie’ nader uitgewerkt. Uitgangspunten hierbij zijn: o Alle interventies zijn samenhangend met de Visie en Uitvoeringsagenda en in het aanstaande Warmteprogramma o Samenwerking met het sociale domein op het gebied van aanpak energiearmoede. We willen een inclusieve aanpak waarbij energiebesparing betaalbaar is voor iedereen

•

Woningbezitters en woningcorporatie: Samenwerking aangaan/intensiveren met o Cazas o VVE’s o Particuliere verhuurders Energie-initiatieven in de stad: Samenwerking aangaan/intensiveren met o Buurtinitiatieven o Energie coöperaties Bedrijven: Samenwerking aangaan/intensiveren met o Ondernemers die vooroplopen o Brancheverenigingen o Bedrijventerreinen Adviseurs, kennis en onderwijsinstellingen: Samenwerking (intensiveren) met o Adviesbureaus o Scholen, voortgezet en beroepsonderwijs o Energie koepelorganisaties die lokaal actief zijn Andere maatschappelijke organisaties: Samenwerking aangaan/intensiveren met o Vrijwilligersorganisaties o Natuur- en milieubeschermingsorganisaties o (Sport-) verenigingen

6.2 Regionale samenwerking •

•

Regionale samenwerking in provinciaal verband: o Algemeen: Samenwerking en kennisuitwisseling in U10/U16 verband voortzetten / versterken o Specifiek: De samenwerking in het Energiedienstencentrum voortzetten / concentreren voor diensten energiebesparing, data, innovatie/slimme tools Gemeente overstijgende energienetwerken / coöperaties: o Energiekoepelorganisaties o Lek en IJsselstroom o KNIJ Benutting van middelen: Samenwerking met provinciale en nationale overheden om gebruik te maken van bestaande subsidies en financieringsprogramma’s voor verduurzaming.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15891182/1