Startnotitie herijking participatiebeleid

Startnotitie herijking participatiebeleid Versie 2.0

12-04-2023

Inleiding Aanleiding Enige tijd geleden is in het Plan van aanpak Participatieve werkwijze aangekondigd om het participatiebeleid uit 2011 te herijken. Dat is nodig omdat de samenleving verandert. Steeds meer inwoners, ondernemers en organisaties willen meepraten en meebeslissen. Daarmee krijgen we als gemeente, naast een rol als autoriteit, meer en meer een rol als speler in een netwerksamenleving. Enerzijds doordat de overheid terugtreedt en daarmee meer verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van inwoners vraagt, anderzijds doordat inwoners steeds vaker zelf initiatieven ontplooien en meer toegang hebben tot kennis en vaardigheden. Dat betekent dat meer dan ooit inwoners en overheid elkaar nodig hebben en goed moeten samenwerken om tot beter en gedragen beleid en een mooiere leefomgeving te komen. In hun coalitieakkoord formuleren de partijen het samengevat als volgt: ‘Wij geloven in de kracht en de creativiteit van de samenleving en het eigen initiatief. Wij willen dat inwoners, ondernemers en organisaties meepraten en meebeslissen op initiatieven die hen raken en initiatieven die zij zelf ontplooien.

Door taken los te laten en een sterke samenwerkingspartner te zijn werken we samen aan oplossingen met een breed draagvlak.’ Op 15 september 2022 besprak de raadscommissie Bestuur de voorgenomen herijking van het participatiebeleid en de voorgestelde werkwijze om bij het opstellen van dit actuele beleid raadsleden en partijen in de samenleving te betrekken. De commissie sprak haar bereidheid uit om drie raads- en/of commissieleden te laten deelnemen aan een werkgroep waarin verder zitting hebben: drie inwoners, drie projectontwikkelende partijen en drie belangengroeperingen. Het college heeft aangegeven een startnotitie op te stellen.

Opgave en doel Herijking van het participatiebeleid uit 2011 en daarbij rekening houden met de veranderingen in de samenleving waarin de gemeente en partijen en inwoners een nieuwe rol hebben. Doel is te komen tot participatiebeleid dat in principe toepasbaar is voor alle processen die de gemeente doorloopt bij nieuwe ontwikkelingen en beleid (overheidsparticipatie) en die door inwoners benut kan worden om nieuwe initiatieven uit te denken en bij de gemeente aan te dragen (inwonerparticipatie). Raad stelt het participatiebeleid en eventuele geactualiseerde verordening vast.

Opdracht 1. Actualiseer het participatiebeleid en de participatieverordening samen met de omschreven werkgroep en leg deze in september ter vaststelling aan de raad voor 2. Kom daarbij tot een set ‘spelregels’ van de IJsselsteinse participatieaanpak die helder is voor de samenleving, de raad en de organisatie inclusief instrumenten 3. Omschrijf hierin de te onderscheiden niveaus van participatie en geef praktische richtlijnen voor het opstellen van een participatieplan, afgestemd op de maatschappelijke impact van een project of het te ontwikkelen beleid

1

4. Maak een voorstel voor de implementatie van het herijkte participatiebeleid in de periode oktober-december 2023 zodat het beleid per 2024 van kracht kan worden en eventueel een ontwikkelplan voor de periode daarna. Geef hierin aandacht aan de training van medewerkers en het informeren van de samenleving

Samenhang De participatieverordening1 uit 2003 hangt samen met het participatiebeleid en dient daarmee ook herijkt te worden. De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. Op basis van deze wet worden eisen gesteld aan participatie, waarbij de vorm vrij wordt gelaten. De Wet versterking participatie op decentraal niveau is nog in voorbereiding, maar stelt wel kaders voor eisen aan participatie. Het is verstandig hier rekening mee te houden.

Resultaat Participatiebeleid inclusief een praktische uitwerking in ‘spelregels’ en een ontwikkelagenda en indien wenselijk geacht een geactualiseerde participatieverordening.

Toelichting De IJsselsteinse participatie-aanpak helpt om voorafgaand helder te maken wat het doel is van de participatie, wie meepraten, wie welke rol heeft, binnen welke kaders er participatie mogelijk is er wat er gebeurt met de opbrengsten. Bij grotere, complexe of bovenwijkse vraagstukken waarin participatie een rol speelt worden deze zaken vooraf met de raad afgestemd en in een startnotitie aangeboden. Zo zijn het speelveld en de spelregels vooraf voor iedereen duidelijk. De IJsselsteinse participatie-aanpak is geen blauwdruk. Het is dynamisch beleid dat we samen met inwoners, ondernemers, medewerkers en het bestuur (college en raad) blijven aanscherpen.

Aanpak, fasering en planning Aanpak Samen met afvaardigingen uit de samenleving en de raad en met ambtelijke ondersteuning in stappen werken aan een herijking van het bestaande participatiebeleid. Daarbij kan men gebruikmaken van het Plan van aanpak participatieve werkwijze dat al eerder is opgesteld.

Fasering en mijlpalen Opstarten van een werkgroep (3 inwoners, 3 belangengroepen, 3 projectontwikkelende partijen, 3 afgevaardigden van de raad en 4 medewerkers uit de teams Samenleving, Civiel & Vastgoed, Ruimte & Projecten en Advies). Onder leiding van een ambtelijk projectleider actualiseert deze werkgroep het participatiebeleid. De werkgroep vraagt het college om een zienswijze op het concept en legt deze na verwerking van eventuele wijzigingsvoorstellen weer terug bij het college ten behoeve van een raadsvoorstel en vaststelling door de raad. In dit raadsvoorstel worden ook de eventueel niet overgenomen opmerkingen van het college vermeld, met daarbij de argumentatie van de werkgroep om deze opmerkingen niet over te nemen. Hierdoor heeft de raad het laatste woord.

1 Verordening regelende de procedures op het gebied van burgerparticipatie in de gemeente IJsselstein 2003

2

Fasering en besluitvormingstraject De werkgroep komt in de periode tussen 8 juni en eind juli drie maal bijeen in een zogenaamd werkatelier. In een vierde, laatste werkatelier, een jaar na vaststelling, evalueert de werkgroep de uitvoering van het herijkte participatiebeleid. Bespreking startnotitie in college – 2 mei Bespreking startnotitie in commissie Bestuur – 25 mei • Aandachtspunten en adviezen commissie meenemen in deze aanpak Vaststelling startnotitie in de raad – 8 juni Werkatelier 1 – 21 juni • Inspiratie en uitgangspunten • Opstellen herijkt participatiebeleid in concept Werkatelier 2 – 5 juli • Bespreken 1e concept • Concept aanpassen en eerste bespreking in college • Zienswijze college verwerken Werkatelier 3 – 19 juli • 2e concept bespreken als basis voor raadsvoorstel • Stukken besluitvorming opstellen • Opstellen ontwikkelagenda Besluitvorming college concept herijkt participatiebeleid– 22 augustus Besluitvorming in de raad – 28 september Start implementatie – tot 1 januari 2024 • Training medewerkers via GIJS academie • Inrichten participatiepagina’s op intranet en website Inwerkingtreding herijkt participatiebeleid – januari 2024 Werkatelier 4 – januari 2025 • Evaluatie van de participatie-aanpak aan de hand van de praktijk in 2024 • Afronding werkgroep

Organisatie, communicatie en participatie Organisatie • • •

Bestuurlijk opdrachtgever: Mark Foekema Ambtelijk opdrachtgever: Wilma van de Werken Ambtelijk opdrachtnemer: Dick de Jager 3

• • • • •

Raads- of commissieleden Inwoners Belangengroepen Projectontwikkelende partijen Medewerkers uit de teams Samenleving, Ruimte & Projecten, Civiel & Vastgoed en Advies

De raad stelt het participatiebeleid en eventuele participatieverordening vast.

Communicatie Inwoners worden over de totstandkoming van het geactualiseerde participatiebeleid geïnformeerd via de gemeentelijke website. Op basis van het herijkte participatiebeleid richten we op de website en intranet een pagina in over participatie.

Participatie Het herijkte participatiebeleid komt tot stand met medewerking van raads- en/of commissieleden, inwoners, projectontwikkelende partijen en belangengroeperingen. Wij kiezen daarmee voor een hoge mate van invloed. Gaandeweg het traject blijft de griffie geïnformeerd over de voortgang.

Kostenraming en dekking Inzet Tot en met de evaluatie in december 2024. • • •

Communicatieadviseur: 100 uur - projectleiding, penvoering en implementatie beleid Ambtelijke leden werkgroep: 36 uur Externe deskundige

Kosten De kosten voor de locatie, externe spreker en onvoorzien bedragen 5.000 euro.

Dekking De kosten zijn gedekt uit het gemeentebrede budget voor inhuur en organisatieontwikkeling.

4