RKIJ Presentatie Algoritmen comBestuur

Rekenkamer IJsselstein

Algoritmengebruik gemeente IJsselstein Kansen pakken, risico’s beheersen Presentatie commissie Bestuur 21/11/2024

Een algoritme is een set van regels en instructies die een computer geautomatiseerd volgt bij het maken van berekeningen om een probleem op te lossen of een vraag te beantwoorden.

Voornaamste reden voor extra complexiteit

Dimensies van algoritmen

Waar hebben we het over?

1. Hoe komen de instructies tot stand?

Human learning

Machine learning

Meer vereiste kennis en kunde

2. Wordt het algoritme binnen of buiten de gemeente ontwikkeld?

Binnen (intern)

Buiten (extern)

Minder directe controle

3. Wordt het algoritme binnen of buiten de gemeente ingezet?

Binnen (intern)

Buiten (extern)

Minder direct mee in aanraking

4. Is het algoritme op maat gemaakt voor de gemeente?

Nee (generiek)

Ja, (specifiek)

Meer eigen verantwoordelijkheid

Laag

Complexiteit (relatief)

Hoog

Waar en waarvoor zet GIJS algoritmen in?

Onderzoeksvragen Onderzoeksvragen

Overziet GIJS de gevolgen voor personen en bedrijven die daarmee te maken krijgen?

Wat doet GIJS om de kansen van algoritmen te benutten en de risico’s te beheersen?

Waar en waarvoor zet GIJS algoritmen in? Waar en waarvoor zet de gemeente algoritmen in?

Verkeerdoorstroom fietsers & voetgangers (team Ruimte & Projecten ism Vialis) Vroegsignalering betaalachterstanden (team Sociaal Domein ism WIL) Prioriteren energiecontroles (ODRU) Aanwijzen belastingplichtigen (BSR)

Allemaal relatief eenvoudige human learning algoritmen Beeld niet volledig; niet alle teams en GR’en zijn onderzocht

Overziet gemeente de gevolgen voor personen en bedrijven?

Voor de laagcomplexe algoritmen die zijn aangetroffen wel, althans op uitvoeringsniveau; niet op beleidsniveau.

Gemeente is niet klaar voor effectieve en verantwoorde inzet van complexere machine learning algoritmen.

Wat doet GIJS om de kansen te benutten en de risico’s te beheersen? Waar en waarvoor zet de gemeente algoritmen in?

GIJS heeft geen beleidskaders die de ambities en ‘spelregels’ op het gebied van algoritmen beschrijven. Overzicht van de ingezette algoritmen ontbreekt. GIJS heeft geen algoritmen aangemeld bij het landelijke algoritmeregister.

Het bewustzijnsniveau is laag. GIJS heeft niet genoeg kennis en kunde op het gebied van machine learning, data science en/of kunstmatige intelligentie

Welke kansen ziet GIJS?

Waar en waarvoor zet de gemeente algoritmen in?

Uitvraag onder medewerkers aan de hand van lijst met bestaande algoritme-toepassingen in gebruik bij andere gemeenten en uitvoeringsorganisaties

Niets doen is geen optie. Landelijk beleid geeft niet voldoende houvast. Een eigen beleidsmatige vertaling is onmisbaar.

Wat staat de raad te doen?

Stel als raad doelen en ambities vast en bepaal hoeveel je bereid bent te investeren. Ook bij bescheiden ambitieniveau zijn spelregels nodig en is een basisniveau kennis en capaciteit noodzakelijk.

Waar en waarvoor zet de gemeente algoritmen in?

Geef college opdracht om de visie van de raad te vertalen in een beleidskader dat aanzet tot de benodigde acties en duidelijk maakt wat wel en niet mag.

Afhankelijk van ambitieniveau raadsvisie investeren in WETEN, WILLEN en KUNNEN:

Wat staat het college te doen? Waar en waarvoor zet de gemeente algoritmen in?

Investeer in inzicht en bewustwording. Zorg dat je weet wat er door en namens GIJS gebeurt, praat erover intern en met andere gemeenten, wees alert op kansen. Motiveer en stimuleer medewerkers om kansen en risico’s te signaleren en daarmee aan de slag te gaan Creëer de randvoorwaarden: pas personeelsbeleid, informatiehuishouding en procesinrichting waar nodig aan.

Wat wil de raad voor IJsselstein?