Regenboog Monitor 2023 COC Midden Nederland
Tekst van het document
REGENBOOG MONITOR 2023
Publicatie: 17 april 2024
Voortgangsrapportage naar aanleiding van Regenboog Stembusakkoorden 2022 COC MIDDEN-NEDERLAND
0
DISCLAIMER De Regenboogmonitor 2023 van COC Midden-Nederland is met zorg samengesteld. Aangezien wij enkel gebruik kunnen maken van openbare bronnen en/of informatie die ons is toegezonden, kan het voorkomen dat informatie onvolledig, onjuist of niet meer actueel wordt weergegeven. Aan de inhoud van dit document kunnen geen rechten ontleend worden. Het gebruiken van de informatie uit de Regenboogmonitor 2023 is enkel toegestaan met bronvermelding.
1
VOORWOORD Met trots presenteert het bestuur van COC Midden-Nederland u vandaag de eindevaluatie van de Regenboogmonitor 2022-2023. In deze editie blikken we gedetailleerd terug op wat de gemeenten en provincie voor de LHBTIQ+ gemeenschap hebben gedaan in de afgelopen twee jaar, de eerste twee jaar na de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. In aanloop naar deze verkiezingen heeft COC Midden-Nederland alle 35 gemeenten in haar werkgebied bezocht voor de ondertekening van het Regenboog Stembusakkoord 2022. In 34 gemeenten is deze ondertekend, in één gemeente niet: gemeente Bunschoten-Spakenburg. In deze monitor worden alle gemeenten beoordeeld, ook gemeente Bunschoten-Spakenburg. We hebben ons best gedaan een zo compleet mogelijk beeld te schetsen van de huidige situatie per gemeente voor wat betreft de uitrol en de acties naar aanleiding van de akkoorden uit 2022. Hebben de ondertekenaars zich gehouden aan de afspraken uit het akkoord en zijn zij ermee aan de slag gegaan? Waar zullen gemeente de komende jaren een tandje bij moeten zetten? Was de eindevaluatie over 2018-2021 een reden voor meer actie of juist niet? Wat heeft het Regenboog Stembusakkoord 2022 tot op heden opgeleverd? Het valt ons op dat veel gemeenten zijn gaan werken met genderneutrale formulieren op hun websites.
Ook zien we een toename van steun aan en/of de zichtbaarheid van onze prachtige regenboogfamilie via de sociale media van veel gemeenten. Naast deze zichtbare uitingen zien we dat het bewustzijn meer en meer landt op diverse plekken binnen de gemeenten. Er zijn gemeenten aan de slag gegaan met een actief regenboog- en/of inclusiebeleid. Het doet ons ontzettend goed om te zien dat het Regenboog Stembusakkoord ertoe doet en effect heeft. Er is echter nog wel een hoop werk (samen) te verrichten. De eerste stappen zijn gezet, waar wij heel trots op terugkijken, maar het wordt nu wel tijd om door te pakken. Wij roepen alle gemeenten hier dan ook liefdevol toe op: laat zien dat echt elke inwoner er voor u toe doet. In de afgelopen twee jaar zijn we in aantal gemeenten uitgenodigd om hen te adviseren en actief betrokken om te ondersteunen bij de uitrol van de akkoorden en/of onderdelen daarvan. Ook in de andere gemeenten zouden we dit graag doen en staan wij altijd klaar om u verder te helpen en samen met u te werken aan een inclusief beleid waarin ook de LHBTIQ+ inwoner telt! NB: Deze helpende hand geldt natuurlijk ook voor partijen/gemeenten die niet getekend hebben. U kunt ons bereiken via bestuur@cocmiddennederland.nl. We wensen u veel leesplezier! Met vriendelijke groet namens het bestuur,
Laura van Nieuwenhuijze Voorzitter COC Midden-Nederland
2
WERKWIJZE COC Midden-Nederland heeft net als voorgaande jaren een beoordeling per gemeente uitgevoerd om te komen tot de Regenboog Monitor 2023. In deze monitor wordt beoordeeld in welke mate gemeenten in 2022 tot en met 2023 bijdragen aan de acceptatie, emancipatie en kansengelijkheid van LBHTIQ+ mensen. De verschillende onderdelen waarop gemeenten beoordeeld zijn worden afzonderlijk in kaart gebracht. Dit betreft de volgende onderdelen: de in het coalitie-/collegeprogramma beschreven plannen voor de LBHTIQ+; de doeltreffendheid van ambtelijke uitvoering in het belang van de LHBTIQ+; de wijze waarop verantwoording hieromtrent wordt afgelegd en uitvoer wordt gemonitord; de mate waarin het belang van de LHBTIQ+ actueel is/geagendeerd staat; en de mate waarin het belang van de LHBTIQ+ blijkt uit uitingen/via verschillende media. Deze vijf onderdelen worden afzonderlijk beoordeeld. De totaalscore per gemeente wordt gebaseerd op de score per onderdeel. Hierbij wegen de onderdelen ambtelijke uitvoer, actualiteit en uitingen zwaarder dan de andere twee onderdelen, omdat dit verder gaat dan uitgesproken intenties dan wel jaarlijkse monitoring en daadwerkelijke acties/(be)handelingen betreft.
Daarnaast wordt bij de beoordeling rekening gehouden met de uitgesproken intenties door en afgesproken samenwerking tussen politieke partijen voor het belang van de LHBTIQ+ bij de ondertekening van de Regenboog Stembusakkoorden. In deze monitor betreft dit de in 2022 al dan niet getekende akkoorden. Logischerwijs wordt van gemeenten met een relatief groot aantal raadsleden dat getekend heeft meer verwacht en van gemeenten waar het aantal raadsleden dat getekend heeft relatief klein is minder. In Bijlage 01 onder de Bijlagen is een nadere toelichting op de verschillende beoordeelde onderdelen gegeven en zijn de verschillende mogelijke scores uiteengezet. En in Bijlage 02 onder de Bijlagen is een totaaloverzicht van de uitgevoerde beoordeling opgenomen. Voor de volledigheid van deze monitor is opnieuw onder de Bijlagen in Bijlage 05 en Bijlage 06 de reeds in de Regenboogmonitor 2021 inzichtelijk gemaakte resultaten van de Stembusakkoorden ronde in 2022 opgenomen. Voor de beoordeling zijn gemeentelijke websites, vergaderstukken en –agenda’s, (regionale en) sociale media, tips en aanwijzingen van inwoners en kennis en ervaringen van COC Midden-Nederland met de verschillende gemeenten gebruikt. NB: Het werkgebied van COC Midden-Nederland is in de afgelopen jaren aan verandering onderhevig geweest.
Zo is gemeente Barneveld sinds 2022 toegevoegd aan het werkgebied en is de gemeente Weesp (als gevolg van herindeling) in 2021 overgegaan naar het werkgebied van een andere lid-vereniging onder COC Nederland.
3
R E S U LTAT E N Regenboogmonitor 2023 Het totale werkgebied van COC Midden-Nederland wordt in de Regenboogmonitor 2023 beoordeeld met een voldoende. Deze totaalscore is gelijk aan die in de Regenboogmonitor 2021 (waarin de gemeenten over de jaren 2018 tot en met 2021 werden beoordeeld).
De beoordelingssystematiek om te komen tot deze score is conform die van de vorige monitor. Dit maakt dat de score in deze monitor goed vergelijkbaar is met die van de vorige monitor. Hieronder is op het niveau van het totale werkgebied de totaalscore per beschreven onderdeel conform de nieuwe systematiek weergegeven. INWONERAANTAL GEMEENTEN
COALITIE-/COLLEGE PROGRAMMA
AMBTELIJKE UITVOERING
VERANTWOORDING
ACTUALITEIT
UITINGEN
BEOORDELING
VORIGE BEOORDELING
Totaal werkgebied
beperkt
gemiddeld
beperkt
jaarlijks
inclusief/meer uitingen
voldoende
voldoende
De 35 beoordeelde gemeenten verschillen in veel opzichten van elkaar. Daarom is niet altijd de ene gemeente met de andere gemeente te vergelijken. In deze monitor zijn de gemeenten op basis van inwoneraantallen wel in drie categorieën verdeeld, te weten gemeenten met meer dan 100.000 inwoners (grote gemeenten), gemeenten met een inwoneraantal tussen de 50.000 en 100.000 (middelgrote gemeenten) en gemeenten met minder dan 50.000 inwoners (kleine gemeenten). Ten opzichte van de vorige monitor heeft geen verschuiving van gemeenten van de ene naar een andere categorie plaatsgevonden. Hieronder zijn de scores per onderkende categorie weergegeven. INWONERAANTAL GEMEENTEN
COALITIE-/COLLEGE PROGRAMMA
Meer dan 100.000 50.000 tot 100.000 Tot 50.000
AMBTELIJKE UITV OERING
VERANTWOORDING
ACTUALITEIT
UITINGEN
ambitieus
intensief
uitvoerig
meer dan jaarlijks
inclusief/meer uitingen
goed
goed
beperkt
gemiddeld
beperkt
jaarlijks
inclusief/meer uitingen
voldoende
matig
niet
beperkt
niet
enkele keer
neutraal/enkele uiting
matig
matig
BEOORDELING
VORIGE BEOORDELING
De totaalscores per categorie zijn onveranderd gebleven. Op het onderdeel Uitingen is de totaalscore voor de middelgrote en kleine gemeenten verbeterd. Verdere zaken voor afzonderlijke gemeenten die opvallen: In twee gemeenten, Bunnik en Wijdemeren, heeft 100% van de Raad het Regenboog Stembusakkoord 2022 ondertekend. Echter laat Bunnik een verbeterde score zien en laat Wijdemeren een verslechterde score zien. Voor beide gemeenten geldt dat de totaalscore lager is dan op basis van het ondertekenen van het akkoord verwacht mocht worden; In tien gemeenten heeft 100% van de coalitiepartijen het Regenboog Stembusakkoord 2022 getekend. Dit betreffende de gemeenten Utrecht, Gooise Meren, Nieuwegein, Baarn, Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, Huizen, Nijkerk en Wijdemeren. Het valt tegen dat de scores ten opzichte van de Regenboogmonitor 2021 voor de gemeenten Utrecht, De Bilt en Huizen zijn verslechterd. De gemeenten Nieuwegein, Baarn en De Ronde Venen daarentegen laten een verbeterde score zien. Bij de gemeenten Gooise Meren en Nijkerk zijn verbeteringen zichtbaar, maar deze vertalen zich nog niet in een verbeterde totaalscore; In gemeente Bunschoten heeft geen enkele partij in de Raad een handtekening onder het Regenboog Stembusakkoord 2022 gezet.
Het is dan ook in de lijn der verwachting dat de totaalscore onverbeterd slecht is gebleven; De gemeenten Barneveld, Blaricum, Bunschoten, Eemnes, Lopik, Renswoude en Scherpenzeel kennen coalities, waarin geen van de coalitiepartijen het akkoord heeft ondertekend. Ook hiervoor geldt dat de slecht totaalscore in lijn met de verwachting is. Ten opzichte van de beoordeling in de Regenboogmonitor 2022 laten de gemeenten Blaricum en Eemnes helaas een verslechtering zien; Gemeente Montfoort, waarin toch door bijna driekwart van de Raad en tweederde van de coalitiepartijen voor het Regenboog Stembusakkoord 2022 is getekend, verslechterde de score het sterkst van voldoende naar slecht;
4
Met name qua Uitingen is een duidelijke verbetering zichtbaar ten opzichte van twee jaar geleden. In achttien gemeenten wordt zichtbaar meer, uitgebreider en/of inclusievere invulling gegeven aan uitingen ter ondersteuning van de LHBTIQ+ gemeenschap. Op dit onderdeel verbeterd de totale score voor het gehele werkgebied van COC Midden-Nederland; Gemeente Amersfoort is de enige gemeente die in deze Regenboogmonitor 2023 een goed scoort; Van de middelgrote gemeenten, waarin een meerderheid van de Raad en de Coalitie het akkoord getekend heeft, laat gemeente Houten een verbeterde totaalscore zien. De gemeenten Stichtse Vecht en Zeist laten op onderdelen verbetering zien, maar dit vertaalt zich niet in een verbeterde totaalscore. Voor gemeente Hilversum geldt ook dat de totaalscore gelijk blijft, echter laten zij op onderdelen verslechtering zien; Van de kleine gemeenten, anders dan al genoemd, hebben in Oudewater en Wijk bij Duurstede grote meerderheden het akkoord getekend, maar ook daar zijn nauwelijks verbeteringen zichtbaar; In gemeente Woudenberg is het Regenboog Stembusakkoord 2022 in minderheid getekend door de Raad en de coalitiepartijen.
Ondanks dat de totaalscore niet verbeterd is, is aldaar op onderdelen zichtbaar (meer) aandacht besteed aan de belangen van de LHBTIQ+ gemeenschap; Nog geen van de gemeenten heeft KPI’s gedefinieerd of iets dergelijks ingesteld om te sturen op de emancipatie/acceptatie/kansengelijkheid van de LHBTIQ+ gemeenschap en/of de doeltreffendheid van hun beleid/acties te monitoren; en Slechts in een drietal gemeenten wordt op geen enkele manier dan wel nauwelijks steun of blijk van acceptatie van de LHBTIQ+ vanuit de gemeente geuit: Bunschoten, Lopik en Scherpenzeel. De gedetailleerde beoordeling per gemeente op de verschillende onderdelen is opgenomen onder de Bijlagen, Bijlage 02. Daarnaast is onder de Bijlagen in Bijlage 03 per gemeente en per onderdeel inzichtelijk gemaakt welke scores zijn verbeterd dan wel verslechterd. In onderstaande kaartdiagram zijn de scores per gemeente geduid in kleuren. Hierbij zijn gemeenten met de score goed groen, voldoende geel, matig oranje en slecht rood ingekleurd.
Tevens zijn kaartdiagrammen opgenomen onder de Bijlagen, Bijlage 04, waarin a) het percentage ondertekenaars van het Regenboog Stembusakkoord 2022 in de Raad; en b) het percentage ondertekenaars van het Regenboog Stembusakkoord 2022 in de Coalitie inzichtelijk is gemaakt. Hierbij is de kleur bepaald op basis van de hoogte het percentage: 100,0% is aangeduid met donkergroen, 0,0% is aangeduid met donkerrood en de percentages ertussen van hoog naar laag variëren van lichtgroen tot geel tot oranje tot lichtrood.
5
Provincie Utrecht In deze monitor wordt ook provincie Utrecht als overheidsorgaan beoordeeld. Na de verkiezingen in 2019 hadden de ondertekenaars 45% van de zetels en in de toenmalige coalitie had 65% het stembusakkoord getekend. In 2023 hebben verkiezingen voor de Provinciale Staten plaatsgevonden. In de aanloop naar die verkiezingen is COC Midden-Nederland langsgegaan met het Stembusakkoord 2023. Het aantal partijen dat dit akkoord tekende nam per saldo toe met twee, doordat drie partijen (VVD, VOLT en BBB) in tegenstelling tot vier jaar geleden het akkoord mede ondertekenden en één partij (50PLUS) in tegenstelling tot vier jaar geleden het akkoord niet ondertekende. Hieronder zijn de ondertekenaars per verkiezingsjaar op een rij gezet. NAAM PROVINCIE
JAAR PARTIJEN ZETELS
Utrecht Amersfoort
2019 2023
6 8
GETEKEND DOOR PARTIJEN: D66 D66
44,9% 63,3%
GL GL
PvdA PvdA
50PLUS
PvdD PvdD
SP SP
VVD
VOLT
BBB
Hieronder is ook voor provincie Utrecht de beoordeling op onderdelen over de periode 2022 tot en met 2023 weergegeven. NAAM PROVINCIE Utrecht
COALITIEPROGRAMMA beperkt
AMBTELIJKE UITV OERING gemiddeld
VERANTWOORDING
ACTUALITEIT
UITINGEN
BEOORDELING
VORIGE BEOORDELING
uitvoerig
meer dan jaarlijks
neutraal/enkele uiting
voldoende
slecht
Afgezet tegen de beoordeling in de Regenboogmonitor 2021 hebben de volgende ontwikkelingen in de scores plaatsgevonden. GETEKEND STEMBUSAKKOORD NAAM PROVINCIE Utrecht
AANTAL INWONERS 6.319
0,0%
STATEN
COALITIE
18,4%
18,6%
COALITIE-/COLLEGE PROGRAMMA
AMBTELIJKE UITVOERING
VERANTWOORDING
ACTUALITEIT
UITINGEN
BEOORDELING
Vanuit de provincie wordt (ook zichtbaar) meer aandacht besteed aan de belangen van de LHBTIQ+. De afspraken met de gemeenten Utrecht en Amersfoort in 2022 zijn hiervan een mooi voorbeeld. De provincie verbetert haar totaalscore daarmee van slecht in 2021 naar voldoende in 2023.
6
AA N B E V E L I N G E N Het gestegen aantal ondertekenaars van het Regenboog Stembusakkoord 2022 en de stijging van het aantal raadszetels van de ondertekenaars beloofden mooie ontwikkelingen in het belang van de LHBTIQ+ binnen de gemeenten. In de formatieperiode zijn de ondertekende intenties beperkt vertaald in concrete ambities in de coalitie-/collegeprogramma’s, waarmee de ambtenarij onder aanvoering van de collegeleden en onder toeziend oog van de Raad met de bijbehorende budgetten aan de slag hadden kunnen gaan. Voorafgaand aan het tekenmoment met het stembusakkoord voor 2022 zijn concrete suggesties voor de uitvoering meegestuurd.
Daarnaast raden wij aan om de belangen van de LHBTIQ+ blijvend belangrijk te houden door doelen concreet te maken en/of te actualiseren in een Regenboogagenda/Actieplan LHBTIQ+; op alle verschillende beleidsterreinen de belangen van de LHBTIQ+ mee te wegen en te beschrijven; onderzoek te doen en gesprekken met inwoners te hebben hieromtrent om zo goed mogelijk in te spelen op de lokale behoefte en situatie; de belangen van de LHBTIQ+ en het realiseren van doelstellingen vast onderdeel van de jaarlijkse verantwoording te maken en (door bijvoorbeeld KPI’s te definiëren) de Raad zo goed mogelijk van stuurinformatie te voorzien; frequent deze thematiek en/of onderliggende onderwerpen te agenderen en inhoudelijk te bespreken; in uitingen van de gemeente (website, formulieren, sociale media, speeches, maar ook bijvoorbeeld het hijsen van de regenboogvlag) zo divers en inclusief mogelijk te zijn, specifieke informatie te bieden, het belang te onderkennen en/of ontmoeting en evenementen te faciliteren/ondersteunen; partners van de gemeenten, zoals zorg- en welzijnsorganisaties, sport- en cultuurverenigingen, scholen en het bedrijfsleven hierin te betrekken en te stimuleren specifiek aandacht te hebben voor de belangen van de LHBTIQ+; en lokale initiatieven vanuit de samenleving hieromtrent te stimuleren, te ondersteunen en te promoten.
COC Midden-Nederland denkt graag mee in de totstandkoming en/of doorontwikkeling en uitvoer van beleid. Van harte deelt COC Midden-Nederland kennis, netwerk en ervaring hierin. Als vrijwilligersorganisatie kan COC Midden-Nederland daarnaast bijvoorbeeld voorlichting, (safe spaces/activiteiten binnen) op de specifieke doelgroepen gerichte werkgroepen en in samenwerking met Art.1 Midden-Nederland een meldplatform voor, informatie over en nazorg bij gevallen van discriminatie-incidenten bieden. Uiteraard gaat COC MiddenNederland graag in gesprek hierover.
7
B I J LAG E N 01 – Toelichting en scores per beoordeeld onderdeel ONDERDEEL
TOELICHTING
Collegeprogramma
Hoe ambitieuzer de plannen in het collegeprogramma en/of in hoe meer beleidsterreinen plannen in
SCORES ambitieus
uitgebreid
beperkt
niet
intensief
gemiddeld
beperkt
niet
zeer uitvoerig
uitvoerig
beperkt
niet
Hoe vaker en/of inhoudelijker belangen van LHBTIQ+ op de agenda staan/besproken worden, hoe
meer dan
jaarlijks
enkele keer
niet
hoger de score op dit onderdeel. Hierbij is rekening gehouden met zowel het aantal ondertekenaars
jaarlijks
het belang van de LHBTIQ+ opgenomen zijn, hoe hoger de score op dit onderdeel. Hierbij is rekening gehouden met het aantal ondertekenaars van het stembusakkoord dat deel uitmaakt van de coalitie. Ambtelijke
Hoe meer de belangen van de LHBTIQ+ in beleid zijn opgetekend, separaat en/of in verschillende
uitvoering
beleidsnotities op onderdelen, en/of concrete acties zijn uitgevoerd, hoe hoger de score op dit onderdeel. Hierbij is rekening gehouden met het aantal ondertekenaars van het stembusakkoord dat deel uitmaakt van de coalitie.
Verantwoording
Hoe uitvoeriger verantwoording wordt afgelegd op het gebied van de LHBTIQ+ belangen en hoe beter de Raad in staat is te sturen op basis van die informatie (bijvoorbeeld door KPI's), hoe hoger de score op dit onderdeel. Hierbij is rekening gehouden met zowel het aantal ondertekenaars van het stembusakkoord in de Raad als dat deel uitmaakt van de coalitie.
Actualiteit
van het stembusakkoord in de Raad als dat deel uitmaakt van de coalitie. Uitingen
Hoe neutraler of inclusiever de website, gemeentelijke formulieren, speeches etc. en hoe meer bewuste uitingen van steun (zoals een regenboogvlag), hoe hoger de score op dit onderdeel. Hierbij
inclusief/
neutraal/
neutraal/
aanstoot-
meer uitingen
enkele uiting
geen uiting
gevend
≥ 80%
50% tot 80%
20% tot 50%
< 20%
goed
voldoende
matig
slecht
is rekening gehouden met de omvang van de gemeente en het aantal ondertekenaars van het stembusakkoord dat deel uitmaakt van de coalitie. Verwachting
Hoe meer raadsleden verhoudinggewijs het Regenboog Stembusakkoord getekend hebben, hoe meer het belang van LHBTIQ+ onderkend wordt en dus hoe meer verwacht wordt en mag worden in de opvolging van het stembusakkoord.
Totaalscore
Afhankelijk en op basis van de scores op de bovenstaande vijf onderdelen, al dan niet vermeerderd of verminderd met een factor op basis van de verwachting, wordt de totaalscore voor een gemeente bepaald.
8
02 – Beoordeling per onderdeel per gemeente/provincie GETEKEND STEMBUSAKKOORD NAAM GEMEENTE
AANTAL INWONERS
Amersfoort Utrecht
157.462 359.370 516.832
Barneveld Gooise Meren Hilversum Houten Nieuwegein Stichtse Vecht Veenendaal Vijfheerenlanden Woerden Zeist
59.992 58.524 91.235 50.223 63.866 65.108 66.912 57.829 52.694 65.043 631.426
Baarn Blaricum Bunnik Bunschoten De Bilt De Ronde Venen Eemnes Huizen IJsselstein Laren Leusden Lopik Montfoort Nijkerk Oudewater Renswoude Rhenen Scherpenzeel Soest Utrechtse Heuvelrug Wijdemeren Wijk bij Duurstede Woudenberg
24.792 11.952 15.341 22.019 43.384 44.720 9.362 41.090 33.819 11.400 30.544 14.456 13.896 43.600 10.138 5.556 20.203 10.128 46.906 49.946 24.463 23.925 13.639 565.279
RAAD
COALITIE-/COLLEGE PROGRAMMA
AMBTELIJKE UITVOERING
VERANTWOORDING
ACTUALITEIT
UITINGEN
BEOORDELING
VORIGE BEOORDELING
3 2 3
ambitieus uitgebreid ambitieus
intensief gemiddeld intensief
uitvoerig beperkt uitvoerig
meer dan jaarlijks meer dan jaarlijks zeer uitvoerig
inclusief/meer uitingen inclusief/meer uitingen inclusief/meer uitingen
goed voldoende goed
goed goed goed
0 0 0 1 2 1 0 0 0 1 1
niet niet niet beperkt uitgebreid beperkt niet niet niet beperkt beperkt
beperkt gemiddeld gemiddeld gemiddeld gemiddeld beperkt beperkt beperkt gemiddeld intensief gemiddeld
niet beperkt beperkt beperkt beperkt niet niet niet niet beperkt beperkt
niet enkele keer jaarlijks enkele keer enkele keer enkele keer meer dan jaarlijks niet meer dan jaarlijks meer dan jaarlijks uitvoerig
neutraal/geen uiting inclusief/meer uitingen inclusief/meer uitingen inclusief/meer uitingen inclusief/meer uitingen inclusief/meer uitingen neutraal/enkele uiting inclusief/meer uitingen inclusief/meer uitingen inclusief/meer uitingen inclusief/meer uitingen
slecht matig voldoende voldoende voldoende matig matig matig voldoende voldoende voldoende
geen matig voldoende matig matig matig voldoende matig voldoende voldoende matig
beperkt niet niet niet niet beperkt niet beperkt niet niet niet niet niet beperkt niet niet niet niet beperkt niet niet niet niet niet
beperkt niet beperkt niet niet gemiddeld niet beperkt niet niet beperkt niet niet niet niet niet niet niet beperkt gemiddeld beperkt beperkt beperkt beperkt
beperkt niet niet niet niet beperkt niet beperkt niet niet beperkt niet niet niet niet niet niet niet niet beperkt niet niet niet niet
niet niet niet niet enkele keer enkele keer niet enkele keer enkele keer enkele keer niet niet niet niet niet enkele keer jaarlijks enkele keer enkele keer jaarlijks enkele keer jaarlijks jaarlijks beperkt
neutraal/enkele uiting neutraal/geen uiting inclusief/meer uitingen neutraal/geen uiting neutraal/enkele uiting inclusief/meer uitingen neutraal/enkele uiting inclusief/meer uitingen neutraal/geen uiting neutraal/enkele uiting inclusief/meer uitingen neutraal/geen uiting neutraal/geen uiting neutraal/geen uiting neutraal/enkele uiting neutraal/geen uiting neutraal/enkele uiting neutraal/geen uiting neutraal/enkele uiting neutraal/enkele uiting neutraal/enkele uiting neutraal/enkele uiting inclusief/meer uitingen neutraal/enkele uiting
matig slecht matig slecht slecht voldoende slecht matig matig matig matig slecht slecht slecht slecht slecht matig slecht matig matig matig matig matig matig
slecht matig slecht slecht matig matig matig voldoende slecht slecht matig slecht voldoende slecht slecht slecht slecht slecht matig matig voldoende matig matig matig
beperkt
gemiddeld
beperkt
uitvoerig
inclusief/meer uitingen
voldoende
voldoende
COALITIEPROGRAMMA
AMBTELIJKE UITVOERING
VERANTWOORDING
ACTUALITEIT
UITINGEN
BEOORDELING
VORIGE BEOORDELING
beperkt
gemiddeld
uitvoerig
meer dan jaarlijks
neutraal/enkele uiting
voldoende
slecht
COALITIE
9,2%
74,4%
82,6%
21,0%
86,7%
100,0%
30,2%
81,0%
91,5%
3,5%
15,2%
0,0%
3,4%
96,8%
100,0%
5,3%
78,4%
75,0%
2,9%
93,5%
88,2%
3,7%
90,9%
100,0%
3,8%
69,7%
78,9%
3,9%
39,4%
13,0%
3,4%
38,7%
42,1%
3,1%
74,2%
55,6%
3,8%
75,8%
90,5%
36,8%
67,2%
70,3%
1,4%
89,5%
100,0%
0,7%
20,0%
0,0%
0,9%
100,0%
100,0%
1,3%
0,0%
0,0%
2,5%
70,4%
100,0%
2,6%
88,9%
100,0%
0,5%
7,7%
0,0%
2,4%
70,4%
100,0%
2,0%
56,5%
43,8%
0,7%
26,7%
40,0%
1,8%
47,8%
33,3%
0,8%
6,7%
0,0%
0,8%
73,3%
66,7%
2,5%
59,3%
100,0%
0,6%
73,3%
77,8%
0,3%
18,2%
0,0%
1,2%
42,1%
27,3%
2,9%
69,0%
52,9%
1,4%
100,0%
100,0%
1,4%
73,7%
83,3%
0,8%
46,7%
25,0%
33,0%
56,1%
59,0%
1 0 0 0 0 1 0 1 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0
1.713.537 100,0%
62,7%
66,1%
1
0,6%
6,7%
0,0%
2,7%
55,2%
58,8%
GETEKEND STEMBUSAKKOORD NAAM PROVINCIE Utrecht
AANTAL INWONERS 1.361.153
100,0%
STATEN
COALITIE
63,3%
84,0%
1
9
03 – Mutatie score per onderdeel per gemeente ten opzichte van vorige monitor GETEKEND STEMBUSAKKOORD NAAM GEMEENTE
AANTAL INWONERS
Amersfoort Utrecht Meer dan 100.000 inw.
186 -0,3% 1.773 -0,5% 1.959 -0,8%
-2,6% -2,2% -2,4%
1,7% 8,3% 4,8%
Barneveld Gooise Meren Hilversum Houten Nieuwegein Stichtse Vecht Veenendaal Vijfheerenlanden Woerden Zeist 50.000 tot 100.000 inw.
59.992 469 404 77 404 177 419 1.018 395 138 63.493
3,5% -0,1% -0,1% -0,1% -0,1% -0,1% -0,1% 0,0% -0,1% -0,1% 2,7%
15,2% 48,4% 35,1% 35,5% 48,5% -9,1% 3,0% -16,1% 35,5% -12,1% 12,9%
0,0% 40,0% 25,0% 1,6% 38,9% -21,1% -10,8% -37,9% 39,8% 1,0% 9,0%
Baarn Blaricum Bunnik Bunschoten De Bilt De Ronde Venen Eemnes Huizen IJsselstein Laren Leusden Lopik Montfoort Nijkerk Oudewater Renswoude Rhenen Scherpenzeel Soest Utrechtse Heuvelrug Weesp Wijdemeren Wijk bij Duurstede Woudenberg Tot 50.000 inw.
-76 0,0% 412 0,0% 150 0,0% 153 0,0% 247 -0,1% 264 -0,1% 115 0,0% -183 -0,1% -290 -0,1% 120 0,0% 143 0,0% -11 0,0% -21 0,0% 429 0,0% -92 0,0% 112 0,0% 84 0,0% 248 0,0% 300 -0,1% 366 -0,1% -19.738 -1,2% 105 0,0% 11 0,0% 277 0,0% -16.875 -2,0%
57,9% 0,0% 100,0% 0,0% 22,2% 7,4% 7,7% 48,1% 30,4% 13,3% 21,7% -6,7% 46,7% 44,4% 60,0% 18,2% 6,8% 6,7% 34,5% 6,9% 0,0% 100,0% 31,6% 46,7% 31,6%
72,7% -12,5% 100,0% 0,0% 50,0% 0,0% 0,0% 81,3% 43,8% 40,0% 2,6% 0,0% 29,2% 100,0% 52,8% 0,0% -22,7% 0,0% 40,1% -15,5% 0,0% 100,0% 13,3% 25,0% 33,0%
Totaal werkgebied
48.577
22,0%
22,1%
0,0%
RAAD
COALITIE
COALITIE-/COLLEGE PROGRAMMA
AMBTELIJKE UITVOERING
VERANTWOORDING
ACTUALITEIT
UITINGEN
BEOORDELING
10
04a – Percentage Stembusakkoord ondertekenaars in de Raad
04b – Percentage Stembusakkoord ondertekenaars in de Coalitie
11
05 – Stembusakkoorden 2022 (uit Regenboogmonitor 2021) Regenboog stembusakkoorden 2022 Zowel het aantal partijen dat het Regenboog Stembusakkoord heeft getekend als het aantal zetels van de tekenende partijen in de gemeenteraad is in 2022 toegenomen ten opzichte van 2018! Dit geldt ook als de gemeenten waar COC Midden-Nederland niet is langsgegaan in 2018 buiten beschouwing gelaten worden. Hieronder zijn de totalen voor de grote gemeenten, middelgrote gemeenten en kleine gemeenten en het totaal van het werkgebied van COC Midden-Nederland op een rij gezet. INWONERAANTAL
JAAR
AANTAL
ZETELS
Meer dan 100.000
2018
17
83,3%
Amersfoort
2022
21
84,5%
50.000 tot 100.000
2018
50
54,3%
Baarn
2022
67
67,5%
Tot 50.000
2018
45
24,5%
Barneveld
2022
87
57,2%
Totalen
2018
112
40,7%
2022
175
63,8%
Bovenstaande resultaten zijn een prachtige ontwikkeling. In meerderheid wordt de intentie uitgesproken en ondertekend om zich in te spannen voor de belangen van de LHBTIQ+ in de omgeving. De verwachting is dan ook dat in de komende vier jaar veel mooie ontwikkelingen binnen gemeenteland te zien zullen zijn. Onder de Bijlagen zijn de resultaten per gemeente van de Regenboog Stembusakkoorden 2022, afgezet tegen de resultaten van 2018, opgenomen (Bijlage 06). De volgende zaken vallen op: In de gemeenten Bunnik en Wijdemeren heeft de voltallige gemeenteraad (100%) het Stembusakkoord ondertekent. In de gemeenten Baarn, Gooise Meren, Hilversum, Houten, Leusden en Montfoort is het aantal tekenende partijen met (meer dan) 100% toegenomen, in gemeente Huizen is dit zelfs 200%; Het totale aantal ondertekenaars is gestegen van 112 in 2018 naar 175 in 2022. Van deze stijging van 63 betreffen er 42 op gemeenteniveau actieve landelijke partijen en dus 21 lokale partijen.
De stijging van het aantal tekenende lokale afdelingen van landelijke partijen per partij is de volgende: CDA tekende in 2018 in 10 gemeenten en in 2022 in 25 gemeenten, wat een stijging van 15 is; Het aantal lokale VVD-afdelingen dat tekende steeg van 12 in 2018 met 14 naar 26 in 2022; ChristenUnie tekende in 2022 mee in 6 gemeenten, wat een stijging van 5 is ten opzichte van 2018 (1); Ten opzichte van 20 gemeenten in 2018 tekende D66 in 4 gemeenten meer mee in 2022 (24); en De volgende partijen hebben aandeel in het overige deel van de stijging: Partij voor de Dieren +2; Partij van de Arbeid/GroenLinks/lijstverbinding PvdA-GL +1; BIJ1 +1; VOLT +1 en PVV -1. BIJ1 en VOLT tekenen voor het eerst mee en de PVV tekende in 2018 wel maar in 2022 niet mee; In gemeente Laren nam het aantal tekenende partijen af, maar steeg het aantal zetels van de tekende partijen; In gemeente Bunschoten werd zowel in 2018 als in 2022 door geen enkele partij meegetekend; en In de gemeenten Stichtse Vecht, Vijfheerenlanden en Zeist nam zowel het aantal partijen dat het stembusakkoord tekende als het aantal zetels in de Raad van de tekenende partijen af.
Wanneer de gemeenten die nieuw in of niet langer in het werkgebied van COC Midden-Nederland zijn en de gemeenten waar COC Midden-Nederland in 2018 niet langs geweest is voor de ondertekening van het Regenboog Stembusakkoord gefilterd worden, ontstaat het volgende beeld:
12
INWONERAANTAL
JAAR
AANTAL
ZETELS
Meer dan 100.000
2018
17
83,3%
Amersfoort
2022
21
84,5%
50.000 tot 100.000
2018
50
54,3%
Baarn
2022
65
73,0%
Tot 50.000
2018
45
33,3%
2022
71
61,4%
2018
112
47,7%
2022
157
68,8%
Totalen
Hieruit blijkt dat het akkoord niet alleen door meer partijen wordt ondertekend, maar dat de ondertekenaars op totaalniveau in zetelaantal gestegen zijn. Al in 2022 (en nog voor coalities formeel gevormd zijn) wordt initiatief genomen vanuit partijen in gemeenten richting COC Midden-Nederland in voorbereiding op de coalitie-onderhandelingen, maar ook in voorbereiding op de komende raadsperiode. Daarnaast zijn begin 2022 afspraken tussen de gemeenten Utrecht en Amersfoort en provincie Utrecht ondertekend, welke zich verenigd zullen gaan richten op (de jongeren in) het onderwijs. En, gezien de resultaten van de stembusakkoorden in 2022, zal dit nog maar het begin zijn van een veel grotere ontwikkeling in het belang van de LHBTIQ+!
13
06 – Ondertekening stembusakkoorden per gemeente 2018 en 2022 PARTIJEN ZETELS
NAAM GEMEENTE
JAAR
Amersfoort
2018
7
76,9%
GETEKEND DOOR PARTIJEN: A14
CDA
D66
GL
Amersfoort
2022
8
76,9%
A14
CDA
D66
GL
Baarn
2018
3
31,6%
Baarn
2022
6
89,5%
Barneveld**
2018
0
0,0%
Barneveld
2022
2
Blaricum
2018
Blaricum
2022
Bunnik*
2018
0
0,0%
Bunnik
2022
4
100,0%
Bunschoten*
2018
0
0,0%
Bunschoten
2022
0
0,0%
De Bilt
2018
5
48,1%
De Bilt
2022
6
70,4%
De Ronde Venen
2018
6
81,5%
CDA
D66
De Ronde Venen
2022
7
96,3%
CDA
D66
Eemnes*
2018
0
0,0%
Eemnes
2022
1
7,7%
Gooise Meren
2018
3
48,4%
Gooise Meren
2022
8
96,8%
Hilversum
2018
4
43,2%
Hilversum
2022
8
75,7%
CDA
Houten
2018
5
58,1%
CDA
Houten
2022
9
93,5%
CDA
CU
Huizen
2018
2
22,2%
Huizen
2022
6
70,4%
CDA
D66
IJsselstein
2018
3
26,1%
IJsselstein
2022
5
56,5%
CDA
Laren
2018
3
13,3%
CDA
Laren
2022
1
26,7%
Leusden
2018
2
26,1%
Leusden
2022
5
52,2%
CDA
Lopik
2018
1
13,3%
PvdA
Lopik
2022
1
6,7%
PvdA
Montfoort
2018
2
26,7%
Montfoort
2022
5
73,3%
CDA
Nieuwegein
2018
5
42,4%
Nieuwegein
2022
9
93,9%
Nijkerk
2018
1
14,8%
Nijkerk
2022
3
59,3%
Oudewater
2018
1
13,3%
Oudewater
2022
3
73,3%
Renswoude*
2018
0
0,0%
Renswoude
2022
1
18,2%
Rhenen
2018
3
35,3%
Rhenen
2022
5
47,1%
Scherpenzeel*
2018
0
0,0%
Scherpenzeel
2022
1
7,7%
Soest
2018
4
20,7%
Soest
2022
5
55,2%
CDA
D66
Stichtse Vecht
2018
9
78,8%
CDA
GL
Stichtse Vecht
2022
7
69,7%
CDA
GL
Utrecht
2018
10
88,9%
Utrecht
2022
13
91,1%
PvdA LNS
PvdA
VB
VVD
D66
GL
PvdA
CDA
D66
GL
PvdA
18,2%
PRO98
VVD
2
20,0%
CDA
D66
2
20,0%
DBP
PAGL
P21
VVD
D66
GL
D66
GL
LDB
L8K
PAGL
CDA
D66
BDB CDA
IC
SP PvdD
PvdA
SP
PvdA
SP
PAGL
RVB
HvBNM
VVD VVD
SrP
VVD
SrP
VVD
PvdA
VVD
PvdA
VVD
D66 D66 CDA
CU
D66
GDP
GL GL
HvH
D66
DH
GL
HvH
HLB
SP
D66
GL
PvdA
VVD
D66
GL
HA!
IIH
NH
PvdA
VVD
GL
LH
PvdA
D66
GL
PvdA
D66
GL
PvdA
D66
GL
SP
VSP
VVD
SSV
SB PVV
CU CU
GL
SP
PvdA VVD
VVD
VVD PAGL
SP
D66
PAGL
SP
VVD
D66
PAK
D66
PAK
LM
VVD
CDA
D66
GL
CDA
D66
GL
IB
PRO21
VVD
LVN
PvdA
LVN
PvdA
PCR
PvdA
DLPN CDA DO CDA
DO
VVD
VVD D66 CDA
CU
D66
D66
DSN
PRGL
PvdA
PROS
HVV
CDA
GL
LL
LP
LTR VVD M2000
LL
CDA BIJ1
GL GGS
CU
PvdA PvdA
SVB
D66
GL
PvdD
PP
PvdA
D66
GL
PvdD
PP
PvdA
VVD VVD
SU
SP
S&S
SP
S&S
VVD VOLT
VVD
14
PARTIJEN ZETELS
NAAM GEMEENTE
JAAR
Utrechtse Heuvelrug
2018
3
62,1%
GETEKEND DOOR PARTIJEN:
Utrechtse Heuvelrug
2022
5
69,0%
Veenendaal
2018
6
36,4%
Veenendaal
2022
7
39,4%
CDA
Vijfheerenlanden
2018
5
54,8%
Vijfheerenlanden
2022
4
38,7%
Wijdemeren*
2018
0
0,0%
Wijdemeren
2022
7
100,0%
Wijk bij Duurstede
2018
4
42,1%
Wijk bij Duurstede
2022
5
73,7%
Woerden
2018
5
38,7%
Woerden
2022
8
74,2%
Woudenberg*
2018
0
0,0%
Woudenberg
2022
3
Zeist
2018
Zeist
2022
D66
OPEN
D66
OPEN
PvdD
VVD
D66
GL
LVD
PvdA
SP
VVD
D66
GL
LVD
PvdA
SP
VVD
CDA
D66
GL
PvdA
VVD
CDA
D66
GL
PvdA
CDA
CU
D66
DB
PAGL
VVD
D66
GL
VVD
WNU
BB
CDA
CDA
VVD
DLPW
D66
D66
SWW PW
CDA
D66
IBW
46,7%
GBW
PAGL
VVD
8
87,9%
CDA
D66
GL
5
75,8%
CDA
D66
GL
SP
PW
NDZ
VVD
PvdA
SW
VVD
SPL
SW
VVD
SNU
SP
SNU
W&D
VVD VVD
* Betreffen gemeenten waar COC Midden-Nederland in 2018 niet langsgeweest voor ondertekening van het Regenboog Stembusakkoord 2018. ** Betreft een gemeente die sinds 2022 nieuw is in het werkgebied van COC Midden-Nederland.
Partijnaam bij gehanteerde afkorting: A14
Amersfoort 2014
LVN
Lokale Vernieuwing
BB
BurgerBelangen
M2000
Maarssen2000
BDB
Beter De Bilt
NDZ
Nieuw Democratisch Zeist
BIJ1
BIJ1
NH
Natuurlijk Houten
CDA
Christen Democratisch Appèl
OPEN
Progressief Heuvelrug/GroenLinks/PvdA
CU
ChristenUnie
P21
Perspectief 21
D66
Democraten 1966
PAGL
PvdA/GroenLinks
DB
DorpsBelangen
PAK
Progressief Akkoord
DBP
De Blaricumse Partij
PCR
Progressieve Combinatie Rhenen
DH
Democraten Hilversum
PP
PiratenPartij
DLPN
De Lokale Partij Nijkerk
PRGL
Progressief Rhenen/GroenLinks
DLPW
De Lokale Partij Wijdemeren
PRO21
Progressief21
DO
De Onafhankelijken
PRO98
PRO Barneveld/PvdA/D66
DSN
Democraten Soest Natuurlijk
PROS
Progressief Scherpenzeel
GBW
Gemeente Belangen Woudenberg
PvdA
Partij van de Arbeid
GDP
Goois Democratisch Platform
PvdD
Partij voor de Dieren
GGS
Gemeentebelangen Groen Soest
PVV
Partij Voor de Vrijheid
GL
GroenLinks
PW
Progressief Woerden
HA!
Houten Anders!
RVB
Ronde Venen Belang
HLB
Hilversums Lokaal Belang
S&S
Student & Starter
HvBNM Hart voor Bussum, Naarden, Muiden en Muiderberg
SB
Streekbelangen
HvH
Hart voor Hilversum
SNU
Seyst.Nu
HVV
Het Vechtse Verbond
SP
Socialistische Partij
IB
Ieders Belang
SPL
Splinter
IBW
InwonersBelangen Woerden
SrP
Seniorenpartij
IC
Inwonerscollectief
SSV
Samen Stichtse Vecht
IIH
Inwonerspartij Inwoners Houten
SU
Socialisten Utrecht
L8K
Lijst 8 Kernen
SVB
Stichtse Vecht Beweegt
LDB
Lokaal De Bilt
SW
Sterk Woerden
LH
Leefbaar Huizen
SWW
SamenWerkt Wijk bij Duurstede
LL
Lokaal Liberaal
VB
Voor Baarn
LM
Lokaal Montfoort
VOLT
VOLT
LNS
Lijst Noëlle Sanders
VSP
Verenigde Senioren Partij
LP
Libertaire Partij
VVD
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie
LTR
Lijst Tjerk Reijinga
W&D
Woerden & Democratie
LVD
Lokaal Veenendaal
WNU
WijkNU
15
COC Midden-Nederland Postbus 117 3500 AC Utrecht info@cocmiddennederland.nl www.cocmiddennederland.nl KvK Utrecht: 30166655 IBAN: NL38INGB0000578523 COC Midden-Nederland is lid van de Federatie COC Nederland.
16