Raadsvoorstel Zienswijze tarief 2024 en ontwerp kadernota 2025 ODRU

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Zienswijze tarief 2024 en (ontwerp)Kadernota 2025 ODRU Zaaknummer: 88215 Programma: Ruimte en projecten Commissie: Ruimte Portefeuillehouder: P.J. Bekker Onderdeel van: Informatie bij: J. de Groot / D. de Goederen _______________________________________________________________________________

Onderwerp Zienswijze tarief 2024 en (ontwerp)Kadernota 2025 ODRU Samenvatting De Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) voert bouw, milieu- en omgevingstaken uit voor 15 deelnemende gemeenten, waaronder IJsselstein. De ODRU heeft een voorstel voor tariefwijziging 2024 en de (ontwerp) Kadernota 2025 aangeboden voor zienswijze. In de (ontwerp)Kadernota worden de ontwikkelingen geschetst die van invloed kunnen zijn op de kosten voor de ODRU. De belangrijkste ontwikkelingen voor 2025 zijn verdere implementatie Omgevingswet, omgaan met onzekerheden van stikstof, woningbouwopgave en landbouwakkoord. Ook blijft optimaliseren van bedrijfsprocessen en het werven en behouden van goed personeel een belangrijk aandachtspunt. Voor 2024 en 2025 zijn een forse verhoging van het uurtarief voorgesteld. In de zienswijze wordt aandacht gevraagd voor maximaal te dragen kosten vanuit de gemeente, inzicht in optimalisaties bedrijfsvoering ODRU en verzoek om afspraken tussen deelnemers binnen de ODRU na te komen (80%-regel). We stellen u voor een zienswijze in te dienen om aandacht hiervoor te vragen.

_______________________________________________________________________ Voorstel Een zienswijze in te dienen op het tarief 2024 en de Kadernota 2025 van de ODRU Aanleiding voor dit voorstel De gemeenschappelijke regeling van de ODRU biedt de mogelijkheid om in een vroeg stadium invloed te hebben op de begroting van de ODRU. Gemeenteraden hebben de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de (ontwerp)Kadernota. _______________________________________________________________________________

Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis n.v.t. Wettelijk kader of beleidskader Artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen Artikel 34 van de Gemeenschappelijke regeling ODRU. Alternatieven

Pagina 1 van 7

Geen zienswijze indienen op tarief 2024 en de Kadernota 2025. Daarmee wordt de mogelijkheid om nu te reageren op de aandachtspunten zoals stijging uurtarief in 2024 en 2025 niet benut.

Argumenten 1.1 Relevante ontwikkelingen voor 2025 In de kadernota 2025 worden de meest relevante ontwikkelingen voor 2025 geschetst waarmee ODRU te maken heeft. Opgesomd zal 2025 in teken staan van: • Het verder implementeren van de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen; • Omgaan met onzekerheden van stikstof, woningbouwopgave en landbouwakkoord; • Het verder werken aan de versterking van het VTH-stelsel; • Het realiseren van één robuuste omgevingsdienst voor heel Utrecht per 1 januari 2026, mits de besturen van de ODRU en de RUD daar in het najaar van 2023 mee instemmen; • Personeel en organisatie (het vinden, boeien en binden van medewerkers, verhouding tijdelijk en vast personeel meer in balans brengen); • Bedrijfsvoering: het optimaliseren van de werkprocessen en overhead en de komende jaren een flinke stap maken in het data-gestuurd werken. 1.2 Voorgesteld uurtarief 2024 naar € 120,50 en uurtarief 2025 naar € 126,00 Het tarief voor 2024 is vastgelegd in de Kadernota 2024 en vastgesteld in het algemeen bestuur in december 2022. In het algemeen bestuur is in april 2023 afgesproken dat bij het opstellen van de Kadernota 2025 beoordeeld zou worden of het tarief van € 110,50 voor 2024 toereikend zou zijn. Na een kostenanalyse blijkt het vastgestelde tarief niet toereikend te zijn.

De ODRU stel voor 2024 het uurtarief te verhogen tot € 120,50 en het uurtarief voor 2025 vast te stellen op € 126,00. De verhoging van € 10,00 voor 2024 is voor een groot deel (€ 6,75) veroorzaakt doordat een deel van de incidentele lasten structureel zijn geworden en nu ook structureel begroot. Dit is een aanpassing die nodig is om te voldoen aan wet- en regelgeving (BBV). En ten tweede een door de ODRU noodzakelijke geachte aanpassing van het functiehuis. Vanwege de veranderende, complexere maatschappelijke vraag aan de ODRU worden andere eisen gesteld aan een deel van de functies. Toenemende complexiteit in de uitvoering is op zich voor de gemeente herkenbaar. Het huidige functiehuis van de ODRU is sober. In het licht van de huidige krappe arbeidsmarkt is een passend functiehuis voor de ODRU nodig om kwalitatief goede medewerkers in dienst te kunnen nemen en te behouden. Het overig deel van de verhoging komt door de gewogen loon-/prijscompensatie, een methode die ODRU jaarlijks hanteert. Voor 2024 is de extra compensatie 2,66% en voor 2025 is de indexering 4,58%.

Pagina 2 van 7

1.3 Verhoging uurtarief zorgelijk, noodzaak nog meer sturing op efficiency en bezuinigingen De verhoging van het uurtarief 2024 is vervelend. Het eerder in 2023 vastgestelde tarief 2024 € 110,50 is al een forse stijging ten opzichte van 2023 (12,1% stijging). In het huidig voorstel voor aanpassing tarief 2024 (€ 120,50) en Kadernota tarief 2025 (€ 126,00) zien we wederom een forse stijging. Voor 2024 is het tarief 9% gestegen bovenop 12,1% zoals vastgelegd in Kadernota 2024. Deze verhoging werkt door naar het tarief 2025. In de zienswijze geven we aan onderliggende afweging en de gebruikte berekeningsmethode begrijpelijk is. Ook het feit dat incidentele kosten als structureel zijn gelabeld en daarmee verwerkt in uurtarief. Echter, deze verhoging van het uurtarief is voor ons financieel nadelig en past niet binnen onze begroting. Gemeenten ontvangen vanuit het Rijk aanzienlijk minder loon- en prijscompensatie dan ODRU van ons vraagt voor het jaar 2024 en 2025. IJsselstein kan deze verhoging deels opvangen door compensatie van het Rijk (geldt alleen voor 2025), maar zal grotendeels dekking binnen de eigen programma’s moeten vinden door het maken van keuzes of bezuinigingen. Om de kosten voor de ODRU in de hand te houden, verzoeken wij de ODRU om inzichtelijk te maken waar bezuinigingen mogelijk zijn, wetende dat ODRU blijvend aandacht heeft voor efficiencyverbeteringen.

Met als voorbeeld nieuw zaaksysteem dat heeft geleid tot besparing bij het secretariaat. Aan ODRU vragen we bij welke processen standaardisatie en harmonisatie tussen geleverde producten aan de deelnemers de meeste efficiency, en daarmee kostenbesparing levert? IJsselstein verwacht ook dat alle deelnemers de basistaken afnemen van ODRU, zodat ook hier evenredig kosten verdeeld worden. We verzoeken ODRU verplichte afname basistaken van alle deelnemers in gang te zetten. De voorliggende tariefstijging maakt het noodzakelijk voor de ODRU en gemeenten om keuzes te maken en prioriteit te geven aan werkzaamheden. De zgn. kaasschaafmethode zal niet het juiste effect geven. We vragen de ODRU inzichtelijk te maken welke keuzes we als (gezamenlijke) gemeenten kunnen maken en welke consequenties hieraan verbonden zijn. Om op deze manier de ODRU betaalbaar te houden op lange termijn. Daarnaast vragen wij de ODRU nadrukkelijk om binnen de eigen begroting te zoeken naar mogelijkheden om de verhoging door de prijsindexatie deels te compenseren. 1.4 Verhouding DVO / UVP In de dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de deelnemers spreekt ODRU af hoeveel uren gegarandeerd jaarlijks worden afgenomen. Kosten voor structurele overhead en vaste formatie worden hieruit gefinancierd. In het uitvoeringsprogramma (UVP) wordt de werkelijk af te nemen uren afgesproken.

Tussen de deelnemers en ODRU is afgesproken om het aantal gegarandeerde uren in de DVO’s minimaal 80% van de totale uren uit het Pagina 3 van 7

uitvoeringsprogramma van de gemeente te laten zijn. Doel is dat alle deelnemers evenredig bijdragen aan de vaste kosten ODRU. De norm van 80% wordt nog niet door alle deelnemers gehaald. In de zienswijze verzoeken wij ODRU om de verhouding 80/20% als minimale vereiste aan de eigenaar-gemeenten voor te leggen. Bij voorkeur aan te sturen om een verhouding van 90/10%. Bij verhouding 80/20% daalt het uurtarief met € 1,00. Bij verhouding 90/10% daalt met € 4,00. Voor IJsselstein kan dit al een besparing van € 72.000 opleveren op jaarbasis. De ervaring in de praktijk is dat nagenoeg alle deelnemers structureel meer uren in hun uitvoeringsprogramma opnemen dan in de dienstverleningsovereenkomst. Zie onderstaande tabel met verhouding gegarandeerde uren ten opzichte van gecontracteerde uren in het uitvoeringsprogramma van alle deelnemers binnen de ODRU:

Kanttekeningen en / of risico’s 1.1 Uitvoeringkosten Omgevingswet onzeker. Er wordt bij de ODRU en bij de gemeente hard gewerkt om ons voor te bereiden op de komst van de Omgevingswet die per 2024 inwerking treedt. Het wordt steeds duidelijker hoe ingrijpend de veranderingen zijn voor de uitvoering. We gaan weliswaar beleidsneutraal over, maar we gaan zeker niet uitvoeringsneutraal over. Na de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal duidelijk worden welke aanpassingen in de uitvoering nog nodig zijn. De omzetting van de uitvoering naar de Omgevingswet zal in ieder geval de komende bestuursperiode in beslag nemen. Er zijn door het Rijk extra middelen voor de gemeente beschikbaar gesteld ter dekking van de te verwachten extra kosten bij de ODRU. Uitgangspunt is dat deze dekking afdoende zal zijn. 1.2 Structurele kosten werving en selectie Binnen de post structurele kosten zijn ook kosten voor werving en selectie opgenomen. De arbeidsmarkt laat een golfbeweging zien. Duidelijk is dat er nu meer effort nodig is om goed en kundig personeel te werven. Door deze kosten goed labelen in de begroting van de ODRU, kan bij lagere behoefte aan werving en selectie deze kosten terugvloeien naar de deelnemers.

1.3 Vermindering tariefstijging In de periode tussen het toesturen van de kadernota 2025 ODRU en de raadsvergadering heeft ODRU inzicht gegeven dat er mogelijkheden zijn om het tarief te verlagen. Als gevolg van latere effectuering van de aanpassing van het functiehuis zou een kostenbesparing van ruim € 150.000 in 2024 te realiseren zijn. Tarief zou daarmee minimaal € 1 omlaag kunnen. Ook is ODRU in gesprek met de deelnemende gemeenten Pagina 4 van 7

die nog niet voldoen aan de afgesproken regel van tenminste 80% gegarandeerde uren. Ook dit kan tariefverlaging bewerkstelligen. _______________________________________________________________________ Uitvoering Kosten Voorstel tariefverhoging 2024 heeft financiële gevolgen voor de gemeente. Het tarief verhoogt als gevolg van met name de inflatie en de structurele doorrekening van incidentele kosten in het uurtarief. Het uurtarief 2025, zoals voorgesteld in de kadernota 2025 is een afgeleide van tarief 2024. De gemeente neemt 15.626 reguliere contracturen af zoals opgenomen in de Dienstverleningsovereenkomst, DVO. In 2025 komt dat met een uurtarief van € 126,00 op bijna € 2,0 mln. Dit betekent een verhoging van € 0,2 mln. ten opzichte van in 2024 begrote bijdrage aan ODRU. Deze verhoging past niet binnen de nu begrote middelen. Bij het opstellen van de begroting 2025 kan deze verhoging deels opgevangen worden uit de stelpost loon- en prijsindexatie.

Het restant zal binnen het programma moeten worden opgevangen Onderstaande tabel laat de verschillen zien op basis van contacturen (DVO): DVO 2024 DVO 2024 DVO 2025 verschil 15.626 15.626 15.626 € 110,50 € 120,50 € 126,00 € 1.726.673 € 1.882.933 € 1.968.876 € 156.260 € 85.943 € 242.203 Onderstaande tabel laat de verschillen zien op basis van uren uit het Uitvoeringsprogramma versus begroting 2024 IJsselstein: Begroot IJSS'24 UVP2024 UVP2025 17.531 17.531 17.531 € 110,50 € 120,50 € 126,00 € 1.937.176 € 2.112.486 € 2.208.906 € 175.310 € 96.421 € 271.731 In de zienswijze gaat IJsselstein niet akkoord met de tariefverhoging zoals voorgesteld door ODRU. Indien het Algemeen Bestuur van de ODRU wel akkoord gaat, zal IJsselstein genoodzaakt zijn om minder uren af te nemen van ODRU. Dit zal een nadelig effect hebben op de dienstverlening in 2024 en 2025. Uitgangspunt is dit zoveel mogelijk te beperken in overleg met de ODRU. Planning Zienswijzen kunnen tot en met 27 november 2023 worden ingediend bij het bestuur van de ODRU. Na de besluitvorming in uw raad wordt het definitieve standpunt kenbaar gemaakt aan het bestuur van de ODRU. De besluitvorming over de financiële stukken vindt plaats in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 14 december 2023.

Onder voorbehoud van besluitvorming in de raadvergadering d.d.14 december 2023 heeft het college na 7 november 2023 de concept-zienswijze alvast naar de ODRU gestuurd.

Communicatie Wij informeren het bestuur van de ODRU over uw zienswijze per brief. _______________________________________________________________________

Pagina 5 van 7

Bijlagen 1. Uitnodiging om zienswijze te geven op tarief 2024 en (ontwerp)Kadernota 2025 Omgevingsdienst regio Utrecht, ODRU. 2. (Ontwerp)Kadernota 2025 Omgevingsdienst regio Utrecht, ODRU. 3. Zienswijze tarief 2024 en (ontwerp)Kadernota 2025 Omgevingsdienst regio Utrecht, ODRU

Pagina 6 van 7

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 7 november 2023, zaaknummer 88215.

BESLUIT:

Een zienswijze in te dienen op het tarief 2024 en de Kadernota 2025 van de ODRU Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 14 december 2023

de griffier,

de voorzitter,

A.J.O. van Kooij MMC

mr. P.J.M. van Domburg

Pagina 7 van 7