Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpbesluit toetreding gemeente Houten tot RMN

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Zienswijze ontwerpbesluit toetreding gemeente Houten tot RMN Zaaknummer: 300105 Programma: Wonen en ruimte Commissie: Ruimte Portefeuillehouder: Peter Bekker Onderdeel van: Informatie bij: Tori van Dijk _______________________________________________________________________________

Onderwerp Zienswijze ontwerpbesluit toetreding gemeente Houten tot RMN Samenvatting De gemeente Houten heeft een verzoek gedaan om toe te treden tot RMN. Dit is voor Houten nodig om te voldoen aan haar wettelijke taak voor afvalinzameling nu marktpartijen zich terugtrekken. Voor RMN biedt dit voordelen zoals meer efficiëntie, betere kwaliteit en toekomstbestendigheid. Aan de andere kant zijn er ook risico’s zoals het nog niet afgeronde “basis op orde” traject, extra druk op de organisatie en de financiële doorrekening die momenteel nog ontbreekt. De overdracht van de basistaken gebeurt gefaseerd: eerst afvalinzameling (per 1 januari 2027), daarna het recyclingstation en tot slot de reinigingstaken (BOR taken). Vanwege onder andere ondermaatse kwaliteit en verminderde efficiëntie vindt IJsselstein dat er voor de BOR taken twee mogelijkheden zijn: facultatief voor alle deelnemers of verplicht voor alle deelnemers, inclusief gemeente Nieuwegein. Voor het besluit van toetreding dient ten minste twee derde van de gemeenten in te stemmen met het besluit. ____________________________________________________________________ Voorstel De zienswijzebrief over het ontwerpbesluit toetreding gemeente Houten tot RMN vast te stellen. Aanleiding voor dit voorstel Verschillende grote inzamelbedrijven in Nederland hebben besloten om te stoppen met het inzamelen van huishoudelijk afval.

Hierdoor zit gemeente Houten per 1 januari 2027 zonder afvalinzamelaar. Door aan te sluiten bij RMN is Houten niet meer afhankelijk van marktpartijen maar garandeert de gemeente de uitvoering van de wettelijke taak van het inzamelen van huishoudelijk afval. _______________________________________________________________________________

Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis Wettelijk kader of beleidskader Wet gemeenschappelijke regelingen Gemeenschappelijke regeling RMN

Pagina 1 van 5

Alternatieven Niet in te stemmen met de toetreding van Houten. Het besluit om Houten toe te laten treden tot de GR RMN moet ten minste door twee derde van de deelnemende gemeenten besloten worden. Argumenten Afvalinzameling De toetreding van de gemeente Houten tot Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) biedt volgens RMN aanzienlijke voordelen op het gebied van efficiëntie, kwaliteit en toekomstbestendigheid voor de afvalinzameling. IJsselstein kan zich vinden in deze argumentatie. • Efficiëntie Houten grenst aan zowel Bunnik als Nieuwegein. Door deze geografische ligging ontstaat bij toetreding een aaneengesloten verzorgingsgebied ten zuiden van de A12. Dit bevordert het grensoverschrijdend werken en maakt een optimale inzet van personeel, materieel en middelen mogelijk. • Kwaliteit Door de grotere financiële dekking kunnen kwetsbare functies binnen RMN worden verminderd, wat bijdraagt aan de stabiliteit en continuïteit van de organisatie. • Toekomstbestendigheid De schaalvergroting die met de toetreding van Houten gepaard gaat, biedt ruimte voor verdere professionalisering, kennisontwikkeling en versterking van de bedrijfsvoering. De gemeente Houten is qua omvang en verstedelijkingsgraad goed vergelijkbaar met bestaande deelnemers als Soest en Zeist. Bovendien sluit haar visie op afvalinzameling en circulaire economie naadloos aan bij die van de huidige RMN-deelnemers.

Taken beheer openbare ruimte Artikel 5 van de gemeenschappelijke regeling geeft aan dat een gemeente verplicht is alle basistaken af te nemen, dus naast de inzameling ook het beheer van het recyclestation en de BOR taken (met uitzondering van Nieuwegein door historische redenen). Voor de BOR taken noemt RMN dezelfde voordelen als bovenstaand genoemd voor de afvalinzameling. Efficiëntie, kwaliteit en toekomstbestendigheid dus. Voor een aantal gemeenten is dit het geval, maar IJsselstein ondervindt hier geen voordeel van. RMN heeft in IJsselstein moeite met de uitvoer van de BOR taken op het door de raad vastgestelde beeldkwaliteitsniveau (zie IBOR). Dit is al een aantal jaar aan de orde. Voorbeelden hiervan zijn het legen van de prullenbakken en het verwijderen van onkruid in de openbare ruimte (op verharding). Doordat gemeente Nieuwegein deze taken niet afneemt bij RMN, ervaart gemeente IJsselstein hier extra nadelen van. Zo worden de prullenbakken niet efficiënt geleegd omdat er niet gemeentegrens overstijgend gewerkt kan worden en moet de borstelwagen met enige regelmaat vanuit Soest speciaal naar IJsselstein rijden om ingezet te kunnen worden. Dit is niet efficiënt, draagt niet bij aan de kwaliteit en is niet toekomstbestendig.

Daarom stemt IJsselstein in met de toetreding van Houten, mits: - De BOR taken facultatief worden voor alle deelnemende gemeenten, of - De BOR taken verplicht worden uitgevoerd door alle deelnemende gemeenten, inclusief gemeente Nieuwegein.

Pagina 2 van 5

Kwaliteitsversterking van de organisatie Het “basis op orde” traject van RMN is nog niet afgerond. Het is van belang dat dit traject eerst afgerond wordt voordat er over kwaliteitsverbetering gesproken wordt. Een verbeterslag in de kwaliteit is dan ook een apart voorstel, en gaat niet samen met de toetreding van de gemeente Houten. Dit separate voorstel dient onderbouwd te zijn met (financiële) consequenties en duidelijke KPI’s.

Noodzaak van een gefaseerde overdracht van basistaken Het college van de gemeente Houten is zich bewust van de verplichting in de gemeenschappelijke regeling om alle basistaken af te nemen. Tegelijkertijd erkennen zowel RMN als de gemeente Houten dat een gelijktijdige overdracht van alle basistaken, het recyclestation en de BOR taken niet realistisch en niet wenselijk is. Een gefaseerde overgang van werkzaamheden is noodzakelijk om de uitvoerbaarheid en continuïteit te waarborgen. De voorgestelde fasering is als volgt: 1. Afvalinzameling Deze taak wordt als eerste overgedragen, aangezien het huidige contract van Houten met de marktpartij afloopt op 31 december 2026. Omdat deze werkzaamheden momenteel extern worden uitgevoerd, is geen sprake van verplichte overname van personeel of materieel. 2. Recyclingstation Deze taak wordt op een later moment overgedragen. Omdat het recyclingstation nu door de gemeente Houten zelf wordt beheerd, is een sociaal plan met afspraken over personeelsovergang en arbeidsvoorwaarden vereist. 3. Reinigingstaken Deze worden momenteel door de gemeente zelf uitgevoerd. Overname door RMN vereist een zorgvuldige organisatorische ontvlechting, waarbij wordt vastgesteld welke medewerkers en welk materieel overgaan en onder welke voorwaarden.

Door deze stapsgewijze aanpak kan de integratie van Houten binnen RMN zorgvuldig en beheersbaar plaatsvinden, met behoud van kwaliteit en continuïteit in de uitvoering van de gemeentelijke taken. IJsselstein is hier ook een voorstander van. Kanttekeningen en / of risico’s Bij de toetreding van de gemeente Houten zijn er een aantal risico’s waar alle huidige deelnemende gemeenten zich van bewust moeten zijn. Dit zijn: -

Binnen RMN is het programma om de ‘basis op orde’ te brengen nog in uitvoering. Met name de ontwikkeling van adequate managementinformatie (essentieel voor een goed onderbouwde bedrijfsvoering) en de verdere inrichting van het bedrijfsbureau zijn nog niet afgerond.

-

De toetreding van Houten leidt tot extra druk op de organisatie, onder andere door de noodzaak tot werving van personeel, het doen van investeringen, het aanpassen van de begroting en financiële organisatie en het voorbereiden van praktische uitvoeringsaspecten zoals inzamelroutes en afvalkalenders.

-

De financiële uitwerking van de toetreding van Houten is nog niet inzichtelijk gemaakt door RMN. Dit heeft als gevolg dat de verwachte deelnemersbijdrage aan RMN onduidelijk blijft.

Pagina 3 van 5

-

Operationele risico’s. Bijvoorbeeld het tijdig beschikken over voldoende personeel en materieel, het adequaat informeren van inwoners over gewijzigde inzameldagen en de tijd die nodig is om de lokale situatie te leren kennen.

Het algemeen bestuur van RMN geeft aan dat deze risico’s tijdelijk en beheersbaar zijn. De structurele voordelen van de toetreding van Houten wegen zwaarder dan de tijdelijke organisatorische belasting die hiermee gepaard gaat. IJsselstein is zich bewust van de risico’s. _______________________________________________________________________ Uitvoering Kosten De huidige deelnemersbijdrage per deelnemende gemeente aan RMN is bekend. De financiële effecten van de toetreding zijn echter nog niet inzichtelijk gemaakt. Hierdoor is het nu nog niet duidelijk wat de nieuwe deelnemersbijdrage wordt in het geval dat de gemeente Houten toetreed. RMN geeft aan dat het uitgangspunt is dat de deelnemende gemeenten geen kostenverhoging krijgen door de toetreding van de gemeente Houten (uitgezonderd de autonome loon- en prijsontwikkelingen). Alle eenmalige projectkosten die worden gemaakt voor de toetreding komen ten laste van de gemeente Houten. Het is van belang dat deze financiële consequenties inzichtelijk worden gemaakt, op dezelfde manier als bij de eerder teruggenomen groentaken van de gemeente IJsselstein. In dit geval betekent dit dus dat er een begroting 2027.0 wordt gemaakt, met de huidige situatie (6 gemeenten). Wanneer deze gedeeld wordt, ligt er ook direct een begroting 2027.1 klaar, waarbij Houten is meegenomen.

Op deze manier zijn de twee begrotingen eenvoudig naast elkaar te leggen en is er overzichtelijk te zien waar de eventuele verschillen zitten. Planning In de loop van 2026 zal RMN een voorstel doen om de gemeenschappelijke regeling te wijzigen. Duurzaamheid Niet van toepassing. Participatie Niet van toepassing. Communicatie Na de raadvergadering de uitgaande brief verzenden. Evaluatie Niet van toepassing. _______________________________________________________________________ Bijlagen 1. Brief college en raad tbv zienswijze op toetredingsbesluit gemeente Houten bij RMN 2. Bijlage 1 Ontwerpbesluit toetreding gemeente Houten 3. Bijlage 2 Gewijzigde gemeenschappelijke regeling Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) 2026 4. Uitgaande brief toetreding Houten

Pagina 4 van 5

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 november 2025, zaaknummer 300105.

BESLUIT: De zienswijzebrief over het ontwerpbesluit toetreding gemeente Houten tot RMN vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 11 december 2025.

de griffier,

de voorzitter,

Arnout J.O. van Kooij MMC

Ester Weststeijn

Pagina 5 van 5