Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpbegroting WIL 2025

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Zienswijze ontwerpbegroting WIL 2025 Zaaknummer: 175995 Programma: Inkomen, Jeugd en Wmo Commissie: Samenleving Portefeuillehouder: Drs. E.J.M. Schell Onderdeel van: Informatie bij: C. Wissink _______________________________________________________________________________

Onderwerp Zienswijze ontwerpbegroting WIL 2025 Samenvatting Het dagelijks bestuur van Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) heeft de ontwerpbegroting WIL 2025 ter zienswijze aangeboden aan uw raad. De ontwerpbegroting WIL 2025 is gebaseerd op de Begroting 2024 WIL en de basisbegroting uit de Kaderbrief WIL 2025. De eerste begrotingswijziging 2024 WIL waarin WIL vroeg om tijdelijke extra middelen voor de uitvoering is niet opgenomen. In de ontwerpbegroting is sprake van kostenstijgingen onder andere door hoge indexaties en cao-stijging (5,8%). Hierdoor stijgen de personeelslasten. Het college stelt voor een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting WIL 2025 zoals verwoord in de bijgevoegde concept-zienswijze. _______________________________________________________________________ Voorstel De bijgevoegde zienswijzebrief over de ontwerp Begroting WIL 2025 vast te stellen waarin de raad de volgende punten meegeeft aan het bestuur van Werk en Inkomen Lekstroom: 1. In gesprek te gaan over de nadere uitwerking van de zogenoemde kansrijke opties qua dienstverlening 2. Transparant en tijdig te communiceren over een begrotingswijziging 2025 3. Verwijzing naar de zienswijze op de 1e begrotingswijziging WIL 2024 en de Kaderbrief WIL 2025 met betrekking tot de financiële situatie van de gemeente IJsselstein.

Aanleiding voor dit voorstel Het bestuur van WIL vraagt de raad een zienswijze te geven op de ontwerp begroting WIL 2025. Dit is onderdeel van de jaarlijkse planning-en-controlcyclus van WIL. Toelichting ontwerpbegroting WIL 2025 De ontwerpbegroting WIL 2025 is gebaseerd op de Begroting 2024 WIL en de basisbegroting uit de Kaderbrief WIL 2025. Kosten die kunnen worden ingecalculeerd zijn meegenomen. Niet meegenomen is de incidentele uitbreiding van de uitvoeringskosten uit de eerste begrotingswijziging 2024.

Pagina 1 van 5

Hierin werd om 10,5 fte gevraagd om uitvoering te kunnen blijven geven aan dienstverlening aan inwoners van de Lekstroom. Met incidenteel geld hebben de gemeenten 5,6 fte gedekt. Het restant is gedekt vanuit externe middelen (onder andere het Europees Sociaal Fonds) en doordat WIL inhuur heeft omgezet naar vaste formatie. Daarbij is afgesproken dat 2024 een tussenjaar is waarin WIL en gemeenten in een gezamenlijk proces op zoek gaan naar en starten met het herstel van de balans tussen opdracht, middelen en uitvoering. Dit proces is nog in volle gang. Het bestuur van WIL besloot de financiële winst die dit proces moet opleveren (€ 800.000) al te verwerken in de voorliggende ontwerpbegroting. De structurele kosten uit de eerste begrotingswijziging 2024 zijn wel verwerkt in de ontwerpbegroting 2025 (ontzorging statushouders, Wet op de lijkbezorging en inkomensondersteuning vanwege structureel tekort op bijzondere bijstand (regelingskosten)). Ontwikkelingen 2025: • Uitvoering van de sociale recherche: dit werd voorheen door de regionale sociale recherche Nieuwegein gedaan. Voor deze taak hebben alle gemeenten middelen in de begroting. Deze middelen zijn beschikbaar voor WIL.

• Verwachte CAO-stijging 5,8% • ICT kosten • Gebruikelijke actualisering van klantaantallen: aanpassing regelingskosten inkomen, loonkostensubsidie en inkomensondersteuning • In de risicoparagraaf zijn de gevolgen van substantiële wijzigingen in het aantal klanten en financiële gevolgen van beleidsontwikkelingen zoals Participatiewet in Balans en de lange termijn verkenning sociale infrastructuur Lekstroom Werkt opgenomen. In de begroting is een aantal zogenoemde kansrijke opties opgenomen die moeten/kunnen bijdragen aan het wegwerken van de bovengenoemde € 800.000 (zie p. 52 van de ontwerpbegroting) en aan het actualiseren van de dienstverlening/uitvoering, passend bij de herijking van de opdracht aan en de dienstverlening door WIL en de gemeenten voor het tussenjaar 2024. De kansrijke opties worden momenteel uitgewerkt. De raad wordt bijgepraat in de roadshow in mei en het raadsgesprek na de zomer. In de begrotingswijziging 2025 wordt de definitieve keuze gemaakt en ter zienswijze aan de raad voorgelegd. Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis Zienswijze eerste begrotingswijziging WIL 2024 en kaderbrief WIL 2025, zaaknummer 146169 van 16 januari 2024 (raadsvergadering 7 maart 2024). Wettelijk kader of beleidskader Artikel 35 van de Wgr en artikel 27 van de Gemeenschappelijke regeling WIL (begrotingsstukken).

Alternatieven Alternatief is geen zienswijze of een zienswijze met een andere inhoud te geven. Hierbij kan worden gedacht aan andere keuzes ten aanzien van de (door het bestuur gemaakte keuze) bezuiniging van € 800.000 of het meegeven van aandachtspunten bij de kansrijke opties. Argumenten Argumenten voor de voorgestelde zienswijze (zie bijlage 3) zijn: • De begroting is in lijn met de basisbegroting 2025 zoals geschetst in de kaderbrief 2025 waarmee eerder is ingestemd Pagina 2 van 5

• •

De uitwerking van de kansrijke opties afwachten en vervolgens in de gesprekken met WIL hierover aandachtspunten mee te geven is efficiënter dan hierop nu al te reageren De financiële situatie van de gemeente is van invloed op de keuzevrijheid wat betreft de kansrijke opties. Zoals het er nu naar uitziet is er geen financiële ruimte voor structureel hogere uitvoeringskosten.

Kanttekeningen en / of risico’s WIL heeft op zoveel mogelijk onderdelen ramingen gemaakt en inschattingen gedaan, maar maatschappelijke en economische ontwikkelingen zijn van invloed op het gebruik van regelingen van WIL. De werkelijkheid kan afwijken van de ramingen waar WIL in haar begroting vanuit gaat. De risico-paragraaf in de ontwerpbegroting (zie pagina 42 t/m 44) is langer en ‘roder’ dan bij de begroting 2024 door: - hogere regelingskosten en uitvoeringskosten (ook in 2024 rood) - hoger ziekteverzuim dan geraamd (ook in 2024 rood) - personeelskrapte/arbeidsmarkt (in 2024 oranje) - nieuw beleid (in 2024 niet genoemd) - investeringsbudget voor het verzilveren van de kansrijke opties (in 2024 niet genoemd) - (te)veel maatwerk per gemeente (in 2024 niet genoemd) - organisatiecultuur (in 2024 niet genoemd) - calamiteiten (ook in 2024 oranje) Het is op dit moment onduidelijk wat het tussenjaar 2024 gaat ‘opleveren’ in relatie tot de benodigde besparing van € 800.000. WIL geeft daarom een winstwaarschuwing af. Wanneer het niet lukt om consensus te krijgen over welke kansrijke opties worden ingezet, of wanneer de kansrijke opties onvoldoende bijdragen aan de te realiseren besparing, dan is er meer geld nodig of daalt het dienstverleningsniveau. Dit laatste kan negatieve gevolgen hebben voor klanten en inwoners.

_______________________________________________________________________ Uitvoering Kosten De bijdrage voor 2025 (begroting 2025) voor de gemeente IJsselstein is geraamd op € 14.169.096. Op dit moment is in onze meerjarenbegroting voor 2025 rekening gehouden met € 11.491.990 voor de bijdrage aan de WIL. Een deel van dit verschil wordt veroorzaakt omdat de BUIG uitkering door het rijk te laag ingeschat was en gecorrigeerd moet worden in onze begroting. Dit geeft onderstaand beeld:

Onderdeel Inkomen Werk Inkomensondersteuning Bedrijfsvoering Totaal

Begroting Begroting WIL 2025 IJsselstein 9.698.401 7.528.710 1.099.722 1.014.560 1.493.160 1.313.503 1.877.813 1.635.217 14.169.096 11.491.990

Verschil gecorrigeerd voor raming Indexatie Verschil BUIG 2025 -2.169.691 -1.027.667 Pm -85.162 -85.162 Pm -179.657 -179.657 Pm -242.596 -242.596 Pm -2.677.106 -1.535.082 PM

De belangrijkste aanpassingen lichten we toe:

Pagina 3 van 5

Inkomen Wij ontvangen jaarlijks een bijdrage van het Rijk om de uitkeringslasten te dekken. De voorlopige rijksbijdrage is lager dan de begrote uitkeringslasten van WIL. De rijksbijdrage is gebaseerd op de aantallen van voorgaande jaren. Hierdoor ontstaat een verschil tussen inkomsten en uitgaven op de uitkeringen. Door deze fluctuatie is het effect het ene jaar negatief en het andere jaar positief. Daarnaast zijn de inflatiecorrectie en overige aanpassingen voor onze BUIG inkomsten voor 2025 nog niet bekend. Daarnaast stijgt het aantal bijstandsuitkeringen: - Aantal bijstandsuitkeringen is gebaseerd op de realisatie 2023 huidige aantallen + 1%. Dit is meer dan bij de begroting 2024 omdat de realisatie 2023 aanzienlijk meer was dan begroot. Inflatie De budgetten zijn geïndexeerd met een inflatiecorrectie van 2,5% en loonindexatie van 5,8%. De uitkeringen zijn met 2,4% geïndexeerd. Hierdoor stijgen de kosten. Overige De kosten voor ICT, Sociale recherche en minimaregelingen zijn verhoogd: - ICT Houten stijging € 171.000 per jaar - Sociale recherche: nieuw structureel onderdeel van het takenpakket WIL € 130.000 per jaar. Voor deze taak hebben alle gemeenten middelen in de begroting. Deze middelen zijn beschikbaar voor WIL. - Minimaregelingen: 1% opslag op de in 2023 gerealiseerde budgetten. Onze begrote budgetten zijn exclusief de indexatie over 2025.

Deze wordt bekend bij de Meicirculaire. Mocht na indexatie nog een verschil zijn dan zal dit binnen het programma worden opgevangen bij het opstellen van de begroting 2025. Planning De uiterste termijn voor het indienen van een zienswijze is 30 juni 2024. Het algemeen bestuur van WIL stelt op 11 juli de ontwerpbegroting WIL 2025 vast na ontvangst van de zienswijze van alle WIL-gemeenten. Duurzaamheid N.v.t. Participatie De cliëntenraad van WIL is in de gelegenheid gesteld een reactie te geven op de ontwerpbegroting WIL 2025. Communicatie Na vaststelling van de zienswijze door de raad wordt het bestuur van WIL geïnformeerd via bijgevoegde brief (bijlage 3). Evaluatie Monitoring vindt plaats via de P&C cyclus van WIL. Met de tussentijdse rapportage (Turap) tot en met mei 2025 krijgen we goed inzicht in de bestedingen tot dan toe en wordt een prognose gedaan voor de rest van 2025. _______________________________________________________________________ Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting WIL 2025 2. Ontwerpbegroting WIL 2025 3. Concept zienswijze gemeente IJsselstein op de ontwerpbegroting WIL 2025 4. Zienswijze 1e begrotingswijziging WIL 2024 en kaderbrief WIL 2025

Pagina 4 van 5

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 7 mei 2024, zaaknummer 175995

BESLUIT:

De bijgevoegde zienswijzebrief over de ontwerp Begroting WIL 2025 vast te stellen waarin de raad de volgende punten meegeeft aan het bestuur van Werk en Inkomen Lekstroom: 1. In gesprek te gaan over de nadere uitwerking van de zogenoemde kansrijke opties qua dienstverlening 2. Transparant en tijdig te communiceren over een begrotingswijziging 2025 3. Verwijzing naar de zienswijze op de 1e begrotingswijziging WIL 2024 en de Kaderbrief WIL 2025 met betrekking tot de financiële situatie van de gemeente IJsselstein. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 13 juni 2024

de griffier,

de voorzitter,

A.J.O. van Kooij MMC

mr. P.J.M. van Domburg

Pagina 5 van 5