Raadsvoorstel Zienswijze bijgestelde begroting 2024 en ontwerp begroting 2025 ODRU

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Zienswijze eerste (ontwerp) bijgestelde begroting 2024 en (ontwerp) Zaaknummer: Programma: Commissie: Portefeuillehouder: Onderdeel van: Informatie bij:

begroting 2025 ODRU 174672 Wonen en ruimte Ruimte

P.J. Bekker

J. de Groot / D. de Goederen _______________________________________________________________________________ Onderwerp Zienswijze eerste (ontwerp) bijgestelde begroting 2024 en (ontwerp) begroting 2025 ODRU Samenvatting De ODRU heeft op 22 maart 2024 de eerste (ontwerp) bijgestelde begroting 2024 en (ontwerp) begroting 2025 toegezonden aan de raden om de mogelijkheid te geven voor het indienen van een zienswijze. _______________________________________________________________________ Voorstel De bijgevoegde zienswijzebrief over de eerste (ontwerp) bijgestelde begroting 2024 en (ontwerp) begroting 2025 vast te stellen, waarin de raad het volgende punten meegeeft aan de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU): - aandacht vragen voor de noodzaak om negatieve jaarresultaten zoveel mogelijk te voorkomen, gezien de bezuinigingsopgave waar gemeenten de komende jaren voor staan. - aandacht vragen voor het verschil in indexatie. Naar verwachting wordt gemeente minder gecompenseerd dan de indexatie die de ODRU nu aangeeft. We zullen met elkaar opzoek moeten gaan naar welke keuzes gemaakt moeten worden. - aandacht vragen voor het fusietraject. Dit zal voor de gemeente kostenneutraal uitgevoerd moeten worden en de kosten kunnen niet incidenteel omhoog gaan.

Aanleiding voor dit voorstel De ODRU heeft verzocht om uiterlijk 14 juni een zienswijze in te dienen op de eerste bijgestelde begroting 2024 en ontwerp begroting 2025. Het algemeen bestuur van de ODRU zal de begrotingsstukken op 4 juli 2024 vaststellen. De stukken zelf zijn gebaseerd op de goedgekeurde kaders en systematiek, en zijn zorgvuldig opgesteld. De stukken geven ons aanleiding om zienswijze in te dienen op de begroting 2025. In de begroting 2025 is voor het eerst ook een conservatieve inschatting meegenomen van het incidentele deel, om een realistischer beeld te geven van het totale budget. In bijgevoegde zienswijzebrief wordt aandacht gevraagd voor de noodzaak om negatieve jaarresultaten zoveel mogelijk te voorkomen, gezien de bezuinigingsopgave waar gemeenten de komende jaren voor staan. _______________________________________________________________________________

Pagina 1 van 6

Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis Zienswijze op tarief 2024 en kadernota 2025 ODRU Wettelijk kader of beleidskader Artikel 34 jo 35 van de gemeenschappelijke regeling ODRU Alternatieven Geen zienswijze indienen. Daarmee geven wij geen signaal af aan de ODRU over de aandachtspunten die IJsselstein meegeeft voor de aangekondigde begroting 2025. Argumenten De ODRU voert voor de gemeente IJsselstein taken uit op het gebied van bouw- en milieutaken. Het gaat hier om zogenoemde basistaken (milieu) en plustaken (bouw). Het overgrote deel van deze taken zijn wettelijke taken, die we verplicht zijn uit te voeren, denk aan vergunningverlening, toezicht en handhaving maar ook bezwaar en beroepszaken, het informeren van inwoners en adviseren van onze ambtenaren. Eerste bijgestelde begroting 2024 De originele begroting 2024 is medio 2023 vastgesteld. Inmiddels is er recentere informatie ter beschikking gekomen die invloed heeft op de originele begroting. Daarom is de originele begroting 2024 op basis van deze recente informatie bijgesteld, waarmee een realistischer beeld ontstaat van de financiële situatie van de ODRU in 2024.

Voorbeelden van recente informatie die is verwerkt, zijn de incidentele uren afgesloten in de uitvoeringsprogramma’s voor 2024 (hierna: UVP) die gemeenten in december 2023 hebben vastgesteld en de voorziening voor bovenwettelijk verlof die de ODRU op voorschrift van de commissie BBV (Besluit begroting en verantwoording) heeft moeten treffen, evenals het daadwerkelijk gerealiseerde jaarresultaat 2023. Vanwege de voorziening voor bovenwettelijk verlof die de ODRU op voorschrift van de commissie BBV heeft moeten treffen, wordt in 2024 een tekort van € 282.000,- verwacht. De noodzaak om deze voorziening te treffen was ten tijde van het opstellen van de originele begroting 2024 namelijk nog niet bekend en is daarom dus niet op voorhand verwerkt in de begroting 2024. Daarmee vormt deze voorziening in 2024 een incidentele last waar geen (incidentele) baat tegenover staat. In de begroting 2025 is deze voorziening wel structureel geborgd. Gedurende 2024 moet blijken of dit tekort daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Mocht een negatief resultaat gerealiseerd worden, dan zal in het najaar van 2024 / voorjaar van 2025 worden gekeken of dit gedekt kan worden vanuit de eigen reserve van de ODRU. Begroting 2025 De begroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028 hebben een structureel sluitend saldo, waarin alle opgenomen structurele lasten worden gedekt door structurele baten.

In de begroting 2025 is ook een incidenteel deel opgenomen, waarin de verwachte incidentele lasten worden gedekt door de verwachte incidentele baten in 2025. De begroting 2025 is opgesteld op basis van de in het AB van 14 december 2023 vastgestelde Kadernota 2025, waarin een uurtarief in 2025 van maximaal € 123,- is vastgesteld. De baten en lasten zijn waar nodig aangepast aan de recente loon- en prijsontwikkelingen. Verder is in de begroting 2025 ook de voorziening bovenwettelijk verlof verwerkt, welke jaarlijks opnieuw wordt berekend. Voor 2025 is uitgegaan van eenzelfde stijging als in 2024 à € 282.000,-. Normaliter maakt de ODRU gebruik van een conservatieve begrotingssystematiek waarin alleen de structurele baten en lasten worden opgenomen. Echter, bij het opstellen van de ontwerp begroting 2025 is voor het eerst ook een conservatieve inschatting van het incidentele deel van de begroting opgenomen, om zodoende een realistischer beeld van Pagina 2 van 6

het totale budget in 2025 te geven. Het incidentele gedeelte, welke voor een groot deel bestaat uit de niet-structurele uren die gemeenten jaarlijks afnemen in de uitvoeringsprogramma’s (UVP’s), is circa 20% van de totale omzet van de ODRU. Door dit incidentele deel ook mee te nemen, schetst de begroting 2025 een completer beeld van de financiële vooruitzichten in 2025. Vanuit het principe van voorzichtig begroten is er wel een conservatieve inschatting van dit incidentele gedeelte gehanteerd, omdat deze incidentele baten en lasten van te voren niet met volledige zekerheid te voorspellen zijn. De ODRU kent één programma waarvoor het meerjarenplan is opgesteld in de Koers 2023- 2027 en waarin het algemeen bestuur heeft benoemd dat de agenda die hierin staat omvangrijk is en dat niet alles tegelijk kan. Afgesproken is dat er per begrotingsjaar prioriteiten vastgesteld worden. Samengevat verwachten ODRU dat 2024 en 2025 in het teken zal staan van: 1) Het verder werken aan de implementatie van de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen. 2) Het omgaan met de onzekerheden omtrent stikstof, woningbouwopgave en landbouwakkoord. 3) Het uniform werken in het kader van het nog vast te stellen mandaatbesluit. 4) Het verder werken aan de versterking van het VTH-stelsel.

5) Het realiseren van één robuuste omgevingsdienst voor heel Utrecht per 1 januari 2026, waarmee de besturen van de ODRU en de RUD Utrecht in het najaar van 2023 hebben ingestemd. 6) Personeel en organisatie: het vinden, boeien en binden van medewerkers - inclusief het meer in balans brengen van de verhouding vast en tijdelijk personeel – én het investeren in uniforme afspraken met onze gemeenten. 7) Bedrijfsvoering: a) Het optimaliseren van de werkprocessen en de komende jaren een flinke stap maken in het data gestuurd werken. b) De overhead brengen naar een niveau dat past bij de jaarlijkse omvang van de opdrachtenportefeuille. c) Voldoen aan wetgeving op gebied van o.a. informatiebeveiliging, open overheid en archivering. We zien dat de ODRU inzet pleegt om de kosten te verminderen, efficiënter (samen) te werken en gemeenten intensief bij betrekt. Als gemeente zien we de uitdagingen waar de ODRU voor staat. Tegelijkertijd hebben we als gemeente ook financiële uitdaging de komende jaren. De zienswijze is opgesteld wetende dat deze uitdagingen als kaders bepalend zijn voor de uitvoering van de VTH taken door de ODRU. Conclusie De ontwerp bijgestelde begroting voor 2024 sluit met een incidenteel tekort van € 282.000. Deze begroting zou ook sluitend geweest zijn, indien er geen gebruik gemaakt wordt van toegenomen mogelijkheden voor verlofsparen (nieuwe CAO).

Hiervoor is een financiële voorziening verhoogd. Daardoor sluit de ontwerp bijgestelde begroting 2024 toch met een incidenteel tekort van €282.000. Door kostenbesparende maatregelen en door medewerkers aan te moedigen verlof op te nemen, zal de ODRU proberen dit tekort terug te dringen. De begroting 2025 ODRU is sluitend, maar kent verschillende onzekere factoren. IJsselstein vraagt de ODRU om negatieve jaarresultaten zoveel mogelijk te voorkomen/beperken, gezien de bezuinigingsopgave waar gemeenten de komende jaren voor staan (ravijnjaar 2026 en verder), wetende dat ODRU ernaar streeft de lastenontwikkeling in samenspraak met de gemeenten zo laag mogelijk te houden. Ook wetende dat ODRU verder inzet op het kostenonderzoek in de keten uit het Pagina 3 van 6

driesporenbeleid dat de ODRU in 2021 is gestart en op het in samenspraak met gemeenten behalen van de ‘80/20 verhouding’ van de verhouding DVO/UVP. Kanttekeningen en / of risico’s Er is geen rekening gehouden met de waarschijnlijke fusie van de ODRU en de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (hierna: RUD), omdat hier subsidie vanuit het Rijk voor verwacht wordt. De plannen voor het samenvoegen van de ODRU en de RUD komen voor een deel voort uit de kwaliteitseisen uit het landelijke Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel (IBP-VTH). De verwachting is dat het fusietraject voor het overgrote deel kan worden gefinancierd vanuit subsidies. Daarom is er in de bijgestelde begroting 2024 en begroting 2025 geen rekening gehouden met deze ontwikkeling. _______________________________________________________________________ Uitvoering Kosten De bijdrage ODRU vanuit IJsselstein is als volgt: Gemeente IJsselstein houdt in de basisbegroting al rekening met uren uit het uitvoeringsprogramma 2024. In de bijgestelde begroting 2024 van de ODRU zijn alle extra uren toegevoegd die in het uitvoeringsprogramma zijn opgenomen. Voor IJsselstein heeft dit geen effect op de gemeentelijke begroting, omdat al rekening is gehouden met de verwachte uren uit het uitvoeringsprogramma. In de 1e bijgestelde begroting 2024 ODRU wordt voorlopig een negatief jaarresultaat van € 282.000,- voorzien.

Of dit negatieve jaarresultaat ook daadwerkelijk wordt gerealiseerd, moet gedurende 2024 blijken. Mocht een negatief resultaat gerealiseerd worden, dan zal in het najaar van 2024 / voorjaar van 2025 worden gekeken of dit gedekt kan worden vanuit de eigen reserve van de ODRU. De begroting 2025 van de ODRU is structureel sluitend. De begroting is conform notitie ‘Kadernota 2025 en uurtarief 2024 ODRU’ opgesteld (en rekening houdend met een aanvulling op de voorziening voor bovenwettelijk verlof). De bijdrage ODRU 2025 van IJsselstein is € 2.223.840, gebaseerd op 18.080 uren, (waarvan 15.626 gegarandeerd) x € 123. Bij het opstellen van de gemeentelijke begroting 2025 wordt deze bijdrage meegenomen in de begroting. Een deel van de uren uit het uitvoeringsprogramma wordt gedekt vanuit projecten (o.a. omgevingswet, lozingen).

Bijdrage ODRU UVP-uren Tarief Begroot 2024 18.080 € Begroot 2025 18.080 €

Totaal 116 € 2.097.280 123 € 2.223.840

Planning Conform de procedure zoals vastgesteld in de gemeenschappelijke regeling wordt, nadat het dagelijks bestuur van de ODRU eventuele zienswijzen heeft verwerkt, de 1e bijgestelde begroting 2024 en de begroting 2025 in de vergadering van het AB op 4 juli 2024 vastgesteld. Vervolgens wordt de begroting 2025 uiterlijk 18 juli 2023 toegezonden aan de Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht. Na vaststelling van de stukken door het AB krijgen de ODRU-gemeenten de definitieve stukken toegestuurd. Duurzaamheid Niet van toepassing

Pagina 4 van 6

Communicatie De zienswijze wordt aan de ODRU verstuurd. ______________________________________________________________________ Bijlagen • Aanbiedingsbrief eerste bijgestelde begroting 2024 en ontwerp begroting 2025 ODRU • eerste bijgestelde begroting 2024 en ontwerp begroting 2025 ODRU • Zienswijze ontwerp begroting 2025 ODRU

Pagina 5 van 6

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 7 mei 2024, zaaknummer 174672

BESLUIT: De bijgevoegde zienswijzebrief over de eerste (ontwerp) bijgestelde begroting 2024 en (ontwerp) begroting 2025 vast te stellen, waarin de raad het volgende punten meegeeft aan de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU): - aandacht vragen voor de noodzaak om negatieve jaarresultaten zoveel mogelijk te voorkomen, gezien de bezuinigingsopgave waar gemeenten de komende jaren voor staan. - aandacht vragen voor het verschil in indexatie. Naar verwachting wordt gemeente minder gecompenseerd dan de indexatie die de ODRU nu aangeeft. We zullen met elkaar opzoek moeten gaan naar welke keuzes gemaakt moeten worden. - aandacht vragen voor het fusietraject. Dit zal voor de gemeente kostenneutraal uitgevoerd moeten worden en de kosten kunnen niet incidenteel omhoog gaan.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 13 juni 2024

de griffier,

de voorzitter,

A.J.O. van Kooij MMC

mr. P.J.M. van Domburg

Pagina 6 van 6