Raadsvoorstel Zienswijze begrotingswijzigingen 2023.0102 RMN en ontwerpbegroting

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Zienswijze begrotingswijzigingen 2023.01/02 RMN en ontwerpbegroting 2024 RMN

Zaaknummer: Programma: Commissie: Portefeuillehouder: Onderdeel van: Informatie bij:

87961 Wonen en Ruimte Ruimte

P.J. Bekker

C. Drevel / D. de Goederen _______________________________________________________________________________ Onderwerp Zienswijze begrotingswijzigingen 2023.01/02 en ontwerpbegroting 2024 RMN Samenvatting RMN heeft ons de begrotingswijzigingen 2023.01/02 en ontwerpbegroting 2024 toegestuurd. Het college stelt de raad voor om op zowel de begrotingswijzigingen 2023.01/02 als ontwerpbegroting 2024 RMN een zienswijze in te dienen. Het jaar 2022 was een om meerdere redenen bewogen jaar voor RMN. Naast corona is er bij RMN een transitie in gang gezet om de organisatie toekomstbestendig te maken. Gemeente IJsselstein heeft per 2023 gefaseerd additionele taken overgenomen van RMN. De begrotingswijziging 2023.01 behelst de verwerking van de overdracht van additionele taken door de gemeente. De begrotingswijziging 2023.02 bouwt hierop verder met de aanpassingen op het gebied van de CAO-ontwikkelingen, rentepercentage, kapitaallasten van de investeringen en de energielasten. De ontwerpbegroting 2024 RMN kent mutaties als gevolg van meerdere oorzaken. De gestegen kosten van inzameling GFT, restafval en PMD zijn de belangrijkste.

_______________________________________________________________________ Voorstel Een zienswijze in te dienen op de begrotingswijziging 2023.01 RMN, begrotingswijziging 2023.02 RMN en ontwerpbegroting 2024 RMN en de resultaten hiervan te verwerken in de gemeentelijke begroting. Aanleiding voor dit voorstel In IJsselstein draagt de gemeenschappelijke regeling RMN (Reinigingsbedrijf Midden Nederland) zorg voor de inzameling van het (huishoudelijk) afval en grondstoffen. Vervolgens regelt de gemeenschappelijke regeling AVU (Afval Verwijdering Utrecht) de contractering van de afvoer en verwerking van het huishoudelijk afval en grondstoffen. Daarnaast is RMN verantwoordelijk voor beheertaken openbare ruimte. Op 16 februari 2022 heeft het Algemeen Bestuur van RMN het Meerjarenbeleidsplan 2022-2025 en het Verbeterplan Basis op orde, samen bouwen aan RMN vastgesteld. Het onderdeel sturing en beheersing van de financiën voorziet in een projectmatige aanpak met duidelijke doelen, producten en mijlpalen en streeft naar structurele verbetering van met name de managementinformatie, bedrijfsvoeringprocessen en de P&C-cyclus, waarbij de begroting dient aan te sluiten bij de uitvoering van werkzaamheden. Momenteel implementeert RMN dit verbeterplan.

Pagina 1 van 6

RMN heeft op 16 maart 2023 aan de deelnemende raden twee begrotingswijzigingen aangeleverd over 2023 en de ontwerpbegroting voor 2024. De begrotingswijziging 2023.01 geeft de effecten weer van het stopzetten van additionele taken van de gemeente IJsselstein uit de RMN, de tweede (begrotingswijziging 2023.02) over de financiële bijstelling van de begroting over 2023. De raden krijgen vervolgens, conform de nieuwe wettelijke termijn van 12 weken, tot eind mei om een zienswijze in te dienen. Naar verwachting zal in juli 2023 het Algemeen Bestuur van RMN de begrotingswijzigingen 2023.01 en 2023.02 en de ontwerpbegroting 2024 van RMN vaststellen. Daarnaast merken wij op, dat de controle van de accountant nog is niet afgerond. RMN zendt de bevindingen van de accountant na, inclusief de verklaring, zodra deze beschikbaar zijn. Tot slot merken wij op dat wij met een apart voorstel terugkomen met betrekking tot afwikkeling van de desintegratievergoeding. 1. We stellen u voor een zienswijze in te dienen op de begrotingswijziging 2023.01 van RMN met de strekking dat: a) de raad constateert dat IJsselstein door de overdracht van additionele taken geen bijdrage meer levert aan de dekking van de overheadkosten voor de omzet additionele taken. b) voor de desintegratievergoeding van IJsselstein vanuit RMN nog geen definitief voorstel is gedaan ten tijde van schrijven van dit raadsvoorstel.

En daarmee gelijk de kanttekening dat de begroting 2023 nog aangepast zal moeten worden na overeenstemming van definitieve vergoeding. c) Wij pas kunnen instemmen als er definitieve overeenstemming is over de desintegratievergoeding. 2. En een zienswijze in te dienen op de RMN begroting 2023.02, inzake de financiële effecten (CAO, renteontwikkelingen) met de strekking dat: a) de RMN begroting 2023.02 een noodzakelijke verhoging laat zien als gevolg van verwachte CAO ontwikkeling 2023. b) de RMN begroting 2023.02 verhoogd is door implementatie van omgekeerd inzamelen (VANG) en een hoger aanbod van afval, een ontwikkeling die in 2022 al ingezet was. Zoals indertijd ook aangegeven in raadsbesluit nieuw afvalbeleid 2019. Aan RMN wordt nadere onderbouwing gevraagd over het hoger aanbod afval. Het beeld in 2022 laat een lager aanbod afval zien. c) IJsselstein instemt met de begrotingswijziging 2023.02 van RMN, waarbij het deel CAO verhoging gedekt wordt door de stelpost loon/prijsindexatie. Het overige deel zal ten laste van het exploitatieresultaat 2023 IJsselstein gaan. d) RMN en gemeente zich moeten blijven inspannen om afvalscheiding te stimuleren, zodat m.n. restafval en bijbehorende verwerkingskosten verlaagd worden. 3.

En een zienswijze in te dienen op de RMN ontwerpbegroting 2024 met de strekking dat: a) Er een helder onderscheid is gemaakt tussen de inzamelkosten (van RMN) en de verwerkingskosten (van AVU); b) de ontwerpbegroting 2024 van RMN voor IJsselstein een stijging betreft die goed te verklaren is, met name vanwege de reeds verwachte stijging van de loonkosten als gevolg van de nieuwe CAO. Deze kostenstijging nemen wij mee bij de berekening van de afvalstoffenheffing 2024. Hierdoor zal deze vanaf 2024 significant stijgen (circa 810%). c) IJsselstein instemt met de ontwerpbegroting 2024 van RMN en deze verwerkt in haar eigen begroting voor 2024. d) Ook hier geldt dat het belangrijk is om de afvalstroom van met name restafval te verlagen en RMN hierin te vragen actief de VANG-maatregelen te ondersteunen. Dit is Pagina 2 van 6

een gezamenlijk traject van beleid en uitvoering, waarin aan RMN in de uitvoering gevraagd wordt aandacht te hebben voor zo min mogelijk bijplaatsingen, dumpingen en tijdige ledigingen van prullenbakken te verzorgen. e) RMN prioriteit geeft aan het onderdeel sturing en beheersing van de financien vanuit het Verbeterplan Basis op orde. Gemeente IJsselstein wil eerder kunnen sturen op voortgang uitvoeringstaken RMN in relatie tot gemaakte kosten. f) RMN het kostenallocatiemodel gaat aanpassen, in samenspraak met de deelnemers, naar een eenvoudiger, uitlegbaar model om kosten te verdelen. _______________________________________________________________________________

Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis n.v.t. Wettelijk kader of beleidskader Artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen en artikel 25 van de gemeenschappelijke regeling RMN Alternatieven Het alternatief is om geen zienswijze in te dienen. De begrotingswijzigingen 2023.01/02 en ontwerpbegroting 2024 RMN wordt dan waarschijnlijk ongewijzigd vastgesteld. Argumenten 1.1 De financiële gevolgen van het opzeggen van de additionele taken door IJsselstein per 1-1-2023 zijn met het oog op transparantie in een separate begroting 2023.01, verwerkt. Deze aparte begrotingswijziging geeft inzicht in de desintegratieregeling ter bepaling van financiële compensatie voor de achterwege blijvende bijdrage aan de overheadkosten. 1.2

Ten tijde van de samenstelling van deze begroting heeft RMN nog geen definitief voorstel gedaan aan IJsselstein ter compensatie van de overheadkosten. RMN is bezig met de ‘basis op orde’ te krijgen, zodat de juiste budgetten meegenomen kunnen worden in de berekening. In het AB-overleg van 7 december 2022 heeft het Algemeen Bestuur besloten over de uitgangspunten van de berekening overheadkosten additionele taken IJsselstein. IJsselstein heeft zich onthouden aan stemming in dit overleg. Reden hiervoor was dat het kostenallocatiemodel niet goed is toegepast. Hierover zijn we nog in overleg. RMN heeft, op moment van schrijven zienswijze, nog geen definitief voorstel gedaan. Gemeente IJsselstein heeft wel overeenstemming met RMN over de overgang personeel, tractie en bijbehorende budgetten per 1-1-2023. 2.1. Forse loonsverhoging voor personeel conform CAO 2023. Bij het opstellen van de begrotingswijziging 2023.02 werd duidelijk dat de gehanteerde CAO-stijging over 2023 (conform septembercirculaire 2022, 3,3%) niet realistisch was. Het algemeen bestuur RMN heeft (op verzoek van gemeente Zeist) besloten eenmalig af te wijken van de 3,3% en te verhogen tot 8,3%. Doel is om dichter in de buurt bij onderhandelingsresultaat CAO te komen. Daarnaast zullen deze structurele kosten doorwerken in 2024, die vervolgens verwerkt moeten worden in de tarieven van de afvalstoffenheffing over 2024.

2.2.

De oorzaken van de verhogingen in begroting 2023.02 zijn voor IJsselstein vooral te wijten aan meer routes voor de inzameling van GFT, restafval en PMD en papier. Deze verhogingen zijn – naast de hogere CAO-lonen – mede het gevolg van een toename van de hoeveelheden in de diverse afvalstromen (GFT/Oud Papier/PMD/Rest) Pagina 3 van 6

waardoor diverse routes moeten worden aangepast. De toename komt grotendeels door de implementatie van omgekeerd inzamelen (VANG), waardoor er meer op ondergrondse containers gereden wordt (uitgebreidere routes). Daarbij is wel gekeken of een aanpassing (efficiënter rijden) van de route voldoende zou zijn. Dit leidt niet altijd tot het optimale resultaat. Om de overeengekomen inzameldagen met frequenties (bijvoorbeeld 1xper 14 dagen) toch te kunnen handhaven zijn aanvullende maatregelen genomen door extra inzet van materieel (incl. personeel). Onderstaande rapportage over 2022 laat zien dat in IJsselstein nagenoeg alle hoeveelheden per afvalstroom afnemen. Aan RMN wordt in de zienswijze gevraagd om onderbouwing van verwachte toename van diverse afvalstromen.

3.1 De ontwerpbegroting 2024 van RMN kent voor IJsselstein een verhoging. Ook hier speelt de forse CAO-verhoging voor de buitendienstmedewerkers een belangrijke rol. De basistalen waar veel mensuren voor nodig zijn worden weer duurder. Zo stijgen de kosten voor de inzameling van afval. Kanttekeningen en / of risico’s 1. De implementatie van de VANG-maatregelen moeten leiden tot meer scheiding van afval en daarmee ook minder restafval. Dit heeft een direct gevolg voor de verbrandingskosten van restafval in 2023 en 2024. Dit inverdieneffect is nog niet verwerkt in de begroting. 2. De gevolgen van het voorlopige onderhandelingsresultaat voor de nieuwe CAO zijn nog niet geheel meegenomen in de begrotingswijziging 2023-02 en de ontwerpbegroting 2024 van RMN. Ook het investeringsplan 2023 is nog niet meegenomen in de ontwerpbegroting 2024. De separate bijlage ‘voorlopig financieel effect onderhandelingsakkoord’ biedt wel inzicht in de gevolgen voor IJsselstein van deze nieuwe CAO. Voor 2023-02 bedraagt dit, bovenop de reeds begrote 8,3% loonstijging, een extra kostenverhoging van € 66.000,-. En voor 2024 komt daar nog eens € 71.000,- bij. _______________________________________________________________________ Uitvoering Kosten Bijgevoegde ontwerpbegroting 2024 geeft beknopt inzicht in de mutaties op de verschillende onderdelen.

Op hoofdlijn worden in onderstaand schema ook de mutaties ten opzichte van de voorgaande begroting inzichtelijk gemaakt.

Pagina 4 van 6

RMN basis Bijdrage IJsselstein

2023 5.118.000

2023.01 5.118.000

Nog niet verwerkt in RMN begroting*

2023.02 5.489.000 66.000

2024 5.607.000 71.000

5.555.000

5.678.000

*) voorlopig financieel effect onderhandelingsakkoord CAO 2023.

De verhoging van de kosten in 2023 als gevolg van indexatie loonkosten kunnen in 2023 opgevangen worden uit de stelpost loon/prijsindexatie. Het restant zal binnen het programma moeten worden opgevangen. De bovenstaande financiële consequenties voor 2024 worden meegenomen en verwerkt bij het opstellen van onze programmabegroting 2024. De kosten van de begroting RMN 2024 worden verwerkt in de gemeentelijke begroting onder het product Afval en komen ten laste van de tarieven afvalstoffenheffing. Planning De RMN verzoekt in haar aanbiedingsbrief de eventuele zienswijzen uiterlijk 26 mei 2023 aan te leveren. Dit geldt zowel voor de begrotingswijzigingen 2023.01 en 2023.02 en ontwerpbegroting 2024. Gemeente IJsselstein zal, onder voorbehoud van goedkeuring raad, de concept zienswijze naar het dagelijks bestuur van RMN sturen. Duurzaamheid n.v.t. Participatie n.v.t. Informeren

Raadplegen

Adviseren

Coproductie

Meebeslissen

Raad Inwoners Derden Communicatie Het bestuur van RMN ontvangt bijgevoegde brief waarin de zienswijze van de gemeente IJsselstein is opgenomen. Op 5 juli 2023 stelt het algemeen bestuur van RMN de begroting vast, rekening houdend met de ingediende zienswijzen van deelnemende gemeenten. Evaluatie _______________________________________________________________________ Bijlagen Aanbiedingsbrief + Ontwerp begroting 2023.01 en 2023.02 RMN Aanbiedingsbrief + Ontwerp begroting 2024 RMN Bijlage voorlopig financieel effect onderhandelingsakkoord CAO 2023 Conceptbrief aan RMN zienswijze (ontwerp begroting 2023.01 en 2023.02 en ontwerpbegroting 2024 RMN)

Pagina 5 van 6

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 25 april 2023, zaaknummer 87961 BESLUIT:

Een zienswijze in te dienen op de begrotingswijziging 2023.01 RMN, begrotingswijziging 2023.02 RMN en ontwerpbegroting 2024 RMN en de resultaten hiervan te verwerken in de gemeentelijke begroting.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 15 juni 2023

de griffier,

de voorzitter,

A.J.O. van Kooij CMC

mr. P.J.M. van Domburg

Pagina 6 van 6