Raadsvoorstel Zienswijze begrotingsstukken Omgevingsdienst regio Utrecht

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Zienswijze begrotingsstukken Omgevingsdienst regio Utrecht Zaaknummer: 251794 Programma: Wonen en ruimte Commissie: Ruimte Portefeuillehouder: Peter Bekker Onderdeel van: Informatie bij: Diederik de Goederen / Coert van Baarsen _______________________________________________________________________________

Onderwerp Zienswijze begrotingsstukken Omgevingsdienst regio Utrecht Samenvatting De ODRU heeft op 21 maart 2025 de eerste (ontwerp) bijgestelde begroting 2025 en (ontwerp) begroting 2026-2029 toegezonden aan de raden om de mogelijkheid te geven voor het indienen van een zienswijze. _______________________________________________________________________ Voorstel De bijgevoegde zienswijzebrief over de eerste (ontwerp) bijgestelde begroting 2025 en (ontwerp) begroting 2026 vast te stellen, waarin de raad de volgende punten meegeeft aan de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU): -

-

-

Gezien de bijzondere omstandigheid van vorming één omgevingsdienst willen we ODRU aanmoedigen in het realiseren van: o het optimaliseren van de werkprocessen, o behouden van capaciteit in personeel o het borgen van verantwoordingsinformatie in de (nieuwe) organisatie. We verwachten dat ODRU en haar eventuele rechtsopvolger 'de nieuwe omgevingsdienst Utrecht' hierin altijd in ogenschouw neemt dat we een forse financiële uitdaging komende jaren hebben. En dat de punten die we bij de zienswijze Kadernota 2026 hebben meegegeven van kracht blijven. Hierbij werden de punten besparingsopties, kostenverantwoording en solidariteit tussen deelnemers benoemd.

Aanleiding voor dit voorstel De ODRU heeft verzocht om uiterlijk 13 juni een zienswijze in te dienen op de eerste bijgestelde begroting 2025 en ontwerp begroting 2026-2029. Bijzondere omstandigheid De algemeen besturen van de Omgevingsdienst regio Utrecht en de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht hebben besloten op weg te gaan naar één omgevingsdienst Utrecht, waarbij het streven is die op 1 januari 2026 te laten starten. De deelnemende colleges en de gemeenteraden zullen daartoe eerst nog besluiten dienen te nemen. Dat houdt wel in de ODRU op dat moment ophoudt te bestaan. Dat plaatst de ontwerp begroting 2026-2029 in een bijzonder licht. Zolang er echter nog geen formele duidelijkheid is over de nieuwe omgevingsdienst, voldoet ODRU aan haar wettelijke verplichting om een begroting voor 2026 vast te stellen. En het is, ook als er wel Pagina 1 van 6

een nieuwe omgevingsdienst per 1 januari 2026 komt, voor de gemeenten noodzakelijk te weten met welke financiële uitgaven zij rekening dienen te houden in hun begroting voor 2026. Op dit moment van de ontwikkeling richting één omgevingsdienst is het nog niet duidelijk wat die nieuwe omgevingsdienst financieel voor de gemeenten gaat betekenen. Het is een separaat proces, waarover wij u verder zullen informeren. Deze ontwikkeling maakt daarom geen deel uit van de voorliggende ontwerpbegrotingen ODRU. Het algemeen bestuur van de ODRU zal de begrotingsstukken op 10 juli 2025 vaststellen. De stukken zelf zijn gebaseerd op de goedgekeurde kaders en systematiek, en zijn zorgvuldig opgesteld. De stukken geven ons aanleiding om zienswijze in te dienen op de (ontwerp) bijgestelde begroting 2025 en (ontwerp) begroting 2026-2029 ODRU. Afspraken met deelnemers over gegarandeerde uren en incidenteel gecontracteerde opdrachten zijn verwerkt in de bijgestelde begroting 2025 ODRU. De structurele wijzigingen en indexering zijn meegenomen bij het opstellen van begroting 2026 en verder. Gezien bovenstaande bijzondere omstandigheid willen we ODRU aanmoedigen in het realiseren van één robuuste omgevingsdienst, het optimaliseren van de werkprocessen, behouden van capaciteit in personeel en het borgen van verantwoordingsinformatie in de (nieuwe) organisatie.

We verwachten dat ODRU hierin altijd in ogenschouw neemt dat we een forse financiële uitdaging komende jaren hebben. _______________________________________________________________________________

Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis Zienswijze op tarief 2025 en kadernota 2026 ODRU Zienswijze vorming één omgevingsdienst ODRU en RUD Wettelijk kader of beleidskader Artikel 34 jo 35 van de gemeenschappelijke regeling Alternatieven Geen zienswijze indienen. Daarmee geven wij geen signaal af aan de ODRU over de aandachtspunten die IJsselstein meegeeft voor de aangekondigde begroting 2026-2029. Argumenten De ODRU voert voor de gemeente IJsselstein taken uit op het gebied van bouw- en milieutaken. Het gaat hier om zogenoemde basistaken (milieu) en plustaken (bouw). Het overgrote deel van deze taken zijn wettelijke taken, die we verplicht zijn uit te voeren, denk aan vergunningverlening, toezicht en handhaving maar ook bezwaar en beroepszaken, het informeren van inwoners en adviseren van onze ambtenaren. Eerste bijgestelde begroting 2025 De originele begroting 2025 is medio 2024 vastgesteld. Inmiddels is er recentere informatie ter beschikking gekomen die invloed heeft op de originele begroting. Daarom is de originele begroting 2025 op basis van deze recente informatie bijgesteld, waarmee een realistischer beeld ontstaat van de financiële situatie van de ODRU in 2025.

De volgende ontwikkelingen hebben geleid tot wijzigingen van de totale begroting voor wat betreft de omzet (totaal ODRU): • In het structurele gedeelte: een verhoging van het aantal gegarandeerde uren met 2.549 uur in het DVO 2025 ten opzichte van het DVO 2024 in de eerder vastgestelde begroting 2025; • In het incidentele gedeelte: verlaging van de gecontracteerde opdrachten via het

Pagina 2 van 6

uitvoeringsprogramma (UVP) 2025 voor wat betreft de tijdelijke uren (inclusief Omgevingswet) en projecturen. Deze zijn met 6.279 uur afgenomen ten opzichte van de raming in de eerder vastgestelde begroting 2025 ODRU. Kostenbesparing De ODRU is ervan doordrongen dat, naast een goede dienstverlening, efficiëntie en kostenbesparing van groot belang zijn. De ODRU streeft ernaar de lastenontwikkeling in samenspraak met de gemeenten zo laag mogelijk te houden. ODRU zet daarom verder in op het kosten onderzoek in de keten uit het driesporenbeleid dat de ODRU in 2021 is gestart en op het in samenspraak met gemeenten behouden van de ‘80/20 verhouding’ van de verhouding DVO/UVP. Begroting 2026-2029 De doorwerking van de structurele wijzigingen in de eerste bijgestelde begroting 2025 zijn meegenomen in de (ontwerp) begroting 2026-2029 en op basis van constante prijzen geëxtrapoleerd in de meerjarenraming 2027- 2029. Indien het streven wordt gerealiseerd om per 1 januari 2026 de nieuwe Omgevingsdienst Utrecht opgericht te hebben, zullen de hier gepresenteerde cijfers voor de jaren 2026 en verder niet meer van betekenis zijn. Met betrekking tot het incidentele gedeelte van 2026 wordt hier benadrukt dat het om een inschatting gaat waarbij sprake is van diverse onzekerheden. Zoals wat het aantal ‘tijdelijke omgevingswet-uren’ (T-Ow-uren) gaat worden dat overgaat naar de gegarandeerde uren.

Ook zijn op het moment van dit schrijven nog geen financieringsafspraken voor de VTH bodemtaken van 2026 gemaakt. In de begroting 2026 zijn daarom deze bodemtaken niet meegenomen. De (ontwerp) eerste bijgestelde begroting 2025, begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 hebben zoals is voorgeschreven een structureel sluitend saldo waarin alle opgenomen structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De ODRU kent één programma waarvoor het meerjarenplan is opgesteld in de Koers 2023- 2027 en waarin het algemeen bestuur heeft benoemd dat de agenda die hierin staat omvangrijk is en dat niet alles tegelijk kan. Afgesproken is dat er per begrotingsjaar prioriteiten vastgesteld worden. Samengevat verwachten ODRU dat 2025 in het teken zal staan van: 1) Het realiseren van één robuuste omgevingsdienst voor heel Utrecht per 1 januari 2026, waartoe de besturen van de ODRU en de RUD Utrecht in het najaar van 2024 opdracht hebben gegeven. 2) Het op peil houden van de dienstverlening ondanks het grote beslag dat het bovenstaande punt op de organisatie legt. 3) Personeel en organisatie: het vinden, boeien en binden van medewerkers, inclusief het meer in balans brengen van de verhouding vast en tijdelijk personeel.

4) Bedrijfsvoering: het optimaliseren van de werkprocessen en de komende jaren een flinke stap maken in het data gestuurd werken en het investeren in uniforme afspraken met onze gemeenten. 5) De overhead brengen naar een niveau dat past bij de jaarlijkse omvang van de opdrachtenportefeuille. 6) Voldoen aan wetgeving op gebied van onder andere informatiebeveiliging, Wet DBA, open overheid en archivering. Alle nieuwe ontwikkelingen staan in het teken van de route naar 1 nieuwe Omgevingsdienst Utrecht. Dat betekent dat ontwikkelingen die hieraan bijdragen samen met de RUD worden opgepakt en dat ontwikkelingen die hieraan niet bijdragen alleen worden opgepakt wanneer dit vanuit wetgeving noodzakelijk is.

Pagina 3 van 6

Kanttekeningen en / of risico’s Vanwege het feit dat Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) en RUD Utrecht bezig zijn met de vorming van (één nieuwe) Omgevingsdienst Utrecht per 1 januari 2026 is de verwachting dat de ODRU als organisatie in 2026 ophoudt te bestaan. De formele besluitvorming over de fusie kent nog diverse stappen, welke op het moment van dit schrijven nog niet geheel doorlopen zijn. Inmiddels hebben de algemeen besturen van de RUDU en de ODRU op 17 oktober 2024 het plan voor uitvoering van fase twee van de routekaart vastgesteld. Onderdeel daarvan is het opstellen van de (ontwerp-) begroting 2026 voor de nieuwe Omgevingsdienst Utrecht (ODU), welke in de loop van 2025 voor zienswijze aan de gemeenteraden en Provinciale Staten wordt voorgelegd. ______________________________________________________________________ Uitvoering Kosten De bijdrage ODRU vanuit IJsselstein is als volgt: Gemeente IJsselstein houdt in de basisbegroting al rekening met uren uit het uitvoeringsprogramma 2025. In de bijgestelde begroting 2025 van de ODRU zijn structureel gegarandeerde uren verhoogd en tijdelijke uren in het uitvoeringsprogramma verlaagd. Voor IJsselstein heeft dit geen effect op de gemeentelijke begroting, omdat al rekening is gehouden met de verwachte uren uit het uitvoeringsprogramma, die IJsselstein afneemt.

De (ontwerp) eerste bijgestelde begroting 2025, begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 hebben zoals is voorgeschreven een structureel sluitend saldo waarin alle opgenomen structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De begroting is conform notitie ‘Kadernota 2026 en uurtarief 2025 ODRU’ opgesteld. De bijdrage ODRU 2026 van IJsselstein is € 2.373.378, gebaseerd op 18.434 uren, (waarvan 15.626 gegarandeerd) x € 128,75. In het uurtarief is al rekening gehouden met indexering van 2025 naar 2026. Bij het opstellen van de gemeentelijke begroting 2026 wordt deze bijdrage meegenomen in de begroting. Een deel van de uren uit het uitvoeringsprogramma wordt gedekt vanuit projecten (o.a. omgevingswet, lozingen) en afspraken in anterieure overeenkomsten. De kosten voor 2025 zijn gedekt in begroting 2025 IJsselstein.

Bijdrage ODRU Begroot 2025 Begroot 2026

UVP-Uren Uurtarief Totaal 18.434 € 123,00 € 2.267.382 18.434 € 128,75 € 2.373.378

Planning Conform de procedure zoals vastgesteld in de gemeenschappelijke regeling wordt, nadat het dagelijks bestuur van de ODRU eventuele zienswijzen heeft verwerkt, de 1e bijgestelde begroting 2025 en de begroting 2026-2029 in de vergadering van het AB op 10 juli 2025 vastgesteld. Vervolgens wordt de begroting 2026 uiterlijk 18 juli 2025 toegezonden aan de Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht. Na vaststelling van de stukken door het AB krijgen de ODRU-gemeenten de definitieve stukken toegestuurd. Duurzaamheid Niet van toepassing Communicatie De zienswijze wordt aan de ODRU gestuurd. Pagina 4 van 6

______________________________________________________________________ Bijlagen • Aanbiedingsbrief (ontwerp) Eerste bijgestelde begroting 2025 en ontwerp begroting 2026-2029 ODRU • (Ontwerp) eerste bijgestelde begroting 2025 en ontwerp begroting 2026-2029 ODRU • Brief zienswijze ontwerp begroting 2026-2029 ODRU

Pagina 5 van 6

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 8 april 2025, zaaknummer 251794

BESLUIT:

De bijgevoegde zienswijzebrief over de eerste (ontwerp) bijgestelde begroting 2025 en (ontwerp) begroting 2026 vast te stellen, waarin de raad de volgende punten meegeeft aan de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU): -

-

-

Gezien de bijzondere omstandigheid van vorming één omgevingsdienst willen we ODRU aanmoedigen in het realiseren van: o het optimaliseren van de werkprocessen, o behouden van capaciteit in personeel o het borgen van verantwoordingsinformatie in de (nieuwe) organisatie. We verwachten dat ODRU en haar eventuele rechtsopvolger 'de nieuwe omgevingsdienst Utrecht' hierin altijd in ogenschouw neemt dat we een forse financiële uitdaging komende jaren hebben. En dat de punten die we bij de zienswijze Kadernota 2026 hebben meegegeven van kracht blijven. Hierbij werden de punten besparingsopties, kostenverantwoording en solidariteit tussen deelnemers benoemd.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 5 juni 2025

de griffier,

de voorzitter,

Arnout J.O. van Kooij MMC

Agnes Jongerius

Pagina 6 van 6