Raadsvoorstel woonvisie 2025 gemeente IJsselstein

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Woonvisie 2025 gemeente IJsselstein Zaaknummer: 288300 Programma: Wonen en Ruimte Commissie: Ruimte Portefeuillehouder: EdwinTas Onderdeel van: Informatie bij: Nico Koot _______________________________________________________________________________

Onderwerp Vaststelling van de Woonvisie 2025 gemeente IJsselstein Samenvatting De voorliggende Woonvisie 2025 is gerealiseerd met de inbreng van vele betrokkenen en belanghebbenden. Om 2.500 woningen te realiseren is ook uitbreiding buiten de stedelijke contouren nodig. Daarnaast willen we de woningbouw versnellen waar dat mogelijk is. We willen met name voorzien in de woonbehoefte van starters en ouderen om de doorstroming te bevorderen. Ook gaan we de huidige woningvoorraad beter benutten door woningsplitsing en woningdeling te versterken. De verdeling van bestaande woningen maken we nog optimaler. We zetten in op huisvesting voor aandachtsgroepen met een specifieke woonbehoefte. En we zetten in op een prettige en toekomstbestendige woonomgeving voor inwoners. _______________________________________________________________________ Voorstel De Woonvisie 2025 gemeente IJsselstein vast te stellen. Aanleiding voor dit voorstel De huidige Woonvisie 2019-2030 is ouder dan vijf jaar en volgens de huidige Woningwet moet er een maal in de vijf jaar een nieuwe woonvisie vastgesteld worden. Actuele ontwikkelingen noodzaken tot het vernieuwen van de woonvisie. Dat zijn bijvoorbeeld de koers van de landelijke overheid, veranderende wetgeving, een gespannen woningmarkt, bevolkingsontwikkelingen en de woonbehoefte van doelgroepen.

Er is eerder gekozen om apart een woonzorgvisie vast te stellen. Vooruitlopend op de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) is er voor gekozen het proces van een nieuwe woonvisie te starten. _______________________________________________________________________________

Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis • Vaststelling Woonvisie IJsselstein 2019-2030 op 4 juli 2019, zaaknummer Mozard 708891 • Vastelling van de Woonzorgvisie 2024-2034 op 7 maart 2024, zaaknummer 129982 • Vaststelling Uitvoeringsagenda woonzorgvisie 2025, gemeente IJsselstein op 1712-2024, zaaknummer 228747 Wettelijk kader of beleidskader Artikel 42 lid 1 van de Woningwet. Pagina 1 van 6

Alternatieven Het alternatief is geen visie vast te stellen en daarmee geen actueel beleidskader te hebben. Argumenten De huidige woonvisie 2019-2030 is na vijf jaar verouderd Het woonbeleid van de huidige woonvisie dateert van enige jaren geleden. De woningwet schrijft voor dat een gemeente een woonvisie heeft en eens in de vijf jaar haar visie vervangt door een actuele visie. Het is noodzakelijk een actuele visie op nieuwe ontwikkelingen op het gebied van wonen te hebben Dit is noodzakelijk omdat ontwikkelingen in het woondomein doorgaan en bestaand beleid daar onvoldoende antwoord op geeft. Dat gaat om de woningmarkt, wet- en regelgeving, bevolkingsontwikkelingen zoals vergrijzing en migratie. Maar ook de wijzigende urgentie bij woningzoekenden, veranderende woonbehoeftes, kansen bij bouwprojecten enzovoorts. De evaluatie van de oude visie geeft onder andere aan dat woonbeleid op duurzaamheid snel achterhaald was. Daarnaast is de visie eigenlijk te breed en te weinig gefocused. Het gaf te weinig handvatten voor interne doorwerking en externe realisatie. Nieuwe wetgeving zorgt voor aanpassingen in beleid en uitvoering Wet- en regelgeving hebben invloed op het woonbeleid en de uitvoering. Een voorbeeld is de vrij recente wijziging van de Huisvestingswet.

Hierdoor kan aan 50% van de lokale of regionale woningzoekenden met economische en maatschappelijke binding voorrang gegeven worden. Hierdoor kunnen we meer sturen. De aankomende "Wet versterking regie volkshuisvesting" (Wvrv) maakt het noodzakelijk daarop vooruit te lopen met lokaal beleid. Er wordt een sterkere sturing en regie verlangt van overheden en er wordt minder aan de markt overgelaten. Voor een gemeente als IJsselstein betekent dat er 30% sociale huur en 40% betaalbaar gerealiseerd gaat worden. Ambitie nieuwbouwwoningen De gemeente IJsselstein neemt haar verantwoordelijkheid en wil een bijdrage leveren aan woningbouw. Zij zet in op de bouw van 2.500 woningen. Voor de IJsselsteinse behoefte zijn er circa 1.500 nieuwe woningen nodig tot en met 2030. De 1.000 extra woningen zijn nodig om de woningvoorraad voldoende aan te passen. Hiermee worden woningen toegevoegd die we nu onvoldoende hebben, zoals kleine gelijkvloerse woningen. Dit zijn passende woningen voor ouderen zodat we de doorstroming kunnen bevorderen. Maar we kunnen ook vanuit de regio jongeren en gezinnen aantrekken. Door vergrijzing worden huishoudens kleiner in IJsselstein zodat het aantal inwoners zal dalen. Om op de toekomst voorbereid te zijn, is het daarom nodig dat IJsselstein meer woningen bouwt.

De groeiende woningnood vraagt om daadkrachtigere sturing Er is woningnood bij alle doelgroepen, maar bij enkele doelgroepen is dat veel sterker aan de hand. Voor de grootste groep, de ouderen zal specifiek gebouwd en gestuurd moeten worden. Hun huidige, te ruime woningen komen dan vrij voor grote gezinnen. Door woonruimte anders te verdelen (via de Huisvestingsverordening) kan gestuurd worden op andere groepen. De gemeente moet de wettelijke urgente aandachtsgroepen een passende woning toewijzen. De nieuwe woonvisie kan gerichter sturen op nieuwbouw en bestaande woningen waar dat nodig is. Naast de huidige woonzorgvisie is ook een woonvisie nodig De huidige woonzorgvisie vraagt om een woonvisie die naast de woonzorgbehoefte ook het woonbeleid neerzet. In de aankomende Wvrv worden wonen en zorg meer met elkaar Pagina 2 van 6

vervlochten. De Omgevingsvisie gaat de onderliggende basis vormen. Daarin wordt het woonbeleid en het woonzorgbeleid samengevoegd. De Omgevingsvisie beschrijft ook het ruimtelijke ordeningsbeleid op alle andere relevante beleidsterreinen. De nieuwe woonvisie speelt hierop in, door in te gaan op de gevraagde beleidsthema's. De insteek van de woonvisie op thema's in beleid Er is gekozen voor een compacte woonvisie die de woonactualiteit belicht en de wijze waarop IJsselstein daar regie en sturing op wil geven. Daarvoor zijn de landelijke, provinciale en regionale kaders bepalend voor de ruimte die gemeente IJsselstein heeft. We willen sturen vanuit principes en niet vanuit regels. Dit is als basisgedachte genomen in de woonvisie. Een sturing waar we met maatwerk kunnen inspelen op kansen die zich voordoen. De vijf leidende principes zijn: 1. We zijn een krachtige gemeente die effectief aanstuurt op realisatie van onze doelen; 2. We zijn een stad waar voldoende ruimte is voor verschillende inkomensgroepen in alle buurten; 3. We geven onze inwoners een kans op een eerste of volgende stap op de woningmarkt; 4. In IJsselstein wonen in de buurten verschillende groepen in balans door en met elkaar; 5. In IJsselstein kunnen meerdere generaties bij elkaar wonen.

De gemeente werkt daarbij samen met: inwoners, zorg- en welzijnspartijen, de corporatie Cazas Wonen, Adviesraad Sociaal Domein IJsselstein, ontwikkelaars, bouwbedrijven en makelaars. Daarnaast is de woonvisie het uitgangspunt om prestatieafspraken te maken met de corporatie. We willen in lijn zijn en blijven met het verplichte Volkshuisvestingsprogramma uit het wetsvoorstel "Wet versterking regie volkshuisvesting". Daardoor is de woonvisie opgesteld aan de hand van vijf thema's: 1. Nieuwbouw kwantitatief; 2. Nieuwbouw kwalitatief; 3. Beter benutten bestaande voorraad; 4. Huisvesting voor aandachtsgroepen; 5. Leefbaarheid. De belangrijkste punten uit de visie per thema: Thema 1 Nieuwbouw kwantitatief: • Een realistische groei van de woningvoorraad passend bij de eigen behoefte maar ook bij de woningnood in de regio; • Daarnaast groei voor een vitale stad, voor een leefbaardere stad en een stad voorbereid op de toekomst; • In gesprek blijven met de provincie om uitbreiding buiten de bestaande contouren open te houden; • Versnellen van de woningbouw waar het nog kan.

Bijvoorbeeld door het bouwproces te versnellen, ambtelijke capaciteit gericht in te zetten en zaken gelijktijdig te plannen; Thema 2 Nieuwbouw kwalitatief: • Bouwen naar prijscategorie: 30% sociale huur, 40% middenhuur en koop (= samen 70% betaalbaar) en vrije sector 30%; • Bouwen naar doelgroep: minimaal 30% geschikt aanbod voor ouderen voor onder meer doorstroming en zorgen voor langdurig betaalbare woningen voor jongeren; • Bouwen van nultreden, geclusterde en zorggeschikte woningen voor senioren (zoals in de woonzorgvisie benoemd); Pagina 3 van 6

•

Vergroten aandeel sociale huur naar 30% (volgens de Wet versterking regie volkshuisvesting) en sturen op mengen van groepen en op evenwichtige wijken; Thema 3 Beter benutten bestaande voorraad: • Meewerken aan splitsen (van zelfstandige woningen) en delen (bijvoorbeeld door hospitaverhuur) van de bestaande ruime woningen in IJsselstein; • Duurzamer en levensloopgeschikt maken van woningen; omvormen waar mogelijk en de verdeling van woningen optimaler maken; Thema 4 Huisvesting voor aandachtsgroepen: • Binnen afspraken in de regio (zoals verplicht in de Wvrv) wettelijk urgente doelgroepen huisvesten; • Specifieke huisvesting voor doelgroepen, zoals mensen met een zorg- en ondersteuningsvraag, arbeidsmigranten, woonwagenbewoners en statushouders; • Van belang daarbij is: betaalbare woningen, spreiding van groepen over de wijken en de uitgangspunten uit de woonzorgvisie; Thema 5 Leefbaarheid: • Een leefbare woonomgeving waar aandacht is voor de kwetsbare buurten; • Benutten van kansen voor ontmoeting in ontmoetingsruimtes en de woonomgeving; • Het versterken van de fysieke leefomgeving bij nieuwbouw en projecten in de openbare ruimte wanneer die zich voordoen. Kanttekeningen en / of risico’s Het wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting is door de tweede kamer aangenomen en de voorbereiding op plenaire behandeling door de eerste kamer is momenteel gaande.

Het streven is dit wetsvoorstel 1 januari 2026 in te laten gaan. Een belangrijk element uit deze wet is dat iedere gemeente een verplicht volkshuisvestingsprogramma maakt. Hierin worden de woonvisie en woonzorgvisie samengevoegd. Ook bevat ze nieuwe onderdelen zoals een beeld van de gebruikelijke woonzorgdoelgroepen en aandachtsgroepen. De gemeente moet daarvoor de woon(zorg)behoefte monitoren. Het is nog onduidelijk hoe dat er uit gaat zien en wanneer dit gereed moet zijn. Hiervoor zal het Rijk nog instructieregels gaan opstellen. De voorliggende woonvisie is daarop zo veel als mogelijk afgestemd. Andere risico's zijn dat zaken uit de woonvisie niet worden gerealiseerd omdat bijvoorbeeld capaciteit en middelen onvoldoende zijn om bepaalde beleidsvoornemens te faciliteren of uit te voeren. Daarnaast wordt samengewerkt in de regio op woningbouwaantallen uit de regionale woondeal en op type woningen voor diverse aandachtsgroepen. Door afstemming in de regio kunnen er beperkt verschuivingen optreden in de soort en aantallen woningbouw. _______________________________________________________________________ Uitvoering Het uitvoeringsprogramma bevat specifieke activiteiten maar ook meer beleidsuitvoering. Ze vormt voor de komende jaren de uitvoeringsagenda van het wonen (zie bijlage).

De woonvisie vormt ook het uitgangspunt voor de jaarlijkse prestatieafspraken waarbij de corporatie verplicht is naar redelijkheid bij te dragen aan de woonvisie. Tevens vergt dit een blijvende afstemming en integratie van het fysiek en sociaal domein op wonen en zorg. Kosten Aan het vaststellen van de woonvisie zijn geen kosten verbonden. Bij een enkele uitvoeringsactiviteit zijn mogelijk extra kosten verbonden die dan aan de raad of college worden voorgelegd of worden meegenomen in de begroting. Op dit moment is dat nog

Pagina 4 van 6

niet te overzien. Daarnaast zullen voor de woningbouwprojecten legesinkomsten worden ontvangen. Planning Na vaststelling worden de in het uitvoeringsprogramma benoemde activiteiten uitgevoerd volgens schema of de beleidspunten toegepast waar dit geldt. Duurzaamheid In de woonvisie is voor duurzaamheid aangegeven, dat het regionale Convenant Duurzame Woningbouw Utrecht en lokaal de Transitievisie Warmte wordt toegepast. Bij de bestaande woningen worden de woningen verduurzaamd door Cazas Wonen. De gemeente stimuleert particuliere eigenaren dit te doen. Participatie Voor de uitvoering van een woonvisie is een breed draagvlak en commitment nodig. De basis daarvoor is gelegd in een uitgebreid participatietraject waaraan veel betrokkenen en belanghebbenden hebben deelgenomen. De professionele stakeholders: De corporatie Cazas Wonen is op meerdere momenten betrokken. Daarnaast hebben lokaal (en ook niet lokaal) actief zijnde ontwikkelaars, lokale makelaars, diverse zorg- en welzijnsorganisaties en een werkgever van arbeidsmigranten in IJsselstein hun inbreng geleverd. Bewoners: Om een brede groep inwoners aan te trekken, is een digitale enquête uitgezet waarop massaal is gereageerd (1.048 deelnemers). Daarnaast is er een bewoners-inloopavond gehouden waar de inwoners mondeling of schriftelijk konden reageren.

Communicatie Na vaststelling van de woonvisie, worden deze op de website geplaatst en worden inwoners en stakeholders met een persbericht geattendeerd op de nieuwe woonvisie. Evaluatie Gedurende de reguliere rapportages van de P&C cyclus wordt van de betreffende activiteiten uit het uitvoeringsprogramma de voortgang gerapporteerd bij programma 3 van Wonen en Ruimte en programma 5 Inkomen, Jeugd en Wmo. Tevens wordt bij de toepasselijke activiteiten het resultaat en het proces geëvalueerd en gedeeld. _______________________________________________________________________ Bijlagen Woonvisie 2025 gemeente IJsselstein Uitvoeringsprogramma woonvisie 2025 gemeente IJsselstein Buurtenveloppes gemeente IJsselstein

Pagina 5 van 6

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 30 september 2025, zaaknummer 297081 BESLUIT: De Woonvisie 2025 gemeente IJsselstein vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 6 november 2025

de griffier,

de voorzitter,

Arnout J.O. van Kooij MMC

Ester Weststeijn

Pagina 6 van 6