Raadsvoorstel Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) 2023

Gemeente

I.7sselstein Raadsvoorstel gemeente IJsselstein Agendapunt: Zaaknummer: Programma: Commissie: Portefeuillehouder: Onderdeel van: Informatie bij:

Wijziging Gemeenschappelijke Regeling WIL 2023 66042 Inkomen, Jeugd en Wmo Samenleving Drs. E.J.M. Schell C. Wissink

Onderwerp Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) 2023 Samenvatting De Gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) voert sinds 2013 (onder andere) de Participatiewet uit voor de gemeenten Houten, IJsselstein, Lopik en Nieuwegein. Dit vond de eerste jaren van het bestaan van WIL plaats in haar vestiging in Nieuwegein. Sinds 2019 is een deel van de taken op het gebied van re-integratie en participatie bij de gemeenten in lokale werkteams ondergebracht. WIL levert het grootste deel van de medewerkers voor deze lokale werkteams. De aansturing gebeurt door een leidinggevende van de betreffende gemeenten. Middels jaarplannen geven de colleges van de gemeenten focus en prioriteiten mee aan de lokale werkteams. De wijze waarop deze lokale werkteams functioneren is in 2021 geëvalueerd en vervolgens is besloten de nieuwe werkwijze te formaliseren en op te nemen in de gemeenschappelijke regeling. Dit voorstel gaat over de formalisering van de gemeentelijke besluitvorming in de Gemeenschappelijke regeling WIL. Voorstel 1. Te besluiten tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom overeenkomstig bijgaand Wijzigingsbesluit. 2.

Op grond van artikel 1, vierde en vijfde lid Wet gemeenschappelijke regelingen, toestemming te verlenen aan het college en de burgemeester om eveneens te besluiten tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom overeenkomstig bijgaand Wijzigingsbesluit. Aanleiding voor dit voorstel Eind 2021 heeft u ingestemd met de evaluatie van de Innovatieagenda WIL/Gemeenten 2019/2021. Op basis van de bereikte positieve resultaten besloot u het werken met de lokale werkteam definitief te maken. De lokale werkteams worden voor de uitvoering van re-integratie- en participatieondersteuning aangestuurd door de gemeente zelf. Alle overige taken rond de uitvoering van de Participatiewet blijft de gemeenten uitvoeren in het verband van de Gemeenschappelijke regeling Werk Inkomen Lekstroom. Om dit genomen besluit te formaliseren ligt nu een aanpassing van de gemeenschappelijke regeling voor ter besluitvorming. De Gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom is in 2013 van start gegaan. Alle taken rondom re-integratie en participatie werden regionaal vormgegeven, Pagina 1 van 6

waarbij beleidsmatig de focus werd gelegd op het ondersteunen van het werkfitte en kansrijke deel van inwoners met bijstand, gericht op uitstroom uit de bijstand. De beleidskeuze van de deelnemende gemeenten is nadien gewijzigd. De gemeenten willen de re-integratie en participatie dichter bij huis organiseren. Dit is vormgegeven in lokale werkteams en hier is sinds 2019 ervaring mee opgedaan. De nieuwe werkwijze is in 2021 geëvalueerd en de gemeenten hebben besloten deze werkwijze te formaliseren en op te nemen in de gemeenschappelijke regeling. Daarbij is gekozen voor een hoofdscenario waarbij de gemeenten rechtstreeks — via de door hen aan te wijzen teamleiding — sturing en focus geven aan de werkzaamheden van hun eigen lokaal werkteam. In de voorbereiding voor de wijziging van de gemeenschappelijke regeling zijn vier varianten bekeken voor de toedeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden voor de bij de Participatiewet uit te voeren re-integratietaken. In bijlage 5 worden deze toegelicht, met de hierbij gemaakte afweging voor het nu voorliggende voorstel. Beoogd effect De gemeenschappelijke regeling wordt aangepast aan de situatie dat iedere deelnemende gemeente een deel van de re-integratie- en participatiedienstverlening in de eigen gemeente wil vormgeven en daarin zelf sturing en focus wil aanbrengen.

In de wijziging van de gemeenschappelijke regeling is verder opgenomen dat de GR WIL een rechtspersoon kan oprichten t.b.v. het inrichten van een detacheringsfaciliteit. Ook is een wijziging aangebracht voor de besluitvorming bij het staken van stemmen. Tevens wordt in de wijziging van de regeling een aantal juridisch technische onderdelen geactualiseerd. Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis Besluitvorming evaluatie innovatie-agenda dd november 2021 (1014695) Wettelijk kader of beleidskader Artikel 1 van de Wet Gemeenschappelijke regelingen. Alternatieven Alternatief is niet vaststellen van de voorgestelde wijziging GR WIL. Dat betekent dat het voornoemde besluit evaluatie innovatie-agenda niet kan worden uitgevoerd. Argumenten Per beslispunt: 1.1. De voorgestelde wijziging doet het meest recht aan het besluit dat de raden in het najaar van 2021 genomen hebben. In het najaar van 2021 heeft u kennisgenomen van de Eindrapportage evaluatie Innovatieagenda van 7 september 2021. U hebt daarbij besloten het werken met lokale werkteams te formaliseren en op te nemen in de gemeenschappelijke regeling. Daarbij is gekozen voor een hoofdscenario waarbij de gemeenten rechtstreeks — via de door hen aan te wijzen teamleiding — sturing en focus geven aan de werkzaamheden van hun eigen lokaal werkteam.

Dit is de keuze voor hoofdscenario D, zoals uitgewerkt in genoemde eindrapportage. 1.2. De voorgenomen wijziging geeft de grootste mate van duidelijkheid over waar de verantwoordelijkheden liggen. In de voorbereiding voor de wijziging van de GR zijn vier varianten bekeken voor de toedeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden voor de bij de Participatiewet uit te voeren re-integratietaken. In bijlage 5 worden deze nader toegelicht, met de hierbij gemaakte afweging voor het nu voorliggende voorstel. Pagina 2 van 6

De re-integratietaken worden benoemd in artikel 7, lid 1 onder a van de Participatiewet. Een deel van de taken die horen bij de uitvoering van dit artikel blijven bij WIL (denk aan Poort, jobcoaching, Jongerenloket, WGSP) en een deel verschuift naar de gemeenten (denk aan het voeren van gesprekken door werkcoaches en het verstrekken van reintegratievoorzieningen). Dit betekent ook dat de gemeente voor de hierbij genomen besluiten de beschikkingen vaststelt. De gemeenten werken het deel waar zij de verantwoordelijkheid voor hebben overgenomen uit in jaarplannen. De jaarplannen van de lokale werkteams bevatten de doelen en prioriteiten die de betreffende gemeente met behulp van het lokaal werkteam gaat uitvoeren in dat betreffende jaar. Het plan bevat tevens een begroting van financiële middelen die die gemeente inzet om deze doelen te bereiken. 2.1. Zonder toestemming van de raad mogen het college en de burgemeester de gemeenschappelijke regeling niet wijzigen. Op grond van artikel 1, lid 4 Wgr dient de gemeenteraad toestemming te geven voor de wijziging van een GR. Omdat er bij de GR WIL ook raadsbevoegdheden worden overgedragen moet de raad zich in dit geval zowel een inhoudelijk oordeel vormen over het wijzigingsbesluit als toestemming geven aan het college en de burgemeester. 2.2.

Het recht of het algemeen belang verzet zich niet tegen de wijziging De raad kan de toestemming op grond van artikel 1, lid 4 Wgr alleen weigeren op grond van strijd met het recht of het algemeen belang. Van geen van beide is sprake. Kanttekeningen en I of risico's Kanttekeningen: 1. Er moet nog een aantal uitvoeringsaspecten worden onderzocht Als gevolg van het besluit om scenario D te volgen, waardoor gemeenten op onderdelen ook zeggenschap en verantwoordelijkheid krijgen, vragen ook een aantal uitvoeringsaspecten aandacht. Dit betreft o.a. het vormgeven van de beschikkingen die het lokaal werkteam af moet geven, de afhandeling van klachten, bezwaar en beroep, de regeling voor gegevensbescherming, interne controle, archivering en de communicatie naar inwoners die gebruik maken van de lokale werkteams. Deze punten zijn inmiddels op hoofdlijnen uitgewerkt, zoals hierna wordt toegelicht. Deze punten zijn eerst met het uitwerken van deze juridische wijziging opgekomen. Dit als consequentie van het feit dat de gemeente met deze wijziging de zeggenschap neemt over onderdelen van de uitvoering van de Participatiewet. Na de besluitvorming over de wijziging worden deze punten verder uitgewerkt. De raad heeft de bevoegdheid de gemeenschappelijke regeling vast te stellen. Het college heeft daarna de bevoegdheid om de uitvoering te regelen.

Deze uitvoeringsaspecten krijgen aandacht in de regionale samenwerkingsafspraken tussen WIL en de gemeenten. Op deze samenwerkingsafspraken zal ook bestuurlijke besluitvorming plaatsvinden door colleges en het bestuur van de GR WIL. Het gaat hierbij om de volgende uitvoeringsaspecten: A. Inrichting interne controle besteding participatiegelden B. Archivering C. Gegevensbescherming D. Klachtafhandeling E. Proces van bezwaar en beroep F. Communicatie richting cliënten. Zie bijlage 6 voor gedetailleerde informatie over bovenstaande uitvoeringsaspecten en de bijbehorende uitwerkingsstappen.

Pagina 3 van 6

Uitvoering Kosten Met deze wijziging van de GR WIL zijn geen directe extra kosten gemoeid. Voor de implementatie van de Innovatieagenda hebben de gemeenten eind 2021 middelen ter beschikking gesteld. Deze middelen zijn toereikend om de nog te maken implementatiekosten voor 2023 op te vangen. Bij behandeling van de jaarrekening 2022 van WIL zal dan ook het voorstel worden gedaan de resterende implementatiemiddelen naar 2023 over te hevelen. Ook de kosten voor het uitvoeren van een gezamenlijke DPIA en de maatregelen die daaruit voortkomen zullen in 2023 uit dit budget worden betaald. Een onzekerheid hierbij is wel dat nog niet bekend is of en in welke omvang er ook voor de gemeenten en/of de GR WIL extra structurele kosten voortvloeien uit de als gevolg van de DPIA te nemen maatregelen voor de bescherming van persoonsgegevens. Wel kunnen er (beperkt) extra kosten bij de gemeenten ontstaan, zoals bijvoorbeeld bij het zelf uitvoeren van de klachtenbehandeling. Indien noodzakelijk zal over deze extra kosten dan een voorstel aan de raden worden voorgelegd.

Planning Het besluitvormingsproces in de gemeenten verloopt in de volgende stappen: • Elk college en elke burgemeester van de gemeenten Houten, IJsselstein, Lopik en Nieuwegein vormt zich een oordeel over het voorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling en besluit de raad toestemming te vragen om te mogen instemmen met dit voorstel. • Elke raad van de vier gemeenten vormt zich een oordeel over het voorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling en neemt ook een besluit over de verzoeken van college en burgemeester om toestemming. • Na verkregen toestemming van de raden besluiten de colleges en burgemeesters tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom. • Na besluitvorming in de vier gemeenten zal het AB van WIL vaststellen of de vereiste unanimiteit (voor de artikelen 5, 7 en 19), dan wel dat een gewone meerderheid (overige artikelen) behaald is. • Daarna verzorgt het college van de gemeente Nieuwegein de bekendmaking van de wijziging in het Gemeenteblad en stelt zij Gedeputeerde Staten van de wijziging in kennis. Duurzaamheid N.v.t. Participatie N.v.t.

Communicatie Na besluitvorming zal de gewijzigde gemeenschappelijke regeling door de gemeente Nieuwegein bekend worden gemaakt in het door het gemeentebestuur uitgegeven gemeenteblad (artikel 26 Wet gemeenschappelijke regelingen en artikel II, lid 3 van het hierbij voorliggende wijzigingsbesluit van de Gemeenschappelijke Regeling Werk en Inkomen Lekstroom). Evaluatie De GR-wijziging wordt niet geëvalueerd. Met de werkwijze met lokale werkteams is gedurende een langere periode geëxperimenteerd. Op basis van de evaluatie heeft uw raad eerder besloten het werken met lokale werkteams definitief te maken. Dit besluit regelt de formalisering hiervan.

Pagina 4 van 6

Bijlagen Aanbiedingsbrief AB WIL Bijlage 1: Voorstel wijzigingsbesluit gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom (GR WIL) Bijlage 2: Toelichting bij wijzigingsbesluit GR WIL Bijlage 3: Geconsolideerde tekst GR WIL na wijziging Bijlage 4: Was Wordt/overzicht GR wijziging Bijlage 5: Toelichting afweging gekozen variant wijzigingsvoorstel Bijlage 6: Uitwerkingsstappen bij besluit wijziging GR WIL

Pagina 5 van 6

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 24 januari 2023, zaaknummer 604479 BESLUIT: Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Werk en Inkomen Lekstroom (WIL)

1.Te besluiten tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom overeenkomstig bijgaand Wijzigingsbesluit. 2. Op grond van artikel 1, vierde en vijfde lid Wet gemeenschappelijke regelingen, toestemming te verlenen aan het college en de burgemeester om eveneens te besluiten tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom overeenkomstig bijgaand Wijzigingsbesluit. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 9 maart 2023. de griffier,

de

mr. P.J.M. van Domburg

Pagina 6 van 6