Raadsvoorstel Versterken team Jeugd

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Versterken team Jeugd. Zaaknummer: 307457 Programma: Jeugd Commissie: Samenleving Portefeuillehouder: Eveline Schell Onderdeel van: Informatie bij: Lisa Kaarls _______________________________________________________________________________

Onderwerp Het versterken van het team Jeugd.

Samenvatting In december 2024 heeft uw raad ingestemd met het voorstel Financiële Beheersmaatregelen Jeugd IJsselstein (Project Jeugd). Hierin is o.a. afgesproken dat het team sociaal domein versterkt moet worden om te kunnen blijven voldoen aan landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen zoals Hervormingsagenda Jeugd en Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming. Om te zorgen dat team Jeugd kwalitatieve hulp en ondersteuning kan blijven bieden, kan voldoen aan wettelijke eisen en de wachtlijsten behapbaar blijven, moet er een structurele oplossing komen. Door de zwaarder wordende casuïstiek en de hoogte van de huidige caseloads is het niet realistisch op de huidige wijze door te gaan. Daarnaast ligt er op grond van de Hervormingsagenda Jeugd een advies ten aanzien van de invulling van stevigere sociale teams. We stellen voor een onderzoek te laten plaatsvinden naar de wijze waarop wij het Jeugdteam vorm moeten geven en welke capaciteit hierbij benodigd is. Hierop vooruitlopend stellen wij voor de formatie tijdelijk uit te breiden en dit te financieren uit de Algemene Reserve.

_______________________________________________________________________ Voorstel Het voorstel is om het team Jeugd tijdelijk te versterken en te onderzoeken hoe we team Jeugd structureel in staat kunnen stellen om de juiste zorg en ondersteuning te kunnen bieden aan kinderen, jongeren en gezinnen. 1. Een onderzoek te doen naar een structurele oplossing van het capaciteitsprobleem in het team Jeugd. 2. Vooruitlopend op de uitkomsten van dit onderzoek het team tijdelijk voor 1 jaar te versterken met 3,00 fte. 3. De kosten hiervan ad €384.462 te dekken uit de Algemene Reserve. 4. Begrotingswijziging 26011 vast te stellen.

Aanleiding voor dit voorstel Team Jeugd is een belangrijke spil in het web voor de zorg aan kinderen, jongeren en gezinnen. Het tijdig signaleren, het preventief werken en het toewijzen van de juiste ondersteuning (indien nodig) behoort tot het takenpakket van team Jeugd. De landelijke ontwikkelingen, zoals de Hervormingsagenda Jeugd en Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming vragen veel van het team. De afgelopen jaren hebben we al grote stappen gezet maar merken dat dit met de huidige werkwijze en in de huidige capaciteit niet meer haalbaar is.

Pagina 1 van 5

We merken in IJsselstein dat de werkdruk toeneemt, voornamelijk vanwege verzwaarde casuïstiek van jongeren en gezinnen. Dit maakt dat er lange wachttijden zijn, waardoor we het risico lopen dat we niet tijdig de benodigde ondersteuning kunnen bieden. Het Project Financiële Beheersmaatregelen uitvoer Jeugdwet (Project Jeugd) kent drie fasen van uitvoering. Fase 1 is volgens planning geïmplementeerd. Fase 2 is het versterken van team Jeugd en dat willen wij met dit voorstel bewerkstelligen. Huidige samenstelling team Jeugd IJsselstein Het huidige team Jeugd bestaat uit 16 fte. De afgelopen jaren is gebouwd aan het team. Er wordt ingezet op zowel begeleiding, samenwerking als preventie. Er is een Praktijkondersteuner Jeugd aangenomen die zowel bij de gemeente als bij de huisartsen werkt. Daarnaast zien we, naast een toename, ook een verschuiving van complexe problematiek naar de gemeente. Hiervoor is een coördinator Complexe Jeugdcasuïstiek geworven voor de casussen zorg en veiligheid (en justitie), Jeugd-PGA en de groepsaanpak. Ook zijn we gestart met interne trainingen en ontwikkelingen om het team op te leiden om zwaardere casuïstiek te kunnen draaien. Zwaardere casuïstiek houdt ook in dat er meer tijd per casus nodig is waardoor de caseloads per persoon moeten dalen, om inwoners de juiste zorg en aandacht te kunnen bieden.

Caseloadgrootte team Jeugd De verzwaarde ontwikkeling is terug te zien in stijging van Jeugdbeschermingstafels. In 2022, 2023 en 2024 was dit circa 5 per jaar. Momenteel hebben we al 9 Jeugdbeschermingstafels aangevraagd voor 2025. Bij Jeugd is er geen landelijke of regionale richtlijn over de hoogte van de caseloads voor sociale teams. In de regio Lekstroom is het uitgangspunt voor de zwaarte van de caseloads de draagkracht van de individuele medewerkers naar aanleiding van caseloadgesprekken. In IJsselstein bepalen de actieve casussen (waarop regie gevoerd wordt) de gemiddelde zwaarte/hoogte van de caseloads. Daarnaast neemt het aantal veiligheidscasussen ook toe, de gemeente vormt een centrale positie in deze casuïstiek. In vergelijking met organisaties als Samen Veilig Midden-Nederland (SAVE), zijn ook onze caseloads van vergelijkbare zwaarte/hoogte voor de meer ervaren consulenten. SAVE houdt een caseload van maximaal 10 casussen aan, in ons geval ligt dit voor de zware caseloads op maximaal 15 voor iemand die fulltime werkt. De gemiddelde wachtlijst bij Jeugd is 3 tot 4 maanden. In IJsselstein overschrijden we deze wettelijke termijn van 8 weken. Elke maand melden ongeveer 15 nieuwe gezinnen zich, waarvan minimaal een derde vanuit zorgmeldingen komt en met spoed moet worden opgepakt. Dit zien we niet alleen binnen onze gemeente of regio, maar is een landelijke trend.

Leerplicht Leerplicht valt momenteel niet onder team sociaal domein maar heeft wel indirect invloed op het team. In de uitwerking van de pilots van Project Jeugd wordt verwacht van team Jeugd dat zij meer gericht zijn op preventie en samenwerken met het voorliggend veld. Dit houdt in dat we meer samenwerken met Leerplicht, een inherent onderdeel in de leefwereld van kinderen en jongeren. Ook bij leerplichtambtenaren nemen de caseloads toe en zorgt zware casuïstiek voor verzwaring van de caseloads. De begeleiding van een leerplichtambtenaar is vaak gerelateerd aan meerdere leefgebieden en complexe vragenstukken in samenwerking met team Jeugd. Dit is een gelijke trend zoals we zien bij team Jeugd: er wordt meer gevraagd per individuele casus dan momenteel geboden kan worden. Waakvlamfunctie Om te zorgen dat de kwaliteit van begeleiding/zorg verbeterd, toekomstbestendig is en het team ontlast wordt, willen we een nieuwe functie inzetten die dient als waakvlam. Deze nieuwe functie zorgt ervoor dat er iemand is die de vinger aan de pols houdt, eventuele escalaties kan voorkomen, laagdrempelig kan monitoren en hulp op kan schalen maar ook af kan schalen. Dit vraagt momenteel veel van het team, waar te weinig tijd voor is. Deze casuïstiek komt steeds vaker voor. De waakvlamfunctie wordt vereist vanuit het convenant stevige sociale teams en de

Pagina 2 van 5

Hervormingsagenda Jeugd. Tot op heden hebben we vanwege geringe capaciteit niet de mogelijkheid gehad deze functie toe te voegen aan team Jeugd. Kennisontwikkeling Door de ontwikkelingen op landelijk en regionaal gebied wordt steeds meer gevraagd van de gemeente. Niet alleen in capaciteit, maar ook in kennis en kunde. Er lopen meer pilots, preventieve inzet, en daarnaast expertise op brede onderwerpen als onder andere mensenhandel, eergerelateerd geweld, huiselijk geweld en kindermishandeling. Niet alleen signalering, maar ook het handelen naar, inzetten van hulp en oplossen van deze problematiek ligt bij de gemeente. Dat vraagt opleiding en training en de ruimte om dit los van de dagelijkse rol als regievoerder te kunnen doen, op zowel korte termijn als doorlopend. Opleiding en training is ook noodzakelijk vanwege de juridisering in het verwijzingsproces. Vaker worden advocaten betrokken vanuit inwoners om mee te kijken in de afweging voor toekenning of afwijzing. Er wordt vanuit de hervormingsagenda gesproken van normaliseren om de kostenstijging te stabiliseren, maar in de praktijk is deze omslag nog niet gemaakt door inwoners. Dit vraagt ruimte en tijd voor het onderbouwen van een afweging. Wanneer vanwege werkdruk hier onvoldoende ruimte voor is, komt de focus op juridische processen, in plaats van inhoudelijke kennis en kunde te liggen.

Wat is er nodig? Er is al veel gedaan om het team de afgelopen jaren mee te nemen in de lopende ontwikkelingen. Voor de toekomst is daar meer voor nodig om de centrale rol die de sociale teams wordt toegedicht daadwerkelijk op te kunnen pakken. Een aantal onderdelen, zoals eigen begeleiding bieden wij momenteel niet, maar moeten dat in de toekomst wel doen. Ook onze zichtbaarheid en betrokkenheid om aan te sluiten op initiatieven die bewezen effectief zijn is essentieel voor een sterk lokaal en sociaal team. Wij zien dat de hoge werkdruk in het team de ontwikkeling naar de toekomst toe blokkeert. Doorgaan op de huidige wijze lijkt hiermee geen structurele oplossing. We geloven dat er meer nodig is: meer coördinatie en leiding, duidelijke prioritering, de juiste kennis en kunde en een effectieve ondersteuning vanuit onze systemen. Om dit helder te krijgen stellen we voor hier een externe deskundige in te huren en de opdracht mee te geven om met een structureel houdbare oplossing te komen. Maar vooruitlopend op de uitkomsten van het onderzoek, is er ook verplichting om iets te doen aan de werkdruk. Daarom stellen wij voor team Jeugd uit te breiden met 3 fte voor een periode van 1 jaar: 2 fte voor verlichting van de caseloads van bestaande medewerkers, 1 fte voor de invulling van de waakvlamfunctie. _____________________________________________________________________________

Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis -

Raadsvoorstel Project financiële beheersmaatregelen uitvoer Jeugdwet 220046 Raadsinformatiebrief Startfoto Project Jeugd 259435 Raadsinformatiebrief Voortgang Project financiële beheersmaatregelen Jeugd 280271

Wettelijk kader of beleidskader -

Hervormingsagenda Jeugd 2023 – 2028 Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming

Alternatieven - Team Jeugd niet versterken. Het is mogelijk om te Jeugd niet op korte termijn te versterken. Daarmee lossen we de knelpunten binnen het team niet op en kan niet worden voldaan aan de Hervormingsagenda Jeugd, Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming en de uitwerking van Project Jeugd (Project Financiële Beheersmaatregelen Jeugd).

Pagina 3 van 5

Kanttekeningen en / of risico’s -

Er worden geen geschikte kandidaten geworven. De kans bestaat dat er geen geschikte kandidaten zijn voor de functies. Echter merken we dat de arbeidsmarkt voldoende aanbod heeft aan potentiële medewerkers in het sociaal domein.

-

Er zijn toch extra financiële middelen nodig na 1 jaar. Uit het onderzoek kan blijken dat er ingrijpende maatregelen nodig zijn en dat hiermee ook extra financiële middelen nodig zijn. Hiervoor moeten wij op dat moment nog structurele dekking vinden.

-

Er zijn vanaf 2028 geen rijksmiddelen meer beschikbaar. Er is tot op heden commitment vanuit het rijk om gemeenten middelen te geven tot en met 2027. Het is nog afhankelijk van de evaluatie van de Hervormingsagenda Jeugd of we deze middelen vanaf 2028 krijgen en wat de hoogte hiervan is.

_______________________________________________________________________ Uitvoering Kosten Voor de uitvoering van de maatregelen zijn de volgende financiële middelen nodig voor de periode van één jaar. Cluster Jeugd Jeugd Onderzoek Totaal

Functie Medewerker Jeugdteam Waakvlamfunctie

FTE 2 1 -

€ 229.780 104.682 50.000 384.462

Wij stellen voor de middelen voor de tijdelijke inzet en het onderzoek te onttrekken uit de Algemene Reserve. Planning Na vaststelling in de raad willen we zo snel mogelijk vacatures uitzetten zodat we in Q2 personele uitbreiding hebben. We hopen dat dit zo snel mogelijk zijn vruchten afwerpt. Duurzaamheid N.v.t. Participatie N.v.t. Communicatie Het is van belang duidelijk te communiceren dat deze personele uitbreiding tijdelijk is en dat we zicht willen hebben op structurele borging na één jaar. Evaluatie We evalueren na één jaar zodat we ook meer zicht hebben op structurele oplossing voor team Jeugd. _______________________________________________________________________ Bijlagen - Bijlage 1: Landelijke en lokale ontwikkelingen Jeugd - Bijlage 2: BGW 26011 Versterken sociaal team Pagina 4 van 5

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 december 2025, zaaknummer 307457 BESLUIT: 1. Een onderzoek te doen naar een structurele oplossing van het capaciteitsprobleem in het team Jeugd. 2. Vooruitlopend op de uitkomsten van dit onderzoek het team tijdelijk voor 1 jaar te versterken met 3,00 fte. 3. De kosten hiervan ad €384.462 te dekken uit de Algemene Reserve. 4. Begrotingswijziging 26011 vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 29 januari 2026

de griffier,

de voorzitter,

Arnout J.O. van Kooij MMC

Ester Weststeijn

Pagina 5 van 5