Raadsvoorstel Vaststelling nieuwe verordening commissie bezwaarschriften

Raadsbesluit

blad : 1 van 7

Aan de raad van de gemeente IJsselstein

U.Ujt Zaaknummer: Programma: Commissie: Portefeuillehouder: Informatie bij: E-mail/tel.nr.: Evaluatiedatum:

887017 Bestuur en organisatie Bestuur mr. P.J.M. van Domburg J.P.W.M. Heijmans h.heijmans@ijsselstein.nl 1706

IS

Datum: 2 maart 2021 Blad: 1 van 6

Onderwerp Vaststelling nieuwe verordening commissie bezwaarschriften.

Samenvatting De verordening voor de commissie bezwaarschriften die in 2002 is vastgesteld, is na die tijd slechts op enkele onderdelen gewijzigd. De laatste wijziging is in 2013 vastgesteld. Vanaf 2013 is er een aantal ontwikkelingen die een actualisatie van de verordening commissie bezwaarschriften wenselijk maken. In vergelijking met de huidige verordening zijn de belangrijkste wijzigingen in de nu voorliggende verordening: introductie mogelijkheid om bezwaarschriften die kennelijk niet ontvankelijk of kennelijk ongegrond zijn niet ter advisering aan de commissie voor te leggen, instellen maximale zittingsduur voor de commissieleden, ambtelijk horen en uitbrengen jaarverslag. Om op basis van een actuele verordening ingekomen bezwaarschriften snel en doelmatig af te handen wordt voorgesteld de huidige verordening in te trekken en een nieuwe verordening commissie bezwaarschriften vast te stellen.

Inleiding De verordening voor de commissie bezwaarschriften dateert uit 2002 en is bij raadsbesluiten van 2 maart 2006, 27 September 2007 en 27 maart 2013 gewijzigd. Die wijzigingen betroffen uitsluitend de bepalingen over de vergoedingen die de voorzitter en de commissieleden ontvangen en over de bevoegdheid van de commissie. De overige bepalingen zijn vanaf 2002 ongewijzigd gebleven. De huidige verordening bevat bepalingen die niet meer relevant zijn, onjuist zijn of beter moeten worden geformuleerd. Ook is er sindsdien een aantal ontwikkelingen, zoals het maken van digitale geluidsopnamen van hoorzittingen en het mogelijk maken van ambtelijk horen, die actualisering van de verordening wenselijk maken. Actualisering van die verordening vinden wij dan ook wenselijk. Ook de onafhankelijke commissie voor de bezwaarschriften heeft in haar laatste jaarverslag opgemerkt dat de verordening uit 2013 op onderdelen aan vernieuwing toe is en actualisatie behoeft. Bij het opstellen van de nieuwe verordening heeft het model van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten als basis gediend. Die laatste versie dateert van 13 januari 2010. Omdat daarin (nog) niet alle nieuwe ontwikkelingen zijn verwerkt, wijkt de nieuwe verordening op onderdelen af van dat model.

Wat willen we bereiken? Een snelle en doelmatige afhandeling van de ingediende bezwaarschriften op basis van een actuele verordening.

Waarom willen we dit? Alaemeen Belanghebbenden die het niet eens zijn met een besiuit van de raad, het college of de burgemeester kunnen op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) tegen dat besiuit bezwaar maken. Voordat een beslissing op het bezwaar wordt genomen, moet de bezwaarmaker in de gelegenheid worden gesteld te worden gehoord. In onze gemeente worden bezwaarmakers gehoord door de geheel extern samengestelde, onafhankelijke adviescommissie in de zin van art. 7:13 Awb: de commissie bezwaarschriften. Die commissie adviseert ook over het op het bezwaarschrift te nemen besiuit. In de Verordening commissie bezwaarschriften zijn daarvoor bepalingen opgenomen. Daarnaast bevat die verordening bepalingen over: samenstelling en bevoegdheden van de commissie; onderzoek door de commissie en de beraadslagingen door en het advies van de commissie. Naast het horen van bezwaarmakers door de commissie bezwaarschriften, biedt de Awb in artikel 7:13, derde lid, de commissie de mogelijkheid het horen op te dragen aan de voorzitter of een lid van de commissie. Het is ook mogelijk om ambtelijk te horen. In de nieuwe verordening is die mogelijkheid opgenomen. Door in bepaalde categorieen bezwaarschriften ambtelijk horen toe te passen, kan de afhandeling van bezwaarschriften sneller en efficienter verlopen. Dit vermindert ook de administratieve inspanningen/lasten.

Onder het kopje Argumenten wordt daar nader op ingegaan. 1. Argumenten 1.1 De huidiae verordening is verouderd. Zoals vermeld is de geldende verordening niet meer actueel. Daardoor worden de mogelijkheden om bezwaarschriften snel en efficient af te handelen niet optimaal benut. 1,2. •

De belanariikste wiiziainaen in veraeliikina met de huidiae verordening

Artikel 1

Begripsbepaling

Secretaris: In de huidige verordening is bepaald dat de ambtelijk secretaris wordt aangewezen door het college. Het nemen van rechtspositionele besluiten met betrekking tot ambtenaren is grotendeels gemandateerd aan de algemeen directeur. Wij zijn van mening dat ook de bevoegdheid om de ambtelijk secretaris van de commissie aan te wijzen kan worden gemandateerd. Om die reden is in dit artikel vastgelegd dat de ambtelijk secretaris door of namens het college wordt aangewezen. Omdat in de Awb niet wordt gesproken over de secretaris en zijn rol, hebben wij dat in de begripsbepaling omschreven. •

Artikel 2

Inleidende bepaling en bevoegdheid commissie

Lid 3 (nieuw) Op grond van deze bepaling kan worden besloten om bezwaarschriften die kennelijk niet ontvankelijk of kennelijk ongegrond zijn niet voor advisering aan de commissie bezwaarschriften voor te leggen. In deze gevallen is direct duidelijk wat de beslissing op bezwaar moet zijn. Door daarvoor geen hoorzitting te houden kan de beslissing op bezwaar sneller genomen worden, zodat de indiener van het bezwaar sneller duidelijkheid krijgt Er is sprake van kennelijke niet-ontvankelijkheid als direct kan worden vastgesteld, dat er formele belemmeringen zijn om (inhoudelijk) op een bezwaarschrift in te gaan. Een bezwaar is kennelijk ongegrond als op grond van de wet en vaste jurisprudence kan worden verondersteld dat het bezwaar van de belanghebbende geen enkele kans van slagen zal hebben. Uit het bezwaarschrift zelf moet dan al direct, dat wil zeggen zonder enig verder onderzoek, blijken dat de aangevoerde bezwaren ongegrond zijn en er redelijkerwijs over die conclusie geen twijfel mogelijk is. Bij de geringste twijfel of het bezwaar kennelijk niet ontvankelijk is of kennelijk ongegrond is, wordt het bezwaar altijd ter advisering aan de commissie bezwaarschriften voorgelegd. Lid 4 (nieuw)

Met deze bepaling wordt het mogelijk gemaakt om bezwaarmakers ambtelijk te horen door ambtenaren die niet zijn betrokken bij het bestreden besluit. Door een groot aantal gemeenten is inmiddels ervaring opgedaan met ambtelijk horen. Uit die ervaringen blijkt dat ambtelijk horen de volgende voordelen heeft. Voordelen: - Het ambtelijk horen wordt ook informeler en persoonlijker ervaren door bezwaarmakers, omdat dit in een minder formele setting plaatsvindt; - Meer ruimte voor bezwaarmaker om specifieke kenmerken en omstandigheden van zijn situatie te bespreken, om gezamenlijk te kijken wat wel mogelijk is en de mogelijkheden te onderzoeken om bezwaarmaker om op een andere manier te kunnen helpen; - Meer flexibiliteit in het organiseren van het horen van bezwaarmaker. - Bezwaarschriften worden sneller afgehandeld. De wettelijke beslistermijn bij ambtelijk horen is namelijk maximaal 6 weken; die termijn is bij het horen door de commissie bezwaarschriften maximaal 12 weken. In beide gevallen is het wel mogelijk de termijn met maximaal 6 weken te verdagen. Als mogelijke nadelen worden genoemd: - Geen onafhankelijke blik van externe deskundigen. Dit kan worden ondervangen door het horen en het adviseren op te dragen aan de juristen die geen deel uitmaken van het primaire proces.

Daardoor zijn zij in de onafhankelijke positie om de gehele zaak op alle facetten (rechtmatigheid en doelmatigheid) objectief te beoordelen. - Kwaliteit van de adviezen wordt minder. De kwaliteit van de adviezen wordt gehandhaafd doordat de huidige secretarissen van de commissie ook bij ambtelijk horen de ambtelijke adviezen opstellen. Verder wordt ook bij ambtelijk horen, net zoals bij de externe commissie bezwaarschriften, een advies in de vorm van een beslissing op bezwaarschrift opgesteld. De uiteindelijke beslissing op bezwaar blijft de verantwoordelijkheid van het bestuursorgaan. - Ambtelijk horen moet organisatorisch goed geregeld worden, want er zijn wettelijke eisen aan verbonden. Het moet gebeuren door een persoon die niet bij de voorbereiding van het bestreden besluit betrokken is geweest. Of door meer dan een persoon, waarvan de meerderheid, waaronder degene die het horen leidt, niet bij de voorbereiding van het besluit betrokken is geweest. Gelet op de voordelen en het kunnen ondervangen van de mogelijke nadelen van ambtelijk horen stellen wij voor de mogelijkheid daartoe in de nieuwe verordening op te nemen. Regeling ambtelijk horen Voor het ambtelijk horen van bezwaarmakers tegen door of namens ons genomen besluiten stellen wij een aanwijzingsbesluit vast.

Daarin leggen wij vast voor welke categorieen van bezwaarschriften en onder welke voorwaarden het ambtelijk horen van bezwaarmakers wordt opengesteld. Bijvoorbeeld: niet meer dan een bezwaarmaker, geen derde-belanghebbenden, gebonden beschikking (geen beleidsruimte). Het is zeker niet de bedoeling met de invoering van ambtelijk horen de externe commissie bezwaarschriften op te heffen. Zo zullen bezwaren altijd ter advisering aan die commissie worden voorgelegd als sprake is van bezwaar tegen: besluiten van de raad of van de burgemeester; besluiten over het toepassen van bestuurlijke dwangmiddelen, zoals een last onder dwangsom en bestuursdwang; besluiten die vanwege de mate van beleidsvrijheid en/of de aard van de materie, zijn aan te merken als complex of politiek gevoelig en besluiten waarbij wordt afgeweken van vastgesteld beleid. •

Artikel 3

Samenstelling en benoeming van de commissie

Lid 4 Toegevoegd om de onpartijdigheid van de commissieleden te borgen. •

Artikel 3a (oud) Instellen kamers

Dit artikel is vervallen. In het verleden bestond de commissie bezwaarschriften uit een algemene kamer en een sociale kamer. In de laatstgenoemde kamer werden bezwaren behandeld tegen besluiten op grond van de sociale wetgeving. De splitsing in kamers is feitelijk al een groot aantal jaren opgeheven. Gelet op de beperkte categorieen bezwaarschriften waarover de commissie advies

uitbrengt heeft splitsing in kamers thans ook geen toegevoegde waarde. Daarmee is de betreffende bepaling overbodig geworden.

•

Artikel 4

Zittingsduur en ontslag

In de huidige verordening loopt de zittingsduur van de commissie gelijk met de zittingstermijn van de raad. Dat vindt zijn oorsprong in de mogelijkheid om raadsleden te benoemen in de commissie bezwaarschriften. Dat is wettelijk niet meer mogelijk. In de praktijk vervulden leden van de commissie bezwaarschriften soms gedurende een lange periode hun lidmaatschap. Om mogelijke verwevenheid van de commissieleden met de organisatie te voorkomen vinden wij het wenselijk om een maximumtermijn te stellen aan het lidmaatschap van de commissie bezwaarschriften. En wel een termijn van vijf jaar met de mogelijkheid om een keer voor dezelfde termijn te worden herbenoemd. Zo kan en voorzitter of commissielid dus maximaal tien jaar in de commissie fungeren. •

Artikel 5

Vergoedingen

In de huidige verordening wordt verwezen naar het per 1 januari 2019 vervallen Rechtspositiebesluit raads- en commissieleden. Thans geldt het in de nieuwe verordening genoemde Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers. •

Artikel 10

Quorum

Lid 2. Dit artikellid codificeert de vaste rechtspraak dat de commissie bezwaarschriften een hoorzitting kan houden ook als het quorum niet aanwezig is en onder welke voorwaarde zij in die situatie toch kan beoordelen en adviseren. •

Artikel 13

Verslaglegging

Leden 1, 2, 3 Deze leden zijn toegevoegd om een digitale geluidsopname van de hoorzitting aan te kunnen merken als het verslag van de zitting en vast te leggen aan wie de opname wordt verstrekt. Met het maken van een digitate geluidsopname in plaats van een schriftelijk verslag van de zitting, wordt een aanzienlijke tijdwinst bij het secretariaat van de commissie geboekt. •

Artikel 17

Jaarverslag

Een dergelijke bepaling ontbreekt in de huidige verordening. Een verslag waarin de onafhankelijke commissie bezwaarschriften jaarlijks verslag doet van haar werkzaamheden, draagt bij aan de informatievoorziening over en transparantie van de afhandeling van bezwaarschriften. Het jaarverslag is ook een instrument voor de commissie om aan de bestuursorganen adviezen te geven over de verbeterpunten op het gebied van juridische kwaliteit. 2. Alternatieven Het alternatief is geen nieuwe verordening vast te stellen. Omdat de huidige verordening niet langer actueel is en ook geen mogelijkheden biedt om ambtelijk te horen, heeft dat niet onze voorkeur. 3. Kanttekeningen Geen.

Wat gaat het kosten? Vaststelling van de verordening leidt niet tot verhoging van het in de begroting voor de commissie bezwaarschriften beschikbare budget.

Wat gaan we daarvoor doen? We handhaven vooralsnog de huidige werkwijze. Of het toepassen van ambtelijk horen wenselijk is, vergt nog nader onderzoek en collegebesluitvorming.

Duurzaamheid Niet van toepassing.

Communicatie en participatie van het voortraject De commissie bezwaarschriften is nauw betrokken geweest bij de voorbereidingen van de nieuwe verordening.

Communicatie besluit en eventueel vervolg participatietraject Na vaststelling van de verordening wordt deze bekendgemaakt door publicatie in het elektronische gemeenteblad.

Voorstel Voorgesteld wordt de Verordening commissie bezwaarschriften vast te stellen conform bijgevoegde conceptverordening.

Overzicht bijlagen: • Verordening commissie bezwaarschriften gemeente IJsselstein 2021.

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 2 maart 2021, zaaknummer: 887017,

BESLUIT: De verordening commissie bezwaarschriften gemeente IJsselstein 2021 vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 20 mei 2021.