Raadsvoorstel Vaststellen visie en uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Vaststellen visie en uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie Zaaknummer: 94352 Programma: Programma 3: Wonen en Ruimte Commissie: Ruimte Portefeuillehouder: P.J. Bekker Informatie bij: T. Bult (t.bult@ijsselstein.nl) _______________________________________________________________________________ Onderwerp Vaststellen visie en uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie IJsselstein 2023-2028 Samenvatting Uw raad wordt voorgesteld om de visie en het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie vast te stellen, te kiezen voor het ambitieniveau pro-actief en daarmee te voldoen aan de landelijke eisen om te komen tot een klimaatbestendig IJsselstein in 2050. _______________________________________________________________________ Voorstel 1. De visie en het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie IJsselstein 2023-2028 vast te stellen en te kiezen voor het ambitieniveau pro-actief volgens bijlage 1. 2. Dit plan in 2024 te dekken door een onttrekking te doen aan de algemene reserve. 3. Investeringen voor de komende jaren vast te stellen volgens bijlage 2. 4. Begrotingswijzing nr. 23042 vast te stellen volgens bijlage 3.

Aanleiding voor dit voorstel Algemeen De urgentie om de gemeente IJsselstein klimaatbestendig in te richten wordt elk jaar groter omdat de impact van het veranderde klimaat zal toenemen. Het klimaat verandert. Hierdoor neemt de kans op wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen toe. We moeten onze leefomgeving hierop aanpassen. Dat vergt dat we dingen anders gaan doen in onze gemeente. In lijn met deze ontwikkelingen hebben overheden in Nederland in het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) vastgelegd dat ze streven naar een klimaatbestendig en waterrobuust Nederland in 2050. Daarnaast is vastgelegd dat gemeenten in werkregio´s een Regionale Adaptatie Strategie (RAS) opstellen. De werkregio waar IJsselstein samenwerkt is het Netwerk Water en Klimaat (NWK). De opgestelde RAS in samenwerking met NWK bevat een visie en strategie om de regio Utrecht Zuidwest uiterlijk in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te maken. De RAS dient daarmee als basis voor het lokale beleid in de gemeente IJsselstein. Bij het opstellen van het beleid en uitvoering volgen de gemeenten het proces van 'weten, willen, werken': 1. Weten: Analyse van de kwetsbaarheden middels stresstesten. 2. Willen: Formuleren van strategieën. 3. Werken: Implementeren van maatregelen.

Pagina 1 van 10

Cyclisch proces van ''weten, willen, werken''.

Dit voorstel De gemeente IJsselstein heeft in navolging op de RAS en in aansluiting op het DPRA haar eigen lokale visie en uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie opgesteld (willen). Na afronding van een verdiepende klimaatscan (weten) zijn diverse risicodialogen gevoerd met stakeholders in IJsselstein om middels dit participatieve traject knelpunten op te halen die gemist worden in het data-gestuurde onderzoek. Na het voeren van de risicodialogen is op basis van de beschikbare gegevens gestart met het opstellen van de lokale visie en het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie. Deze visie en het uitvoeringsprogramma zorgen ervoor dat we de toekomstige negatieve effecten van klimaatverandering in IJsselstein kunnen beperken. Middels het uitvoeringsprogramma zorgen we dat de openbare ruimte klimaatbestendig wordt ingericht. Hiermee voldoen we ook aan de laatste stap uit het landelijke stappenplan (werken). Daarnaast leggen de visie en het uitvoeringsprogramma de kaders en benodigde financiële middelen vast om de vervolgstappen te zetten richting een klimaatbestendig IJsselstein in 2050 en bieden daarbij een lokale vertaling van landelijke en regionale eisen en ambities. Hiervoor zijn 3 ambitieniveaus opgesteld: • Actief: Actief kan gezien worden als het basisniveau.

De gemeente IJsselstein voldoet hiermee aan de landelijke eisen maar zet geen extra stappen om bewoners en ondernemers te stimuleren en faciliteren. Daarnaast zal er minder ingezet worden op het vergroenen van de openbare ruimte en maatregelen om hitte tegen te gaan. Hierbij neemt de gemeente IJsselstein dus een passieve houding in. • Pro-actief: Pro-actief betekent dat de gemeente IJsselstein grote stappen zet op het gebied van Klimaatadaptatie. Naast het voldoen aan de landelijke eisen zetten we daarbij ook stappen om intensief onze bewoners en ondernemers te stimuleren en faciliteren om maatregelen te nemen op hun eigen terrein. Tevens nemen we maatregelen tegen hitte, stellen we een lokaal hitteplan op, vergroenen we schoolpleinen en straten en onderzoeken we het klimaatbestendig inrichten van de binnenstad. • Vooruitstrevend: Vooruitstrevend vergt een maximale inzet op Klimaatadaptatie voor IJsselstein. De maatregelen en onderzoeken zijn daarbij vrijwel gelijk aan pro-actief maar dit ambitieniveau vereist een dwingende rol van de gemeente IJsselstein richting inwoners en ondernemers. Daarmee kan gewerkt worden aan het verplichten van maatregelen. Pro-actieve aanpak IJsselstein kiest ervoor geen afwachtende houding aan te nemen, maar zelf aan het stuur te zitten. We volgen niet, maar nemen leiding. Als relatief kleine gemeente is een vooruitstrevende aanpak niet nodig.

Daarnaast gaat onze voorkeur uit naar stimuleren en faciliteren in plaats van verplichten en dwingen. Op de schaal tussen reactief en vooruitstrevend kiezen we daarom voor de proactieve aanpak. We werken hiervoor samen met onze partners, bewoners en bedrijven daadkrachtig aan de opgaven rond Klimaatadaptatie. Daarbij stelt de gemeenten middelen beschikbaar om de

Pagina 2 van 10

samenwerking te laten slagen, werken we aan het vergroten van maatschappelijk draagvlak en bewustwording, verzilveren we meekoppelkansen en breiden we onze voorbeeldfunctie uit. IJsselstein kan op allerlei manieren proactief sturing geven. Sturing geven, betekent ‘invloed uitoefenen’. De gemeente heeft invloed op de eigen organisatie, maar ook op anderen: inwoners, bedrijven en andere organisaties. Uit de participatie is gebleken dat zowel binnen als buiten de gemeente behoefte is aan een gemeente die inzet op een mix van rollen en stuurmaatregelen. We kiezen daarbij nadrukkelijk voor het stimuleren en faciliteren van onze inwoners en ondernemers boven het invoeren van verplichtingen. We richten ons in onze sturing op zowel het proces, de inhoud als op de relatie.

Klimaatbestendig IJsselstein in 2050 Om het opgestelde doel van de visie per 2050 in IJsselstein te bereiken wordt de komende jaren, vanuit het uitvoeringsprogramma, onder andere ingezet op nieuw beleid, aanvullend onderzoek, de implementatie van klimaatadaptieve maatregelen in de openbare ruimte en het stimuleren van en faciliteren van inwoners om maatregelen te nemen. Geheel in lijn met het coalitieakkoord ''Vóór IJsselstein 2022-2026'' vergroenen en ontstenen we hiermee de openbare ruimte en stimuleren en faciliteren we onze bewoners en ondernemers om op privaat terrein klimaatadaptieve maatregelen te nemen. Hiermee zorgen we ervoor dat zowel de gemeente als de samenleving zich steeds meer aanpast op het veranderende klimaat. _______________________________________________________________________________ Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis • Regionale Adaptatie Strategie (RAS) • Integrale Visie Openbare Ruimte (IVOR) • Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) • Convenant Duurzaam Bouwen • Coalitieakkoord ''Vóór IJsselstein 2022-2026'' Wettelijk kader of beleidskader Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA)

Pagina 3 van 10

Alternatieven Alternatief gezien kan uw raad besluiten: 1. De visie en het uitvoeringsprogramma niet vast te stellen. 2. Te kiezen voor een ander ambitieniveau. De visie en het uitvoeringsprogramma niet vaststellen Uw raad kan besluiten niet in te stemmen met de visie en het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie. Deze keuze ontraden we vanwege drie argumenten: a) Omdat dit betekent dat IJsselstein niet voldoet aan het DPRA en de RAS en daarmee komt het behalen van de landelijke en regionale doelstellingen in het geding. b) Verder zullen de kosten voor het behalen van doelstellingen dan ook toenemen. c) Toekomstige schade zal verder toenemen en de leefbaarheid in IJsselstein als gevolg van klimaatverandering zal verder onder druk komen te staan. a) Niet voldoen aan DPRA en RAS Niet instemmen met het advies betekent dat we niet voldoen aan de eisen uit het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) en de RAS van het Netwerk Water & Klimaat (NWK). We missen daarmee lokaal een laatste belangrijke schakel in het landelijke stappenplan. Omdat de gemeente IJsselstein niet voldoet aan de landelijke eisen is het daardoor niet langer mogelijk toekomstig beschikbare subsidiegelden vanuit het DPRA of EU te ontvangen. Projecten in de openbare ruimte kunnen daarom geen doorgang vinden tenzij de gemeente IJsselstein zelf extra financiën beschikbaar stelt.

Dit resulteert erin dat het moeilijker wordt om toekomstige klimaatadaptieve maatregelen uit te voeren in de openbare ruimte. Door in te stemmen met het advies zorgen we ervoor dat IJsselstein onderdeel wordt van het rijtje Nederlandse gemeenten die al reeds voldoen aan de opgestelde eisen en kunnen we blijvend rekenen op financiële bijdragen voor projecten in de openbare ruimte. Hiermee zorgen we ervoor dat we de vervolgstappen zetten naar een klimaatbestendig IJsselstein. b) Toenemende kosten voor behalen doelstellingen Niet instemmen resulteert erin dat het voor de gemeente IJsselstein niet mogelijk is de afgesproken doelstelling van 2050 te behalen. Een eventueel later besluit betekent dat we kosten vooruitschuiven en de opgave steeds groter wordt. Dit resulteert erin dat er in de toekomst een nog hoger bedrag geïnvesteerd dient te worden om aan de landelijke doelstellingen te voldoen. Tevens zullen onderhoudskosten als gevolg van klimaatverandering aan diverse beheerobjecten van de gemeente toenemen. Door in te stemmen met dit advies worden de kosten uitgesmeerd over meerdere jaren en kan de gemeente IJsselstein de landelijke en regionale doelstellingen behalen. c) Toenemende schade en impact op leefbaarheid Door niet in te stemmen zal de gemeente bij hevige weersomstandigheden enkel de mogelijkheid hebben reactief te reageren in plaats van proactief.

Hiermee loopt de gemeente achter de feiten aan en zal de gemeente niet voorbereid zijn op de te verwachten klimaatscenario's van het KNMI. De hevige te verwachten weersomstandigheden zullen in toenemende mate hinder en schade veroorzaken in IJsselstein. Omdat onze infrastructuur, openbare ruimte, bedrijventerreinen en particuliere terreinen hier niet op ingericht zijn zullen de knelpunten blijvend toenemen en daarmee zal klimaatverandering in toenemende mate invloed hebben op de leefbaarheid en economie van IJsselstein. De schade voor de samenleving en de gemeentelijke organisatie zal in dit scenario sterk toenemen. Zo lopen de kosten voor de samenleving in IJsselstein op tot € 8.6 miljoen per jaar. De schadepost voor de gemeente loopt zonder ingrijpen op met € 2.5 miljoen per jaar. Dit betekent dat de schade de samenleving € 252 per inwoner per jaar kost, de gemeente zal € 75 per inwoner per jaar kwijt zijn. Door in te stemmen met het advies zorgen we ervoor dat we de met een gedegen en goed afgewogen uitvoeringsprogramma de volgende stap kunnen zetten in het klimaatbestendig inrichten van IJsselstein. Hiermee verminderen we de risico's, schade en kosten voor de samenleving en de gemeentelijke organisatie. Kiezen voor een ander ambitieniveau Uw raad kan ervoor kiezen een ander ambitieniveau te hanteren.

We ontraden deze keuze omdat er een uitvoerig en uitgebreid participatietraject is uitgevoerd middels risicodialogen. Op basis van deze risicodialogen met diverse stakeholders en de uitgevoerde verdiepende klimaatscan is geadviseerd te kiezen voor het ambitieniveau pro-actief. Een besluit voor een ander ambitieniveau

Pagina 4 van 10

zou betekenen dat uw raad een andere koers kiest dan de diverse stakeholders in IJsselstein die onderdeel zijn geweest van het participatietraject en de ambtelijke organisatie. Argumenten 1. De visie en het uitvoeringsprogramma bieden een solide basis en geeft richting in hoe ver we gaan, welk ambitieniveau en welke financiële middelen benodigd zijn om te voldoen aan de eisen uit het DPRA en Regionale Adaptatie Strategie (RAS). Het voldoen aan deze eisen zorgt ervoor dat IJsselstein blijvend mee kan doen met aanvragen van landelijke of EU-subsidies op het gebied van klimaatadaptatie. 2. Klimaatadaptatie is een langlopende en complexe opgave. Het takenpakket op dit vlak zal toenemen naar mate (toekomstige) klimaatverandering zal versnellen. Deze visie zet een eerste stap om te zorgen dat IJsselstein tijdig kan inspelen op deze toekomstige risico's en daarnaast de kansen kan verzilveren. Dit maakt het mogelijk proactief in plaats van reactief te reageren. Bij het uitstellen van het besluit zal de opgave in de toekomst groter worden en meer financiële middelen en ambtelijke capaciteit vragen. Met de visie en het uitvoeringsprogramma zorgen we voor een solide basis richting de toekomst door de gemeente IJsselstein voor te bereiden op extreme weersomstandigheden.

Daarbij worden de investeringen die gemaakt moeten worden uitgesmeerd over meerdere jaren zodat lastenstijgingen beperkt kunnen worden. 3. De visie en het uitvoeringsprogramma zijn in lijn met het coalitieakkoord ''Vóór IJsselstein 2022-2026'' van het college en volgen daarmee de beschreven ambitie om de openbare ruimte verder te vergroenen en dit voor privé tuinen te stimuleren om zo de leefbaarheid te vergroten en een bijdrage te leveren aan klimaatadaptatie. 4. De visie en het uitvoeringsprogramma zorgen ervoor dat er gewerkt kan worden aan een klimaatbestendig IJsselstein in 2050. Dit zal resulteren in minder toekomstige schade of onderhoudskosten en een toename in leefbaarheid en biodiversiteit. 5. Deze visie en het uitvoeringsprogramma zorgen ervoor dat we de openbare ruimte beter kunnen inrichten. Wat nu niet voorzien is in de onderhoudsplannen kan met de visie wel uitgevoerd worden. De meekoppelkansen worden hiermee verzilverd. Kanttekeningen en / of risico’s Aan het instemmen met de visie en uitvoeringsprogramma zitten diverse risico's verbonden op juridisch, financieel en organisatorisch vlak: 1. De raad stemt niet in met de visie en het uitvoeringsprogramma. Zie hiervoor bovenstaande argumentatie. 2. Het uitvoeringsprogramma blijkt te ambitieus en we halen de planning die beoogd is niet binnen de daarvoor beoogde financiën en formatie.

_______________________________________________________________________ Uitvoering Kosten Met het instemmen met dit advies besluit uw raad de inzet op Klimaatadaptatie te intensiveren. Deze intensivering van de inzet heeft financiële consequenties. Echter, niet ingrijpen heeft ook financiële consequenties, per jaar gaat het daarbij om gemiddelde schadekosten van € 252 per inwoner per jaar (zie ook alternatieven). Voor de uitvoering van de maatregelen uit het uitvoeringsprogramma zijn de komende 5 jaar extra financiële middelen nodig. Om deze extra kosten te dekken willen wij uw raad twee scenario’s voorleggen. Hieronder beschrijven we eerst de te verwachten kosten en het effect op de rioolheffing, daarna de twee scenario’s en als laatst het advies. Verwachten kosten In de onderstaande tabel is per categorie opgenomen welke kosten dit plan jaarlijks met zich mee brengt.

Pagina 5 van 10

2024

2025

2026

2027

2028

vooruitstrevend

50.001 242.501 247.501

133.516 303.308 308.308

61.067 228.575 243.575

188.833 369.046 384.046

167.570 358.224 368.224

Totaal ambitieniveau Pro-actief

124.366 366.867

124.366 427.674

124.366 352.941

124.366 493.412

124.366 482.590

Exploitatie* actief pro-actief

Loonsom

* inclusief kapitaallasten investeringen

Hieronder vindt u een overzicht van de totale investeringen per jaar. De verschillende investeringen die per jaar nodig zijn, zijn opgenomen in de bijlage.

2024

2025

2026

2027

2028

290.075 365.075 365.075 365.075

604.908 654.908 654.908 654.908

970.000 1.020.000 1.020.000 1.020.000

695.000 795.000 795.000 795.000

595.000 645.000 645.000 645.000

Investeringen actief pro-actief vooruitstrevend Totaal ambitieniveau Pro-actief

Effect op rioolheffing Het besluit zal impact hebben op de hoogte van de rioolheffing in IJsselstein. Hierin zijn 2 scenario’s mogelijk: 1. De kosten vanaf 2024 dekken via de rioolheffing. Dit betekent dat de rioolheffing in 2024 extra zal stijgen ten opzichte van de nog vast te stellen Programmabegroting 2024. Deze stijging is voor een eenpersoonshuishouden € 16,38, voor een meerpersoonshuishouden € 34,45 en een gemiddelde stijging voor bedrijven van € 36,90. 2. De kosten in 2024 te dekken door een onttrekking van € 366.867 uit de Algemene Reserve (AR). Deze visie wordt in 2024 verwerkt in het nieuw op te stellen Water en rioleringsplan (WRP). Door nu een eenmalige onttrekking te doen uit de AR kan bij het vaststellen van het WRP een integrale uitspraak gedaan worden over de kosten en de hoogte van de rioolheffing vanaf 2025. In onderstaande tabel is het verloop van de extra rioolheffing opgenomen voor de jaren 2025 t/m 2028. Deze bedragen zijn indicatief en zullen in het WRP nader worden uitgewerkt.

Eenpersoonshuishoudens 2025

2026

2027

2028

Actief

2024

11,52

-3,24

5,71

-0,95

Pro-actief

19,10

-3,34

6,27

-0,48

Vooruitstrevend

19,32

-2,89

6,27

-0,71

Meerpersoonshuishoudens 2025

2026

2027

2028

Actief

2024

24,22

-6,80

12,00

-2,00

Pro-actief

40,16

-7,02

13,19

-1,02

Vooruitstrevend

40,63

-6,08

13,19

-1,49

Pagina 6 van 10

Bedrijven* 2025

2026

2027

2028

Actief

2024

25,94

-7,29

12,85

-2,14

Pro-actief

43,01

-7,52

14,13

-1,09

Vooruitstrevend

43,52

-6,51

14,13

-1,59

*gemiddelde stijging per bedrijf

Advies Wij stellen uw raad voor om te kiezen voor scenario 2: “De kosten in 2024 te dekken door een onttrekking van € 366.867 uit de Algemene Reserve (AR)””. Wij stellen u dit scenario voor omdat wij in 2024 het WRP op gaan stellen en deze visie daar onderdeel van is. Na het opstellen van het WRP is er meer duidelijkheid over het definitieve effect op de rioolheffing. Door nu een eenmalige onttrekking te doen uit de AR van € 366.867 kunt u bij het vaststellen van het WRP een integrale uitspraak doen over de kosten en de hoogte van de rioolheffing vanaf 2025. Subsidiemogelijkheden en meekoppelkansen verzilveren We kiezen ervoor bij de uitvoering van de projecten om diverse subsidies aan te vragen. De afgelopen jaren heeft IJsselstein hiervoor al reeds ruim €239.000 van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ontvangen. Met inzet van eigen budgetten als cofinanciering uit het GRP hebben we middels verschillende projecten een impuls kunnen geven van ruim €717.000 aan onze openbare ruimte. De verwachting is dat deze subsidies in de toekomst opnieuw beschikbaar zullen komen. Naast het inzetten van subsidies zetten we ook zoveel mogelijk in op het meekoppelen van maatregelen met andere opgaven in de openbare ruimte. Door deze meekoppelkansen te verzilveren besparen we bij diverse projecten op de benodigde investeringen.

Hiermee bereiken we ook dat de definitieve heffingsstijgingen gedempt kunnen worden. Planning De komende jaren wordt het uitvoeringsprogramma uitgevoerd conform de planning. Bij het opstellen van het nieuwe uitvoeringsprogramma vindt een actualisatie plaats op basis van de nieuwste klimaatmodellen en lokale stresstesten. Naast onderstaande planning is het college na het aannemen van dit voorstel voornemens de regionale afspraken klimaatadaptief bouwen te ondertekenen. De besluitvorming hiervoor zal na aannemen van dit voorstel worden opgestart. November 2023 – Vaststelling visie en uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie December 2023 – Start uitvoering maatregelen, opzet subsidieverordening, spelregels geveltuinen, ondertekening afspraken klimaatadaptief bouwen. 2023-2028– Uitvoering geven aan uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie 2027 – Actualiseren stresstesten op basis van nieuwe klimaatmodellen KNMI 2027 – Actualiseren risicodialogen 2028 – Actualiseren visie en uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie Personeel De visie en het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie vragen een sterkere coördinerende en uitvoerende rol van de ambtelijke organisatie om te voldoen aan de landelijke eisen. De huidige formatie van 0,8FTE voor Klimaatadaptatie is daarmee niet langer voldoende. De personele capaciteit schiet op dit vlak tekort om te voldoen aan de opgestelde ambities.

Personele consequenties Om te voldoen aan het gewenste ambitieniveau is uitbreiding van de formatie van 0.8FTE naar 2FTE wenselijk. Deze vacatureruimte van 1,2 FTE kan door middel van werving en selectie worden ingevuld. Duurzaamheid Parallel aan het verminderen van de CO2 uitstoot zorgen we er met de visie en het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie voor dat de effecten van klimaatverandering beperkt

Pagina 7 van 10

worden. Hiermee zetten we een stap richting een klimaatbestendig IJsselstein 2050. Dit betekent dat IJsselstein, in samenwerking met medeoverheden en haar inwoners, beter voorbereid is op wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen. Versterken biodiversiteit en leefbaarheid Naast het beperken van de impact van klimaatverandering bieden de visie en het uitvoeringsprogramma een solide pakket om de openbare ruimte en private terreinen in IJsselstein te vergroenen en ontstenen. Zo blijven we meedoen aan acties voor het vergroenen van private terreinen, stellen we subsidies beschikbaar voor vergroenen, groene daken en regentonnen en staan we de aanleg van geveltuinen toe. Daarnaast maken we bij de aanplant van nieuw groen een andere keuze. De voorkeur gaat voortaan uit naar bomen met een grotere kroon (kwaliteit) in plaats van veel bomen met een kleine kroon en weinig ruimte om zich te ontwikkelen (kwantiteit). Tevens zal binnen projecten gekozen worden voor een variëteit aan biodiverse beplanting. De omvorming van verharding naar groen zal daarnaast zorgen voor een toenemende leefbaarheid in onze gemeente. Daarmee draagt het opgestelde beleid ook bij aan een versterking van de biodiversiteit en leefbaarheid voor de inwoners van IJsselstein.

Toekomstbestendige leefomgeving De opgestelde visie en het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie volgt de ambities die zijn opgenomen in de Integrale Visie Openbare Ruimte (IVOR) en vastgesteld door uw raad. Met het uitvoeringsprogramma richten we de openbare ruimte klimaatadaptief, duurzaam en groen in. Dit doen we onder andere door extra in te zetten op het vergroenen van onze openbare ruimte, het creëren van berging om water vast te houden, de aanleg van open verharding op parkeerplaatsen en het planten van extra bomen met grote kronen voor meer schaduw. Drietrapsstrategie: vasthouden, bergen, afvoeren We werken in de openbare ruimte voortaan zoveel mogelijk via het principe ''vasthouden, bergen, afvoeren''. Hiermee maken we een beleidsverschuiving, we nemen ‘’vasthouden’’ aan als prioriteit boven ‘’bergen en afvoeren’’. Dit doen we in samenwerking met het waterschap. De voorkeur gaat daarbij uit naar, indien mogelijk onder lokale omstandigheden, het zoveel mogelijk lokaal vasthouden en oppervlakkig afvoeren van regenwater. Hierbij leggen we focus op infiltratie in de bodem, bijvoorbeeld door de aanleg van een wadi. Mocht dit niet mogelijk zijn dan zullen we water zo lang mogelijk vasthouden in het oppervlaktewater. Pas als derde stap zullen we regenwater afvoeren uit ons gebied.

Vanuit het uitvoeringsprogramma zullen we daarom de komende jaren de ''sponswerking'' van de openbare ruimte in IJsselstein vergroten met diverse projecten. Hiermee verminderen we lokaal wateroverlast en zorgen we tegelijkertijd dat we grondwaterstanden aanvullen voor periodes van droogte. De exacte technische eisen worden verwerkt in het WRP.

Illustratie vasthouden, bergen, afvoeren.

Pagina 8 van 10

Participatie Voor het opstellen van het beleidsstuk is uitvoerig gesproken met zowel interne als externe partijen. We hebben hierbij maximaal ingezet op participatie door de voorgeschreven wijze van participatie, via risicodialogen, zoals opgenomen in het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) uit te voeren. Hiervoor zijn met diverse partijen fysieke dialogen gevoerd. De dialogen hadden diverse doelen: • Bewustwording creëren over het onderwerp Klimaatadaptatie; • Inventarisatie van de ambities en de gewenste rolverdeling; • Meningen over concrete oplossingsrichtingen ophalen zoals groenbeplanting, herinrichting, wateropvang, groene daken: zowel op eigen terrein als in de openbare ruimte; • Inventarisatie van mogelijkheden om te komen tot een klimaatadaptieve gemeente.

De volgende partijen zijn betrokken geweest bij de risicodialogen: • Ondernemingen en industrie • Wonen en vastgoedontwikkeling • Natuur en landbouw • Toerisme, horeca en recreatie • Externe overheden • Inwoners, waaronder onder andere: o Klimaatneutraal IJsselstein (KNIJ) o Groenplatform IJsselstein (GPIJ) o Diverse bewoners op de weekmarkt • Interne beleidsadviseur en beheerders (2x) • Thema avond gemeenteraad op 7 september 2023 Digitale portal Naast de georganiseerde dialogen hadden alle bewoners de mogelijkheid digitaal te reageren en informatie aan te vullen op een beschikbaar gestelde digitale portal. Hierop is een respons gekomen van ruim 500 inwoners. Communicatie Intern Omdat Klimaatadaptatie verschillende beleidsterreinen aan gaat zal er binnen de ambtelijke organisatie via intranet gecommuniceerd worden op het moment dat de gemeenteraad de visie en het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie heeft vastgesteld. Hiervoor zal een apart nieuwsbericht geschreven worden met een korte samenvattende uitleg over het beleidsstuk. Extern Na het aannemen van de visie en het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie zullen we communiceren via de gebruikelijke gemeentelijke kanalen (website en social media) over de mogelijkheden die het uitvoeringsprogramma biedt voor bewoners en ondernemers in IJsselstein.

Evaluatie De gemeente IJsselstein volgt het cyclische proces vanuit het DPRA (zie ook aanleiding). Dit betekent dat we in 2027/2028 beginnen met het evalueren en actualiseren van stresstesten en de beleidsstukken. _______________________________________________________________________

Bijlagen 1. Visie en uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie IJsselstein 2023-2028. 2. Investeringen. 3. Begrotingswijziging nr. 23042 Klimaatmiddelen.

Pagina 9 van 10

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 17 oktober 2023, zaaknummer 94352.

BESLUIT: 1. De visie en het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie IJsselstein 2023-2028 vast te stellen en te kiezen voor het ambitieniveau pro-actief. 2. Dit plan in 2024 te dekken door een onttrekking te doen aan de algemene reserve. 3. Investeringen voor de komende jaren vast te stellen volgens bijlage 2. 4. Begrotingswijzing nr. 23042 vast te stellen volgens bijlage 3.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 23 november 2023.

de griffier,

de voorzitter,

A.J.O. van Kooij CMC

mr. P.J.M. van Domburg

Pagina 10 van 10