Raadsvoorstel Transitievisie Warmte IJsselstein 1.0

Gemeente

IJssel stein Raadsvoorstel agendapunt Aan de raad van de gemeente IJsselstein

Zaaknummer: Programma: Commissie: Portefeuillehouder: Informatie bij: E-mail/tel.nr.: Evaluatiedatum:

1056848 Wonen en Ruimte Ruimte P.J. Bekker S.G. Spekreijse b.spekreijse@ijsselstein.nl 1715

Datum: 9 november2021 Blad: 1 van 5

Onderwerp Transitievisie Warmte IJsselstein 1.0

Samenvatting In het kader van het klimaatakkoord van 2019 worden alle gemeenten geacht een transitievisie warmte (TVW) op te stellen en deze bestuurlijk vast te stellen in 2021. In deze TVW 1.0 wordt aangegeven welke stappen onze gemeente in de bebouwde omgeving gaat zetten om (wijken) in 2030 gedeeltelijk van het aardgas af te halen en 49% minder CO2 uit te stoten, op weg naar een aardgasvrije gebouwde omgeving in 2050. In de visie wordt een drie-sporen strategie voorgesteld: 1. Energiebesparing 2. Nader onderzoeken kansrijke duurzame bronnen. 3. Starten met wijkgerichte verkenning aardgasvrije wijken. Als basis voor deze 3 sporen geldt een actieve communicatie en participate richting inwoners en overige betrokken partijen.

Inleiding Via de VNG hebben gemeenten zich verbonden aan de afspraken die binnen het klimaatakkoord zijn gemaakt. Dat betekent dat gemeenten zich inzetten voor een reductie van 49% van C02-emissies in 2030 ten opzichte van 1990 en van 95% reductie in 2050. Onze gemeente heeft een verdergaande doelstelling: klimaatneutraal in 2050. Om deze doelstellingen te kunnen bereiken is in het klimaatakkoord onder andere de afspraak gemaakt dat vanaf 2050 niet langer gebruik zal worden gemaakt van fossiele brandstoffen in de gebouwde omgeving. In Nederland gaat het dan vooral om aardgas. Voor het traject naar een aardgasvrije samenleving dienen gemeenten voor eind 2021 een zogenaamde Transitievisie Warmte (TVW) op te stellen en deze bestuurlijk vast te stellen. Daarin geeft de gemeente aan hoe en wanneer zij de gebouwde omgeving gaat voorzien van duurzame energiebronnen voor verwarming, koken en tapwater en/of op welke andere manier zij de 49% CO2 reductie willen halen, en welke stappen zij daartoe tot 2030 zal zetten. In het Plan van aanpak Energietransitie IJsselstein 2020-2023, dat in november 2020 door de raad is vastgesteld, is het opstellen van de Transitievisie warmte aangekondigd. In de startnotitie voor de TVW zijn de basis uitgangspunten voor, en de stappen naar het opstellen van de TVW beschreven.

Deze startnotitie is door B&W vastgesteld en in maart in een informatiebijeenkomst aan de raad gepresenteerd.

Raadsvoorstel

Blad: 2 van 5

Wat willen we bereiken? Met de vaststelling van de Transitievisie Warmte 1.0 leggen we de basis vast voor het traject dat we de komende jaren willen inzetten om de bebouwde omgeving de komende jaren op weg te helpen naar aardgasvrij en minder CC>2-emissies: 49% tot 2030 en 100% in 2050.

Waarom willen we dit? 1. Argumenten

1.1.Met het vaststellen van deze Transitievisie Warmte (TVW) 1.0 a. legt de gemeente haar strategie voor de komende 4 jaar vast en bepaalt welke stappen zij gaat zetten naar 49% C02 reductie in 2030 en aardgasvrije wijken; b. voldoet de gemeente aan de eis van het Klimaat akkoord eind 2021 een Transitievisie Warmte te hebben vastgesteld.. 1.2 IJsselstein klimaatneutraal in 2050. De TVW 1.0 legt de drie sporen vast die de komende jaren worden bewandeld om in 2050 de gebouwde omgeving van het aardgas af te hebben en draagt zo mede bij aan een klimaatneutraal IJsselstein in 2050.

1.3 Aanstuiting bij de uitgangspunten uit het Plan van aanpak Energietransitie IJsselstein. In november 2020 heeft de raad het Plan van aanpak Energietransitie IJsselstein vastgesteld. De uitgangspunten uit de plan van aanpak zijn een op een overgenomen in deze TVW 1.0. 1.4 De inwoners en andere stakeholders zijn actief betrokken bij het opstellen van deze TVW 1.0 In hoofdstuk 7.6 van de TVW is dit proces beschreven.

1.5 Ook in de uitvoering van de genoemde sporen zullen de inwoners worden betrokken. Zie hiervoor ook hoofdstuk 7 van de TVW. Aanvullend zal nog een communicatie- en participatiestrategie worden opgesteld. 2. Alternatieven Op dit moment zijn er nauwelijks alternatieven voor een TVW. Er is een plan nodig om de landelijke en gemeentelijke doelstellingen, zoals in de "Inleiding" geschetst, te halen. De Transitievisie Warmte biedt dat plan, zij het dat de dekking om het volledige plan uit te voeren ten tijde van het opstellen van dit raadsvoorstel (oktober 2021) ontbreekt. 3. Kanttekeningen a. De benodigde en in het klimaatakkoord toegezegde rijksmiddelen om deze TVW 1.0 integraal op te kunnen pakken zijn nog niet door het (demissionaire) kabinet toegezegd. Het demissionaire kabinet heeft in haar begroting weliswaar 72,5 miljoen euro gereserveerd voor uitvoering van het klimaatakkoord door regionale en lokale overheden, maar onduidelijk is vooralsnog hoeveel hiervan bij onze gemeente terecht komt. Tevens komt dit bedrag niet in de buurt van de 500 miljoen euro die volgens de Raad voor het Openbaar Bestuur (Rapport januari 2021) nodig zouden zijn voor een goede uitvoering van datzelfde klimaatakkoord. Dit betekent dat met de aanwezige middelen slechts een voorzichtige start kan worden gemaakt met de voorgestelde drie sporen die in de TVW zijn verwoord. b.

Los van de middelen die beschikbaar komen voor de overheden, is er nog veel onduidelijk over de ontwikkeling van het traject dat met de TVW wordt gestart. Denk daarbij onder andere aan de technologische ontwikkelingen en aan beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerde mensen om inwoners, bedrijven en overheden te ondersteunen om deze warmtetransitie vorm te geven.

Raadsvoorstel

Blad: 3 van 5

Wat gaat het kosten? Hier komen we bij een van de grote onzekere factoren van dit moment: budget en menskracht Dat is de reden waarom de TVW stapsgewijs wordt opgepakt. Zo kan binnen de budgettaire kaders worden gewerkt die zich vanaf medio december 2021 zullen ontvouwen. Hieronder wordt de verwachte opbouw kort weer gegeven.

Verwachte kosten De verwachtte kosten voor de uitvoering van de TVW 1.0 voor de jaren 2022 t/m 2026 bedragen naar verwachting tussen de 170.000 en 500.000 euro per jaar, inclusief 3 fte extra. Als wordt gestart met de focus op energiebesparing en communicatie, liggen de start kosten tussen de 50 en 100.000 euro in 2022. Die laatste kosten zijn naar verwachting op te vangen binnen bestaande budgetten. Deze budgetten bestaan uit 1. Nog over te hevelen budgetten uit 2021: 120.000 euro; 2. Een rijksbijdrage, te verwachten met de decembercirculaire 2021. We verwachten voor IJsselstein een bedrag tussen de €75.000 en €175.000 Conform eerder de aangenomen motie bij de behandeling van het plan van aanpak Energietransitie, in november 2020, worden de rijksmiddelen die voor de Energietransitie aan onze gemeente worden toegekend, ook daadwerkelijk voor de uitvoering van de energietransitie aangewend. Om binnen de budgettaire kaders te blijven zal de uitvoering van de TVW stapsgewijs worden opgepakt.

Wat gaan we daarvoor doen? Voor het bewerkstelligen van de warmtetransitie voor de bebouwde omgeving, zet de gemeente in op drie sporen: 1. Energiebesparing door isolatie en (hybride) warmtepompen. Wat je niet verbruikt hoef je ook niet op te wekken. En het draagt bij aan het beperken van de energierekening van mensen en leidt tot meer comfort in de woningen. 2. Nader uitwerken en onderzoeken van twee kansrijke warmtebronnen: de "RWZI Nieuwgein" te IJsselstein en de Hollandse IJssel. Overigens neigt de oplossing voor de duurzame warmte voorziening voor het overgrote deel van de gebouwen in IJsselstein, naar individuele "all electric" oplossingen. 3. Nadere verkenning van de eerste stappen naar aardgasvrij een aantal (2-4) wijken Als basis voor deze drie sporen is een gerichte communicatie- en participatiecampagne voorzien. Binnen de beschikbare budgetten zal de uitvoering van de drie sporen stap voor stap worden opgepakt, te starten met spoor 1 "energiebesparing" en de communicatiecampagne. Afhankelijk van het tempo van beschikbaar komen van de verschillende budgetten, zal spoor 1 verder worden ingevuld en zullen ook de sporen 2 en 3 worden opgepakt.

Duurzaamheid Het "De Transitievisie Warmte 1.0 IJsselstein" is gericht op het realiseren een structuur van duurzame Warmtevoorziening en het beperken van het energieverbruik. Het bereiken van de achtereenvolgende doelstellingen vermindert de emissie van broeikasgassen tot 2030, respectievelijk 2050, naar verwachting zeer sterk en levert daarmee een zeer grote bijdrage aan het oplossen van de klimaatproblematiek. Het uitgangspunt "haalbaar en betaalbaar" draagt er aan bij dat ook de minder draagkrachtigen hun woningen toekomstbestendig en comfortabel kunnen maken. In de uitvoering wordt aandacht besteed aan mogelijkheden van afstemming met andere ontwikkelingen, ook buiten gemeente, zoals aanleggen van nieuwe rioleringen, waterleidingen en

Raadsvoorstel

Blad: 4 van 5

gasleidingen, nieuwe woningbouw ontwikkelingen en bijvoorbeeld de ontwikkelingen op het gebied van klimaatadaptatie. Het doel is om zo efficienter te werken en voor minder overlast te zorgen.

Communicatie en participatie van het voortraject In het totstandkomingtraject is: Bij de start het Bewonersadviesplatform ge'fnformeerd en geconsulteerd. Een drietai inwonersavonden georganiseerd gericht op informatievoorziening en gedachtenuitwisseling en het bieden van handelingsperspectief voor de inwoners; Aan inwoners in het algemeen, en aan deelnemers aan de inwonersavonden in het bijzonder, via het Kontakt en sociale media informatie aangeboden over de georganiseerde bijeenkomsten en de resultaten er van; In de vorm van straatgesprekken contact gezocht met inwoners, om de TVW onder de aandacht te brengen en in beeld te krijgen hoe de warmtetransitie, van het aardgas gaan, leeft onder de mensen; Contact geweest met het inwonersinitiatief Achterveld Actief over hun ambities; Afstemming geweest met externe stakeholders zoals Provides, Stedin en HDSR, omdat zij op een aantal punten cruciaal zijn voor de voortgang van de warmte transitie; Interne afstemming geweest met de relevante beleidsvelden, zoals communicatie, wonen, civiel, mobiliteit, ruimtelijk beleid en klimaatadaptatie. Daarnaast is dit raadsvoorstel voorgelegd aan de financiele en juridische adviseurs.

Communicatie besluit en eventueel vervolg participatietraject Ook voor de uitwerking van de verschillende sporen in de TVW zullen inwoners en relevante maatschappelijke organisaties actief worden betrokken. Hiervoor wordt een algemene communicatiestrategie opgesteld, en per deelspoor afzonderlijk. Maatwerk is gewenst. Per voorgesteld spoor de hoofdlijnen: 1. Energiebesparing: informeren van inwoners; raadplegen en toetsen waar het gaat om het opbijstellen van de aanpak. 2. Onderzoek naar kansrijke bronnen: informeren van inwoners. 3. Nadere verkenning van wijken: in de eerste fase informeren en raadplegen/toetsen. Naarmate de keuze voor een duurzame oplossing voor een buurt concreter wordt zal worden opgeklommen op de participatieladder richting samenwerken & co-creeren..

Voorstel 1. De Transitievisie warmte IJsselstein 1.0. vast te stellen.

Overzicht bijlagen: De Transitievisie Warmte IJsselstein 1.0

Raadsbesluit

blad : 5 van 5

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 november 2021, zaaknummer 1056848

BESLUIT: 1.

De geamendeerde Transitievisie warmte IJsselstein 1.0. vast te stellen.

2.

De Transitievisie Warmte te ontwikkelen langs de volgende 3 sporen: 1. Energiebesparing door isolatie en (hybride) warmtepompen 2. Nader uitwerken en onderzoeken van twee kansrijke warmtebronnen: de "RWZI Nieuwegein" te IJsselstein en de Hollandse IJssel 3. Nadere verkenning van de eerste stappen naar aardgasvrije wijken Starten met de uitwerking van spoor 1 energiebesparing en isolatie en deze te financieren uit de nog over te hevelen budgetten van 2021 met een bedrag van 120.000 euro Dat het College in het eerste kwartaal van 2022 met voorstellen naar de raad komt voor een communicatie- en participatiestrategie, alsmede met een plan van aanpak energiebesparing Dat het College met voorstellen naar de raad komt zodra er meer duidelijkheid is over de financiering van deze transitievisie warmte 1.0 en er meer duidelijkheid is over de verdere uitwerking van de sporen 2 en 3

3. 4. 5.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 16 december 2021

de griffier,

AjJ-jGTvan Kooij

mr. P.J.M. van Domburg