Raadsvoorstel Toekomstbeeld binnenstad

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Toekomstbeeld Binnenstad Zaaknummer: 73859 Programma: 3. Wonen en Ruimte Commissie: Ruimte Portefeuillehouder: E. Tas Onderdeel van: Informatie bij: R.C.L. Buiting _______________________________________________________________________________

Onderwerp Toekomstbeeld Binnenstad Samenvatting Met het Toekomstbeeld binnenstad (zie bijlage 1) zetten we een stip op de horizon als ambitie voor de gewenste ontwikkeling van de binnenstad voor de komende 20 jaar. Het Toekomstbeeld biedt een integraal ruimtelijk beleidskader om als gemeente, ondernemers, investeerders en bewoners invulling te geven aan een gezonde balans tussen wonen, ondernemen en verblijven in de binnenstad. Met een uitvoeringsagenda geven we uitvoering aan de acties voor de korte en middellange termijn. Het Toekomstbeeld en uitvoeringsagenda zijn in een aantal stappen tot stand gekomen, met raadpleging van en advisering door bewoners, ondernemers, vastgoedeigenaren het maatschappelijk middenveld, ambtelijke organisatie en gemeentebestuur (zie participatie), onder begeleiding van adviesbureau DTNP. _______________________________________________________________________

Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis Verbeterde binnenstad Collegebeleidsprogramma _______________________________________________________________________ Voorstel 1. Het Toekomstbeeld binnenstad en uitvoeringsagenda vast te stellen. 2. De uitgangspunten voor het verkeerscirculatieplan binnenstad vast te stellen. 3. Het college opdracht te geven om uiterlijk eind 2024 te komen met een uitgewerkt verkeercirculatieplan inclusief de benodigde investeringen. Aanleiding voor dit voorstel Van Verbeterde binnenstad naar Toekomstbeeld in een wereld die verandert De binnenstad is het kloppende hart van IJsselstein, een huiskamer voor IJsselsteiners en met haar winkels, horeca en evenementen een trekpleister voor bezoekers. In de afgelopen 20 jaar is met Verbeterde binnenstad veel gebeurd om de IJsselsteinse binnenstad te versterken. Tegelijkertijd is er in deze periode veel veranderd, waaronder digitalisering, veranderd koopgedrag, vrijetijdsbesteding en klimaatverandering. Uit de analyse (zie bijlage 2: Diagnosedocument) blijkt dat er duidelijke keuzes nodig zijn om het voorzieningenniveau van de binnenstad op de lange termijn overeind te houden. Die Pagina 1 van 7

keuzes richten zich op het aantrekkelijk houden van de binnenstad voor IJsselsteiners, binnenstadsbewoners én recreatieve bezoekers, die bijdragen aan het draagvlak voor voorzieningen. Opbouw in vijf stappen Het Toekomstbeeld is opgebouwd uit vijf met elkaar samenhangende stappen. 1. Het publieke (voorzieningen)hart Door een hoofdwinkelgebied en flexibele schil aan te duiden geeft het Toekomstbeeld aan waar we winkels willen behouden en waar we ruimte bieden aan meer gemengde functies of transformatie naar woonfuncties. Op deze manier kan de binnenstad meebewegen met marktontwikkelingen en sturen we op behoud van het publieke hart. De Voorstraat blijft de plek om nachthoreca te concentreren. 2. Landingsgebied recreatief bezoek Het Toekomstbeeld profileert het noordelijk deel van de binnenstad als landingsgebied voor de (regionale) recreant. Dit is het passende gebied om het verhaal van IJssel tot Stein (kasteeltoren) te vertellen. Het beter beleefbaar maken van het aanwezige erfgoed, opvangen van water- en fietsrecreanten en het vergroten van de verblijfskwaliteit zijn belangrijke ingrediënten, met het vergroenen van het huidige parkeerterrein achter de kerk als belangrijke ontwerpopgave. Profilering en maatregelen sluiten aan bij de binnenstad als woongebied (zie 4.) 3.

Routing van verkeer (verkeerscirculatie) Met het verder autoluw maken van de binnenstad borduurt het Toekomstbeeld voort op de richting en eerdere keuzes van Verbeterde binnenstad. De keuzes in het Toekomstbeeld vormen de basis voor het verkeerscirculatieplan (zie relatie parkeerbeleid en verkeersveiligheid). Het afvangen van bezoekend auto- en fietsverkeer aan de rand van de binnenstad en het winkelgebied met goede parkeervoorzieningen staat centraal. Zo werken we verder richting een binnenstad die aantrekkelijk is om te verblijven, te wandelen en te struinen. En een binnenstad die bereikbaar en toegankelijk blijft voor binnenstadsbewoners. 4. Leefbare binnenstedelijke woonmilieus Het Toekomstbeeld maakt onderscheid tussen ‘wonen in het leven’ (in het kernwinkel- en horecagebied) en ‘wonen in de luwte’ (daarbuiten). In het eerste gebied zijn meer bezoekers en minder publieke groene ruimte, in het tweede gebied is het rustiger en is er meer ruimte voor groen. Het schoon, heel en veilig houden van de binnenstad is voor bewoners en bezoekers van belang. 5. Openbare ruimte waaronder de Overtoom De relatief beperkte omvang van de openbare (plein)ruimte in de IJsselsteinse binnenstad vraagt om keuzes.

Het Toekomstbeeld definieert de Plaats en een deel van de Vingerhoekhof als centrale evenementenlocaties, met de Overtoom en Kasteelpark als aanvullende locaties met elk een eigen karakter. Het uitgangspunt voor de inrichting van de openbare ruimte en de verkeerssituatie is een verkeersveiligere Overtoom waar evenementen mogelijk blijven. Dit werken we in de eerste helft van 2024 uit in een inrichtingsplan. Terrassen worden enkele toegestaan op de Plaats, Vingerhoekhof en Molenstraat (en gedeeltelijk Schuttersgracht) . De groene verblijfskwaliteit van het Kasteelpark, Molen-, Kronenburg-, Vesting- en Kloosterplantsoen worden geborgd en versterkt.

Pagina 2 van 7

Relatie parkeerbeleid en verkeerscirculatie Gelijktijdig met het opstellen van het Toekomstbeeld is nieuw parkeerbeleid in voorbereiding. Inzichten en uitgangspunten uit dit traject zijn opgenomen in het Toekomstbeeld. De nadere uitwerking van het parkeerbeleid, waaronder voor de binnenstad, vindt plaats in het traject parkeerbeleid. Beide uitvoeringsagenda’s zullen nader worden afgestemd op elkaar. In het Toekomstbeeld worden een aantal uitgangspunten voor de verkeerscirculatie benoemd. Gebundeld vormen deze de uitgangspunten voor het verkeerscirculatieplan, die we samen met het Toekomstbeeld ter besluitvorming voorleggen (zie bijlage 2). Relatie Verbeterde binnenstad -

Schuttersgracht fase 3 Het college heeft recent samen met de betrokken marktpartij geconstateerd dat er gelet op de marktontwikkelingen in de afgelopen jaren en trends richting toekomst er geen behoefte meer is aan het toevoegen van een combinatie van winkels en woningen op de Schuttersgracht. Partijen zijn voornemens om de bestaande overeenkomst te ontbinden. Zodra dit plaatsvindt, ontstaat er ruimte voor een andere inrichting van de Schuttersgracht.

-

Reconstructie waltoren Molenstraat Het of en in welke wijze kunnen reconstrueren van de waltoren aan de Molenstraat is mede afhankelijk van het (besluit over het) onderzoek naar een nieuwe brug ter hoogte van de huidige bouwbrug (zie beslispunt 3).

-

Beeldkwaliteitsplan binnenstad, Visie cultureel erfgoed binnenstad We blijven de historische kwaliteit van de binnenstad als geheel en het erfgoed daarbinnen koesteren. Het Toekomstbeeld definieert geen nieuwe beleidsuitgangspunten op dit terrein; deze worden betrokken in het opstellen van het gemeentelijk Erfgoedbeleid, dat in 2024 zal plaatsvinden.

Relatie overige beleidsdocumenten -

Omgevingsvisie (2021): Het Toekomstbeeld borduurt voort op de uitgangspunten die in de gemeentelijke Omgevingsvisie zijn vastgesteld voor de binnenstad, waarin prioriteit wordt gelegd bij het culturele aanbod en de historische identiteit, gevolgd door kernwinkelgebied en horeca.

Wettelijk kader of beleidskader Omgevingsvisie Alternatieven Nvt Argumenten -

Toekomstbeeld biedt integraal beleidskader De integraliteit van het Toekomstbeeld zorgt ervoor dat keuzes en maatregelen in samenhang genomen kunnen worden. Dit voorkomt strijdigheid tussen maatregelen

-

Keuzes en maatregelen nodig om voorzieningenniveau op peil te houden Het Toekomstbeeld en uitvoeringsagenda geven handvatten om het Pagina 3 van 7

voorzieningenniveau op peil te houden. De bepaling van het kernwinkelgebied en flexibele schil dragen bij aan het in stand houden van het kernwinkelgebied. Maatregelen om meer recreanten aan te trekken zijn mede gericht op het vergroten van het draagvlak voor voorzieningen. Dit draagt bij aan het behoud van voorzieningen in de binnenstad en daarmee ook het voorzieningenniveau van IJsselstein als geheel. -

Investeringen in verblijfskwaliteit zowel voor bezoeker als bewoner Het autoluwer maken van de binnenstad, het realiseren van fietsenstallingen en het vergroenen van de openbare ruimte vergroten de verblijfskwaliteit (en de verkeersveiligheid) in de binnenstad. Hiervan profiteren zowel bezoekers als bewoners. En uiteindelijk ook de ondernemer, wanneer de binnenstad uitnodigt om er langer te verblijven.

Kanttekeningen en / of risico’s -

Zonder Toekomstbeeld geen kader voor integrale afwegingen Het niet vaststellen van het Toekomstbeeld kan ertoe leiden dat afzonderlijke projecten of maatregelen niet in samenhang worden uitgevoerd. De gezamenlijke kapstok ontbreekt dan, waardoor het maatschappelijk effect mogelijk kleiner wordt of maatregelen zelfs strijdig met elkaar kunnen zijn.

-

Zonder Toekomstbeeld minder mogelijkheden om te sturen op gewenste of ongewenste ontwikkelingen Het Toekomstbeeld biedt een beleidsbasis om te kunnen sturen op gewenste of ongewenste ontwikkelingen. Waar willen we winkels juist behouden? Waar niet? Op welke plekken staan we transformatie naar wonen wel of niet toe? Zonder dit kader heeft de gemeente minder sturingsmogelijkheden, wat op dit moment soms al duidelijk wordt.

-

Bij afvaardiging ondernemers en vastgoedeigenaren geen draagvlak voor verwijderen bezoekersparkeren. Ondernemers en vastgoedeigenaren pleiten voor het behoud van een aantal bezoekersparkeerplaatsen binnen de gracht. Het weghalen van bezoekersparkeren uit de binnenstad is echter een logische vervolgstap en nadere invulling van eerdere ambities van Verbeterde binnenstad en het collegeprogramma. Uit de enquête blijkt dat 72% van de IJsselsteiners voorstander is van een binnenstad zonder bezoekersparkeren. Door een aantal bezoekersparkeerplaatsen te behouden blijven we het zoekverkeer stimuleren, dat we juist uit de binnenstad willen halen. Door op de Kasteellaan en op de Doelenstraat maaiveldparkeren mogelijk te blijven maken kunnen bezoekers die dat willen nabij de binnenstad parkeren.

_______________________________________________________________________ Uitvoering Uitvoeringsagenda Met de uitvoeringsagenda maken we de ambities uit het Toekomstbeeld concreter. De uitvoeringsagenda is opgebouwd op basis van de vijf stappen van het Toekomstbeeld. Tijdens de derde binnenstadstafel is de uitvoeringsagenda met (een afvaardiging van) bewoners, ondernemers, vastgoedeigenaren en maatschappelijk middenveld besproken. Vervolgens hebben zij aangegeven bij welke onderdelen zij een rol voor zichzelf zien (zie bijlage) Niet alle onderdelen zijn ter tafel gekomen, sommige onderdelen zijn daardoor Pagina 4 van 7

‘blanco’. De gemeente heeft bij het merendeel van de maatregelen een rol en is daarom niet benoemd. Na vaststelling zal bij uitvoering van de agenda de samenwerking verder geconcretiseerd worden. Kosten Voor enkele onderdelen is reeds (onderzoeks)budget opgenomen in de meerjarenbegroting (bedragen in euro's): 2024 Maatregel Inventariseren zaken aanpakken voor verbeterde binnenstad (waaronder verkeerscirculatieplan) Recreatief profiel/onderzoek stadsmarketing Benschopperstraat en Utrechtsestraat fietsvrij (proef) Autovrij Vingerhoekhof Verbreden park- en recreatiefunctie Kasteelterrrein Onderzoek beveiligde fietsenstalling

2025

60.000 10.000 10.000 20.000 10.000 50.000

Voor de herinrichting van het Kronenburgplantoen is onderhoudsbudget beschikbaar in de programmabegroting 2024. Voor de overige onderdelen van de uitvoeringsagenda is gelet op het meerjarenperspectief van de programmabegroting geen budget beschikbaar.

Planning Zie uitvoeringsagenda. Duurzaamheid -

-

Het Toekomstbeeld geeft duidelijkheid over welke functies waar zijn toegestaan in de binnenstad en dragen daarmee bij aan investeringsbereidheid en daarmee instandhouding van het (historische) vastgoed in de binnenstad. Onderdeel van de uitvoeringsagenda is het opstellen van kaders voor de verduurzaming van vastgoed. Dit zal in afstemming plaatsvinden met het opstellen van de Erfgoedvisie en de herijking van de Transitievisie Warmte.

Participatie Enquête: 800 respondenten In maart/april 2023 is een enquête uitgevoerd onder het inwonerpanel, waarbij andere IJsselsteiners ook deel konden nemen. Maar liefst 800 inwoners hebben de enquête ingevuld. Drie binnenstadstafels met bewoners, ondernemers, vastgoedeigenaren en maatschappelijk middenveld Onder de noemer binnenstadstafel zijn drie bijeenkomsten georganiseerd in mei, juni en september. Tijdens elke bijeenkomst waren (vertegenwoordigers van) ondernemers, vastgoedeigenaren, bewoners, maatschappelijk middenveld / de cultuursector aanwezig, variërend van 20 tot ruim 30 personen per bijeenkomst. Tijdens deze bijeenkomsten zijn analyse, eerste denkrichtingen en het concept Toekomstbeeld gepresenteerd. Een aantal raadsleden is als toehoorder aanwezig geweest (zie impressies binnenstadstafels).

Pagina 5 van 7

Bijeenkomsten raad In de commissie Ruimte van april 2023 is het plan van aanpak toegelicht aan de raadsleden. Begin juli 2023 heeft uw raad een raadsinformatiebrief ontvangen met een impressie van de 2e binnenstadstafel en het Diagnosedocument. In september 2023 is een themabijeenkomst georganiseerd om het concept toekomstbeeld aan uw raad te presenteren. Hier waren 12 raads- en commissieleden bij aanwezig. Projectpagina Op de gemeentelijke projectpagina Toekomstbeeld binnenstad is doorlopende de laatste stand van zaken gedeeld, waaronder uitkomsten van de enquête en impressies van de binnenstadstafels. Communicatie Na vaststelling wordt een nieuwsbericht over het Toekomstbeeld gedeeld. We gebruiken de bestaande projectpagina om bewoners, ondernemers en belangstellenden doorlopende te informeren over de vorderingen van de maatregelen op de uitvoeringsagenda. Evaluatie Uitvoeringsagenda wordt jaarlijks gemonitord. _______________________________________________________________________ Bijlagen 1. Toekomstbeeld binnenstad 2. Uitgangspunten verkeerscirculatieplan 3. Diagnosedocument Toekomstbeeld binnenstad 4. Uitkomsten enquête binnenstad voorjaar 2023 5. Impressie binnenstadstafels

Pagina 6 van 7

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 17 oktober 2023, zaaknummer 73859

BESLUIT:

1. Het Toekomstbeeld binnenstad en uitvoeringsagenda vast te stellen. 2. De uitgangspunten voor het verkeerscirculatieplan binnenstad vast te stellen. 3. Het college opdracht te geven om uiterlijk eind 2024 te komen met een uitgewerkt verkeercirculatieplan inclusief de benodigde investeringen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 23 november 2023

de griffier,

de voorzitter,

A.J.O. van Kooij MMC

mr. P.J.M. van Domburg

Pagina 7 van 7