Raadsvoorstel Project financiele beheersmaatregelen uitvoer jeugdwet

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Project financiële beheersmaatregelen uitvoer Jeugdwet Zaaknummer: 211623 Programma: Programma 5 Commissie: Samenleving Portefeuillehouder: Drs. E.J.M. Schell Onderdeel van: Informatie bij: L. van Noort / M.L. van Schaik ______________________________________________________________________________ _

Onderwerp Eindrapport Project kostenbeheersmaatregelen uitvoer jeugdwet. Samenvatting De verantwoordelijkheid van de gemeente zit hem erin, dat we de ondersteuning slim organiseren. Dat betekent dat hulpvragers ons gemakkelijk kunnen vinden en dat onze medewerkers de kennis en kunde hebben om de problematiek snel te kunnen doorgronden en snel een passend ondersteuningsaanbod kunnen bieden. Daarom werken wij nauw samen met (bijna allemaal) lokale hulpinstanties. Samen bieden zij een breed palet aan hulp; dichtbij en op maat. Ouders/verzorgers kunnen daar vaak snel geholpen worden wanneer zij problemen hebben. Maar we moeten nog een slag maken. We komen uit een situatie waarin we sinds 2015 hard bezig zijn de Jeugdhulp goed in te richten. Toen kregen gemeenten onder de Wet Jeugdhulp de opdracht om te voorkomen dat er geen kind tussen wal en schip raakte. Maar de wet kreeg langzaam maar zeker tot gevolg dat we, door de systematiek van de wet, steeds minder gebruik gingen maken van de mogelijkheden die andere wetten boden of de mogelijkheden die we zelf lokaal in huis hadden. Zo ontstond er landelijk en lokaal meer vraag naar- en aanbod van jeugdhulp. De kosten liepen daardoor enorm op. In dit rapport geven we richting aan hoe we jeugdhulp dichter bij het gezin en de jeugdige kunnen organiseren.

Slim, laagdrempelig, snel en op maat, onder 1 loket van het Sociaal Team, en met een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van de hulpvrager(s). Deze aanpak blijkt kostenefficiënt uit te vallen. We verwachten dat we in 2028 per saldo de kosten met 1,1 miljoen terug kunnen brengen en – heel belangrijk – zonder daarbij op de kwaliteit van de jeugdhulp in te boeten en zonder jeugdigen tussen wal en schip te laten vallen. _______________________________________________________________________ Voorstel 1. Het advies van scenario twee over te nemen en deze vast te stellen. 2. Het wijzigingsbesluit van de Verordening Jeugd en Maatschappelijke ondersteuning 2024 vast te stellen.

Pagina 1 van 5

Aanleiding voor dit voorstel Bestuurlijke opdracht naar onderzoek en advies over beheersmaatregelen in de uitvoer van de jeugdwet. _______________________________________________________________________________

Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis Bestuurlijk is de opdracht gegeven voor een project voor aanvullende maatregelen voor kostenbeheersing jeugdhulp. Eerder is de Raad geïnformeerd via thema-avonden. Wettelijk kader of beleidskader (1) Jeugdwet (2) Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) (3) Onderwijswet (4) Zorgverzekeringswet (5) Wet Langdurige Zorg (Wlz) (6) Wet Passend Onderwijs Alternatieven Het alternatief is scenario 1. Dit scenario houdt in dat de situatie blijft zoals hij nu is er een constante overschrijding van de uitgaven op Jeugdzorg blijven de komende jaren. Dit loopt op naar een overschrijding van € 1,3 miljoen in 2028. Hierdoor is het niet meer mogelijk om binnen begroting te blijven voor jeugd. Indien de verordening niet wordt aangepast zorgt dit ervoor dat het Sociaal team onvoldoende haar besluiten kan motiveren en tevens doet dit afbreuk aan de rechtspositie van jeugdigen en ouders om tegen een besluit in beroep te gaan. Argumenten Er wordt geadviseerd om voor scenario 2 te kiezen. Er kan een forse besparing gerealiseerd worden op de uitgaven. Hierdoor is het mogelijk om binnen begroting te blijven voor jeugd. Deze forse besparing loopt op tot € 1.400.000 euro op jaarbasis in 2028. Hierbij is er wel uitgegaan dat de totale besparing niet per direct gerealiseerd kan worden.

Er zijn bijvoorbeeld nog lopende beschikkingen en de nieuwe werkwijze zal ook in het Sociaal Team geïmplementeerd moeten worden. Het projectteam is er daarom vanuit gegaan dat vanaf Q1 2025 ieder kwartaal 10% van de totale besparing gerealiseerd wordt. De volledige besparing is dan medio 2027 gerealiseerd. Er zal wel een versterking en investering in het voorveld nodig zijn, omdat de capaciteit daar mogelijk niet toereikend is. Hiermee is ook rekening gehouden. De berekening laat zien dat er vanaf 2027 maximaal € 300.000,- extra geïnvesteerd dient te worden in het voorveld (zie bijlage 3 in het Eindrapport voor de berekening). Deze investering is echter een fractie van de besparing die er wordt gerealiseerd in de Jeugdhulp. De verwachting is ook dat deze € 300.000 euro niet volledig benut hoeft te worden. Kanttekeningen en / of risico’s Het advies met haar besparingsmogelijkheden valt of staat met het Sociaal Team en haar uitvoering. Dit betreft geen grote verandering voor het Sociaal Team aangezien dit ook in lijn is met de landelijke richtlijnen (Hervormingsagenda Jeugd en Toekomstscenario Kind en Gezin).

Pagina 2 van 5

Verder is het risico dat, indien er gekozen wordt voor scenario 1, dit zal zorgen voor een structureel tekort op de begroting. Dit zal dan, vanwege de open einde regeling van de Jeugdwet, ook een invloed hebben op andere domeinen. Daarnaast kan er worden gekozen om niet extra te investeren in het voorveld, wat het risico oplevert de besparingen dan niet gerealiseerd kunnen worden. Als laatste is het risico dat, indien er niet wordt meegegaan met het wijzigingsbesluit, dit voor onrechtmatigheid zorgt, wat een juridisch risico oplevert. __________________________________________________________________ _____ Uitvoering Kosten Een besparing oplopend tot een maximum van € 1.400.000,- euro op jaarbasis in 2028. Een voorwaarde hiervoor is dat er extra geïnvesteerd wordt in het voorveld met een maximum van € 300.000,- per jaar. Dit is bovenop de huidige uitgaven in het voorveld. Hierdoor is het wel mogelijk om weer binnen begroting te komen met jeugd. Planning In samenwerking met het voorveld zal de toeleiding naar het voorveld moeten worden vermeerderd en de toeleiding naar de Jeugdhulp verminderd. In verband met het uitfaseren van huidige beschikkingen zal dit een periode van een aantal jaar betreffen. Hierdoor is de besparing pas vanaf 2025 ingeboekt met een oploop van 10% per kwartaal. Duurzaamheid N.v.t.

Participatie In het voorveld zal er intensief worden samengewerkt met de partners. Verder kan er bij het opzetten van nieuwe initiatieven worden samengewerkt met de inwoners om een maximaal effect te bereiken. Er is geen extern advies ingewonnen bij jeugdige gebruikers van de jeugdwet gezien de complexiteit van het onderwerp. Dit onderzoek gaat over de financiële beheersmaatregelen en niet zozeer inhoudelijk over de voorzieningen. Aangezien de kwaliteit niet verminderd zullen de jeugdigen van de veranderingen niets merken. Communicatie De wijziging in de Verordening zal via de gebruikelijke kanalen gecommuniceerd worden. Evaluatie Het Sociaal Team, beleidsadviseurs en de financieel adviseurs zullen samen moeten optrekken. Hierbij vinden aan de lopende band evaluaties plaats en wordt er gekeken hoe het ervoor staat met de uitgaven versus investeringen in het voorveld. Om dit te realiseren is er door de financiële adviseurs ook een eigen kwartaal analyse ontwikkeld naast de dashboards van RBL (Regionaal Bureau Lekstroom) om zicht op de uitgaven te houden. _______________________________________________________________________ Bijlagen (1) Rapport project Financiële beheersmaatregelen uitvoering Jeugdwet. (2) Wijzigingsbesluit Verordening Jeugd en Maatschappelijke ondersteuning 2024

Pagina 3 van 5

(3) Advies PSIJ ten aanzien van het rapport Financiele beheersmaatregelen uitvoer Jeugdwet

Pagina 4 van 5

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 22 oktober 2024, zaaknummer 211623 BESLUIT: 1. Het advies van scenario twee over te nemen en deze vast te stellen. 2. Het wijzigingsbesluit van de Verordening Jeugd en Maatschappelijke ondersteuning 2024 vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 12 december 2024

de griffier,

de voorzitter,

A.J.O. van Kooij MMC

mr. P.J.M. van Domburg

Pagina 5 van 5