Raadsvoorstel Ontwerpbegroting 2026 Afval Verwijdering Utrecht (AVU)

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Ontwerpbegroting 2026 Afval Verwijdering Utrecht (AVU) Zaaknummer: 237748 Programma: Wonen en ruimte Commissie: Ruimte Portefeuillehouder: Peter Bekker Onderdeel van: Informatie bij: Tori van Dijk / Tjang Zhou _______________________________________________________________________ Onderwerp Ontwerpbegroting 2026 Afval Verwijdering Utrecht (AVU) Samenvatting Het college stelt de raad voor om geen zienswijze in te dienen over de ontwerpbegroting 2026 van de AVU. 98,7% van de AVU begroting ligt vast in contractuele tarieven en de afvalhoeveelheden die de gemeente opgeeft. Uit de ontwerpbegroting blijkt dat de kosten voor verwijdering en het verwerken van afval zijn gestegen als gevolg van economische ontwikkelingen. _______________________________________________________________________ Voorstel De bijgevoegde zienswijzebrief over de ontwerpbegroting 2026 vast te stellen, waarin de raad aangeeft geen zienswijze kenbaar te willen maken aan de AVU. Aanleiding voor dit voorstel Op 14 januari 2025 is de ontwerpbegroting 2026 van de AVU ontvangen. De raad heeft tot uiterlijk 1 mei de tijd om bij het bestuur van de AVU een zienswijze in te dienen. _______________________________________________________________________________

Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis Niet van toepassing Wettelijk kader of beleidskader Artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen Artikel 33 van de gemeenschappelijke regeling AVU Alternatieven Het alternatief is om wel een zienswijze in te dienen bij de AVU indien de gemeenteraad naar aanleiding van de stukken hiervoor redenen ziet. Argumenten Sinds 1984 organiseert de AVU de inkoop van de afvalverwerking voor 25 gemeenten in de provincie Utrecht. De gemeenten hebben hun taken en bevoegdheden op het gebied van afvalverwerking overgedragen aan de AVU. In de ontwerpbegroting 2026 is uitgegaan van de afvalhoeveelheden die in de begroting 2025 zijn opgenomen. Hierbij is wel gekeken of deze in lijn liggen met de werkelijke hoeveelheden van 2024. De ontwerpbegroting 2026 wordt al in oktober 2024 opgesteld. Pagina 1 van 4

Daarom kan het voorkomen dat gegevens die door derden aangeleverd worden nog niet voorhanden zijn. Of dat deze nog gewijzigd moeten worden vanwege gewijzigd gemeentelijk beleid. Meestal zijn deze gegevens bekend voor de behandeling van de begroting in het Dagelijks Bestuur. Daarna volgt de definitieve vaststelling op 28 mei 2025 door het Algemeen Bestuur. Wanneer dit niet het geval is zijn er twee mogelijkheden. Op basis van jarenlange ervaring wordt een inschatting gemaakt of wordt indexering van de bekende gegevens (hoeveelheden en tarieven) toegepast. Voor het wijzigen van begrotingsgegevens voor zover het hoeveelheden afval betreft, behoeven geen zienswijzen te worden ingediend. Deze wijzigingen kunnen ambtelijk worden afgedaan met de AVU. De tarieven voor de verwijdering en de verwerking van afval zijn voor meerdere jaren in contracten vastgelegd. Deze tarieven worden jaarlijks geïndexeerd. Op het verbranden van restafval geldt een extra heffing per ton. Dit is de afvalstoffenbelasting. Deze stijgt jaarlijks met als doel de hoeveelheid afval die wordt verbrand terug te dringen. In 2026 moet voor het eerst CO2-heffing worden betaald over de CO2 uitstoot per ton te verbranden afval. Deze heffing bedraagt in 2026 €4,- per ton restafval en €3,- per ton grof huishoudelijk restafval. De heffing loopt richting 2030 op naar €43,- per ton restafval.

De beide heffingen leiden aldus tot een hoger begrotingstotaal voor 2026 in vergelijking met 2025. De heffingen zijn opgelegd door de Rijksoverheid. Kanttekeningen en / of risico’s 2026 is voor veel gemeenten een financiële uitdaging. Daarom besteden we in de begroting 2026 aandacht aan kostenbesparing. De AVU-kosten betreffen voor 98,7% de contracten voor de verwijdering en de verwerking van het afval en de grondstoffen en voor 1,3% de AVU-organisatie zelf. Besparingen op de contractkosten zijn daarom het meest effectief. In de contracten zijn de tarieven meerjarig vastgelegd, waardoor de enige te beïnvloeden variabelen de afvalhoeveelheden zijn. Restafval (ook grof) is de meest dure huishoudelijke afvalstroom om te verwerken. Dit komt voornamelijk door de afvalstoffenbelasting en de CO2-heffing per ton, boven op de verwerkingstarieven.

Mogelijke knoppen om aan te draaien zijn dan ook allemaal gericht op het verminderen van restafval: • Preventie middels voorlichting campagnes; • Stimuleren van hergebruik via kringloop, repaircafé, tweedehands winkel of andere initiatieven zoals een circulair ambachtscentrum; • Sturing met financiële prikkel door middel van diftar (betalen per aanbieding van restafval) De AVU-begroting bestaat voor 98,7% uit de volgende onderdelen: • Afvalhoeveelheden die door de deelnemende gemeenten opgegeven worden; • Tarieven die contractueel vastgelegd zijn De AVU ontwikkelt zelf geen beleid en de kaders zijn beperkt en afgebakend. Kostenbesparingen die binnen de invloedsfeer van de AVU liggen, zijn beperkt tot de eisen die bij de aanbesteding van verwerkingscontracten kunnen worden gesteld.

_______________________________________________________________________ Uitvoering Kosten De financiële baten en lasten van de AVU lopen volledig via de begroting van RMN en worden via RMN aan ons in rekening gebracht. De bijdrage aan de AVU 2026 is € 1.497.610 (2025: € 1.449.682) en stijgt daarmee met €47.928 ten opzichte van 2025. Er

Pagina 2 van 4

zijn 2 oorzaken van deze stijging: de contractuele indexatie en de CO2-heffing die in 2026 voor het eerst een netto bedrag per ton is. De kosten voor 2026 worden meegenomen bij de berekening van de kostendekkendheid en wordt meegenomen in de afvalstoffenheffing 2026. Op basis van de huidige aantallen één- en meerpersoonshuishoudens betekent dat de extra kosten van € 47.928 een stijging inhoudt van in ieder geval de volgende bedragen: Verhoging afvalstoffenheffing 2026 Eenpersoonshuishoudens € 2,50 Meerpersoonshuishoudens € 4,82 Planning De planning voor het vaststellen van de begroting 2026 AVU is als volgt: • 1 mei 2025 uiterste termijn waarop gemeenten hun reactie aan het Algemeen Bestuur van de AVU kenbaar kunnen maken; • 25 juni 2025 vaststelling van de begroting 2026 door het Algemeen Bestuur AVU. Gezien het feit dat de AVU-begroting voor het grootste deel wordt bepaald door tonnages welke de deelnemende gemeenten opgeven, de tarieven contractueel zijn vastgelegd en de AVU zelf geen beleid ontwikkelt, zijn de financiële kaders beperkt en afgebakend. Er is daarom gekozen om deze kaders niet in een aparte kadernota te beschrijven, maar om deze te combineren met de ontwerpbegroting 2026 en de aders hierin op te nemen.

Duurzaamheid In de ontwerpbegroting 2026 is rekening gehouden met geld dat beschikbaar is voor de deelname in de samenwerking Cirkelwaarde en voor de stimulering van de Circulaire Economie in de regio. Ook zijn er (globale) ontwikkelingen die de afvalwereld veranderen. Die variëren van producentenverantwoordelijkheid en preventie tot duurzaam hergebruik en recycling. Deze ontwikkelingen maken de afvalwereld complex en vragen om lange termijn oplossingen. Hierbij denkt de AVU landelijk mee en geeft zelf het goede voorbeeld door voor oud papier en textiel in de verwerkingscontracten transparantie te eisen en verwerking binnen Nederland hoger te beoordelen. Participatie Niet van toepassing Communicatie Door middel van bijgevoegd brief wordt aan het bestuur van de AVU kenbaar gemaakt dat de gemeente IJsselstein geen zienswijze indient over de ontwerpbegroting 2026. Evaluatie Niet van toepassing _______________________________________________________________________ Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief AVU bij ontwerpbegroting 2026 AVU 2. Ontwerpbegroting 2026 AVU 3. Brief aan Algemeen Bestuur AVU

Pagina 3 van 4

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 4 maart 2025, zaaknummer 237748.

BESLUIT:

De bijgevoegde zienswijzebrief over de ontwerpbegroting 2026 vast te stellen, waarin de raad aangeeft geen zienswijze kenbaar te willen maken aan de AVU. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 10 april 2025.

de griffier,

de voorzitter,

Arnout J.O. van Kooij MMC

Agnes Jongerius

Pagina 4 van 4