Raadsvoorstel Nota Bodembeheer werkgebied ODRU gemeente IJsselstein

Gemeente

#1IJsselstein Raadsvoorstel gemeente IJsselstein Agendapunt: (regionale) Nota Bodembeheer werkgebied ODRU gemeente Irsselstein Zaaknummer: Programma: Commissie: Portefeuillehouder: Onderdeel van: Informatie bij:

42053 3. Wonen en Ruimte/Duurzaamheid Ruimte P.J. Bekker Duurzaamheid & milieubeleid van de gemeente IJsselstein S.G. Spekreijse

Onderwerp Nota Bodembeheer werkgebied ODRU, gemeente IJsselstein Samenvatting Het in deze Nota Bodembeheer werkgebied ODRU beschreven regionale Gebiedsspecifieke beleid voor het grondverzet, vervangt de vorig jaar op 8 juli door de raad vastgestelde "Nota Bodembeheer IJsselstein". De nota van IJsselstein vormde de basis voor de regionale nota, maar is op een enkel punt aangepast; zie voor een overzicht van de aanpassingen bijlage 1 bij dit raadsvoorstel. Het bodembeheergebied wordt nog verder uitgebreid met het grondgebied van de overige ODRU-gemeenten. Dit vergroot de mogelijkheden tot uitwisseling van grond binnen de gemeente en tussen gemeenten, op een eenvoudige, duurzame en kosteneffectieve wijze. Tegelijkertijd wordt zo goed mogelijk rekening gehouden met de risico's voor mens en ecosysteem. Deze nota is van toepassing voor alle vijftien gemeenten aangesloten bij de ODRU. Een uniforme regionale aanpak heeft voordelen voor alle deelnemende gemeenten, de grondverzet bedrijven en de ODRU, waar het gaat om een eenduidige werkwijze, de organisatie van de communicatie en toezicht & handhaving. De Nota Bodembeheer heeft volgens de wettelijk voorgeschreven procedure (afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht), 6 weken ter inzage gelegen voor zienswijzen. Er zijn geen zienswijzen ingediend.

Voorstel 1. De "Nota Bodembeheer gemeente IJsselstein" (2021) in te trekken. 2. Vaststellen van de "Nota Bodembeheer werkgebied ODRU, gemeente IJsselstein", met de daarin voorgestelde Gebiedsspecifieke beleidskeuzes voor het grondverzet in IJsselstein en het werkgebied van de ODRU en de daarop gebaseerde Lokale Maximale Waarden. alsmede de bijbehorende Bodemkwaliteitskaart en Bodemfunctiekaart 3. Aan het college de bevoegdheid te delegeren om besluiten te nemen met een uitvoerend karakter, zoals specifiek beschreven in hoofdstuk 11.2 van de Nota. Aanleiding voor dit voorstel Grondverzet betreft het ontgraven en toepassen van grond voor allerlei doeleinden, variërend van het ophogen van tuinen tot het aanleggen van wegen of vervangen van kabels en leidingen. Het is van belang dat de grondkwaliteit past bij de functie waarvoor Pagina 1 van 8

6

deze wordt ingezet. Daarvoor zijn landelijke regels vastgelegd in het Besluit bodemkwaliteit. Van deze landelijke regels, het zogenaamde generieke kader, mag op onderdelen lokaal worden afgeweken door het stellen van lokale regels: het zogenaamde gebiedsspecifieke beleidskader. Op deze manier kan optimaal worden aangesloten op de lokale bodemsituatie en de maatschappelijke opgaven van een gemeente. Dit leidt tot efficiencywinst in doorlooptijd en kosten, bij bijvoorbeeld bouwprojecten en projecten beheer openbare ruimte, zonder extra risico's voor mens of milieu. Zeer welkom gezien de opgaven waarvoor de gemeente zich de komende jaren gesteld ziet, o.a. realisatie 2500 woningen, opgaven beheer openbare ruimte en de aanpassingen in het kader van de energietransitie, waarvoor steeds ook werkzaamheden in de bodem nodig zijn. De gemeente IJsselstein liep (samen met de gemeente Vijfheerenlanden) met het vaststellen van de Nota bodembeheer IJsselstein door de raad, in juli 2021, voorop in het gezamenlijke proces van de 15 ODRU-gemeenten om uiteindelijk te komen tot één Nota Bodembeheer en één bodemkwaliteitskaart in het werkgebied van de ODRU.

Door dit doel te realiseren voordat de Omgevingswet in werking treedt (naar verwachting op 1-12023) komen het beleid en de bijbehorende lokale regels voor het toepassen van grond (deel 1 van de regionale nota) automatisch, via overgangsrecht, in het tijdelijk deel van het Omgevingsplan terecht. Het bodembeheer is daarmee ook geregeld onder het regime van de Omgevingswet. De nota is tot stand gekomen in ambtelijke samenwerking tussen alle 15 deelnemende ODRU-gemeenten en de ODRU. Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis Uw raad heeft op 8 juli 2021 de "Nota Bodembeheer gemeente IJsselstein" vastgesteld. Wettelijk kader of beleidskader Het landelijk beleid voor het toepassen en tijdelijk opslaan van grond en bagger, het zogenaamde "Generieke kader", is vastgelegd in het Besluit bodemkwaliteit (Bbk). In artikel 44 van dat besluit wordt aan gemeenten de mogelijkheid gegeven om lokale regels (een zogenaamd "Gebiedsspecifieke beleidskader") voor grondverzet vast te stellen, die afwijken van de landelijke regels. De Nota Bodembeheer is het instrument om die gebiedsspecifieke lokale regels vast te leggen. Hierin wordt vastgesteld onder welke voorwaarden toepassing van grond mogelijk is. Deze nota moet door de gemeenteraad worden vastgesteld, evenals de Bodemkwaliteitskaart en de bodemfunctiekaart waar dit beleid op is gebaseerd.

Alternatieven Het niet vaststellen van de regionale nota Bodembeheer voor het werkgebied van de ODRU" is het alternatief. Dan blijft het beleid dat vorig jaar is vastgesteld en beschreven in de "Nota bodembeheer IJsselstein" gelden. IJsselstein wijkt dan als enige van de 15 ODRU-gemeenten af van de gemeenschappelijk gekozen lijn om uiteindelijk te komen tot één nota bodembeheer voor alle 15 gemeenten in het werkgebied van de ODRU. Dit betekent dat het beleid van IJsselstein dan op sommige punten ook inhoudelijk afwijkt van het gemeenschappelijke beleid, waardoor het uitwisselen van grond met andere gemeenten lastiger wordt en efficiëncy winst uit beeld verdwijnt. Zie verdere beschrijving onder "Argumenten". Argumenten De Omgevingswet maakt actualisatie gewenst Het regionale beleid verschilt inhoudelijk op een paar punten van de Nota Bodembeheer die IJsselstein vorig jaar heeft vastgesteld. Er zijn een aantal paragrafen geschrapt aangezien deze gaan over activiteiten die straks onder de Omgevingswet gaan vallen. Ten tijde van het opstellen van de vorige nota was anticiperen hierop nog niet mogelijk. Pagina 2 van 8

Bovendien zijn de lokale regels voor het graven, in de regionale nota verplaatst naar deel 2 van de nota, omdat (beleids)regels aangaande de "activiteit: graven" niet onder het overgangsrecht vallen en daarom straks nog moeten worden uitgewerkt in het Omgevingsplan. Dit in tegenstelling tot de lokale regels aangaande de "activiteit: toepassen van grond" (deel 1 van de nota), die via het overgangsrecht automatisch in het tijdelijk deel van het omgevingsplan terecht komen. Met het vaststellen van de regionale nota wordt het beleid van IJsselstein dus tegelijk geactualiseerd en in overeenstemming gebracht met de Omgevingswet. Uniform regionaal beleid vergroot de efficiëntie Het is voor de taken die de ODRU namens de gemeente uitvoert op het gebied van het Besluit bodemkwaliteit (o.a. beoordelen meldingen en uitvoeren toezicht en handhaving) van belang dat er binnen hun werkgebied uniform en actueel beleid is. Dit maakt het uitvoeren van deze taken immers efficiënter en verkleint de kans op fouten. Verder maakt een uniform beleid, één communicatiecampagne mogelijk voor alle ODRU-gemeenten. Tekstuele uniformiteit is relevant Tekstuele aanpassingen en kleine wijzigingen van de bestaande beleidsregels werden nodig geacht om te komen tot een eenduidig gezamenlijk beleid voor alle gemeenten in het werkgebied van de ODRU.

Standaardverwijzing naar onderdelen van de nota is zo mogelijk gemaakt. Tegelijk met het vaststellen van de nieuwe nota worden de tekstfoutjes en verwijzingsfoutjes uit de vorige nota gecorrigeerd. Zie ook bijlage 1 bij dit voorstel, voor een overzicht van alle wijzigingen. Het bodembeheergebied omvat nu ook alle gemeenten die in het werkgebied van ODRU liggen. Door het regionale beleid vast te stellen, stemt de gemeente er mee in dat het bodembeheergebied bestaat uit het grondgebied van alle 15 ODRU-gemeenten. Dit maakt uitwisseling van grond tussen de ODRU-gemeenten onder voorwaarden, zonder onderzoeksinspanning, mogelijk. En het zorgt ervoor dat dit op een eenvoudige en kostenefficiënte wijze mogelijk is. Omdat grond vaker op korte afstand van de herkomstlocatie weer nuttig kan worden toegepast kan het aantal vrachttransporten verminderd worden. Dat bespaart kosten voor de afvoer van grond en het vermindert de uitstoot van luchtvervuilende stoffen. Uitbreiding gedelegeerde uitvoeringsbesluiten aan het college. In de voorliggende nota krijgt het college, naast de eerder gedelegeerde uitvoeringsbevoegdheden, ook de bevoegdheid om het bodembeheergebied uit te breiden, met het grondgebied van een gemeente waar regelmatig grond mee uitgewisseld wordt en die buiten het bodembeheergebied ODRU ligt.

De mogelijkheden om grond op een makkelijke en kostenefficiënte wijze met andere gemeenten uit te wisselen nemen dan verder toe. Het vergroten van het bodembeheergebied wordt gezien als een besluit met een uitvoerend karakter, omdat het vastgestelde beleid hetzelfde blijft. Kanttekeningen en 1 of risico's Het niet vaststellen van de regionale nota komt niet ten goede aan een eenduidige regionale communicatiestrategie over het vastgestelde beleid door de gemeenten in het werkgebied van de ODRU. Tevens zou het eventueel niet vaststellen er toe leiden dat de toezicht- en handhavingstaken door de ODRU minder efficiënt uitgevoerd kunnen worden en de marktpartijen een minder eenduidige werkwijze kunnen hanteren in het werkgebied van de ODRU.

Pagina 3 van 8

Uitvoering Kosten Net als voor de eerdere gemeentelijke Nota Bodembeheer, zijn er begrotingstechnisch geen consequenties bij het vaststellen van de "Nota Bodembeheer voor het werkgebied van de ODRU". De uren van de ODRU voor de uitvoering van het vast te stellen beleid kunnen uit de uren van het basis UVP van de ODRU worden betaald. Planning De regionale Nota Bodembeheer wordt verwerkt in andere gemeentelijke nota's. Verder zal de nota onder de aandacht worden gebracht bij de aanbesteding van werkzaamheden en de (her)ontwikkeling van locaties. De ODRU zal deze regels meenemen bij het behandelen van meldingen voor het toepassen van grond, en het uitvoeren van controles in het veld. De oude Nota Bodembeheer IJsselstein (2021) komt te vervallen als u de voorliggende regionale nota vaststelt. Duurzaamheid Met duurzaam bodembeheer wordt bedoeld: de bodem zodanig gebruiken, benutten en beschermen dat deze ook voor toekomstige generaties zonder onaanvaardbare risico's is te gebruiken voor diverse doeleinden zoals: Landbouw/natuur, wonen en industrie. Deze uitgangspunten zijn hetzelfde gebleven als in het vorige beleid. Vanuit de gedachte van circulariteit wordt gestreefd naar hergebruik van grond.

Met het vaststellen van de voorliggende regionale Nota Bodembeheer wordt dit hergebruik niet alleen gefaciliteerd voor grond afkomstig uit IJsselstein en omgeving, maar ook voor grond afkomstig uit de overige ODRU-gemeenten. Bij het vaststellen van de lokale toepassingseisen is rekening gehouden met de risicogevoeligheid van de betreffende bodemfuncties, zowel voor mens als ecologie. Participatie-inspraak Het ontwerp van de "Nota Bodembeheer werkgebied ODRU" is via de daarvoor gangbare kanalen gepubliceerd conform afdeling 3.4 Awb en heeft gedurende 6 weken ter inzage gelegen om zienswijzen op de Nota in te kunnen brengen. Er zijn geen zienswijzen ingebracht. Daarbuiten is met derden, zoals de provincie, HDSR en RMN overlegd over de uitwerking van deze regionale nota en is hen uitgebreid de ruimte gegeven om hierop te adviseren. De raad beslist uiteindelijk over al dan niet vaststellen van de nota. Informeren Raad Inwoners Derden

Raadplegen

Adviseren

Coproductie

Meebeslissen X

X X

Communicatie Vaststelling van de "Nota Bodembeheer werkgebied ODRU" door de raad, zal worden gepubliceerd via de gangbare kanalen en specifiek onder de aandacht worden gebracht van de ODRU, de provincie, HDSR en RMN. Om te zorgen dat het opgestelde beleid en kaart, de baten opleveren die beoogd zijn, is het van belang dat: Pagina 4 van 8

kaart en beleid goed geïmplementeerd worden in de werkprocessen van de gemeente; dat ook extern gecommuniceerd wordt over het nieuwe beleidskader voor het grondverzet in IJsselstein en het gebruik van bijbehorende kaarten. Hiertoe zal eind 2022/begin 2023 door de ODRU via een grootscheepse voorlichtingscampagne het nieuwe vastgestelde regionale beleid in het werkgebied van de ODRU, bekend worden gemaakt. Als onderdeel hiervan zal in begrijpelijke taal een populaire versie van de regionale nota worden opgesteld door de ODRU en een handreiking voor partijen die regelmatig met grondverzet te maken hebben. -

Evaluatie De bodemkwaliteitskaart moet wettelijk binnen 5 jaar worden geëvalueerd om weer met maximaal 5 jaar te kunnen worden verlengd. De Nota blijft maximaal 10 jaar geldig. Verder zal periodiek worden getoetst of de vastgestelde regels nog werkbaar zijn en bijdragen aan een duurzaam en efficiënt bodembeheer (par. 11.1 uit de nota). Bijlagen 1.Verschillen "Nota Bodembeheer IJsselstein" (2021) en de voorliggende "Nota Bodembeheer werkgebied ODRU" 2.Nota Bodembeheer Werkgebied ODRU, gemeente IJsselstein", d.d. 23 mei 2022. 3.De bodemkwaliteitskaart gemeente IJsselstein: "BKK-IJsselstein-eindrapport29jan2021". Deze is ongewijzigd t.o.v. het besluit in 2021.

Pagina 5 van 8

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 september 2022, zaaknummer 42053 BESLUIT: 1. De Nota Bodembeheer IJsselstein (2021) in te trekken. 2. De "Nota Bodembeheer werkgebied ODRU, gemeente IJsselstein" d.d.23 mei 2022 vast te stellen, met de daarin voorgestelde Gebiedsspecifieke beleidskeuzes voor het grondverzet in IJsselstein en het werkgebied van de ODRU en de daarop gebaseerde Lokale Maximale Waarden, alsmede de bijbehorende Bodemkwaliteitskaart en Bodemfunctiekaart, 3. Aan het college de bevoegdheid te delegeren om besluiten te nemen met een uitvoerend karakter, zoals specifiek beschreven in hoofdstuk 11.2 van de Nota. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 10 november 2022

de voorzitter,

J.M. van Domburg

Pagina 6 van 8

BIJLAGE 1 Verschillen "Nota bodembeheer van IJsselstein" (2021) en de "Nota bodembeheer werkgebied ODRU" (2022) Onderdeel

Nota IJS

Ontwerp Nota werkgebied ODRU

-

PFAS

Gebiedsspecifieke beleidsregels voor PFAS zijn verspreid over de nota te vinden. Par. 5.2 Bodembeheergebied PFAS Par. 5.4.2 ToepassingseisenPFAS voor moes/volkstuinen Par. 6.3 Stappenschema grondverzet Par. 7.1 Toetsen bij partijkeuring op PFAS Par. 8.2.4 BKK_PFAs als bewijsmiddel gebruiken

Alles geconcentreerd in hoofdstuk 6 PFAS-beleid geldt voor alle 15 ODRU-gemeenten + de RUD-gemeenten die nog geen eigen PFAS-beleid hebben opgesteld. Nu ook een ontgravingskaart en de toepassingskaart voor PFAS, in bijlage 6

-

Bodembeheergebied (voor de standaardstoffen)

Par. 5.2. het Bodembeheergebied IJS omvat alleen de volgende ODRU-gemeenten: Montfoort, Oudewater, Woerden, Vijfheerenlanden en Bunnik

Par. 5.1.3 omvat alle ODRU-gemeenten, waardoor uitwisseling met meer gemeenten mogelijk, onder dezelfde voorwaarden.

-

Acceptatie van de bkk van andere gemeenten

Par. 10.2.3 de gemeente IJS accepteert nu ook de bkk van de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest, en Woudenberg, terwijl deze gemeenten niet binnen het vastgestelde bodembeheergebied IJS vallen.

Par. 11.2.3 Gelijktijdig met de vaststelling van de Nota bodembeheer stemt de gemeenteraad ermee in dat de bodemkwaliteitskaart ODRU ook als bewijsmiddel geaccepteerd wordt om grond afkomstig uit één van de andere ODRU-gemeenten toe te kunnen passen in haar gemeente. Acceptatie van een bkk van een gemeente buiten het werkgebied ODRU is een besluit dat door de raad aan het college gemandateerd wordt.

-

Beleidszones

Dit begrip ontbreekt in deze nota

Tabel 5: overzicht beleidszones. Bk-zones van IJS in kleur aangegeven. Zie ook tabel 12. In totaal zijn er 34 bk-zones in het werkgebied van de ODRU. Deze zijn i.v.m. de werkbaarheid samengevoegd tot 10 beleidszones, waarin dezelfde bodemkwaliteit heerst..

-

Niet gezoneerd gebied

Par. 5.5.5 (p.45 klein gebiedje ten Noorden van de Hollandse IJssel, is niet gezoneerd)

Dit is nu alsnog gezoneerd als gebied met klasse wonen. Hierdoor mag hier klasse wonen grond (of beter) mag hier nu worden toegepast, in een gebied dat functie wonen heeft.

-

Grondstromenmatrixen

Ontbreken in deze nota

Tabel 14 (Bebouwde Gebieden) en tabel 16 (Buitengebieden) Hierin zie je welke uitwisselingsmogelijkheden er zijn tussen de verschillende zones.

-

Toepassen klasse Industriegrond op bedrijfs- en industrieterreinen

Par. 5.4.4 Voorwaarden voor toepassing wijken af van ontwerp nota bodembeheer werkgebied ODRU (par. 5.2.4)

Par. 5.2.4: voorwaarden zijn nu voor alle gemeenten gelijk. Er is uitgewerkt dat op gevoelige functies op een industrieterreinen geen klasse industriegrond mag worden toegepast. Dat was voorheen ook zo, maar niet expliciet beschreven. De functie van bodem is leidend gemaakt, waardoor niet meer afzonderlijk getoetst hoeft te worden aan de kwaliteit van de ontvangende bodem.

Pagina 7 van 8

Onderdeel

Nota IJS

Ontwerp Nota werkgebied ODRU

-

Verspreiden van bagger

Par. 5.4.9

Is niet meer opgenomen in deze nota (wordt straks geregeld onder de OW, vervallen dan)

-

Uitwisseling grond tussen boomgaardpercelen

Par. 5.4.6

Par. 5.2.6 Nu zijn de OCB's (chloorhoudende bestrijdingsmiddelen) waarvoor lokale maximale waarden (LMV'S) zijn vastgesteld specifiek benoemd om misverstanden te voorkomen

-

Graven tbv kabels en leidingen

Par. 5.4.7 Staat nu in deel 1 van de nota, maar dat klopt eigenlijk niet. Hoort thuis in deel 2 en moet straks nog uitgewerkt worden in het Omgevingsplan onder de activiteit graven

Par. 9.3.1 Is opgenomen in deel 2 van de nota, omdat dit bij nader inzien geen beleidsregel is die onder gebiedspecifiek beleid voor het grondverzet valt zoals bedoeld is in het Besluit bodemkwaliteit.

-

Graven dieper dan 2 m

Par. 5.4.8 idem als bij par. 5.4.7 is aangegeven

Par. 9.3.2 Idem als bij par. 9.3.1 is aangegeven

-

Tijdelijke opslag

Par. 5.4.10

Par. 5.2.7: Toegevoegd dat de gebiedsspecifieke beleidsregel alleen geldt voor tijdelijke opslag in dezelfde zone als waar de definitieve toepassing plaatsvindt.

-

Toetsing partijkeuringsresultaten

Ontbreekt in deze nota

Par. 5.3.2, onder B en 5.3.3, onder B Voor de waarden waaraan getoetst wordt, wordt verwezen naar bijlage 13 van de nota.

-

Meldplicht graven in de bodem

Par. 8.2.3 Er staat dat dit pas ingaat als de OW inwerking treedt.

Is niet meer opgenomen in deze nota. Zal uitgewerkt worden bij de uitwerking van de bruidsschatregels voor de Omgevingswet. Zie ook basisadvies bruidsschatsregels dat de ODRU en de RUD Utrecht recent hebben opgesteld voor alle gemeenten in de provincie.

-

Visie op aanpak verontreinigingen

Par. 8.4

Par. 9.5 Toegespitst op de situatie na inwerking treding van de OW als de gemeenten verantwoordelijk zijn voor de aanpak van bijna alle saneringsgevallen.

-

Delegeren van besluiten van de raad naar het college

Par. 10.2 de volgende besluiten met een uitvoerend karakter zijn gedelegeerd: - wijzigen Bodemfunctiekaart - verlengen geldigheid van de bkk na 5 jaar - acceptatie van bkk van een andere gemeente

Par. 11.2 Toegevoegd is: Het besluit om het bodembeheergebied uit te breiden (par. 11.2.4)

Pagina 8 van 8