Raadsvoorstel Harmonisatie Minimaregelingen Fase 1

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Verordening Individuele Inkomenstoeslag (WIL) 2026 Zaaknummer: 291681 Programma: Inkomen, Jeugd en Wmo Commissie: Samenleving Portefeuillehouder: Eveline Schell Onderdeel van: Informatie bij: Lotte Kermans ______________________________________________________________________________ Onderwerp Verordening Individuele Inkomenstoeslag (WIL) 2026 Samenvatting De gemeenten Nieuwegein, Houten, Lopik en IJsselstein werken samen met Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) aan het harmoniseren en herontwerpen van de gemeentelijke minimaregelingen, die door WIL worden uitgevoerd. Het doel is een efficiënter en effectiever proces voor inwoner en uitvoering. Daarom zetten we in op een eenvoudiger, beter uitvoerbaar en toegankelijk minimabeleid voor alle inwoners van de Lekstroomregio. Het traject bestaat uit twee fasen. Fase 1 vraagt om een aanpassing van de verordening Individuele Inkomenstoeslag (IIT) en een wijzigingsbesluit voor de bijzondere bijstand. Hiernaast wordt een aanpassing doorgevoerd in de toekenning van de collectieve zorgverzekering voor minima. Dit raadsvoorstel betreft fase 1. Besluitvorming over fase 2 staat gepland voor 2026 De belangrijkste veranderingen in fase 1 zijn: 1.

Jaarlijkse ambtshalve (automatische) toekenning van de IIT aan inwoners die drie jaar of langer op maximaal 110% van de toepasselijke bijstandsnorm leven; 2. Verlaging van de vergoeding voor woninginrichting via bijzondere bijstand van 60% naar 40% van de Nibudrichtprijzen; 3. Verhogen van de inkomensgrens voor bijzondere bijstand en maximale aanvragen begrenzen tot 150% van de bijstandsnorm; 4. Minder administratieve lasten bij de toekenning van de collectieve zorgverzekering voor minima (CZM). Het college heeft de veranderingen 2, 3 en 4 al vastgesteld, door de Beleidsregel bijzondere bijstand 2025 (bijlage 2) en het Wijzigingsbesluit beleidsregel bijzondere bijstand 2025 (bijlage 5) vast te stellen. Dit raadsvoorstel gaat alleen over de eerste wijziging, waarvoor de raad wordt voorgesteld om de Verordening Individuele Inkomenstoeslag (WIL) 2026 vast te stellen. _______________________________________________________________________ Voorstel De Verordening individuele inkomenstoeslag (WIL) 2026 vast te stellen.

Pagina 1 van 5

Aanleiding voor dit voorstel De gemeenten Nieuwegein, Houten, Lopik en IJsselstein werken samen met Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) aan het harmoniseren en herontwerpen van de gemeentelijke minimaregelingen, die door WIL worden uitgevoerd. Het traject bestaat uit twee fasen en maakt deel uit van de ontwikkelagenda van WIL. Dit voorstel betreft fase 1. Besluitvorming over fase 2 volgt in 2026. Het vaststellen van de Verordening draagt bij aan efficiënt, effectief, eenduidig en goed uitvoerbaar beleid. Het versterkt de financiële bestaanszekerheid van inwoners en stelt WIL in staat prioriteiten te stellen op basis van noodzaak. Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis N.v.t. Wettelijk kader of beleidskader Artikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel b, en tweede lid, en de artikelen 36 en 58 van de Participatiewet; Gemeentelijk minimabeleid Alternatieven Als de raad de verordening niet vaststelt, blijven de huidige regels gelden. Hierdoor kunnen inwoners de toeslag vaker mislopen en blijven de verschillen tussen de gemeenten bestaan. Voor WIL blijft de uitvoering dan complex. Argumenten 1. Vaststelling van de verordening sluit aan bij de ambities die de Lekstroomgemeenten met elkaar hebben afgesproken rondom het minimabeleid In de herziene verordening wordt de individuele inkomenstoeslag (IIT) automatisch toegekend aan inwoners waarvan WIL de inkomensgegevens kent.

Zo lopen mensen met langdurig lage inkomens de toeslag niet mis door onbekendheid of administratieve drempels. Dit past bij de beweging naar meer proactieve dienstverlening en sluit aan bij de kernwaarden van de Participatiewet in Balans en de beleidsnota Armoede, Schulden en Minimabeleid. De voorgestelde wijzigingen zijn onderbouwd in de businesscase (zie bijlage 2). Met de automatische toekenning verwachten we 85 extra huishoudens te bereiken. Daarnaast wordt de berekening van de toeslag vereenvoudigd: voortaan zijn er nog maar 3 huishoudtypen in plaats van 13. Dit maakt de regeling duidelijker en eenvoudiger en zorgt dat het verschil tussen gemeenten, bijvoorbeeld bij alleenstaande ouders, verdwijnt. In IJsselstein wordt het toekenningsbedrag voor deze groep aangepast van 50% naar 40% van de bijstandsnorm. Dit achten we verantwoord, omdat alleenstaande ouders volgens de inkomenseffectrapportage 2025 (waarin al met de nieuwe situatie is gerekend) van alle doelgroepen de beste financiële uitgangspositie hebben. Dat geldt zowel zonder gemeentelijke regelingen als mét gemeentelijke regelingen. Daarnaast blijft extra steun via de kindregelingen beschikbaar. Zie bijlage 6, 7 en 8 voor de Verordening Individuele Inkomenstoeslag (IIT), de toelichting hierop en de was-wordt lijst.

Pagina 2 van 5

Kanttekeningen en / of risico’s •

Individuele aanpassingen op de verordening binnen één gemeente doorkruisen het harmonisatietraject

Binnen het harmonisatietraject nemen alle vier de deelnemende gemeenten afzonderlijk en zelfstandig besluiten. Echter, omdat het traject streeft naar uniforme uitvoering, is het noodzakelijk dat de raden hetzelfde besluit nemen. •

De berekende kosten en voordelen zijn inschattingen

De berekende kosten en voordelen zijn gebaseerd op een businesscase en kunnen hierdoor in de praktijk anders uitvallen. _______________________________________________________________________ Uitvoering Kosten Er geldt een negatief financieel effect op de Verordening individuele inkomenstoeslag (IIT). Dit bedraagt naar verwachting € 45.050. Dit bedrag volgt uit de hogere regelingskosten van € 58.460 (zie tabel 1) minus de besparing op de uitvoeringskosten van € 13.410 (zie tabel 2). Omdat de verordening in nauwe samenhang moet worden gezien met de bijzondere bijstand en de collectieve zorgverzekering presenteren we hier de totale financiële opbrengst van fase 1 van het harmonisatietraject. De voorgestelde wijzingen leiden tot een verwacht positief financieel effect van € 13.590 op de uitvoeringskosten. Dit is terug te zien in tabel 1 en 2. Tabel 1. Verschil in regelingskosten (in €) Gemeente IIT Bijzondere bijstand IJsselstein

58.460

-58.380

Collectieve zorgverzekering minima 2.240

Tabel 2. Verschil in uitvoeringskosten (in €) Gemeente IIT Bijzondere Collectieve bijstand zorgverzekering minima IJsselstein

-13.410

0

-2.500

Netto totaaluitvoerings kosten -15.910

Netto totaalregelingskosten 2.320 Netto totaal uitvoering & regelingskosten -13.590

De incidentele investeringskosten bedragen voor IJsselstein €14.858. Hiervoor is budget opgenomen in de WIL begroting 2026. Planning Fase 2 kent twee onderdelen: 1. De verschillende kostensoorten binnen de bijzondere bijstand worden opnieuw beoordeeld in het licht van passendheid en doelgerichtheid; 2. Voor de collectieve zorgverzekering gaan we na of een alternatief zorgmodel passender is. Fase 2 wordt in 2026 ter besluitvorming voorgelegd. Duurzaamheid Niet van toepassing.

Pagina 3 van 5

Participatie De Cliëntenraad van WIL heeft een positieve zienswijze geformuleerd op de voorgestelde wijzigingen. De ASDIJ is schriftelijk geïnformeerd. De raad is in meerdere stappen, zoals hieronder beschreven, meegenomen in het voorstel van harmonisatie. Stappen Raadsgesprek oktober 2024 over harmonisatie minimaregelingen Positieve zienswijzen Lekstroomraden op Meerjarenbeleidsplan waarin harmonisatie minimaregelingen is opgenomen Uitgewerkt voorstel harmonisatie opgenomen in begroting WIL 2026 Raadsgesprekken over uitgewerkte voorstellen

Wanneer Oktober 2024 Februari 2025

Positieve zienswijze Lekstroomraden op uitgewerkt voorstel harmonisatie Zienswijzen Lekstroomraden op 2e begrotingswijziging WIL 2025 waarbij wordt voorgesteld de investeringsbudgetten toe te kennen voor het harmonisatietraject. Formele besluitvorming op verordening en wijzigingsbesluit

Juli 2025

April 2025 Mei 2025 zowel lokaal als regionaal

September 2025 September – november 2025

Communicatie Na besluitvorming wordt de IIT-verordening gepubliceerd via www.overheid.nl. Uitvoeringspartners en maatschappelijke organisaties worden via bestaande netwerken geïnformeerd, zodat zij inwoners op de juiste manier kunnen begeleiden. Voor de ambtshalve toekenning van de IIT wordt in 2025/2026 gewerkt aan communicatie op maat, zodat inwoners die hier recht op hebben weten wat zij kunnen verwachten. Ook als zij geen aanvraag meer hoeven te doen. Evaluatie Er wordt een werkgroep binnen WIL gevormd die de effecten van de wijzigingen in kaart brengt, hierop monitort en evalueert. Dit betreffen zowel inhoudelijke effecten als financiële effecten. _______________________________________________________________________ Bijlagen • • • • • • • •

Businesscase Harmonisatie Minimabeleid Lekstroom Beleidsregel Bijzondere bijstand gemeente IJsselstein (WIL) 2025 Toelichting bij de beleidsregel bijzondere bijstand Was-wordt beleidsregel bijzondere bijstand 2023 vs 2025 Wijzigingsbesluit beleidsregel bijzondere bijstand gemeente IJsselstein 2025 Verordening individuele inkomenstoeslag (WIL) 2026 Toelichting Verordening IIT (WIL) 2026 Was-wordt lijst IIT verordening 2026

Pagina 4 van 5

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 16 september 2025 BESLUIT: De verordening individuele inkomenstoeslag (WIL) 2026 vast te stellen

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 6 november 2025

de griffier,

de voorzitter,

Arnout J.O. van Kooij MMC

Ester Weststeijn

Pagina 5 van 5